Қазақстанда БЖЗҚ-дан қаржы алудың шекті деңгейі 79%-ға дейін көтерілуі мүмкін

Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев Қазақстанда зейнетақы жинақтарының ең төменгі шекті сомаларын көтеру жоспарын жариялады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Министр жаңа ең төменгі жеткіліктілік шегі салымшының жасына байланысты болатынын және жаңартылған есептеулерді айдың соңына дейін жариялау жоспарлануда екенін атап өтті.

"Ол әртүрлі. 23 жастан 35 жасқа дейінгі жастар және 35 жастан 63 жасқа дейінгілер үшін әртүрлі. Бұл өсім – шамамен 79%. Бірақ біз қазір БЖЗҚ үшін формула мен барлық есептеуді дайындап жатырмыз, бұл ресми түрде жарияланады және сіздерге қолжетімді болады. Біз мұны кейбір кездесулерімізде егжей-тегжейлі сипаттаймыз", – деді Ертаев.

Министр зейнетақы жинақтарының ең төменгі шекті сомаларын көтеру жоспарланып отырғанын, бірақ БЖЗҚ-дан ақша алуға тыйым салынбағанын нақтылады.

Оның айтуынша, ақша алу мүмкін болады, бірақ ақша алу көлемін азайту керек.

Сондай-ақ ол соңғы бес жылда қазақстандықтар БЖЗҚ-дан шамамен 5,7 триллион теңге алғанын, қаражаттың айтарлықтай бөлігі несиелерді өтеуге жұмсалғанын атап өтті.

Министр банктердің бұл ресурстарға қызығушылық танытатынын, бірақ еңбек министрлігінің ұстанымы бойынша зейнетақы жинақтарын сақтау қажет екенін түсіндірді.

Оқыңыз

Елімізде осы айдан бастап зейнетақы жинағын мерзімінен бұрын шешіп алу қиындамақ Оқыңыз

Ертаев жинақтаушы зейнетақы жүйесі өзінің негізгі функциясын – азаматтарды зейнетке шығуға арналған жинақтармен қамтамасыз ету керек екенін атап өтті. Ол болашақ зейнетақылардың мөлшері жеткілікті сатып алу қабілетінің деңгейіне сәйкес келуі керек деп қосты.

Бұған дейін қалай болды?

Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі бұған дейін зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегін есептеу әдістемесіне түзетулер жобасын талқылауға ұсынды. Құжат "Ашық НҚА" порталында жарияланды.

Қазіргі есептеу әдістемесі бірнеше көрсеткіштердің үйлесіміне негізделгені туралы хабарланды. Табыс, төлем индексациясы, ең төменгі зейнетақы мен жалақының өсуі, жарна құю жиілігі, зейнетке шығу жасы, сондай-ақ болашақ жарналар мен болашақ төлемдер ескеріледі.

Министрл мәлімдеуінше, қазіргі әдістеме белгіленген шекті деңгейден асатын қаражаттың бір бөлігін алуға мүмкіндік береді. Дегенмен есептеу тым оптимистік сценарийге негізделген – адам зейнетке шыққанға дейін тұрақты жұмыс істейді және үнемі жарналар салады деп болжанады. Іс жүзінде бұл әрдайым бола бермейді: жұмыспен қамтудағы үзілістер және табыс тұрақсыз болуы мүмкін, ал бұл факторлар модельде ескерілмейді.

Сонымен қатар осы уақыт ішінде экономикалық жағдайлар өзгергеніне қарамастан, шекті мәндердің өзі соңғы үш жылда қайта қаралмаған.

Жаңа әдіснама шынайы есептеуге негізделеді. Ол өмір сүру ұзақтығын, зейнетақы активтерінің кірісін және болашақ төлемдердің мақсатты деңгейін қамтиды. Қарапайым тілмен айтқанда, есептеулер "идеалды" тәсілге емес, нақты өмірлік жағдайларға негізделеді.
Министрлік өзгерістердің мақсаты тепе-теңдікті сақтау екенін атап өтті. Ол дамдарға болашақта зейнетақыларын тауыспай, қазір қаражаттарының бір бөлігін пайдалануға мүмкіндік береді.

Еңбек министрлігі бұрынғы құрылымнан бас тартып, одан да оңтайландырылған модельге көшуді ұсынады. Жаңа әдіснама жылдық 9% кіріс және төлемдерді 8% индекстеу сияқты негізгі болжамдарды белгілейді.