Қазақтың етін “Бесбармақ” демей “Атадәм” деп атау ұсынылды

Күннің суық кезінде жұрттың қуатты тағамдарға ден қоятыны белгілі. Біз, қазақтар бұл кезде етті көбірек жейміз. Ал оны бір жерлерде «ет ауқат» деп, енді бір жерде «қамыр тамақ» деп те жатады.

Көбірек қолданылатын атауы – бесбармақ. (Бізде тіпті «Бесбармақ – шоу» деген де телебағдарлама бар). Дегенмен бұл атаудың дұрыс емес екені белгілі, ол жөнінде айтылып та, жазылып та жүр, деп жазады Замана.

Ал халқымыздың бұл ұлттық тағамын «Атадәм» деп атасақ қалай болар еді? Сөздік қорымызда «атажұрт», «атамекен», «Ата заң», «ата салт», «ата мұра», «ата-баба», «Қамбар ата», «Шопан ата», «Сексек ата» деген сияқты құлаққа жағымды атаулар жиі кездеседі емес пе? Сол сияқты, атадан келе жатқан ұлттық тағамымызға «Атадәм» деген ат қойсақ, біздіңше, жарасып-ақ кетер еді. «Алдымызға атадәм тартылды», «атадәмнен алып отырыңыз» деген сөздердің өзі-ақ құлаққа жағымды естілер еді. Өйткені оның бізге атамыздан қалған, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып келе жатқан дәм екені рас қой.

Таяуда қолымызға 2012 жылы Алматыдағы «Слон» баспасынан шыққан «Қазақтың этнографиялық категориялары, ұғымдары мен атауларының дәстүрлі жүйесі» деп аталатын энциклопедиялық еңбектің 2-томы түскен еді. Соны оқып отырып, ұлттық тағамымызға қатысты бүгінде архаизмге айналып кеткен көптеген деректерді ұшырастырдық. Мысалы, онда етке қосылып пісірілетін қамырды оңтүстікте «қамыр», «күлшетай» десе, Көкшетау жақта «құлақ нан» деп, батыста – «ет наны», солтүстікте – «жұқа нан», Батыс Қазақстан облысы өңірінде – «іңкәп», еліміздің шығыс өңірінде, Қытайдағы, Монғолиядағы қазақтар арасында – «шелпек», Қарақалпақстан мен Түркіменстан қазақтарында «күртік» деп атайтыны туралы айтылыпты. Сондай-ақ «бесбармақ» деген сөздің тілдік қорымызға орыс отаршыларының кемсітіп атауымен енгені жөнінде сөз болады. Яғни оны орыс шенеуніктері ойлап шығарған екен.

Ендеше біздің неге ата дәмімізді әлі күнге дейін осы атаудан арылтқымыз келмей жүр? Оның несін қимаймыз?

Ұлттық тағамымызды «Атадәм» деп атайық, ағайын! Біздің бұл ұсыныс-бастамамызды қолдайтындар қазақ арасынан көптеп табылады деген сенімдеміз.

Тағы да оқыңыз:

Шетелдіктер Лондондағы Қазақстан елшілігінің алдында «Борат» киімімен қазақты мазақ етті

Қарағанды облысының тұрғыны анасы мен әжесін өлтіріп, денесін өртеп жіберді

Қостанай облысында әкесі 3 жасар қызын құтқарып өзі көз жұмды

Елбасын өзіне тартты: Назарбаев пен Трамптың қол алысқаны желі қолданушыларын 

Талқылау
Пікір
Соңғы ЖАҢАЛЫҚТАР

Шымкентте әскер қызметкері мен оның ағасының өлімінің себебі жарияланды

Қорғаныс министрлігі әскери қызметкер мен оның ағасының Шымкенттегі өлімінің алғашқы себебін атады

Нұр Сұлтанда фитнес-клуб қызметкері клиенттердің карталарынан ақша ұрлаған

Нұр-Сұлтан қаласының тұрғыны тұтынушылардың картасынан ақша ұрлап, уақытша ұстау изоляторына тоғытылды

"Дұғада ол құдайдан қол сыйлауын сұрайды": Жаңа кибер батырға Қазақстанның көмегі қажет

Бионикалық протезге мұқтаж балаларға қазақстандықтар көмектесуде

Қытай коронавирустың тиімді емін тапты

Қытайда коронавирусқа қарсы вакцина жасалды

Қазақстанда жұмыртқа 40 пайызға қымбаттауы мүмкін

Мемлекет тарапынан жұмыртқа өндірушілерге субсидия қысқартылады, нәтижесінде жұмыртқа қымбаттауы мүмкін

«Әкем мұсылман, ал менің жаратушым Иса мәсіх»: Жазушы Ілияс Есенберлиннің ұлы өзінің басқа діні туралы айтты

Ілияс Есенберлиннің ұлы жат ағымның табынушысы екенін жасырмады

АҚШ-та білім алып жүрген журналист: Кез келген қазақ америкалық бола алады, ал америкалық қазақ бола алмайды

АҚШ-тың білім жүйесі несімен ерекшеленеді, америкалықтар ұлтаралық неке жайлы не ойлайды және қазақтарға олардан не үйрену керек?

Бағлан Әбдірайымов 10 мың теңгеден кітап сатудың себебін түсіндірді

Әнші Бағлан Әбдірайымов түрлі ұтыс ойындарын ұйымдастыру арқылы кітабын сатып жүр

Семейде денесіне цефтриаксон егілген азамат комаға түсті

50 жастағы азаматтың дәріге қарсы реакциясы пайда болған

Коронавирус тағы үш елде тіркелді

Çàãðóçêà...