Израиль президенті жаңа үкімет жасақтауды оппозиция жетекшісі Гади Айзенкотқа тапсырды

Израиль президенті Ицхак Герцог 27 қазанда өткен парламент сайлауынан кейін жаңа үкімет жасақтауды қазіргі премьер-министр Биньямин Нетаньяхуға емес, оппозиция жетекшісі Гади Айзенкотқа тапсырды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі BBC басылымына сілтеме жасап хабарлайды. 

8 қазан күні кешке Айзенкоттың қатысуымен салтанатты рәсім өтті. Онда президент соңғы бірнеше күнде түрлі лауазымды тұлғалармен кеңескенін айтты. Оның сөзінше, парламент депутаттарының басым бөлігі жаңа үкіметті Гади Айзенкот жасақтауы керек деп санайды.

“Соңғы бірнеше күнде түрлі лауазымды тұлғалармен кеңестім. Нәтижесінде парламент депутаттарының басым бөлігі жаңа үкіметті Гади Айзенкот жасақтауы керек деп санайтынына көз жеткіздім”, – деді Ицхак Герцог.

Өз кезегінде Гади Айзенкот елге халықтың басым бөлігі сенім артатын жаңа басшылық қажет екенін мәлімдеді.

“Бүгін маған үкімет жасақтау тапсырылды. Мен ұлттық бірлік пен елді тығырықтан шығару жолында жаңа үкімет құруға күш саламын. Ол үшін тың әрі дәстүрлі емес саяси шешімдер қабылдауға тура келеді. Израильдің бұл үдерісті созып, қайта-қайта сайлау өткізуге уақыты жоқ”, – деді оппозиция жетекшісі.

Заң бойынша Айзенкотқа коалиция құру үшін 28 күн беріледі. Қажет болған жағдайда бұл мерзімді тағы екі аптаға ұзартуға болады.

7 қараша күні Израильдің қазіргі премьер-министрі Биньямин Нетаньяху елде ұлттық бірлік үкіметін құруға шақырды. Ол араб халқының мүддесін қорғайтын партиялардың ел басқаруына қатысуына қарсы екенін жеткізді.

27 қазанда өткен парламент сайлауында үкіметті өз бетінше жасақтауға қажет  басымдыққа ешбір саяси күш ие бола алмады. Парламенттегі ең ірі блок Нетаньяхудың саяси күшіне тиесілі болса, екінші орынға Айзенкот бастаған оппозициялық альянс жайғасты.

Алайда Герцогтің бұл шешімі Айзенкоттың міндетті түрде Израильдің жаңа премьер-министрі болатынын білдірмейді. Бұған дейін ол араб партияларымен коалиция құрмайтынын мәлімдеген. Дегенмен президентпен кездесуде аталған партиялардың өкілдері Айзенкоттың кандидатурасын қолдауға дайын екенін білдірген.

Президент шешімін жариялаған соң Айзенкот X әлеуметтік желісіндегі парақшасында пікір білдірді.

“Төтенше ұлттық үкімет құратын уақыт келді. Біз бұл сенімге лайық екенімізді дәлелдеу үшін қолдан келгеннің бәрін жасаймыз”, – деп жазды ол.

Бұдан кейін не болады?

Reuters агенттігінің жазуынша, енді Айзенкоттың алдында бірнеше мүмкіндік бар. Ол араб партияларының қолдауына сүйеніп, азшылық үкіметін жасақтауға тырысуы мүмкін. Сонымен қатар ультраортодоксалды саяси күштермен коалиция құру нұсқасы да бар. Алайда Айзенкот бұған дейін мұндай одаққа бармайтынын айтқан.

Тағы бір мүмкіндік – Нетаньяхумен келіссөз жүргізіп, ұлттық бірлік үкіметін құру. Дегенмен сарапшылар аталған сценарийлердің жүзеге асуына күмәнмен қарайды.

Егер Айзенкот коалиция құра алмаса, президент бұл міндетті басқа саясаткерге тапсыруы мүмкін. Ал шамамен 100 күн ішінде үкімет жасақтау үдерісі аяқталмаса, елде кезектен тыс парламент сайлауы өтуі ықтимал.

120 депутаттан тұратын Кнессет сайлауының қорытындысы бойынша Нетаньяхудың “Ликуд” партиясы мен оның одақтастары 53 орын иеленді. Ал Айзенкот бастаған оппозициялық блок 48 мандатқа ие болды.

Сонымен қатар Израильдің араб халқының мүддесін қорғайтын екі партия парламенттен 19 орын алды. Бұл – бұрын-соңды болмаған жоғары көрсеткіш.