Жүру бағыты Бауыржан Момышұлы және Төле би көшелерімен, содан кейін Абылай хан даңғылы бойымен “Райымбек батыр” көлік-транзиттік торабына дейін өтеді.
Құжатта жоспарланған LRT желісі – 18,3 шақырымдық екі жолақты трасса делінген. Ол “Дарабоз”, “13”, “Ғажайып”, “Нұркент” шағын аудандарын, “Алатау сити”, “Алмалы” тұрғын үйлер кешендерін қаланың орталық бөлімімен байланыстырады. Желі негізі бөлек жолмен Момышұлы, Төле би көшелері мен Абылай хан даңғылы бойымен өтеді.
“Жоспарланған қызмет туралы мәлімдемеде” желіде 34 жолаушы платформасы қарастырылғаны көрсетілген:12 аралдық және 22 жағалық типте. Темір жолдың жоларалық қалыбының ені – 1435 миллиметр. Құрылыс 2027 жылғы сәуірден 2029 жылғы сәуірге дейін жоспарланып отыр.
Жалпы жобалаушы – “Метропроект” ЖШС.
Эколог мамандар жобадан сегіз кемшілік тапты
Жарияланған материалдарға сәйкес, жоба бойынша ескертулер он мемлекеттік органнан сұралған. Бірақ тек Алматы экология департаменті мен санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті жауап берген. Қала әкімі аппараты, сондай-ақ сәулет, құрылыс, энергетика, қала құрылысы бақылауы және жер ресурстары басқармалары өз позицияларын ұсынбады.
Алматы экология департаменті жобалаушыларға бірнеше ескерту жасады. Ведомство кейбір технологиялық процестерді негізсіз ұйымдастырылмаған шығарындылар көздеріне жатқызғанын көрсетті.
“Көптеген технологиялық процестер (дәнекерлеу, бояу жұмыстары, гидрооқшаулау, битум қазаны, дизель электр станциясы, құрылыс техникасын қолдану) тиісінше негізделмей ұйымдастырылмаған шығарындылар көздеріне жатқызылған”, – делінген құжатта.
Экологтар LRT желісін пайдалану ауа сапасына қалай әсер ететінін, шаң мен рельстердің тозуын ескере отырып бағалауды, сондай-ақ су пайдалану есептерін толық есептеуді талап етті.
Сонымен қатар экологтар трассаның Есентай мен Үлкен Алматы өзендерімен қиылысуына да алаңдаулы. Департамент деректері бойынша, жобада өзендердің қорғалатын аймақтарын сақтау және судың ластануын бағалау бойынша ешқандай талдау жасалмаған.
- Қытай Астанадағы LRT жобасы үшін қазақстандық жұмысшыларды оқытып жатыр
- 2025 жылы бюджеттен LRT құрылысына 300 миллиард теңгеден астам қаржы жұмсалды
Мамандардың айтуынша, жобада су қорғау аймақтары мен белдеулерін сақтау талдауы жоқ, сондай-ақ ластану тәуекелдері бағаланбаған. Оларға сәйкес, жобада құрылыс кезінде осы аймақтардың шекаралары, шектеулер және оларды сақтау шаралары туралы толық мәлімет берілуі керек.
“Жобада жасыл желектерге зиян келтірілмейтініне кепілдік жоқ, құрылыс қалдықтарының көлемі шамадан төмен көрсетілген. Жер жұмыстары мен құрылыс жұмыстарының көлеміне сай емес, бұл Экологиялық кодекстің 338-бабына қайшы. Барлық кезеңдердегі жұмысты, соның ішінде іске қосу, технологиялық, қосалқы және техникаға қызмет көрсету қалдықтарын есепке алып қалдықтарды қайта есептеу қажет”, – делінген құжатта.
Сонымен қатар экологиялық мамандар жобада уақытша инфрақұрылым қалдықтары есепке алынбағанын, құрылыс кезінде шу мен дірілдің әсері бағаланбағанын көрсетті.
Жарияланған материалдарда жобалаушылардың ескертулерді қашан жоятыны туралы мерзім көрсетілмеген.
Алматының жол инфрақұрылымын дамыту басқармасының Tengrinews.kz сайтына берген мәліметінше, бірінші желінің жүру бағыты қауіпсіз бекітілген және өзгертілмейді.
Желідегі 34 аялдама:
- Төле би көшесінде – 4 аралдық және 15 жағалық станция.
- Момышұлы көшесінде – 5 аралдық және 5 жағалық станция.
- Абылай хан даңғылында – 3 аралдық және 2 жағалық станция.
Құрылысты кім қаржыландырады?
LRT желісінің құрылысын жеке инвестициялар есебінен жүзеге асыру жоспарланып отыр.
“Жобаның жалпы бюджеті құрылыс сметалық құны анықталғаннан кейін, жобалау аяқталған соң белгіленеді”, – деп жауап берді басқарма.
Жол ақысы қандай болады және оның мөлшері неге байланысты?
Қазір LRT-ге жол ақысы белгіленбеген. Басқарма жолақының тарифі әртүрлі факторларға байланысты болатынын атап өтті:
- Мемлекеттік реттеу;
- Субсидия көлемі;
- Тасымалдаушының операциялық шығындары.
Алматы жол инфрақұрылымын дамыту басқармасы LRT-тің бөлек жүйе болмайтынын, оны қаладағы біртұтас көлік желісінің бөлігі ретінде жобалайтынын атап өтті.
“Мақсат – жолаушының тез және ыңғайлы түрде көлік түрлерін ауыстыра алуы және жүйені біртұтас желі ретінде қабылдауы. Болашақта LRT батыс және шығыс көлік-транзиттік тораптарын байланыстырады, онда метро, BRT, такси, қалаішілік және қала сыртындағы автобус маршруттары, қалааралық автобус рейстері біріктіріледі”, – деп түсіндірді ведомство.
Ресми деректерге сәйкес, жылдам трамвай “жолаушылар ағыны тым көп жерлерде автобустарды алмастырады”.
Жол инфрақұрылымын дамыту басқармасы LRT желісінің негізінен бұрын пайдаланылған трамвай жолымен өтетінін айтты.
Ведомствоның дерегінше, LRT желісі дерлік толықтай бұрын пайдаланылған трамвай жолы арқылы өтеді, жер учаскелерін алу және сатып алу мәселелері жерге орналастыру жобасы әзірленгеннен кейін анықталатын болады.
