Неге Air Astana-ның табысы артса да, таза пайдасы төмендеп кетті

Air Astana (AIRA) 2026 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша есебін жариялады. Құжатқа сәйкес әуе компаниясының жалпы кірісі 16,1%-ға өскен. Дегенмен таза шығыны 21,2 миллион долларға тең. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. 

Компанияның шоғырландырылған есебі бойынша жалпы кірісі 763,9 млн долларға тең. Сонымен қатар жолаушылар тасымалы 14,9%-ға өсіп, 721,5 миллион долларға жетті. Оның ішінде: 

• тұрақты рейстер бойынша кіріс 17%-ға өсіп, 668,3 млн долларға тең болса; 
• чартерлік рейстер бойынша кіріс 6,2%-ға төмендеп, 53,2 млн доллар болды. 

Жүк және пошта тасымалынан түскен кіріс 7%-ға өсіп, 13,2 млн долларға жетті. 

Операциялық пайда күрт төмендеген

Кіріс өскеніне қарамастан, компанияның операциялық пайдасы 70,5%-ға азайып, 13,5 млн долларға дейін төмендеді. Операциялық рентабельділік 6,9%-дан 1,8%-ға дейін құлдырады.

Бұл нәтижеге $20,2 млн көлеміндегі sale-and-leaseback мәмілелерінен түскен кіріс те кірген. Бір жыл бұрын мұндай мәміледен $14,3 млн түскен. Осы кірісті шегеріп тастасақ, нақты операциялық нәтиже шамамен 6,7 млн доллар шығынды құрар еді. Бір жыл бұрын дәл осы кезеңде +31,3 млн доллар болатын.

Операциялық қызметтен түскен ақша ағыны да 39,8%-ға азайып, 112,8 млн доллар болды. 

Шығынның өсуіне не себеп?

Компанияның операциялық шығындары кірістен әлдеқайда жылдам өсіп, 22,5%-ға артып, 750,5 млн долларға жетті. Шығындар мына бағыттар бойынша артқан:

• техникалық қызмет көрсету – өсім 39,2%, $81,2 млн;
• жолаушыларға қызмет көрсету – өсім 29,6%, $82,1 млн;
• отын мен майлар – өсім 22,4%, $181 млн;
• персонал мен экипаж шығындары – өсім 19,9%, $135,7 млн;
• амортизация – өсім 15,1%, $126,3 млн.

Шығынның артуына халықаралық әуежайлардағы әуе отынының орташа құны бір жылда 98%-ға өсуі де әсер еткен. Бұған қоса, теңгенің АҚШ долларына шаққандағы бағамы 7%-ға нығайды. Компания шығындарының бір бөлігі теңгемен жүргізілгенімен, қаржылық есептілігі доллармен жасалатындықтан, бұл да нәтижеге әсер етті. Сондай-ақ қызметкерлерге жұмсалатын шығындар, әуе кемелерін пайдалану, техникалық қызмет көрсету және Pratt & Whitney қозғалтқыштарына қатысты мәселелерді шешуге кететін шығындар артты.

Осы тұста айта кетері, Pratt & Whitney қозғалтқыштарына қатысты мәселе оң шешімін тапқан. Air Astana қосымша 11 қозғалтқыш алды, ал оларды жөндеу және қайта пайдалануға беру мерзімі қысқарды. Қазір істен шығып, пайдаланылмай тұрған ұшақтардың саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен 60%-ға азайды. Компания 2027 жылғы жазғы маусымға қарай осы себептен болатын барлық тоқтап қалуларды толық жоюды жоспарлап отыр.

Компания қаражаты мен міндеттемелері

Маусым айының соңында компанияның ақша қаражаты мен оның баламалары 481,5 млн долларға жетіп, жыл басынан бері 1,8% өскен. Лизинг бойынша міндеттемелер жыл басынан бері 6,4%-ға өсіп, 1,112 млрд долларға жетті. Ақша қаражатын шегергендегі жалпы қарыздар мен лизинг міндеттемелері 10,2%-ға өсіп, 635,8 млн доллар болды.

Әуе флотына +1 ұшақ

Маусым айының соңында топтың флотында 63 әуе кемесі болды. Айта кетері, әуекомпаниясы биыл бір Airbus A321neo алған еді. Сондай-ақ сатып алу шарты жасалған, бірақ жеткізілу мерзімі әлі басталмаған әуе кемелері бойынша міндеттемелер 1,49 млрд долларға тең. 

Жартыжылдық ішінде компания Airbus A320neo тобындағы 25 және Boeing 787-9 Dreamliner тобындағы бес әуе кемесіне қатты тапсырыс орналастырды.

Стратегиялық тұрғыдан Air Astana халықаралық бағыттарға басымдық беруді жалғастырып келеді. Халықаралық бағыттардағы табыс әкелетін жолаушы-километр (RPK) көрсеткіші 5,5%-ға өсті, ал ішкі бағыттарда бұл көрсеткіш 7,2%-ға төмендеді. Компания қолда бар әуе сыйымдылығын билет бағасы, бір орыннан түсетін табыс және транзиттік жолаушылар әлеуеті жоғары бағыттарға бағыттап отыр.

Қазір Air Astana тұтынатын авиаотынның шамамен 80%-ы Қазақстанда, негізінен мұнай өңдеу зауыттарынан тікелей сатып алынады. Компания логистика мен тасымалдауды өз бетінше ұйымдастырады.