Соңғы жаңалықтар
Соңғы жаңалықтар

Коронавирус: ғалымдар қазіргі пандемияның соңғы емес екеніне сенімді

Халықаралық зерттеушілер тобының пікірінше, соңғы жылдары адамдардың жабайы табиғатпен тығыз байланыста болуы қазіргі COVID-19 індеті сияқты басқа пандемияның пайда болу қаупін едәуір арттырады деген тұжырымға келді, деп хабарлайды Stan.kz ақпарат агенттігі.

Қазіргі таңда ғалымдардың басты мақсаты жаңа жұқпалы аурулардың қайдан бастау алатындығын түсіну және адамдарға қауіп төндіретін жаңа пандемияның басталуын алдын-ала болжау.

Ливерпуль университетінің ғалымдары инфекцияның таралуының негізгі себептерін және жаңа  эпидемиялармен күресудің тиімді әдістерін халықаралық қауымдастық аясында қолданды.

Ал британдық биологтар бұрын медицина үшін белгісіз болған қауіпті аурулардың қай жерде және қандай жағдайда пайда болғанын зерттеді.

Адамдар қауіпті ауруларды көбінесе жабайы жануарлардан жұқтырған, ауруды одан әрі иммунитеттің төмен болуы және жаңа инфекцияға арналған вакциналар мен дәрі-дәрмектердің болмауы ушықтыра түсті. Осылайша, індет орман өртінің жылдамдығымен бүкіл әлемге тарай бастады.

Сарапшылар аналогия негізінде ең қауіпті қатерлерді анықтауға тырысты.

 

"Бес оқтан аман қалдық"

Ливерпуль университетінің профессоры Мэтью Бэйлис: "Соңғы 20 жыл ішінде біз алты алапат ауруға тап болдық: SARS, MERS, эбола, құс тұмауы, шошқа тұмауы және COVID-19", - дейді ол. "Біз бес оқтан аман қалдық, бірақ алтыншысы біздің түбімізге жетті".

"Бұл адамзат көрген соңғы пандемия емес. Сондықтан біз жабайы жануарлардың ауруларын мұқият зерттеуіміз керек", - деді ВВС сарапшысы.

Профессор Бэйлис және оның әріптестері адамдарға ең қауіпті жабайы жануарлар жұқтыратын мыңдаған белгілі бактерияларды, паразиттер мен вирустарды анықтауға мүмкіндік беретін тану жүйесін жасады. Жүйе белгілі бір патогенді тасымалдаушы түрлердің санына және олардың адамдармен байланысу мүмкіндігіне негізделген.

Егер патоген "қара тізімге" енгізілсе, ғалымдар аурудың басталуын күтпей-ақ, оған қарсы қорғаныс ққралын дайындай беруі керек.

"Келесі қадамда біз қандай қоздырғыштың эпидемияға әкелуі мүмкін екенін анықтауға тырысамыз", - дейді профессор Бэйлис.

 

Карантин берген сабақ

Көптеген сарапшылар адамзаттың әрекеттері, ең алдымен орманды жаппай кесу және жабайы жануарлардың тіршілік ету ортасына баса-көктеп кіру ауруларды жануарлардан адамдарға таратуын жеделдетуге ықпал ететіндігін атап өтті.

"Адамдардың араласуымен өзгерген ландшафттар, мәселен дала мен плантация сияқты аумақтарда инфекцияны жұқтыру қаупін жоғарылатады", - дейді Кейт Джонс Лондон колледжі университетінің профессоры.

"Әлбетте, аурудың жалғыз себебі бұл ғана емес, - дейді ол.— Алайда, адамдармен етене байланыста болатын жануарлардың түрлері, мысалы, кейбір кеміргіштер неше түрлі вирустар мен қоздырғыштарды таратушы болып табылады".

Адамдар мен жабайы жануарлардың тікелей немесе жанама байланысының қаупі бірнеше мысалдармен көрсетілген.

Сонымен, 1999 жылы Малайзияда Нипа вирусының таралуы орман шетінде орналасқан шошқа фермасында басталған. Шошқалар жерге түскен жабайы жемістерді жеген, ал оған дейін бұл жемістерді жарқанттар тістеп, сілекейлеп, қауіпті вирустарды жұқтырған.

Нәтижесінде, ауру шошқалармен байланыста болған 250-ден астам адам вирусты жұқтырып, олардың жүзден астамы көз жұмды. Нипа вирусын жұқтырған адамдардың 45% -дан 75% -ына дейін өледі, ал COVID-19 коронавирусынан өлім шамамен 6% құрайды

Адамдар мен жабайы аңдар әлемінің шекарасы жойылған сәтте, барлық қиындықтар басталады. Ол қазірдің өзінде байқалады, өйткені жабайы жануарлардың түр-түрін сататын базарлардың саны артпаса, кемитін түрі жоқ. Сондықтан аталмыш базарлар жіті бақылауда болуы керек, дейді Ливерпуль университеті мен Найробидегі халықаралық мал шаруашылығы институтымен жұмыс істейтін профессор Эрик Февр.

"Егер осындай жерлерде ауру пайда болса немесе ерекше жағдай туындаса, алдын-ала ойластырылған алгоритмдер керек", - дейді ол. - Әлемде жаңа аурулар кенеттен жылына үш-төрт рет пайда болатынын бәрі бірдей біле бермейді. Азия мен Африкада ғана емес, сонымен қатар Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында да кездесуі мүмкін".

Мэтью Бэйлис жаңа ауруларды үнемі бақылау өте маңызды екендігімен келіседі. "Пандемияның пайда болуына өте жақсы жағдай пайда болды", - деді ол.

Профессор Февр былай дейді: "Бұндай жағдайлар бірнеше рет болады деп қорқамын, бұл адам жабайы табиғат әлемімен қарым-қатынас жасағаннан пайда болды. Мәселе біз не түсінетінімізге және біз қалай әрекет ететінімізге байланысты", - дейді ол.

Эрик Феврдің ойынша, қазіргі дағдарыс, әлемді ойландыруы керек.

"Біз тұтынатын және қоректенетін нәрселер - тамақ, смартфондардағы материалдар; қанша көп тұтынатын болсақ, сұраныс та көбейеді, сонда біреу мұның бәрін табиғаттан алып, оны бүкіл әлемге жіберіп ақша табады". Біз қанша ресурстарды тұтынатынымыз және бұл табиғатқа қалай әсер ететіні туралы ойлануымыз керек ".

Талқылау
Пікір
Қазір оқып жатыр
Çàãðóçêà...
Қазір оқып жатыр