Қазақстанда маркетплейс арқылы сауда жасайтын кәсіпкерлерге бақылау күшейтілді

Енді маркетплейстерде тауар сататын әр адам салық органдарына есеп беріп, жеке деректерін ұсынуға міндетті. Бұл ақпараттың ішінде тауар айналымы, жасалған мәмілелер саны, төлем көлемі және сатушыға аударылған қаражат көрсетіледі. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі 31-арнаның “Информбюро” жаңалықтар бағдарламасына сілтеме жасап хабарлайды. 

Мұндай жүйе арқылы жауапты органдар электронды саудадағы нақты кірістерді декларациядағы мәліметтермен салыстырып отырады. Егер сәйкессіздік анықталса, кәсіпкерлерге түсіндірме беру немесе қателікті түзету туралы хабарлама жолданады.

“Заңбұзушылық туралы хабарлама жолданады. Осы хабарламаны 30 күнде орындайтын мүмкіндік беріледі. Егер бекітілген мерзімде жойылмаса, онда осындай кәсіпкерлерге қатысты салық бақылау жұмыстары жүргізіледі. Салықтық тексеру болуы мүмкін немесе шот-фактурасына тыйым салынуы мүмкін. Немесе шоттарына бұғаттау қойылады”, – деді мемлекеттік кірістер комитеті басқарма басшысының міндетін атқарушы Ілияс Қаптағаев. 

Бірақ онлайн саудамен айналысатын кәсіпкерлер бұл жаңашылдыққа қарсы. Олар бизнеске қысым көрсетілсе баға шарықтайды деп отыр.

“Маркетплейстерде сауда жасап жүргенімен бір жылдан асты. Бәрі заңды. Салықтарды да уақытылы төлеймін. Барлық деректі көрсетуге өзім қарсымын. Онсызда онлайн саудада барлығы ашық, анық әрі түсінікті. Тексерістерді көбейте бермей, мемлекетке ақша құйып жатқан кәсіпкерлерді қолдау керек”, – деді кәсіпкер Анастасия Завьялова.

Оқыңыз

2026 жылдан бастап салық төлемеген шетелдік маркетплейстер бұғатталады Оқыңыз

Ал экономистердің пікірінше, жыл сайын онлайн саудамен айналысатын кәсіпкерлердің саны көбейіп жатыр. Бірақ соңғы жылдары салық төлеуден жалтарып, түрлі құйтырқылыққа баратындар аз емес. Сондықтан көлеңкелі экономиканы анықтауға бағытталған өзгеріс бюджетке үлкен кіріс әкеледі деген пікірде.

“Бұл жалпы әділеттіліктің де қалыптасуына қажет. Өйткені көбіне бізде заңды түрде тіркеліп, жұмыс істеп жатқан азаматтар салық төлеп, уақытында бәрін қадағалайды. Алайда кейбір маркетплейстер ешқандай да салықтық тіркеуден өтпестен табыс табады. Бұл сондай салықтық әділеттіліктің ауытқуына әкелетін фактор”, – деді экономист Бауыржан Ысқақов.

Қазақстанда 127 шетелдік маркетплейс тіркелген. Оның ішінде Apple, Amazon, Alibaba сынды алпауыттар да, жұмысын жаңа бастаған компаниялар да бар. Олар 2022 жылдан бастап экономикамызға 146 миллиард теңгеден астам салық төлеген.