Ауғанстанда әйелдер құқығына қатысты шектеулерге қарсы шыққандарға оқ атылды

Ауғанстанның Герат провинциясында жергілікті биліктің әйелдерге қатысты жаңа шектеулер енгізіп, киім үлгісі талаптарын бұзды деген себеппен жаппай ұстаулар жүргізуінен кейін наразылықтар басталды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі reliefweb.int порталына сілтеме жасап хабарлайды.

Маусым айының басында Ауғанстанның Ізгілікті насихаттау және жамандықтан тыю министрлігі әйелдердің сыртқы келбетіне қатысты жаңа талаптарды жариялады. Оған сәйкес, әйелдер бетперде мен шұлық киюге міндеттеліп, косметика қолдануға тыйым салынды.

Жергілікті БАҚ пен құқық қорғау ұйымдарының мәліметінше, 6-8 маусым аралығында Гератта осы талаптарды бұзды деген айыппен кемінде 30 әйел мен қыз бала ұсталған.

Ұсталғандардың арасында халықаралық гуманитарлық ұйым Médecins Sans Frontières (MSF) қызметкері де болған. Ұйым өкілдерінің айтуынша, әйел мен оның туыстары белгіленген киім талаптарын сақтауға міндеттеме бергеннен кейін екі күннен соң босатылған.

Герат провинциясының губернаторы Nur Ahmad Islamjar ұсталғандар бар екенін растады. Алайда ол қамауға алынған әйелдердің "психологиялық және діни мәселелері бар" деп мәлімдеді.

Ұстаулар туралы ақпарат әлеуметтік желілерде тарағаннан кейін тұрғындар наразылық акциясына шығуға шақыра бастады. 9 маусым күні Герат аудандарының бірінде ондаған адам жиналып, олардың арасында әйелдермен қатар ер адамдар да болған.

United Nations Assistance Mission in Afghanistan мәліметіне сәйкес, қауіпсіздік күштері наразылық білдірушілерге оқ атқан. Соның салдарынан кемінде екі адам, оның ішінде бір бала қаза тауып, 20-дан астам адам жараланған. Ал Ауғанстан полициясы демонстрацияны тарату кезінде қару қолданғанын жоққа шығарып отыр.

Наразылықтар басылғаннан кейін билік қауіпсіздік шараларын күшейтті. Жергілікті ақпарат көздерінің хабарлауынша, Гератқа және Кабулдың батыс аудандарына қосымша әскери күштер мен техника жіберілген.

Тұрғындардың айтуынша, көшелерде жүздеген қарулы әскери қызметкер, бронетехника, танктер мен артиллерия орналастырылған. Әскери патрульдер құжаттарды тексеріп, тұрғындардың жүру мақсатын анықтаған. Осындай шаралар Кабулдағы Dasht-e-Barchi ауданында да енгізілген. Онда әскери бекеттер қойылып, тұрғындарды тексеру ұйымдастырылған.

Сонымен қатар билік көршілес аудандар мен провинцияларға жаңа киім талаптарын сақтамаған әйелдердің қамауға алынуы мүмкін екені туралы ескертулер жібере бастаған. Бұл Гераттағы оқиғалардан кейін бақылау шараларының басқа өңірлерге де таралуы ықтимал екенін көрсетеді.

UN Women ұйымы жағдайға алаңдаушылық білдірді. Ұйым өкілдерінің пікірінше, негізсіз қамаулар әйелдердің болашағына ұзақ мерзімді кері әсер етуі мүмкін. Өйткені ауған қоғамында қамауға алыну фактісінің өзі әйелдердің қоғамнан оқшаулануына, стигматизацияға ұшырауына және босатылғаннан кейін де зорлық-зомбылық қаупінің артуына себеп болады.

Еске салайық, 2021 жылы Талибан қозғалысы Ауғанстанда билікке қайта келгеннен кейін әйелдердің құқықтарына қатысты көптеген шектеу енгізді. Әйелдердің жоғары білім алуына, көптеген салада жұмыс істеуіне және қоғамдық өмірге белсенді қатысуына тыйым салынды. Шешімдер халықаралық ұйымдар мен құқық қорғаушылар тарапынан бірнеше рет сынға ұшырап, әйелдер құқықтарының өрескел бұзылуы ретінде бағаланды.