Соңғы жаңалықтар
Соңғы жаңалықтар

Трамп АҚШ пен Канада шекарасында орналасқан Онтарио көлін Америка көлі деп өзгертті

трамп қол қою
Фото: BBC

АҚШ президенті Дональд Трамп АҚШ пен Канада шекарасында орналасқан Онтарио көлін "Америка көлі" деп өзгерту туралы жарлыққа қол қойды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі ВВС басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бұл шешім өткен аптада АҚШ пен Канада арасында сауда келіссөздерінің сәтсіз аяқталып, АҚШ-тың Канаданың құны 20 млрд доллар (28 млрд канадалық доллар) болатын тауарларына жаңа 50 пайыздық тариф енгізуінен кейін қабылданды. Канада осыған жауап ретінде "долларға доллар" қағидаты бойынша қарсы тарифтер енгізетінін мәлімдеді.

Трамп екі елдің аумағында орналасқан көлдің атауын өзгерту туралы шешімнің бірден күшіне енетінін айтты. АҚШ президентінің ел аумағындағы географиялық нысандардың атауларын ресми түрде қолдануға қатысты өкілеттігі кең болғанымен, басқа мемлекеттер бұл атауды қабылдауға міндетті емес.

Жарлық мәтініне сәйкес, АҚШ Ішкі істер министрлігіне атауды өзгерту туралы ақпаратты АҚШ-тағы географиялық атаулардың ресми базасы – Geographic Names Information Service жүйесіне енгізу үшін 30 күн берілген.

Канаданың премьер-министрі Марк Карни Трамптың шешіміне жауап берді.

Карни Онтарио көлінің атауының тарихы 400 жылдан астам уақытты қамтитынын атап өтті. Оның айтуынша, бұл атау Канаданың конфедерациясы құрылғанға және АҚШ-тың Тәуелсіздік декларациясы қабылданғанға дейін-ақ қолданылған.

"Америка Құрама Штаттарының өзгеріп жатқанын білеміз. Олардың сауда қатынастары, сыртқы саясаты, ұлттық ескерткіштері мен гидронимдері өзгеруде. Канадалық әйелдер мен ерлер де заттарды өз атымен атау керектігін біледі. Ал бұл көлдің атауы – Онтарио көлі. Бүгін де, мәңгілікке де солай болады", – деді ол.

Халықаралық сулардың атауларын белгілейтін бүкіл әлем мойындаған бірыңғай халықаралық орган жоқ.

Ұлы көлдердің төртеуінің – Онтарио, Гурон, Мичиган және Эри көлдерінің атаулары байырғы халықтардың тілдерінен шыққан. Ал Супериор көлі француз тіліндегі сөздің ағылшын тіліне бейімделген нұсқасымен аталған. Ұлы көлдердің ең кішісі саналатын Онтарио көлі Канаданың Онтарио провинциясы мен АҚШ-тың Нью-Йорк штатының арасында орналасқан.

АҚШ саясаткерлерінің Трамп шешіміне көзқарасы әртүрлі болды

АҚШ Ішкі істер министрі Даг Бургум бұл шешімді қолдады.

"Біз іске кірістік, президент мырза. Еліміздің шекарасында орналасқан және экономикамызды қолдайтын жерлер мен су айдындарының атаулары Америка Құрама Штаттарының ұлылығын көрсетуі керек", – деді.

Бургум АҚШ Геологиялық қызметінің ел аумағын әлемге көрсету үшін карталар жасайтынын атап өтіп, президенттің жарлығын орындауға дайын екенін мәлімдеді.

Ал Мичиган штатынан сайланған Демократиялық партия өкілі Дебби Дингелл Конгреске көлдің атауын өзгерту туралы шешімнің күшін жоюды көздейтін заң жобасын ұсынатынын айтты. Ол Трамптың жарлығын "ақымақтық" деп атады.

"Ұлы көлдер – америкалықтар мен канадалықтардың бірнеше ұрпағы бірге қорғап келген ортақ қазына", – деп жазды Дингелл.

Нью-Йорк штатының губернаторы, демократ Кэти Хокул да өз штаты Онтарио көлін "Америка көлі" деп атамайтынын мәлімдеді. Нью-Йорк – Онтарио көлімен шектесетін АҚШ-тың жалғыз штаты.

Айта кетейік, Трамп бұған дейін Мексика шығанағының атауын өзгерткен. Трамп 2025 жылы Ақ үйге қайта оралғаннан кейін осыған ұқсас жарлыққа қол қойып, Мексика шығанағын "Америка шығанағы" деп атауды тапсырған еді. Мексика бұл атауды қабылдамады. Ел билігі бір мемлекет халықаралық сулардың бірнеше елге ортақ бөлігінің атауын біржақты түрде өзгерте алмайтынын мәлімдеді.

Трамп көлдің атауын өзгерту Канадаға бағытталған тікелей хабарлама емес екенін айтты.

Алайда ол Американың солтүстіктегі көршісін "сауда мәселесінде бізді ұзақ уақыт бойы алдап келді" деп айыптады.

АҚШ пен Канада арасындағы қарым-қатынас соңғы күндері айтарлықтай нашарлады. Екі елдің өкілдері бір-біріне қатысты өткір мәлімдемелер жасады.

Канаданың АҚШ-пен сауда министрі Доминик Леблан АҚШ француз тіліндегі таңбалауға қойылатын талаптарға қатысты кейбір талаптарынан бас тартқанын айтты. Бұл мәселе келіссөздердегі негізгі келіспеушіліктердің бірі болған.

АҚШ тарабы болса, тілге қатысты талаптар қоймағанын мәлімдеді.

Екі ел де сауда келіссөздерінің бұзылуына соңғы сәтте енгізілген өзгерістер себеп болды деп, бір-бірін айыптап отыр.

Дана Русланқызы
Жұма, 28 Тамыз, 2026 19:04