"400 грамм сорпаның орнына 70 грамм": “Білім-Инновация” лицей-интернатында балалар нормадан бес есе аз тамақтанып келген

Фото: Ru.freepik.com

Көкшетаудағы “Білім-Инновация” IT-лицей-интернатында балаларға тиісті нормадан бірнеше есе аз тамақ берілген. Лицей-интернатта аудиттік тексеріс жүргізіліп, балалардың тамақтануын ұйымдастыру мен бюджет қаражатын басқаруда елеулі кемшіліктер анықталды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Мұнда оқушыларға берілетін тамақ бөліктері белгіленген нормадан бес есе аз болып шықты. Мысалы, бір порция сүтті ботқаның салмағы тек 77 грамм, жасымық сорпасы – 70 грамм (норма 400 грамм), палау – 178 грамм (норма 250 грамм), ал қырыққабат салаты – тек 50 граммнан (норма 100 грамм) берілген. Бұл нормадан айтарлықтай төмен. Сонымен қатар өнімдерді есепке алуда да мәселелер анықталды: 421 мың теңгенің өнімдері жеткілікті негізсіз есептен шығарылған.

“Барлық тексерілген мәзірлік позицияларда тамақты дайындау нормалары мен дайын тағамның салмағын сақтау бұзылған. Сол себепті тамақтадыруда порциялар едәуір кем салынған. Бұл жағдай өнімдерді негізсіз есептен шығаруға, тамақ сапасы мен әлеуметтік қызмет қауіпсіздігінің төмендеуіне, сондай-ақ оқушыларды тамақтандыруға бөлінген бюджет қаражатын тиімсіз және мақсатсыз пайдалануға әкеледі”, – делінген аудиторлардың қорытындысында.

Есепке сәйкес, тағамдарға ингредиенттер бастапқы мәзірде көрсетілгеннен аз мөлшерде қосылған.

Сонымен қатар, бұл интернаттағы басқа да мәселелер анықталды:

• Қызметкерлер қосымша төлемдер алып, бір уақытта бірнеше лауазымды атқарған;
• Жұмыс уақытын есепке алу журналы формалды жүргізілген – нақты қанша жұмыс істейтіні қадағаланбаған;
• Қызметкерлерді демалыстан себепсіз қайта шақырған, ал жазда, оқу жоқ кезде және асхана жабық тұрған кезде оларға қосымша төлемдер есептелген.

Осылайша, Ақмола облысының ревизиялық комиссиясы өңірдегі 14 мемлекеттік мектеп-интернаттың жұмысын талдады.

Аудит барысында бюджеттен бөлінген шамамен 26 миллиард теңгенің тиімді пайдаланылуы тексерілді. Тексеру нәтижесінде шамамен 1,75 миллиард теңге тиімсіз жұмсалғаны анықталды, ал 94 миллион теңге – тікелей қаржылық бұзушылықтар.

Тексеру жүргізгендер 248 рәсімдік бұзушылық пен мекемелердің жұмысының 27 жүйелік кемшілігін анықтады.

Тамақтану мәселелері тек бір интернаттағы мәселе болмай шықты. Мысалы, дарынды балаларға арналған “Дарын” интернатында да тамақтану нормасы төмен болып шықты. Бақылау өлшеулері көрсеткендей, сорпа мен салаттардың едәуір бөлігі белгіленген стандарттарға сай келмеген. Балалардың рационында ет, балық, ірімшік және басқа да өнімдердің мөлшері тұрақты түрде қысқартылып отырған. Бұдан бөлек, тексеру кезінде өнімдердің тапшылығы мен есепке алу тәртібіндегі бұзушылықтар да анықталған. 

“2022 жылы “Дарын” интернатында балалардың рационы барлық позициялар бойынша қысқартқан, ал 2023-2024 жылдары ет, балық және тіпті тәттілерді үнемдеген. Тамақтану нормаларын сақтау тексерілген кезде, мекеме оқушыларға тамақ беру кезінде бекітілген нормаларды төмендеткені анықталды. Соңғы өлшеу нәтижесі бойынша 24 порция сорпаның 16-сы және 10 порция дәруімендері бар салаттың 9-ы белгіленген салмақ нормасына сәйкес келмеген”, – деп мәлімдеді аудиторлар.

Сонымен қатар тексеру кезінде кейбір өнімдер ұшты-күйлі жоғалып кетті. 69 мың теңге жеткіліксіз болып шықты. 

• 30 миллиард теңге артық: Депутаттар мектептегі тегін тамаққа негізсіз қаражат бөлінген деп дабыл қақты
• Алматыда оқу ақысы 5 миллион теңге болатын элиталық мектепте оқушыларға шикі тамақ берілген

Тұрмыстық заттар талапқа сай емес

Интернаттардың жатақханаларында тұрмыстық мәселелер да жоқ емес. Мысалы, 135 орындық бір ғимаратта 300 бала тұрған. Сонымен қатар төсек-орынға арналған жабдықтар техникалық сипаттамада көрсетілгендей мақтадан емес, синтетикалық матадан сатып алынған.

Бұл жағдай бірнеше рет қайталанған. Синтетикалық 200 жиынтық төсек-орын жабдығы екі рет сатып алынған. 

• Бірінші рет – 820 мың теңгеге;
• Екінші рет – 1 миллион теңгеге сатып алған. 

Айта кету керек, бұл үшін тапсырыс беруші жеткізушілерге ешқандай шара қолданбаған.

Сонымен қатар қоймада тұрмыстық заттардың жетіспеушілігі анықталды – шамамен 25 мың теңге. Ал кейбір жерлерде, керісінше, артылып қалған.

Қызметкерлер мен олардың жұмыс жағдайындағы мәселелер

Урюпинка ауылындағы “Балабақша – мектеп-интернат” арнайы кешенінде 25 миллион теңгеден астам қаржы педагогикалық мамандығы жоқ мұғалімдерге төленген. Сондай-ақ 200 миллион теңгеден астам сома лицензиясы жоқ білім беру қызметтеріне жұмсалған. Кейбір интернаттарда жұмыс уақытын есепке алу ресми түрде жүргізілгені, негізсіз қосымша төлемдер мен қызметкерлерді түсініксіз себептермен демалыстан қайта шақырып алған жағдайлар анықталды.

Аудит нәтижесі бойынша Ақмола облысының білім басқармасына интернаттар жүйесін ретке келтіру тапсырылды:

• Басшылардың жеке жауапкершілігін бекіту;
• Сатып алулар мен бюджет қаражатын жұмсауды қатаң бақылау;
• Тамақ беруді ұйымдастыруға қатаң бақылау.

Білім сапасы төмендеді

“Білім-инновация”лицейінде білім сапасы да төмендеген. Оқу жетістігі көрсеткіші 82%-дан 67%-ға дейін түскен. Алгебра сияқты пәндер бойынша білім деңгейі 90%-дан 77%-ға дейін құлдырады. Оқушылардың өздері ыңғайсыздықтарға, заманауи құрал-жабдықтардың жетіспеушілігі және тамақтанудың сапасыздығына шағымданады.