Мексикада ең ірі есірткі саудагерлерінің бірі “Эль Менчо” қаза тапты: Елде қарулы қақтығыстар басталған

Фото: reuters.com

Мексикалық есірткі саудагері Немесио Осегера Сервантес жексенбі күні Халиско штатында орналасқан Тапальпа муниципалитетінде жүргізілген әскери операция барысында қаза тапты. Бұл оқиға өңірде қарулы қақтығыстарға ұласты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі BBC басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

59 жастағы Осегера Сервантес "Эль Менчо" лақап атымен танымал болған. Ол Мексикадағы ең қатыгез әрі ірі қылмыстық ұйымдардың бірі саналатын "Халиско жаңа буын" (CJNG) картелінің жетекшісі еді. Аталған ұйымды өткен жылдың басында АҚШ үкіметі террористік ұйым деп таныған.

Мексиканың Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, әскери операция елдің батысындағы Тапальпа қаласында жүргізілген. 60 жастағы "Эль Менчо" атыс барысында алған жарақаттарының салдарынан әуе арқылы ауруханаға жеткізу кезінде көз жұмған.

Министрліктің мәліметінше, картельдің тағы төрт мүшесі қаза тауып, екеуі ауыр жараланған. Әскери қызметкерлер арасында үш адам жарақат алған.

Осегера Сервантес Мексика мен АҚШ-та ең көп іздеуде жүрген есірткі барондарының бірі болған.

2020 жылы АҚШ-тың Есірткіге қарсы күрес басқармасы Эль Менчоны ең көп іздеуде жүрген қылмыскерлер тізіміне енгізді. Содан бері оны ұстауға көмектесетін ақпарат үшін 15 миллион доллар көлемінде сыйақы да тағайындалған.

Ал Дональд Трамптың қазіргі әкімшілігі CJNG картелін Америка құрлығында күрес жүргізуді көздейтін террористік ұйымдар тізіміне қосты.

Наркокартель жетекшісінің өлімі елде бірден наразылық толқынын туғызды. Мексиканың сегіз штатында "Халиско" тобының қарулы мүшелері автокөліктерді өртеп, жолдарды жауып, қауіпсіздік күштеріне шабуыл жасаған.

Биліктің мәліметінше, барлығы 25 адам ұсталды. 11 адам зорлық-зомбылық әрекеттеріне қатысы бар деген күдікпен, ал тағы 14 адам тонау және мародерлік жасады деген айыппен қамауға алынған.

Фото: gettyimages.com

22 ақпан күні бірнеше әуе компаниясы, соның ішінде Air Canada, United Airlines және Aeromexico, Пуэрто-Вальяртаға бағытталған рейстерін тоқтатты. 

Халиско штатының билігі қылмыстық топ мүшелерінің Ұлттық гвардияның әскери полиция базасына шабуыл жасағанын хабарлады. Туристерге қонақүйлерден шықпауға кеңес беріліп, қоғамдық көлік қозғалысы уақытша тоқтатылды.

Желіде тараған видеоларда броньды әскери техниканың тұрғын аудандар арқылы жүргені байқалады, Мехико – Пуэбла тасжолында блокпосттар қозғалысты толық тоқтатқан, ал Колима штатында қарулы адамдар пикап көліктерімен жолдарды жауып тастаған.

BBC тілшісінің мәліметінше, "Эль Менчоның" өлтірілуін Мексика президенті Клаудия Шейнбаум үшін наркокартельдерге қарсы күрестегі маңызды жетістік деп бағалауға болады. Бұл қадам Мексиканы есірткі желілеріне қарсы белсендірек әрекет етуге бірнеше рет шақырған Дональд Трамппен қарым-қатынасты нығайтуға да ықпал етуі мүмкін.

“Ел аумағының басым бөлігінде жағдай қалыпты. Барлық штаттардың үкіметтерімен толық үйлестіру қамтамасыз етілді; біз жағдайды бақылауда ұстап, сабыр сақтауға тиіспіз”, – деп жазды Шейнбаум Х желісіндегі парақшасында. 

Фото: gettyimages.com

АҚШ мемлекеттік хатшысының орынбасары, бұрын Мексикадағы елші қызметін атқарған Кристофер Ландау картель басшысының өлтірілуін АҚШ пен Мексика үшін ғана емес, Латын Америкасының қалған бөлігі үшін де "маңызды оқиға" деп атады.

“Эль Менчо” кім?

59 жастағы Осегера Сервантес, Немесио Осегера Рамос немесе Рубен Осегера Сервантес есімдерімен де белгілі. Бірнеше лақап аты болған, олардың қатарында "Эль Менчо" және "Сеньор де лос Гальос" бар. Оның Мичоакан штатындағы Тьерра-Кальенте өңірінде дүниеге келгені белгілі.

2017 жылы Хоакин “Эль Чапо” Гусман ұсталып, АҚШ-қа экстрадицияланғаннан кейін Мексиканың есірткіге қарсы күрес күштері үшін келесі ірі нысана Осегера Сервантес болды.

"Эль Менчо" 1980-жылдары АҚШ-қа қоныс аударған. Калифорния штатында ұсақ құқықбұзушылықтар үшін бірнеше рет қамауға алынған. Алайда 1990-жылдардың басында Осегера Сервантес есірткі сатумен айналыса бастаған. Соның салдарынан кейінірек ол АҚШ-тан депортацияланған.

Фото: Reuters.com

Мексикаға оралғаннан кейін ол Халиско штатының әкімшіліктерінің бірінде полиция қызметіне кірді. Кейінірек "Валенсия" картелінің жетекшілерінің бірі, "Эль Марадона" лақап атымен танымал Армандо Валенсия Корнелионың күзетшісі болған.

Аталған топ "Синалоа" картелімен одақта болып, 2010 жылы негізін қалаушылардың бірі Игнасио "Начо" Коронель қаза тапқаннан кейін екі ұйымның жолы екіге айырылды. Осегера Сервантес қайнағасы Абигаэль Гонсалес Валенсиямен ("Эль Куини") бірге Коронельдің құрылымдарының бір бөлігін мұраға алды.

Осы кезеңнен бастап CJNG картелі қалыптаса бастады, ал "Эль Менчоның" қылмыстық мансабы қарқынды түрде өрлей түсті.

CJNG картелінің дамуы

CJNG Халиско және Колима штаттарындағы жергілікті бандадан Мексика аумағының жартысынан астамында әрекет ететін ірі ұйымға айналды. Ұйымның негізгі табыс көзі АҚШ пен Еуропадағы амфетаминдердің заңсыз нарығынан түскен. Сонымен қатар Азиядағы есірткі саудасымен байланыстары да анықталған.

CJNG-нің жылдам күшеюі бірнеше себеппен түсіндіріледі. Соның бірі – бәсекелес картельдердің жетекшілерінің қамауға алынуы. Бұл кей жағдайда олардың ішкі бөлінуіне, ал кейбірінде толық жойылуына әкелді.

Тағы бір маңызды фактор – CJNG қаржылық сарапшылар мен химиктерді жұмысқа тартқан. Олар синтетикалық есірткі өндіруге арналған жаңа қоспаларды әзірлеумен айналысқан.

Картельдің қатігездігі де оның күшеюіндегі негізгі факторлардың бірі болды. Соңғы онжылдықта билік өкілдері "Эль Менчоны" ірі қарулы күштерді басқаратын аса қауіпті қылмыскер деп атап келді. Кейбір сарапшылар Осегера Сервантестің билікке бәсекелес топтарды талқандау арқылы келгенін айтады. CJNG мен оның жетекшісінің мүддесі тек есірткі тасымалымен шектелмеген. Ол Халиско штатындағы мал шаруашылығы, ауыл шаруашылығы және құрылыс салаларындағы экономикалық өрлеуді пайдаланып, осы бағыттарда кәсіп бастаған. Сонымен қатар есірткі саудасынан түскен қаражатты заңдастыру арналары да жолға қойылған.