2026 жылғы әлемнің үздік қалалары белгілі болды
2026 жылғы әлемнің үздік қалалары аталды. Oxford Economics жариялаған Global Cities Index 2026 рейтингінде Еуропа мен Солтүстік Америка қалалары алғашқы жүздікте басымдыққа ие болды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Euronews басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Үздік ондыққа Еуропаның төрт және АҚШ-тың бес қаласы кірді.
Рейтинг қалалардың экономикалық әлеуетін, өмір сүру сапасын, адами капиталын, экологиялық тұрақтылығын және басқару деңгейін бағалайды.
Зерттеу нәтижесіне сәйкес, әлемдегі ең жоғары көрсеткішке ие қалалардың қатарында Нью-Йорк, Лондон, Париж, Сиэтл, Сан-Франциско, Бостон, Дублин, Сан-Хосе және Цюрих бар. Лондон екінші, Париж үшінші, Дублин алтыншы, ал Цюрих оныншы орынға жайғасқан.
Алғашқы жүздікте Еуропаның 44 қаласы, АҚШ-тың 30 қаласы және Канаданың төрт қаласы бар.
АҚШ экономика мен адами капитал бойынша алда
Oxford Economics сарапшылары АҚШ қалаларының жоғары нәтижесіне экономика мен адами капитал көрсеткіштері айтарлықтай ықпал еткенін атап өтті.
Нью-Йорк экономикалық көрсеткіш бойынша индекс ішіндегі ең жоғары нәтижеге ие болды. Сиэтл, Сан-Франциско және Сан-Хосе де экономика санатында жоғары көрсеткіш көрсетті.
Лос-Анджелес те экономикалық әлеуеті мен өмір сүру сапасының салыстырмалы түрде жоғары деңгейін қатар көрсеткен қалалардың бірі болды.
Ал Еуропа қалалары өмір сүру сапасы, экология және мемлекеттік басқару көрсеткіштері бойынша ерекшеленді. Париж өмір сүру сапасы бойынша жоғары бағаланса, Дублин экология мен басқару салаларында жақсы нәтиже көрсетті.
Лондонның ерекшелігі – адами капитал көрсеткіші бойынша бүкіл рейтингте ең жоғары балл алуы. Бұл қаланың университеттері, іскерлік ортасы және білікті мамандарды тарту мүмкіндігімен байланысты. Алайда өмір сүру сапасы санатында Лондон 77 баллмен әлдеқайда төмен нәтиже көрсетті.
Тұрғын үй бағасы ірі қалаларға қысым жасап отыр
Рейтингте Еуропа мен АҚШ қалаларына ортақ мәселелердің бірі ретінде тұрғын үйдің қолжетімділігі аталған.
Лондон, Дублин және Нью-Йоркте тұрғын үй құнының жоғары болуы өмір сүру сапасының көрсеткіштеріне кері әсер етіп отыр. Сарапшылардың пікірінше, табыс деңгейі жоғары болғанымен, тұрғын үйге кететін шығынның көп болуы қалалардың тартымдылығын төмендетуі мүмкін.
Сонымен бірге тұрғын үйі салыстырмалы түрде қолжетімді қалалар бәсекелік артықшылыққа ие бола алады. Мысалы, Тулуза тұрғын үй құнының Парижге қарағанда төмен болуына байланысты жаңа тұрғындарды тартуда.
Варшава мен Ыстамбұл рейтингте көтерілді
2026 жылғы рейтингте бірқатар еуропалық қаланың көрсеткіші айтарлықтай жақсарған.
Варшава бір жыл ішінде 109 позицияға көтеріліп, 61-орынға шықты. Ыстамбұл 42 сатыға жоғарылап, 64-орынға орналасты.
Мадрид 14 позицияға көтеріліп, 30-орынға, Будапешт те 14 орынға жоғарылап, 111-орынға жайғасты.
Хельсинки 12 сатыға көтеріліп, 26-орынға, Брюссель тоғыз орынға жоғарылап, 25-орынға шықты. Берлин мен Лион жеті позициядан, ал Цюрих, Осло және Амстердам алты позициядан көтерілді.
Ал Рим сегіз позицияға төмендеп, 119-орынға түсті. Лиссабон рейтингтегі ең үлкен құлдырауды көрсетті: қала 44 позиция жоғалтып, 148-орынға орналасты.
Еуропада болашағы зор бес қала аталды
Oxford Economics алдағы даму әлеуеті жоғары еуропалық бес қалаға назар аударды. Олар – Варшава, Таллин, Эйндховен, Манчестер және Тулуза.
Варшава Орталық және Шығыс Еуропадағы қаржы, технология және іскерлік қызметтердің маңызды орталығына айналып келеді. Сарапшылар алдағы бес жылда қала экономикасы жылына шамамен 3% өседі деп күтеді.
Эстония астанасы Таллин де технологиялық және кәсіби қызметтер саласының дамуымен ерекшеленеді. Oxford Economics бағалауынша, қала алдағы он жылда Еуропалық одақтағы ірі қалалардың арасында ЖІӨ өсімі ең жоғары орталықтардың біріне айналуы мүмкін.
Нидерландтағы Эйндховен жоғары технологиялар мен ғылыми зерттеулердің маңызды орталығы саналады. Қаладағы Brainport кластеріне жартылай өткізгіштер, жасанды интеллект және жасыл технологиялар саласында жұмыс істейтін 5 мыңнан астам компания кіреді.
Манчестерде 2010 жылдан бері Ұлыбританияның басқа қалаларына қарағанда ЖІӨ мен еңбек өнімділігі жылдамырақ өскен. Сарапшылар алдағы 25 жылда қала Еуропадағы жұмыс орындарының ең көп өсімін көрсететін орталықтардың біріне айналады деп есептейді.
Ал Тулуза Батыс Еуропадағы ең жылдам дамып келе жатқан қалалардың бірі ретінде аталды. Мұнда Airbus, Thales және Liebherr секілді компаниялар орналасқан ірі авиация-ғарыш кластері бар.
Жасанды интеллект қалалардың даму қарқынына әсер етеді
Рейтинг авторлары жасанды интеллекттің дамуы технологиялық орталықтарға экономикалық өсім үшін жаңа мүмкіндіктер беріп отырғанын атап өтті.
АҚШ бұл бағытта алдыңғы қатарда болғанымен, Еуропаның бірқатар қаласы да жасанды интеллект пен жоғары технологиялардың дамуына байланысты жаңа мүмкіндіктерге ие.
Әлемдегі AI технологияларына арналған жабдықтарға сұраныстың артуы Тайбэйдің рейтингте 12 позицияға көтеріліп, 48-орынға шығуына ықпал етті. Тайвань астанасы жартылай өткізгіштер өндірісінің негізгі орталықтарының бірі болып саналады.
Куала-Лумпур 14 орынға көтеріліп, 65-орынға жайғасты. Бұған технологиялық сектордың дамуы, білікті жұмыс күші және деректер орталықтары индустриясының өсуі әсер еткен.
Қытайдың Шэньчжэнь қаласы алғаш рет үздік жүздікке еніп, 93-орын алды. Қалада Huawei, Tencent және BYD сияқты компаниялармен қатар робототехника мен жасанды интеллект саласында жұмыс істейтін көптеген кәсіпорын бар.
Азия қалаларының экономикалық рөлі артып келеді
Еуропа мен Солтүстік Америка қалалары рейтингтің жоғарғы бөлігінде басым болғанымен, Азия мегаполистері әлемдік қалалық экономиканың негізгі өсім көздерінің біріне айналып келеді.
Сарапшылардың болжамынша, 2050 жылға қарай Қытай мен Үндістан қалалары өндіретін әлемдік қалалық ЖІӨ көлемінің үлесі Еуропа қалаларының үлесінен асып түсуі мүмкін.
Келесі жылы Шанхай экономикасы Сан-Франциско экономикасының көлемінен асып түседі деп болжанып отыр. Ал 2050 жылға қарай Хошимин экономикасының Берлин экономикасына жуықтауы күтіледі.
Осылайша, 2026 жылғы Global Cities Index ірі қалалардың қазіргі экономикалық қуатымен қатар, олардың өмір сүру сапасы, технологиялық даму, адами капитал, экология және басқару салаларындағы мүмкіндіктерін де көрсетеді.
Еске салсақ, бұған дейін туристерге Қазақстанда баруға болатын ең үздік 5 қаланың тізімі жарияланған еді.
"68 мың теңге келді": Қазақстандықтар коммуналдық қызмет бағасының күрт өсуіне шағымданды
