Трамп Ұлыбританияға Фолкленд аралдарына қатысты АҚШ ұстанымын қайта қарауы мүмкін екенін ескертті
АҚШ президенті Дональд Трамп Вашингтонның Ұлыбританияның Фолкленд аралдарына қатысты ұстанымын қайта қарастырып жатқанын мәлімдеді. Бұл шешім Ұлыбританияны қорғаныс шығындарын және НАТО-ға қосатын үлесін арттыруға қысым жасау құралы болуы мүмкін. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Тheguardian.com порталына сілтеме жасап хабарлайды.
АҚШ президенті Дональд Трамп Вашингтонның Ұлыбританияның Фолкленд аралдарына қатысты ұстанымын қайта қарап жатқанын айтты. Оның бұл мәлімдемесі АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуі мүмкін.
Ақ үйде журналистер Трамптан АҚШ-тың Оңтүстік Атлантикадағы даулы аралдарға қатысты позициясын өзгертуі мүмкін бе деп сұрады. Президент бұған "Мен әрқашан барлық ұстанымымды қайта қарап отырамын. Бұл да солардың бірі" деп жауап берді.
Фолкленд аралдарына қатысты АҚШ ресми түрде бейтарап позиция ұстанады. Яғни Вашингтон аралдардың нақты қай мемлекетке тиесілі екенін қолдамайды. Дегенмен іс жүзінде аралдарды Ұлыбритания басқарып отырғанын мойындайды. Ал Аргентина бұл аумақты өз жері деп санайды.
Ұлыбритания үкіметі Трамптың мәлімдемесіне әзірге түсініктеме берген жоқ.
Трамптың сөзі АҚШ-тың Фолкленд мәселесін Ұлыбританияға қысым жасау үшін пайдалануы мүмкін деген пікір туғызды. Негізгі мақсат – Лондонды қорғанысқа көбірек қаржы бөлуге және НАТО-ға қосатын үлесін арттыруға көндіру.
Бұған дейін америкалық шенеуніктердің бірі Ұлыбритания қорғаныс шығындарын арттыру жөніндегі міндеттемелерін орындамаса, АҚШ-тың Фолкленд аралдарына қатысты ұстанымы өзгеруі мүмкін екенін айтқан.
Ұлыбритания бұған дейін 2030 жылға қарай жалпы ішкі өнімінің 3 пайызын қорғанысқа жұмсауды жоспарлаған. Алайда бұл жоспардың орындалуына қатысты қазір пікірталас жүріп жатыр.
Трамп бұған дейін де АҚШ-тың НАТО-дағы одақтастарын қорғаныс шығындарын көбейтуге бірнеше рет шақырған. Былтыр Гаагада өткен НАТО саммитінде мүше елдер 2035 жылға қарай қорғаныс пен қауіпсіздікке ІЖӨ-нің 5%-ына дейін қаржы бөлуге келіскен.
Фолкленд аралдары үшін Ұлыбритания мен Аргентина арасындағы дау бұрыннан бар. 1982 жылы Аргентина аралдарға басып кіргеннен кейін екі ел арасында соғыс болды. Ұлыбритания кейін аралдарды қайта бақылауына алды. Соғыста 649 аргентиналық және 255 британиялық әскери қызметкер қаза тапты.
Сол кезде АҚШ президенті Рональд Рейган Ұлыбританияны дипломатиялық тұрғыда қолдаған. Бұл жағдай Рейган мен сол кездегі Ұлыбритания премьер-министрі Маргарет Тэтчер арасындағы жақын қарым-қатынасты одан әрі нығайтты.
Қазір Трамп Аргентина президенті Хавьер Милеймен де тығыз қарым-қатынаста. Милей Аргентинаның Фолкленд аралдарына қатысты талабын ашық қолдайды.
Ал арал тұрғындарының басым бөлігі Ұлыбритания құрамында қалуды қолдайды. 2013 жылы өткен референдумда дауыс берген 1 517 адамның 1 513-і аралдардың Ұлыбритания құрамында қалуын қолдаған.
Фолкленд мәселесі футболда да көрініс тапқан. Биыл шілдеде әлем чемпионатының жартылай финалында Аргентина Англияны 2:1 есебімен жеңгеннен кейін, аргентиналық футболшылар "Las Malvinas son Argentinas" ("Мальвин аралдары – Аргентинанікі") деген жазуы бар баннер көтерді. Осыдан кейін FIFA Аргентина футбол қауымдастығына саяси сипаттағы ұран үшін 235 мың доллар айыппұл салды.
Еске салайық, бұған дейін Трамп Гренландияны АҚШ-қа қосу оның стратегиялық орналасуы мен жоғары технологиялық салалар үшін аса маңызды пайдалы қазбалар қорының молдығына байланысты АҚШ-тың қауіпсіздік мүдделеріне сай келеді деп мәлімдеген еді. Артынша Данияның премьер-министрі Трампты Гренландияға қатысты қоқан-лоқыларын тоқтатуға шақырды.
