Жыл қорытындысы: Bank RBK-да валюталық депозиттер өте жылдам өсіп жатыр
Қазақстан үшін шетелдік валюта дәстүрлі түрде жинақтаудың ең сұранысқа ие құралдарының бірі болып қала береді. Бұл туралы Ranking.kz Ұлттық Банк деректеріне сілтеме жасап хабарлайды.
Мысалы, 2025 жылы айырбастау пункттері арқылы долларының таза сатылымы – 1,9 триллион теңге. Бұл көрсеткіш 2024 жылмен салыстырғанда сол деңгейде қалды. Бұл Қазақстан тұрғындарының айырбастау пункттерінде долларды сатқаннан көрі көбірек сатып алғанын көрсетеді.
Сонымен қатар сатып алынған шетелдік валютаны қазақстандықтар қолма-қол ақша ретінде қалдырмай, банк шоттары мен депозиттерге салған. Халық біртіндеп долларды “жастық астында” сақтамай, қауіпсіз әрі ыңғайлы құралдарды таңдап жүр және оған 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның банк секторындағы шетелдік валюта депозиттерінің өсуі дәлел.
Сонымен 2025 жылы Қазақстандағы жинақтаушы депозиттерді сақтандыру жүйесіне кіретін банктердегі халықтың доллардағы депозиттері бір жыл ішінде 1,8%-ға өсіп, 6,2 триллион теңгеге жетті. 2023 жылмен салыстырғанда, яғни соңғы екі жылда өсім 12,7% болды.
Дегенмен, әр банктегі жағдай әртүрлі. Депозиттерді кепілдендіру жүйесіне кіретін банктердің 8-інде өсім төмендеген, ал 10 банкте депозиттер көлемі артқан.
Еліміздің ең ірі банктерінің ішінде халықтың доллардағы депозиттері Bank RBK-те ең көп өскен: бір жыл ішінде 55,1%-ға өсіп, 434,2 миллиард теңгеге жетті. Ақша мөлшері бойынша бұл депозиттер 154 миллиард теңгеден астам қаржыға көбейді. Жалпы алғанда, банктің депозиттік өнімдері халық арасында валюталық да, теңгелік да сегментте танымал. Сонымен қатар жеке тұлғалардан бөлек, банк бизнестің де жоғары сұранысына ие. 2025 жылдың қорытындысы бойынша заңды тұлғалардың депозиттері Bank RBK-те шамамен 20%-ға өсті, ал банк позициясы екі сатыға жоғарылап, төртінші орынға көтерілді.
Қазақстандықтардың шетел валютасындағы депозиттерінің өсуі онсыз да белгілі еді. Көптеген азаматтар долларды үйде қолма-қол ұстап сақтаудың орнына, саналы түрде банк құралдарын таңдайды. Төменде ақшаңызды “жастық астында” ұстаудан гөрі банкте сақтаудың не себепті қауіпсіз, ыңғайлы және тиімді шешім болатынына толық тоқталамыз.
Қауіпсіздік Банкте сақтау қолма-қол ақшаның ұрлану, жоғалту немесе зақымдану қаупін азайтады. Қазақстандағы депозиттерді сақтандыру жүйесіне кіретін банктердегі қаражат қосымша қорғалады, бұл банк секторына сенімділікті арттырады.
Күнделікті және күтпеген қауіптерден қорғау Өрт, су тасқыны, жоғалу, кеміргіштер мен жәндіктердің зияны – қолма-қол ақша үшін қауіпті. Банктегі депозит мұндай жағдайлардан қорғалған.
Ыңғайлылық және ликвидтілік Қазіргі банк қосымшалары қаражатты қашықтан басқаруға мүмкіндік береді:
Депозитті онлайн ашу;
Қаражатты толық немесе жартылай шығару (шарттарға байланысты);
Валютаны айырбастау;
Пайыздарды бақылау.
Бұл валюталық жинақтарды үйде қаражат сақтаудан гөрі икемдірек және ыңғайлы етеді.
Қаржы жүйесіне интеграция
Банктегі қаражатты мына жағдайларда тез әрі ыңғайлы пайдалануға болады:
Халықаралық аударымдар жасау;
Шетелде оқу немесе қызметтер үшін төлем жасау;
Басқа қаржылық құралдарға инвестициялау.
Ал қолма-қол ақшаны есепшотқа енгізу, оны айырбастау пункттерінде конвертациялау сияқты қосымша операциялар қажет болады.
Жинақтау тәртібі Мерзімді депозит импульсивті шығыстарды шектейді және ұзақ мерзімді жинақтау стратегиясын қалыптастыруға көмектеседі.
ҚНРДА берген 05.04.2021ж № 1.2.100/245/41 лицензия
