Несиені қайта құрылымдау: Банк алдындағы қарызды төлеу қиындаса, не істеу керек

Несиені ай сайын уақытында төлеу қиындай бастаса, мәселені кейінге қалдырмаған дұрыс. Төлемді өткізіп алу өсімпұлға, несие тарихының нашарлауына және кейін қарызды өндіріп алу шараларына әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайда қарыз алушының банкке жүгініп, несие шарттарын қайта қарауды сұрауға құқығы бар. Бұл қарызды қайта құрылымдау деп аталады.

Қарапайым тілмен айтқанда, клиент банкпен жаңа төлем тәртібін келіседі. Мысалы, несие мерзімін ұзарту арқылы ай сайынғы төлемді азайту немесе төлемді белгілі бір уақытқа кейінге қалдыруға болады. 

Қай кезде қарызды қайта құрылымдауға болады?

Банк қаржылық жағдайы нашарлаған қарыз алушының өтінішін қарайды.

Өтінішке жағдайыңызды растайтын құжаттарды қоса берген жөн. Мысалы, жұмыстан босатылғаны туралы құжат немесе табыстың азайғанын растайтын анықтама болуы қажет. 

Банк қандай жеңілдік ұсына алады?

Қайта құрылымдау кезінде банк бірнеше нұсқаны қарастыра алады.

Несие мерзімін ұзарту. Мысалы, бұрын несиені 3 жылда төлеу керек болса, мерзім ұзартылып, ай сайынғы төлем азаюы мүмкін. Бірақ несие ұзақ төленетіндіктен, жалпы артық төлем өсуі ықтимал.

Төлемді кейінге қалдыру. Белгілі бір уақытқа төлемді кейінге шегеру ұсынылады. Оның нақты шарттарын банк белгілейді.

Пайыздық мөлшерлемені төмендету. Банк жағдайға қарай мөлшерлемені төмендету мүмкіндігін қарастыра алады.

Айыппұл мен өсімпұлдың бір бөлігін есептен шығару. Бұл да кредитордың шешіміне байланысты.

Яғни қайта құрылымдау кезінде қарыздың өзі автоматты түрде кешірілмейді. Негізгі мақсат – қарыз алушыға төлемді өтей алатын жаңа тәртіп табу.

Банкке қашан жүгіне аласыз?

Азаматтар несие бойынша ай сайынғы төлем уақытын өткізіп алса да, қарызды қайта құрылымдау туралы өтініш бере алады. Қазіргі тәртіп бойынша банк немесе микроқаржы ұйымдары мұндай өтінішті 15 күнтізбелік күнге дейін қарайды. Өтінішті қарағаны үшін банк немесе микроқаржы ұйымы қарыз алушыдан ақы талап ете алмайды.

Қайта құрылымдау несие тарихына әсер ете ме?

Иә, қайта құрылымдау туралы ақпарат кредиттік тарихта көрінуі мүмкін. Кредиттік тарихта адамның алған қарыздары мен оларды қалай өтегені туралы мәліметтер сақталады. Қаржы ұйымдары жаңа несие берген кезде осы ақпаратты бағалайды.

Бірақ "реструктуризациядан кейін міндетті түрде 3-6 ай несие берілмейді" деген нақты ереже жоқ. Жаңа несие беру туралы шешімді әр банк клиенттің табысына, қарыз жүктемесіне және кредиттік тарихына қарап жеке қабылдайды.

Сондықтан қайта құрылымдаудан кейін ең маңыздысы – жаңа төлем кестесін сақтап, төлемдерді уақытында жасау.

Банк бас тартса, не істеу керек?

Банк ұсынылған нұсқамен келіспесе немесе қайта құрылымдаудан бас тартса, қарыз алушы банк омбудсменіне жүгінуге құқылы. Егер қарыз МҚҰ-дан алынған болса, микроқаржы омбудсменіне жүгінуге болады.

Қажет болған жағдайда қайта қаржыландыруды да қарастыруға болады. Бірақ бұл екі нәрсе бірдей емес.

Қайта құрылымдау мен қайта қаржыландырудың айырмашылығы қандай?

Қайта құрылымдау – қолданыстағы несиеңіздің шарттарын өзгерту. Ал қайта қаржыландыру – бұрынғы несиені жабу үшін тиімді шартпен жаңа несие алу. Ол басқа банктен де, кей жағдайда сол банктен де рәсімделуі мүмкін.

Несие төлеу қиындаған кезде ең дұрыс шешім проблеманы жасырмай, банкке жүгіну. Қаржы ұйымына неғұрлым ертерек хабарласып, жағдайды түсіндіріп, құжаттарды ұсынсаңыз, қарызды реттеудің қолайлы жолын табу мүмкіндігі соғұрлым жоғары. Қайта құрылымдау қарызды жоймайды, бірақ ай сайынғы төлемді төлеуге мүмкіндік беретін жаңа шарттар жасауға көмектеседі.

Материал Freedom Bank демеушілігімен дайындалды.