"Анам 39 жаста еді": Желіде қазақстандық біржолғы жерлеу төлемінің жасалмағанына шағымданды
Желіде қазақстандықтар жақындары қайтыс болғаннан кейін жерлеуге берілетін төлемнің төленбей жатқанын талқылап жатыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Осындай жағдайлардың бірін Threads қолданушысы сипаттап берді. Оның айтуынша, анасы қайтыс болғаннан кейін жәрдемақыны ала алмаған.
“Мен кәмелетке толған адаммын, анамды жерледім. Неге маған жерлеуге берілетін біржолғы төлемнен бас тартылды? Дерекқорда адамның қайтыс болғаны туралы мәртебе бар, менде өлім туралы куәлік те бар. Сонда бас тартуға қандай негіз бар? Адам зейнет жасына жетпегені үшін бе? Кешіріңіздер, біздің өміріміз соншалықты жақсы болғандықтан адам 39 жасында өмірден өтті ме?” – деп жазды ол.
Оның сөзінше, қайтыс болғанын растайтын барлық құжат болғанына қарамастан, оған төлем берілмеген.
Жазбадан кейін қолданушылар өз тәжірибелерін бөлісіп, түрлі кеңестер беріп жатыр. Кейбірі біржолғы жерлеу төлемінің бас тартылуы жүйедегі қателік болуы мүмкін деп есептейді.
“Егер анаңыздың Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында (БЖЗҚ) зейнетақы жинақтары болса (тіпті зейнетке жетпей қайтыс болса да), жерлеуге арналған төлем беріледі. 2026 жылы оның мөлшері 94,7 АЕК – шамамен 400 мың теңге. Бұл қаражат марқұмның өз жинақтарынан жерлеуді ұйымдастырған адамға төленеді”, – деп жазды пікір қалдырушылардың бірі.
Басқалары e-Otinish сервисі арқылы шағымдануға кеңес береді.
“Шағым жазыңыз, орган ретінде прокуратураны таңдаңыз, құжаттарды тіркеңіз. Бес жұмыс күні ішінде жауап келуі керек”, – дейді қолданушылар.
Кейбір пікір жазғандар осындай жағдай өздерінде де болғанын айтады.
“Менде де болды. Алдымен бас тарту келді. 1414 нөміріне хабарласып, себебін сұрадым. Олар бұл жүйелік қателік екенін айтты да, сол күні төлем түсті”, – деп бөлісті талқылауға қатысушылардың бірі.
Ал басқа пікір қалдырушылары Мемлекеттік әлеуметтік төлемдер орталығы (МАО) арқылы төленетін жерлеу төлемі тек зейнеткерлерге немесе мемлекеттік жәрдемақы алушыларға ғана берілетінін жазған. Ал қалған жағдайда төлем, егер бар болса, марқұмның зейнетақы жинақтарынан төленеді.
Қайтыс болған адамның БЖЗҚ-дағы ақшасы қайда кетеді
Еңбек министрлігі не дейді
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі төлем тәртібі Әлеуметтік кодекспен реттелетінін түсіндірді. Кодекстің 242-бабына сәйкес, жасына байланысты зейнетақы төлемдерін, мемлекеттік базалық зейнетақы төлемін немесе мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыларды алып жүрген адамның қайтыс болуына байланысты оның отбасына немесе жерлеуді ұйымдастырған адамға республикалық бюджет есебінен 35 айлық есептік көрсеткіш (АЕК) мөлшерінде біржолғы жерлеу төлемі беріледі.
2026 жылы 1 АЕК 4 325 теңге болғандықтан, төлем мөлшері 151 375 теңге.
Егер қайтыс болған адам жасына байланысты зейнетақы төлемдерін алып жүрген және Ұлы Отан соғысының ардагері болса, оның отбасына немесе жерлеуді ұйымдастырған адамға 36,6 АЕК мөлшерінде біржолғы төлем беріледі. Бұл 2026 жылы 158 295 теңге.
Сонымен қатар Кодекске сәйкес, егер қайтыс болған адамның Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорында зейнетақы жинақтары болса, оның отбасы мүшелеріне жерлеуге арналған біржолғы төлем сол жинақтар есебінен төленеді. Мұндай төлемнің мөлшері 94 АЕК-ке дейін, яғни 2026 жылы 406 550 теңгеге дейін болуы мүмкін, бірақ ол марқұмның жеке зейнетақы шотындағы қаражат көлемінен аспауға тиіс.
Мақсатым — Олимпиада. Жаңа бапкерлік штаб 1,5 жылда нәтиже береді — Ғұсман Қырғызбаев
