Қандастар қазақ тілі тестін міндеттеген соң мәртебе ала алмай отыр: Депутаттар Қазтестке қарсы шықты
Мәжілістің бірнеше депутаты еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігін қандастарға мемлекеттік тілді тексеретін тестті енгізгені үшін сынға алды. Министрлік бұл барлық азамат үшін міндетті негізгі талап деп жауап берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Мәжіліс техникалық және кәсіптік білім беру және халықтың көші-қоны туралы заң жобасын бірінші оқылымда қарады. Талқылау барысында депутат Мұрат Әбенов тарихи отанына оралған қандастарға мемлекеттік тілді тексеру мәселесін көтерді.
"Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне сұрағым бар. Иә, біз жақсы заң қабылдап жатырмыз. Қандастардан бірнеше өтініштер мен шағымдар алдым. Бұрын олар қай аймаққа қоныс аударғысы келетінін өздері шешетін. Аймақты өз қалауы бойынша таңдайтын, бірақ қазіргі пилоттық жоба олардың таңдауын шектейді, яғни олар белгілі бір аймақтарға ғана қоныстана алады. Бұған дейін олар Қазтест те, қазақ тілінен тест те тапсырмаған. Енді Қазтест енгізілгеннен кейін қиын, олар кирилл әліпбиін де білмейді. Сондықтан қазір олар елшіліктерде жүр", – деді ол.
Мәжіліс депутаты Қазақстан неге қандастарға мұндай талаптар енгізгенін сұрады, өйткені оның пікірінше, бұл олардың құқықтарын бұзады.
Қазыбек Иса да қандастарға арналған міндетті мемлекеттік тіл сынағы туралы айтты.
"Азаматтық кодекстің 17-бабына сәйкес, қазақ тілі емтиханы этникалық қазақтарға қолданылмайды. Бірақ қазіргі пилоттық жоба бойынша қандастар қазақ тілі емтихандарын тапсыруы керек. Бұл бір заңның екіншісіне қайшы келетінін білдіре ме? Жақында ғана Алматыда 150 қандаспен кездестім. Мақаншалық мүгедектігі бар ер адам келді. Қытайда әліпби басқа, ал басқа елдерде әліпби басқа дейді. Қазақ тілі емтиханын тапсыру қаншалықты әділ? Шынын айтсам, тіпті министрлік қызметкерлерінің өздері де бұл емтихандарды тапсыра алмас еді. Менің ойымша, бұл шектен шығушылық", – деді Иса.
ОқыңызЕңбек министрлігінің жауабы
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғаудың бірінші вице-министрі Ербол Тұяқбаев қандастар бұл емтихандарды әлі пилоттық жобаның бөлігі ретінде тапсырып жатқанын мәлімдеді. Пилоттық жоба мемлекеттің және экономикалық даму мүддесі үшін енгізілген дейді.
"Егер қандас Қазақстанда тұрғысы келсе, біз азаматтық алуға көмектесеміз. Ал мигрант елімізде уақытша тұрғысы келсе, біз оларды жұмысқа орналастыру үшін белгілі бір аймақтарға жібереміз. Қазтест тапсырудың логикасы келесідей: Қазақстанға көшкісі келетін кез келген азамат күнделікті өмірде өз ойларын еркін білдіре алуы үшін қазақ тілін базалық деңгейде білуі керек. Сондықтан қазір бұл міндетті талап ретінде енгізіліп жатыр. Бәрі Қазтест тапсырады. Бұл әлемдік озық тәжірибе", – деп түсіндірді Тұяқбаев.
Шенеуніктің айтуынша, пилоттық жобаның мақсаты – аймақтарға жетіспейтін кадрларды тарту.
Мәжілістің сыртында Ербол Тұяқбаев қазақ тілі сынағының қарапайым екенін және оны тапсыру қиын емес екенін қосты.
"Сұрақтар оңай, небәрі 60, ал сіз 70 пайыздық шекті деңгейге жетуіңіз керек. Бұл – халықаралық тәжірибе. Егер біреу осы елде тұрып, тез үйреніскісі келсе, онда олар тілімізді білуі керек. Ал мақсаты осында жұмыс істеу, күн көру және адал салық төлеу болса, онда біз барлық кедергіні алып тастап, мұндай адамдарға көмектесеміз. Әсіресе, егер олар жоғары білікті мамандар болса", – деп қосты министрдің орынбасары.
Еске салсақ, Қазақстанда мигранттарға қойылатын талап күшейтілді.
"Туысқандарым теріс айналды": 22 жасында христиан дінін қабылдаған қазақ қызы өміріндегі өзгерістер туралы айтты
