Әлемде қатерлі ісіктің төрттен бірінің алдын алуға болады – ДДҰ
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Халықаралық қатерлі ісік зерттеу агенттігі әлемде қатерлі ісіктің 4-тен 1-ін алдын алуға болатынын мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Зерттеу 30 алдын алуға болатын себепті қарастырды. Олардың ішінде темекі, алкоголь, семіздік, аз қозғалу, ауа ластануы, ультракүлгін сәулесі және алғаш рет зерттеуге енгізілген 9 қатерлі ісік тудыратын инфекция бар.
2022 жылы жаңа қатерлі ісіктің 37%-ы (шамамен 7,1 миллион жағдай) алдын алуға болатын себептерден туындаған. Ең басты себеп – темекі (жаңа жағдайлардың 15%-ы), кейін инфекциялар (10%) және алкоголь (3%).
Ерлер мен әйелдерде қатерлі ісіктің жартысына жуығы үш түрге келеді: өкпе, асқазан және жатыр мойны қатерлі ісігі. Өкпе қатерлі ісігі көбіне темекі мен лас ауадан, асқазан қатерлі ісігі Helicobacter pylori бактериясынан, ал жатыр мойны қатерлі ісігі адам папиллома вирусынан пайда болады.
Зерттеуге сәйкес, қатерлі ісік ерлерде көп кездеседі: жаңа жағдайлардың 45%-ы ерлерде, 30%-ы әйелдерде тіркелген. Ерлерде жаңа жағдайлардың 23%-ы темекіге, 9%-ы инфекцияларға, 4%-ы алкогольге байланысты. Әйелдерде инфекциялар – 11%, темекі – 6%, семіздік – 3% жағдайға себеп болған.
IARC зерттеу жетекшісі Изабель Сёрджоматарамның айтуынша, бұл – әлемде алдын алуға болатын қатерлі ісіктерді кешенді бағалайтын алғашқы зерттеу. Онда инфекциялық себептер де қарастырылған. Алдын алу – қатерлі ісіктің таралуын азайтудың ең тиімді жолы.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының нәтижелерді ескере отырып, алдын алу үшін келесі шараларды ұсынады:
- темекіге қарсы қатаң ережелер;
- алкоголь тұтынуды шектеу;
- қатерлі ісік тудыратын инфекцияларға вакцинация (АҚВ, В гепатиті);
- таза ауа;
- қауіпсіз жұмыс жағдайлары;
- дұрыс тамақтану және физикалық белсенділікті арттыру.
Танымал продюсер еңбек өтілін дәлелдей алмағандықтан зейнетке шыға алмай жүр
