Қазақстанда бюджетке 730 миллиард теңге салық түспеген: Аудиторлар қосымша құн салығы бойынша заңбұзушылықтарды анықтады
Қазақстанда жүргізілген мемлекеттік аудит республикалық бюджетке 730 миллиард теңге салық түспегенін анықтады. Аудит қорытындысында миллиардтаған теңгенің қаржылық заңбұзушылықтары мен салықтық бақылаудағы жүйелі кемшіліктер анықталған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Жоғары аудиторлық палатаның (ЖАП) мәліметінше, мемлекеттік аудит қорытындылары палата отырысында қаралды. Тексеру 2025 жылы республикалық бюджеттің салық түсімдері жоспары толық орындалмағанын көрсетті.
Сыбайлас жемқорлықты тергеу қорының мәліметінше, жоспардың орындалмай қалған көлемі 730 миллиард теңгені, яғни жоспардың 4,8%-ын құраған. Аудиторлар мұның негізгі себептерінің бірі ретінде салық түсімдерінің болжамы 1,3 триллион теңгеге артық есептелгенін атады.
“Аудит соңғы төрт жылда қосымша есептелген салықтарға қатысты шағымдардың жартысынан көбі салық төлеушілердің пайдасына шешілгенін көрсетті. ЖАП мұны салық заңнамасының талаптарын бұзу және тексеру актілерін рәсімдеу кезіндегі процессуалдық қателіктермен байланыстырды. Осыған байланысты палата салықтық тексерулердің сапасын бақылауды күшейтуді ұсынды.
Кедендік бақылау саласында тауарларды импорттау кезінде жеңілдіктердің заңсыз берілгені анықталды. Атап айтқанда, тек электромобильдерге арналған жеңілдіктер гибридті көліктерді әкелу кезінде де қолданылған. Соның салдарынан бюджетке 70 миллион теңге түспеген”, – делінген хабарламада.
ОқыңызСонымен қатар аудит сыртқы экономикалық қызметке қатысатын 34 компанияның тауар импорттағанда қосылған құн салығын (ҚҚС) есепке алу әдісімен заңсыз төлегенін анықтады. Соның салдарынан бюджетке 670 миллион теңгеден астам импорттық қосымша құн салығы түспеген.
“Тексеру барысында жеңілдетілген кедендік рәсімдерді пайдалану құқығына ие уәкілетті экономикалық операторлардың қызметіне бақылаудың жеткіліксіз екені анықталды. Кейбір операторлар қызметін тоқтатуға негіз болғанына қарамастан, өздеріне берілген артықшылықтарды пайдалануды жалғастырған. Сондай-ақ аяқ киім өнімдерін таңбалау жүйесінің салық түсімдерін арттырудағы әлеуеті толық пайдаланылмай отырғаны белгілі болды. Бұдан бөлек, аудиторлар Мемлекеттік кірістер комитетіне мемлекеттік қызметтерді есепке алу, мониторинг жүргізу және олардың сапасын бақылау жүйесін жетілдіру қажет деген қорытындыға келді”, – деп жазды тергеу қоры.
Аудит нәтижесінде 2,7 миллиард теңге көлемінде қаржылық заңбұзушылық, 33 рәсімдік заңбұзушылық және 11 жүйелі кемшілік анықталған. Жоғары аудиторлық палата барлық анықталған заңбұзушылық бойынша тиісті тапсырмалар мен ұсынымдар әзірлеп, оларды міндетті түрде орындау үшін аудит жүргізілген барлық мемлекеттік органдарға жолдады.
