Осылайма әлде осылай ма? Сіз мән бермей жүрген шылаулардағы қателіктер

Біз, Stan.kz редакциясы, қазақстандықтар қазақ тілінде сауатты жазып, сөйлегенін қалаймыз. Осы орайда, "Таза тіл" шығарылымдар сериясын жарияладық.

Бүгінгі талқылайтынымыз – ма (ме, ба, бе, па, пе) шылауының емлесі. Ма (ме, ба, бе, па, пе) шылауы сөйлемге сұрау мәнін үстеп, сұраулы сөйлем жасайды. Өзі тіркескен сөзден бөлек жазылады.

Мысалы: 

Қартайғанша қақаптап,
Бұл тәңірі атқан талмай ма?
Иттеніп жүріп өлмей ме,
Өлсе, бәрі қалмай ма? (Абай)

Бұл шылау сыртқы тұлғасы жағынан -ма, -ме, -ба, -бе, -па, -пе деген болымсыз етістік жасайтын жұрнақпен ұқсас келеді.

Бірақ шылау бөлек жазылады да, болымсыз етістік жұрнағы түбірге қосылып, бірге жазылады.

Мысалы: 
Ғылым таппай мақтанба,
Орын таппай баптанба,
Құмарланып шаттанба,
Ойнап босқа күлуге. (Абай)

Ма, ме, ба, бе, па, пе демеулігі кейде бірыңғай мүшеден кейін қайталанып жұмсалады. Мысалы: Ерте ме, кеш пе, пайдаға ма, зиянға ма сен де барыңды бересің (Ғ. М.).

 

Қандай жағдай болмасын, сұрау мәнін үстейтін шылау бөлек жазылады.


Қазақ тілінде сөйлеуде тағы қандай сәттерде қиындық туындайды? Адамдар қай кезде жиі қателеседі? Егер сауалдарыңыз болса, келесі форма арқылы бізге сұрақ жолдаңыз

 

Талқылау
Пікір
Қазір оқып жатыр
Çàãðóçêà...
Қазір оқып жатыр