"3,8 миллиард теңге бөлген": "Қызылжар" ФК олигарх Сергей Канның жекеменшігіне өтсе де, мемлекеттен қаржы алуын тоқтатпады
Қазақстандық олигарх Сергей Кан петропавлдық “Қызылжар” футбол командасының инвесторы атанды. Инвестор келген кейін Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі футбол клубын қаржыландыру көлемін арттырды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
2025 жылы қараша айында отандық олигарх, меценат және кәсіпкер Сергей Кан петропавлдық “Қызылжар” футбол командасын сатып алды.
Бұдан кейін қаңтарда Солтүстік Қазақстанда жергілікті мемлекеттік органда өңір тарихында бұрын-соңды болмаған сомаға мемлекеттік сатып алу өткені белгілі болды.
Футболды дамыту қызметтеріне шамамен 3,8 миллиард теңге, ал QJ League командасының футболын дамытуға тағы 1,7 миллиард теңге бөлінген. Қазір өтінімдер қабылданып жатыр және бұл қаражатқа үміткер – “QYZYLJAR футбол клубы” жекеменшік мекемесі.
“Мен клубтың осындай серіктесі пайда болса, мемлекет салық төлеушілердің ақшасын “футбол” дейтін қара құрдымға құюды тоқтатады деп ойлаған едім. Өкінішке қарай, бәрі керісінше болды. Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі клубты қаржыландыруды өз мойнына алды. Осыдан кейін сұрақ туындайды: онда инвестор не үшін керек? Айта кетейік, Қызылордадағы “Қайсар” клубын да мемлекет қаржыландырып жатыр. Оған жуырда “Челсидің” бұрынғы ойыншысы Виктор Мозес ауысты. Бұл – өте түсініксіз футбол реформасы”, – деп жазды журналист Козачков Telegram арнасында.
Облыстық спорт басқармасы бұл ақпаратты растады.
“Қазір Солтүстік Қазақстан облысы атынан футбол орталығы топтарының Қазақстан Республикасының біріншілігі мен чемпионатына дайындалуы және қатысуы бойынша қызметтерді көрсетуге арналған мемлекеттік сатып алу рәсімі 3 жылға (2026-2028 жж.) жүзеге асырылып жатыр”, – делінген хабарламада.
Спорт басқармасының хабарлуынша, осы кезең ішінде мемлекеттік қаржыландыруды кезең-кезеңімен азайту жоспарланған.
- 2026 жыл – 2 миллиард теңге (негізгі командаға – 1,4 миллиард теңге, балалар командасына – 559 миллион теңге);
- 2027 жыл – 1,8 миллиард теңге (негізгі командаға – 1,2 миллиард теңге, балалар командасына – 560 миллион теңге);
- 2028 жыл – 1,7 миллиард теңге (негізгі командаға – 1,1 миллиард теңге, балалар командасына – 591 миллион теңге).
Сонымен қатар инвестор жыл сайын шығындарды, атап айтқанда легионерлер мен басқа да қажеттіліктерді жабу үшін 1 миллиард теңге бөлуді жоспарлап отырғаны айтылды. Басқарманың мәліметінше, алдағы уақытта клуб толығымен инвестордың қаражаты есебінен қаржыландырылады.
Дәл осылай “Қайсар” футбол командасы да жекеменшікке өтті. 30 қазанда Қызылордадағы “Қайсар” футбол клубының баспасөз қызметі клубтың Исламғали Қозбақов басқаратын “Tau Group LTD” компаниясының жекеменшік иелігіне ресми түрде өткенін мәлімдеді. Алайда Protenge.kz Telegram арнасының дерегінше, қаңтар айында өңірде футболды қолдауға қайта шамамен 1 миллиард теңге бөлінген.
Айта кетейік, 2024 жылы “Қызылжар” футбол клубының есепшісі 62 жастағы Ольга Замелацкая 127 миллион теңге қаржы жымқырды деген күдікке ілініп, сотталды. Айыптау нұсқасына сәйкес, 2023 жылдың басынан бастап ол клубтың бұрынғы президенті Григорий Лориямен бірге қаржылық алаяқтықпен айналысқан. Тексеру барысында құжаттар қолдан жасалып, сыйақылар жалған есептелген, түрлі ведомостар мен есептер де жалған болып шықты.
Футбол клубының әкімшісі Виктор Ставскийдің жеке шотына оқу-жаттығу жиындары үшін деген желеумен ондаған миллион теңге аударылған. 2023 жылы бұл сома 43 миллион теңгеден асқан. Кейін тағы 10 миллион теңге қолма-қол ақшаға айналдырылып, тікелей клуб президентіне берілген. Есепші құраманың жеңісі мен есебі тең түскен ойындар үшін сыйақы жазып отырған. Сыйақылар тек футболшыларға төленуі тиіс болса да, есеп бөлімі 4 миллион теңгеден астам қаржыны жымқырған.
Прокуратураның мәліметінше, бюджеттен “Қызылжар” клубына бөлінген 127 миллион теңгенің қайда жұмсалғаны белгісіз.
22 қаңтарда Петропавл соты Ольга Замелацкаяны 7,5 жылға бас бостандығынан айырды, сондай-ақ 7 жыл бойы материалдық жауапкершілігі бар қызметтерді атқаруға тыйым салды. Сондай-ақ сотталушы 370 миллион теңге төлеуге міндеттелді. Оның ішінде 70 миллион теңгеге жуығы тікелей “Қызылжар” клубының пайдасына өтелуі тиіс.
“Солтүстік Қазақстан облысы прокуратурасының сотқа дейінгі тергеп-тексеру басқармасы сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізіліміне Қылмыстық кодекстің 189-бабының 4-бөлігінің 2-тармағы ("Қылмыстық кодекстің 189-бабының 4-бөлігінің 2-тармағы) ("Қылмыстық кодекстің 2-тармағы) "Қылмыстық кодекстің 2-тармағына сәйкес, сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізіліміне тіркелген қылмыстық іс бойынша тергеу жүргізіп жатыр. аса ірі көлемде бөтеннің мүлкін сеніп тапсырған") бюджет қаражатын ұрлау фактісі бойынша "Қызылжар СК" футбол клубының лауазымды тұлғаларына қатысты қылмыстық іс қозғалды. Тергеу аясында жедел-тергеу кешені Қылмыстық іс жүргізу заңнамасының талаптарына сәйкес іс-әрекеттер”, – деді облыс прокуратурасы.
Тергеуге сәйкес қаржыны есепші ұрлады деп айыпталып, сотталды. Ал сол кезде клуб президенті болған Григорий Лория шетелге қашып кетті.
