Соңғы жаңалықтар

30 әріптен көп: Қазақ тіліндегі ең ұзын сөздер аталды

Қазақ тілі - түркі тілдері ішіндегі сөздік қоры ең үлкен тіл ғана емес, сонымен қатар әлемдегі ең таза тілдердің бірі. Дегенмен қастерлі мұрамыз тіліміздің қадір-қасиетіне қаншалықты мән беріп жүрміз, сөз құрамы мен сөздік қорында кездесетін түрлі сөздерге қаншалықты зер саламыз? Тілімізде кездесетін ең ұзақ сөздердің қолданылу аясы қандай? Stan.kz тілшісі анықтап көрді. 

қазақ тілі

"Қазақ тілі сұлулығымен бой балқытып, тамыр шымырлататын, жан жүйеңді жандырып, құлақ құрышын қандыратын, өткірлігімен қысылтаяң тұста ер мен елге бірдей медет беріп, адам түгіл жағдайдың өзінің аузына құм құятын ғажайып кемел тіл", - осы бір сөйлеммен Бауыржан Момышұлы тіліміздің болмысын айшықтап тұрғандай. Stan.kz тілшісі тілдік қорымызды байытып, күнделікті ауызекі тілде пайдаланбаса да, ең ұзақ болып саналатын қазақ тіліндегі сөздерді іздеді.

Тіліміздегі кездесетін ең ұзақ сөздің көшін "қанағаттандыралмағандықтарыңыздан" деген 33 әріптен тұратын сөз бастап тұр. Бір сөзге осынша жұрнақ жалғаудың, бірінен кейін бірін жамап жалғастыра беру қаншалықты дұрыс деп профессор, ф.ғ.д., тіл маманы Анар Салқынбайдан сұрап едік.

"Қазақ тілі жалғамалы тіл болғандықтан, сөз құрамы күрделі болып, грамматикалық тұлғалар мен сөзжасамдық жұрнақтар бірінен кейін бірі жалғанатыны – заңдылық. 

Қанағаттандырылмағандықтарыңыздан – қазақ тілінде ең ұзақ сөз ретінде танылатыны рас. Алайда, әлемдік тілдерде ең ұзақ сөздер көптеп саналады. Мәселен, ағылшын тілінде құрамы күрделі, мағынасы бір ұғымды білдіретін, жазылғанда екі бетке жететін бір сөз бар. Ол 1909 әріптен тұрады. Ол сөз ағылшын тілінің өзінің сөздіктерінің бәрінің соңында беріледі. Сондықтан, қазақ сөзі ұзақ деп ойлаудан, жазудан шаршау орынсыз.

Қазіргі әлеуметтік желілерде қазақ сөздерін қысқартып жазу жиі кездесіп жүр. «Сәлем» - «слм» сияқты тұлғаға ие боп барады. Сөзді қалай болса солай қысқартып жаза салу қазақ тіліне қазақтың өз тарапынан жасалып жатқан қатер ме деп қорқамын. Себебі жазылған таңба солай оқылады да, бірте-бірте лебізімізге сіңіп кетуі мүмкін. Осыдан сақтансақ", - деген профессор сақтану керек жайттың барын ескерте өтті.

Назарларыңызға қазақ тілінде кездесетін ұзақ сөздердің бір қатарын ұсынамыз:

- Жатақханаларымыздағыларданбысыздар;

- Залалсыздандырылмағандықтарыңыздан;

- Насихаттағандықтарыңызбен;

- Шаңырақтағыларыңыздың;

- Шапағаттандырылмағандықтарыңыздан; 

- Шапалақтамағандықтарыңыздан;

- Жауалдырмаңыздаршы; 

- Елемегендіктеріңізден; 

- Жұмыстарыңыздардағыларданбысыңыздар?;

 

Дайындаған: Жанна МӘЛІК

 

 

Талқылау
Пікір
Соңғы ЖАҢАЛЫҚТАР

Тасмағамбетов қызметінен кетуге дайындалып жатыр — дереккөзі

Бүгін Иманғали Нұрғалиұлы 63 жасқа толды

Қазақстан әнұраны шырқалғанда Ангела Меркель орнынан тұрмады

Мұндай жағдай Германия тарихында алғаш рет болып тұр

«Төсекке жатқызды. Шалбарымды шешті»: Балқашта 7 жасар қыз өзіне ер адамның қалай тиіскенін айтып берді

"Қыз зар еңіреп жылады, зорлады деп айқайлады"

Гинеколог көзілдірігіне жасырын камера орнатып әйелдерді түсіріп келген

Полицейлер құрбандарының қатысуымен болған 100-ден астам эротикалық жазбалар жинағын тапты

Церебральды сал ауруымен ауыратын жасөспірім қаза болған анасының жанында бір апта өлім аузында жатқан

Көмекке шақырып, айқайлап ұзақ жатқан

Шындыққа айналған қалжың: Ақтау азаматтарын педофил деп айыптауда

Жөтелді өз бетінше емдемек болған әйелдің аяқ-қолын кесіп тастады

Әйелдің ішкі ағзалары жұмыс істемей қалды

Назарбаев Бибігүл Төлегенованы 90 жылдық мерейтойымен құттықтады

Елбасы опера әншісінің шығармашылығымен алғашқы танысқан кезін айтты

Туркістан облысында құрдасын басынан пышақтаған оқушы ұсталды

Зардап шеккен оқушы ауыр халде жатыр

Жасөспірім ауру баланың есебінен 790 мың теңге шығарып алған

Эектронды сілтеменің көмегімен жеке ақпаратқа ие болған
Çàãðóçêà...