Қазақстан жыл соңына дейін 112 жер қойнауы учаскесін аукционға шығарады
Қазақстанда жыл соңына дейін жер қойнауын пайдалану құқығын беру үшін 112 учаске аукционға шығарылады. Оның 56-сы 25 желтоқсанда e-Qazyna платформасында өтетін кезекті аукционға қойылады. Жеңімпаздарға геологиялық барлау, бұрғылау, инвестиция салу және өңірді дамыту бойынша бірқатар міндеттеме жүктеледі. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Аукцион Мемлекет басшысының жер қойнауы учаскелерін тиімді пайдалану жөніндегі тапсырмасын іске асыру аясында өткізіледі. Бұл геологиялық барлау жұмыстарына инвестиция тартуға және мұнай-газ саласын одан әрі дамытуға мүмкіндік береді. Желтоқсандағы аукционға 112 учаскенің 56-сы шығарылады. Олар Маңғыстау, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан, Ұлытау, Қостанай және Қызылорда облыстарында орналасқан.
Аукционға барлау және өндіру құқығына арналған, сондай-ақ тікелей көмірсутек өндіруге арналған учаскелер қойылады. Олардың қатарында Бегімбет-1, Батыс Ұлытау, Шолақсай, Басқұмақ, Қарасу, Жасқайрат, Үстірт учаскелері, Косарал, Майлыкөл, Қарақамыс, Қаракөл және басқа да нысандар бар.
Жер қойнауын пайдалану құқығын алған компанияларға айтарлықтай инвестициялық міндеттемелер жүктеледі. Әр учаске бойынша геологиялық барлаудың ең төменгі көлемі, соның ішінде сейсмикалық барлау мен ұңғыма бұрғылау талаптары белгіленген. Аукцион жеңімпаздары келісімшарт жасалғаннан кейін бір жыл ішінде барлау жұмыстарының жобасын әзірлеуі тиіс. Үш жылда 2D сейсмикалық барлау бойынша талаптарды, ал төрт жыл ішінде тиісті учаске шарттарында көзделсе, кемінде бір ұңғыма бұрғылау жөніндегі міндеттемелерді орындауы қажет.
Сонымен қатар адам капиталын, ғылымды және өңірлік инфрақұрылымды дамытуға қатысты талаптар қарастырылған. Өндіру кезеңінде жер қойнауын пайдаланушы өткен жылғы өндіру шығындарының 1%-ын қазақстандық кадрларды оқытуға, тағы 1%-ын Қазақстандағы ғылыми-зерттеу, ғылыми-техникалық және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға бағыттауы тиіс. Бұдан бөлек, келісімшарт бойынша инвестициялардың 1%-ы өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуы мен инфрақұрылымына жұмсалады.
Сондай-ақ қазақстандық қамту бойынша талаптар белгіленген. Жұмыстарда – кемінде 70%, қызметтерде – 70%, тауарларда – 30%. Қазақстан азаматтарының үлесі басшылар мен олардың орынбасарлары арасында кемінде 80%, құрылымдық бөлімше басшылары арасында 90%, ал мамандар мен білікті жұмысшылар арасында 100% болуы тиіс.
Ірі кен орындары үшін қосымша талаптар қарастырылған. Егер бастапқы геологиялық қор көлемі 100 млн тоннадан астам мұнайды немесе 50 млрд текше метрден астам табиғи газды құраса, келісімшартта қайта өңдеу өндірісін құру немесе жаңғырту, өндірілген көмірсутектерді Қазақстанда қайта өңдеуге жеткізу не басқа инвестициялық немесе әлеуметтік-экономикалық жобаны іске асыру жөніндегі міндеттемелердің бірі көзделуі тиіс.
Осылайша, Қазақстан 2026 жылдың соңына дейін жер қойнауын пайдалану құқығын алу үшін барлығы 112 учаскені аукционға шығаруды жоспарлап отыр. Бұл учаскелер бойынша геологиялық барлау, бұрғылау, инвестиция салу, қазақстандық кадрларды даярлау, ғылымды, өңірлік инфрақұрылымды дамыту және қазақстандық қамтуды арттыру жөніндегі міндеттемелер қарастырылған.
Еске салайық, бұған дейін Алматы прокуратурасы "Медеу" өңірлік табиғи паркімен шекаралас жалпы аумағы 288 гектар болатын екі жер телімінің жеке меншікке заңсыз берілгенін анықтаған еді. Сот мәмілелерді жарамсыз деп танып, құны 17 миллиард теңгеден асатын жерлер мемлекет меншігіне қайтарылды.
