Соңғы жаңалықтар
Соңғы жаңалықтар

Сенат қаңғырған жануарлар туралы жаңа заңды мәжіліске қайтарды

бұралқы ит
Фото: Freepik.com

Сенат депутаттары мәжілістің жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы заңға енгізген бірнеше түзетулерін қабылдамай, ең көп талқыланған ережелерді түзетуді ұсынды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Негізгі шешімдердің бірі бұралқы жануарлардың популяциясын реттеу кезінде "эвтаназия" терминін алып тастау туралы ұсыныс болды. Бұл ереже мәжіліс қабылдаған заң жобасының 15-бабында еді.

Төменгі палатаның нұсқасына сәйкес, эвтаназия бұралқы жануарларға баспанаға орналастырылғаннан кейін бес күннен кейін қолданылуы мүмкін. Мұндай шаралар ауруы бар, агрессия көрсететін жануарларға және иесіз жануарларға қолданылуы мүмкін.

Сенат "эвтаназия" терминін заңнамадан алып тастау қажет деп санады, жануарлар популяциясын реттеу тәсілін қайта қарауды ұсынды.

Сенатор Арман Өтеғұлов бұл заңның кеңінен қоғамдық наразылық тудырғанын және БАҚ-та және жануарлар құқықтарын қорғау ұйымдары арасында белсенді талқылау тақырыбына айналғанын атап өтті.

"Бұл кездейсоқтық емес. Бүгін біз заңдық ережелерден гөрі жануарлар санын бақылау мәселесін ғана емес, сонымен қатар адамгершілік, біздің жауапкершілігіміз және біз қалыптастырып жатқан қоғам туралы айтып отырмыз", – деп атап өтті депутат.

Сенаторлар бұралқы жануарлардың анықтамасына қатысты ережені де қайта қарады. Мәжіліс нұсқасында микрочипі жоқ иттер мен мысықтарды бұралқы ретінде қосу ұсынылды. Дегенмен сенат микрочиптің болмауы әрқашан иесінің жоғын білдірмейтінін атап өтті. Бұл тұжырым үй жануарларын шатастырып алуға әкелуі мүмкін.

Сенаторлар заңды қайта қарау кезінде қоғамдық қауіпсіздік мәселелерін де, жануарларға адамгершілікпен қарау қағидаттарын да ескеруге тырысқанын атап өтті.

Құжатқа мазмұндық және техникалық түзетулер енгізілді. Депутаттардың пікірінше, бұл тәсіл кешенді талдауға негізделген және қоғамдық қажеттіліктерге жауап беретін шешімдерге мүмкіндік береді.

Иелерінің жауапкершілігіне ерекше назар аударылды. Адамдардың, басқа жануарлардың немесе мүліктің өміріне немесе денсаулығына зиян келтірген жағдайда, иесі келтірілген залалды өтеуге міндетті болады. 

Сондай-ақ “5 күндік" ережесін алып тастауды талап етті. Бұрын жануарлардың иесі табылмаған жағдайда, оларды баспанада бес күннен кейін эвтаназиялау ұсынылды. Сенаторлар бұл мерзім жеткіліксіз деп санады.

"Сенаторлар ұсынылған бес күн ішінде жануардың иесін табу әрқашан мүмкін емес екенін түсінеді. Сонымен қатар бұралқы жануарлардың санын реттеудің маңызы даусыз. Ел бойынша бірқатар аймақтар үшін бұл өте өзекті мәселе. Сондықтан жергілікті мәслихаттардың шешімдері оларға қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті сақтау және бұралқы жануарлардың бақылаусыз көбеюіне жол бермеу мүдделеріне сүйене отырып, әрбір қала мен аймақтағы нақты жағдайды ескеруге мүмкіндік береді", – деп атап өтті сенат.

Еске салсақ, Қазақстанда бұралқы иттер ұсталған соң бес күннен кейін эвтаназия жасалатыны туралы хабарлаған едік. Жануарларды баспанада ұстау мерзімі шектеледі: бұралқы жануарлар – 5 күнге дейін, ал үй жануарлары – 60 күнге дейін. Осы уақыт ішінде иесі табылмаса, эвтаназия жасауға рұқсат берілуі мүмкін.

“Заң жобасы аясында эмоциялық манипуляция жасалып жатыр. Ұсынылып отырған түзетулер барлық жануарды автоматты түрде құртуды білдіреді деген пікір дұрыс емес”, – деді депутат.

Құжатта жануарларды ұстаудың міндетті мерзімдері енгізіледі.

“Бұралқы жануарларды уақытша ұстаудың ең төменгі мерзімі – кемінде 5 күн. Ал мәслихаттарға бұл мерзімді ұлғайту құқығы беріледі”, – деді ол.

Депутаттың сөзінше, иесі болуы мүмкін жануарларды ұстауға ұзағырақ мерзім қарастырылған.

“Мұндай жануарлар үшін ұстау мерзімі 60 күнге дейін белгіленеді”, – деді депутат.

Жаңбыршин заң жобасы автоматты түрде құртуды қарастырмайтынын айтты. Оның айтуынша, ұстау мерзімі ұзартылған жағдайда жануарлар:

  • жаңа иелеріне берілуі;
  • панажайларда қалдырылуы;
  • ұзақ уақыт бойы күтімде болуы мүмкін.

Депутаттың пікірінше, жануарлар мүмкіндік болса табиғи өлімге дейін ұсталады.

Қырмызы Скендирова
Бейсенбі, 30 Сәуір, 2026 10:20