Ұлттық банк шетелдіктердің қысқа мерзімді бағалы қағаздарды сатып алуын шектемек
Қазақстан Ұлттық банкі шетелдік инвесторлардың қысқа мерзімді ноталарды сатып алуына шектеу енгізуді жоспарлап отыр. Бұл бағалы қағаздар реттеушіге елдің қаржы жүйесіндегі ақша көлемін басқаруға көмектеседі. Тиісті өзгерістер жобасы 16 қарашаға дейін қоғамдық талқылауға шығарылды. Бұл туралы Stan.kz хабарлайды.
Ұлттық банк қолданыстағы бағалы қағаздар аукциондарын өткізу ережелеріне өзгеріс енгізуді ұсынған. Қазір ереже бойынша ел резиденттері емес, яғни шетелдік инвесторлар да қысқа мерзімді ноталарды сатып алу аукциондарына қатыса алады. Алайда олардың қатысу шарттары мен орналастырылатын бағалы қағаздардың көлемін Ұлттық банк өзі белгілейді. Жаңа жоба шетелдік инвесторлардың бұл қаржы құралына қолжетімділігін шектеуді көздейді. Реттеушінің түсіндіруінше, қысқа мерзімді ноталар ең алдымен ақша-кредит саясатын жүргізуге арналған.
Ұлттық банк ноталары не үшін қажет?
Қысқа мерзімді ноталар – Ұлттық банктің қаржы жүйесіндегі артық ақшаны уақытша айналымнан шығаруына мүмкіндік беретін бағалы қағаздар.
Механизм былай жұмыс істейді: қаржы ұйымдары Ұлттық банктен ноталарды сатып алып, оған өз қаражатын береді. Белгілі бір мерзімге бұл ақша еркін айналымнан шығарылады. Ал бағалы қағаздардың мерзімі аяқталған соң Ұлттық банк қаражатты инвесторларға қайтарады. Осылайша реттеуші банк жүйесіндегі өтімділікті басқарып, ақша нарығындағы қысқа мерзімді пайыздық мөлшерлемелерді ақша-кредит саясатының мақсаттарына жақын деңгейде ұстап тұруға тырысады.
Ұлттық банк шетелдік инвесторлардың қатысуын шектеу осы құралдың негізгі мақсатына сай келеді деп есептейді. Реттеушінің пікірінше, өзгерістер ақша-кредит саясатының тиімділігін арттырып, ішкі ақша нарығының тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуі мүмкін.
Бұл теңге мен депозиттерге әсер ете ме?
Ұсынылып отырған өзгерістер қарапайым азаматтардың депозиттері мен несиелеріне әсер етпейді. Яғни қолданыстағы депозиттердің немесе кредиттердің пайыздық мөлшерлемесі өзгеріссіз қалады. Сонымен бірге шетелдік инвесторлардың ноталарды сатып алу мүмкіндігі шектелсе, бұл бағалы қағаздарға деген сұраныстың құрылымы өзгеруі мүмкін. Алайда мұның теңге бағамын міндетті түрде нығайтатынын немесе әлсірететінін әзірге айтуға негіз жоқ. Нақты әсері жаңа талаптардың қалай енгізілетініне және қаржы нарығындағы басқа қатысушылардың әрекетіне байланысты болады. Бұл әзірге қабылданған шешім емес, қоғамдық талқылауға шығарылған жоба. Түпкілікті өзгерістер оның соңғы редакциясы бекітілгеннен кейін белгілі болады.
Айта кетейік, бұған дейін Қазақстандағы вольфрам жобасы 2 миллиард долларға бағаланғаны туралы жазған едік.
