2019 жылдан бастап Қазақстанда не өзгереді

2019 жылы Қазақстанда бірқатар өзгерістер күтілуде. Олардың көпшілігі әллеуметтік мәселелерге қатысты. Жалақы, мен коммуналдық тарифтер, телефон мен интернет желісіне қатысты болмақ.

Фото: Болат Шайхинов

2019 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы 1,5 есе – 28 мыңнан 42,5 мың теңгеге дейін артады. Нәтижесінде бұл 1,3 миллион азаматтың жалақысын көтереді. Бұдан басқа, 275 мың мемлекеттік қызметкер орташа жалақысын 35% -ға көбірек алады. Бұл білім беру жүйесінің қызметкерлері және денсаулық сақтау саласына қатысты. Қосымша шаралар қабылдауды ескере отырып, ҚР Қаржы министрлігінің мәліметінше, елдегі орташа жалақы 2019 жылы 9,1% өседі, халықтың нақты табысының өсуі 4,6% болады.

Салық жүктемесін азайту

2019 жылғы 1 қаңтардан бастап жалақысы төмен азаматтар үшін жеке табыс салығы (25 АЕК-тен кем) 10 есеге азаяды. Салық ауыртпалығын төмендету 6 миллионнан астам қызметкерге әсер етеді.

Әлеуметтік төлемдерді арттыру

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі «Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік төлемдердің мөлшерін арттыру туралы» заң жобасын әзірледі. Жарлыққа сәйкес, мүгедектікке және асыраушысынан айырылуына жәрдемақы алынатын әлеуметтік жәрдемақылар сомасының 5% -ға артады.

Электрондық еңбек келісім шарттары

2019 жылы электрондық еңбек шарттарын есепке алу жүйесі іске қосылады. Қызметкерлерге арналған электрондық еңбек шарттарын есепке алу жүйесін енгізу еңбекпен қамту процесін жеңілдету болып табылады: құжаттар жинаудың қажеті жоқ, өтініш берушінің жеке мәліметі автоматты түрде қалыптастырылады. Осылайша, қабылданған шаралар елеулі экономикалық тиімділікке қол жеткізеді: мемлекеттік қызметтерді оңтайландыру есебінен, азаматтар мен мемлекеттің жыл сайынғы шығыстары 600 млн. теңгеге қысқартылады. Электрондық кадрлармен жұмыс істеуді басқару арқылы кәсіпорындар өз шығынын жылына 1 млрд. теңгеге дейін төмендете алады.

Салықтық амнистия

Жаңа жылдан бастап орта және кіші бизнеске салықтық рақымшылық жасалады. 1 қазандағы мәліметке сәйкес, кіші және орта бизнестің 90 мың субъектісі 294 млрд теңге қарыз. Егер 178 млрд. теңге қарызы келесі жылға дейін өтелетін болса, 111 млрд теңге мен 5,8 млрд теңге айыппұл алынып тасталады. Рақымшылық келесі жылдың 1 қазанына дейін өтелуі тиіс. Бұл акцизді  және мұнай саласындағы өндірушілерге қатысты.

Зейнетақының өсуі

2019 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақының орташа мөлшері зейнетақыны ескере отырып, 5728 теңгеге, 87 243 теңгеге дейін артады. Әлеуметтік блоктың үш жылдық кезеңдегі шығыстары 15,4 триллион теңгені құрайды, оның ішінде 2019 жылға – 4,7 триллион теңге немесе жалпы шығындардың 44,1 пайызы. Әлеуметтік қамсыздандыру мен көмек көрсету үшін 9,5 трлн теңге жоспарлануда, оның 2019 жылы – 3 трлн. теңге. Ағымдағы жылы 359,3 млрд. теңгеге немесе 13,8% -ға артады. Әлеуметтік төлемдер бойынша төлемдер осы шығыстардың ең көп үлесін құрайды және осы қорлардан инфляция деңгейіне пропорционалды индекстеу арқылы зейнетақылар мен жәрдемақылар төленеді. Сонымен қатар, базалық зейнетақы тағайындау тәртібі өзгереді. 2019 жылы ең төменгі өлшем 27 732 теңгені құрайды. Негізгі зейнетақының орташа мөлшері 36108 теңге деңгейінде жоспарланып отыр.

Коммуналдық қызметтердің төмен бағалары

2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап коммуналдық қызметтер Қазақстанда арзан болады. Электр энергиясына арналған шекті тарифтер 2025 жылға дейін мақұлданды. Мысалы, «Астана-Энерго» АҚ-ның (9 топ) шекті тарифтері 1 киловатт сағатына 4,87 теңге, «Алматылық электр станциялары» ААҚ-1,2,3, «Қапшағай» ГЭС, «Каскад ГЭС» (26-топ) ) – 8,33, Екібастұз ГРЭС-1 (1-топ) – 5,76 теңге.

Маргиналды көтерме бағалардың төмендеуі 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап газды пайдаланатын электр станцияларына, 12-22% -дан бастап аймаққа қарай тауарлық газдың түпкілікті бағасын төмендетуге мүмкіндік береді.

Ұялы байланыс қызметтеріне жаңа тарифтер

Ұялы операторлар интернет-қызметтердің бағаларын 5-тен 50% -ға дейін төмендетеді. Атап айтқанда, «Қазақтелеком» АҚ 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап тарифтік жоспарды енгізеді. Бұл алдыңғы жоспарға қарағанда 5% төмен. «Казтранском» компаниялары абоненттерге қосылу бағасын 50% -ға дейін төмендетеді, ай сайынғы төлемге 10% жеңілдік және Интернетте ай сайынғы төлемді 15% төмендетеді.

Автомобильдерге арналған жаңа көлік сертификатын енгізу

2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда жаңа технологиялық паспорттар пайда болады. Жаңа құжаттар пішін мен өлшемді өзгерту арқылы ыңғайлы болады (шамамен 5,5 – 8,5 см). Нәтижесінде, оларды әмиянға оңай орналастыруға болады. Техникалық куәліктер ультракүлгін қауіпсіздік элементтері мен электрондық микрошиппен жабдықталатын болады, онда барлық көлік тіркеу деректері тіркеледі.

Stan.kz сайтын Telegram арқылы оқыңыз. Арнамызға жазылыңыз.