Ғалымдар алғаш рет атмосферасы Жерге ұқсас планетаны тапты
Америкалық ғалымдар алғаш рет негізгі параметрлері бойынша Жерге ұқсас және атмосферасы бар планетаны тапқандарын айтты. Аспан денесі жұлдызды да айналып жүреді және теориялық тұрғыдан тіршілік болуы мүмкін аймақта орналасқан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі ВВС арнасына сілтеме жасап хабарлайды.
Зерттеушілердің айтуынша, Жерімізге ұқсас әлемдер күн жүйесінен тыс жерде болуы мүмкін.
Гелий планетаның атмосферасында анықталды. Онда тіршілік жетіспейді, бірақ басқа газдар да болуы мүмкін.
Зерттеудің авторы, Гарвард университетінің докторы Колин Керубим өзінің жаңалығын өте маңызды деп санайды.
"Біз басқа жұлдыздың айналасындағы тіршілік ету аймағындағы тасты планетада атмосфераны алғаш рет анықтадық", – деп түсіндіреді ғалым.
LHS 1140 b деп аталаты планета Жерден 48 жарық жылы қашықтықта орналасқан және қызыл ергежейлі жұлдызды айналып өтеді, оның жұлдызы біздің Күннен әлдеқайда кішірек және салқын.
Қазір ғалымдар басқа жұлдыздарды айналып жүрген 6000-нан астам планетаны біледі. Бұл жаңалықтың маңызы – ол бізді теориялық тұрғыдан ең маңызды ғылыми жетістіктердің біріне, яғни басқа планетадағы тіршіліктің ашылуына бір қадам жақындатады.
Ғаламшарда тіршіліктің дамуы үшін су болуы керек.
Бұл үшін аспан денесі өз жұлдызынан дұрыс қашықтықта болуы керек: тым жақын болса, температура өте жоғары болады, ал тым алыс болса, тым суық болады.
"Дұрыс" нүкте астрономдар "Златовласк аймағы" деп атайтын жерде орналасқан.
Әртүрлі жұлдыздардың айналасындағы "Златовласк аймақтарында" жүздеген планета ашылды. Бірақ бірнешеуінің ғана тастардан тұратыны және салыстырмалы түрде кішкентай екені анықталды.
Ал бұл планеталардың ешқайсысында бұрын атмосфера жоқ екені анықталған.
Қазір ғалымдар бұл атмосферадан тек гелий тапты, мүмкін жоғарғы атмосферада. Инертті гелийде тіршілік мүмкін емес. Бірақ LHS 1140 b төменгі атмосферасында басқа газдар болуы мүмкін.
Гарвард университетінің докторы Дэвид Шарбонаның айтуынша, қатты беті мен атмосферасы бар планета табылды.
"Адамдарды ең үлкен сұрақ қызықтырады: біз ғаламда жалғызбыз ба? Жерден тыс немесе біздің күн жүйесінен тыс тіршілік бар ма? Осыған байланысты, бұл зерттеу алғаш рет біздің күн жүйесінен тыс тіршілік етуге жарамды аймақтағы тасты планетада атмосфера анықталғанын көрсетеді", – дейді ол.
LHS 1140 b планетасы ғалымдар тіршілік табуға үміттенетін жалғыз планета емес.
2023 жылдың соңында көптеген журналистер Жердегі балдырлар шығаратын диметилсульфидтің белгілері анықталған K2-18b планетасы туралы жазды.
Дегенмен 2025 жылы америкалық ғарыш агенттігі NASA жүргізген зерттеу бұл заттың іздері оның бар екенін нақты растау үшін тым аз деген қорытындыға келді. Сонымен қатар мұндай газдың тірі организмдердің қатысуынсыз пайда бола алатыны дәлелденді.
TRAPPIST-1 жұлдызын айналып жүрген жеті планетаға үміт бар.
NASA-ның Джеймс Уэбб ғарыштық телескопынан алынған деректер TRAPPIST-1d-де Жерге ұқсас атмосфераның бар екенін жоққа шығарды, ал TRAPPIST-1e туралы деректер ғалымдарға әлі күнге дейін нақты қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді.
