Ипотека немесе жалға алу: Қазақстандықтарға қайсысы тиімдірек екені белгілі болды

Қазақстанның ірі қалаларында ай сайынғы ипотекалық төлемдер мен пәтер жалдау арасындағы айырмашылық екі есеге артты. Сарапшылар қолданыстағы нарықта бір бөлмелі пәтер үшін (35 шаршы метр) 20% бастапқы жарнамен екі 10 жылдық қаржылық сценарийді салыстырды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Krisha.kz сайтына сілтеме жасап хабарлайды.  

Ең қымбат мүліктер мен ең жоғары төлемдер Алматыда тіркелді. Ипотекалық төлем айына шамамен 426 000 теңге, ал 10 жыл ішінде банкке артық төлем 29,1 миллион теңгеден асады. Сонымен қатар ұқсас тұрғын үйді жалға алу шамамен 210 000 теңге тұрады.

Астанада ай сайынғы ипотекалық төлем – 322 000 теңге, ал жалға алу үшін 220 000 теңге. Қостанайда 246 000 және 150 000 теңге болады. Ең арзан ипотека Қызылордада табылды – айына шамамен 144 000 теңге, артық төлем 9,8 миллион теңге.

1-жағдай: Жалдау ақысы + депозит

Егер басқа факторларды ескермесек және тек биылғы көрсеткіштерге қарасақ, көптеген аймақтарда жалға алу ипотекаға қарағанда арзанырақ. Алматыда жалға алушы 10 жыл ішінде тұрғын үйге 25,2 миллион теңге жұмсайды. Егер бастапқы жарна (5,5 миллион теңге) жылына 15% мөлшерлемемен салынса, 10 жылдан кейін бұл сома шамамен 22,3 миллион теңгеге дейін артады.

Оқыңыз

Қазақстанда ислам ипотекасы қашан іске қосылады және ол қалай жұмыс істейді Оқыңыз

Бұл стратегияның негізгі тәуекелі – жылжымайтын мүлік бағасының өсуі. Соңғы 10 жылда (2016 жылдың шілдесінен 2026 жылдың шілдесіне дейін) Алматыдағы қолданыстағы тұрғын үй нарығындағы шаршы метрдің орташа бағасы 114% – 367 000 теңгеден 786 000 теңгеге дейін өсті. Егер тұрғын үй бағасы депозиттік кірістен тезірек өсе берсе, жинақталған қаражат 10 жылдан кейін тек бастапқы жарнаға жететін болуы мүмкін.

2-жағдай: Ипотекамен сатып алу

Ипотеканың негізгі артықшылығы – сатып алу кезінде пәтер бағасының бекітілуі. 10 жыл ішінде Алматыдағы қарыз алушы банкке 29 миллион теңгеден астам артық төлейді (бұл несие сомасынан асады). Бірақ 10 жылдан кейін мүлік оның меншігіне өтеді, ал нарықтың одан әрі өсуі меншік иесінің меншікті капиталын арттырады.

Сарапшылар жоғарыда келтірілген есептеулер жылына 20% пайыздық мөлшерлемесі бар стандартты коммерциялық ипотекаға қолданылатынын атап өтті. Мемлекеттік жеңілдік бағдарламалары немесе "Отбасы" банкінің тұрғын үй жинақ жүйесін пайдалану артық төлемді және ай сайынғы төлемдерді айтарлықтай азайтады.