Соңғы жаңалықтар
Соңғы жаңалықтар

Тоқаев Алжир президентін ұлттық мерекесімен құттықтады

Тоқаев пен Әбделмәжид Теббунд
Фото: Ақорда / op-soyuz.ru

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Алжир басшысы Әбделмәжид Теббунды елдің ұлттық мерекесі – Революция күнімен құттықтады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Алжир Халық Демократиялық Республикасының президенті Әбделмәжид Теббунға құттықтау жеделхатын жолдады.

"Президент Алжир басшысын елдің ұлттық мерекесі – Революция күнімен құттықтады. Қасым-Жомарт Тоқаев жеделхатта екі ел арасындағы достық пен өзара түсіністікке негізделген ынтымақтастық алдағы уақытта да халықтардың игілігі үшін дами беретініне сенім білдірді", – делінген Ақорда хабарламасында.

Сондай-ақ мемлекет басшысы Әбделмәжид Теббунға жауапты қызметіне табыс, ал Алжир халқына бақ-береке тіледі.

Алжир қашан отаршылдықтан босап шықты?

Жыл сайын 1 қарашада Алжирде ұлттық мереке – Революция күні атап өтіледі. Бұл дата 1954 жылы француз отаршылдығына қарсы азаттық күрестің басталуымен байланысты. Мереке алжир халқының тәуелсіздік жолындағы ерлігі мен отарлық езгіге қарсы күресін бейнелейді.

1830 жылы Франция Алжир аумағына басып кіріп, 1834 жылы елді ресми түрде өзіне қосып алды. Осыдан кейін жергілікті халық ұзақ жылдар бойы саяси және әлеуметтік қысымға ұшырады. Алжирліктер азаматтық құқықтарынан шектеліп, жергілікті тұрғындардың жері мен байлығы еуропалық қоныс аударушылардың иелігіне өтті.

Отарлық билікке қарсы наразылықтар ондаған жыл бойы жалғасты. 1945 жылы мамырда Сетиф қаласында өткен шерулер француз әскерінің қатыгездікпен басып-жаншуына ұласты. Мыңдаған алжирлік қаза тапқан бұл оқиға елдің тәуелсіздік жолындағы қарулы күресіне түрткі болған маңызды кезеңдердің бірі саналады.

1954 жылғы 1 қарашаға қараған түні Ұлттық азаттық майданы (ҰАМ) құрылып, француз әскери нысандары мен мемлекеттік мекемелеріне бірқатар шабуыл жасалды. Осы оқиға Алжирдің тәуелсіздік үшін сегіз жылға созылған соғысының басталуына негіз болды.

Азаттық соғысы 1954-1962 жылдары жалғасты. Қақтығыс барысында жүздеген мың адам қаза тауып, миллиондаған тұрғын туған жерін тастап кетуге мәжбүр болды. Франциядағы саяси дағдарыс пен халықаралық қысымның күшеюі нәтижесінде тараптар келіссөздер жүргізуге көшті.

1962 жылғы 18 наурызда Эвиан келісімдеріне қол қойылып, атысты тоқтату туралы шешім қабылданды. Сол жылдың 1 шілдесінде өткен референдумда алжирліктердің басым бөлігі тәуелсіздікті қолдады. Ал 5 шілдеде Алжир тәуелсіздігін ресми түрде жариялады.

Бүгінде Революция күні елдің ұлттық бірлігі мен азаттық жолында құрбан болған азаматтарды еске алу күні саналады. Бұл мерекеде әскери шерулер ұйымдастырылып, қаза тапқан жауынгерлердің ескерткіштеріне гүл шоқтары қойылады. Сондай-ақ жастарға ел тарихы мен тәуелсіздік үшін күрестің маңызы түсіндіріледі.

Еске салайық, бұған дейін 2026 жылғы 28 қазанда Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Түркияға ресми сапармен барып, Анкарада Режеп Тайип Ердоғанмен кездесті. Келіссөз барысында екі ел арасындағы стратегиялық серіктестікті нығайту, сауда-экономикалық, инвестициялық және мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты дамыту мәселелері талқыланды. Сондай-ақ мемлекеттер басшылары өңірлік және халықаралық күн тәртібіндегі өзекті мәселелер жөнінде пікір алмасты.

Айым Атамбаева
Жексенбі, 01 Қараша, 2026 13:15