Қазақстандық мектеп оқушылары еуропалық информатика олимпиадасынан күміс және қола медаль жеңіп алды

Қазақстандық мектеп оқушылары еліміздегі IT саласының болашағы бүгіннен басталатынын дәлелдеді. Италияның Чезенатико қаласында өткен қыздар арасындағы Еуропалық информатика олимпиадасында (EGOI 2026) біздің құрама күміс және қола медальдарға ие болды.

Жарысқа 59 елден 200-ден астам мектеп оқушысы қатысты. Қазақстан үшін бұл нәтиже ерекше болды, өйткені біздің құрама EGOI тарихында алғаш рет күміс медаль жеңіп алды. Қазақстан құрамасының сайысқа қатысуы Kaspi.kz және Қазақстанның спорттық бағдарламалау федерациясының қолдауымен ұйымдастырылды.

Аружан Баймұхамбетова, EGOI 2026 күміс жүлдегері

Күміс медальді Республикалық физика-математика мектебінің оқушысы Аружан Баймұхамбетова жеңіп алды. Бұл оның EGOI-дегі екінші жетістігі. Өткен жылы Германияда өткен олимпиадада Аружан қола жүлде жеңіп алған еді, ал биыл ол бұдан да жоғары нәтиже көрсетті.

"Жарыс өте керемет өтті. Есептер қызықты болды, ал қарсыластарымыз өте мықты еді. Биыл біздің команда алғаш рет күміс және тағы бір қола медаль жеңіп алды. Біз біртіндеп медальдар деңгейін көтеріп келеміз. Халықаралық олимпиада көкжиегімізді кеңейтеді. Себебі бұл –  жаңа есептер, жаңа адамдар және әртүрлі елдерден келген үздік қатысушылармен бәсекелесе алатынымызды түсіну", – дейді EGOI 2026 күміс жүлдегері Аружан Баймұхамбетова. 

Республикалық физика-математика мектебінің информатика пәні бойынша жаттықтырушысы Айбар Қуанышбай Аружанның өзіне келген кезден-ақ мықты дайындық деңгейінде болғанын атап өтті. Оның айтуынша, жаттықтырушының міндеті – спортшыға келесі қадамды жасауға, яғни қола медаль деңгейінен күміс медальға көтерілуіне көмектесу болған. 

"Олимпиадада өте күрделі тапсырмалар берілді және әлемнің түкпір-түкпірінен келген өте мықты қатысушылар жиналды. Күміс медаль алу оңай емес. Аружан көп еңбек етті, бұл нәтиже – оның да, бүкіл команданың да үлкен жеңісі. Қазақстанда ірі отандық компаниялардың жастарды және спорттық бағдарламалауды қолдауы маңызды. Осындай олимпиадалардан кейін көптеген оқушылар мықты бағдарламашыға айналып, қазақстандық компанияларда жұмыс істеп, елдің IT саласының дамуына үлес қосады", – деді Айбар Қуанышбай.

Аружанның әкесі Қадырхан Баймұхамбетов қызының технологияға деген қызығушылығы ерте жастан-ақ пайда болғанын айтты.

"Аружан 4 жасында алғаш рет роботты көріп, бірден қатты қызығып кетті. Оның технологияға жолы робототехникадан басталды. Біз оны математикамен немесе бағдарламалаумен айналысуға ешқашан мәжбүрлемедік, өзіне қызық болды. 9 жасында ол микросхемаларды дәнекерлей алатын деңгейге жетті. Бірақ бір кездері ол: “Әке, мен бағдарламалауды оқып жүрмін, бірақ ол маған не үшін керек?” – деп сұрады. Жарыстар мен алғашқы нәтижелер пайда болғаннан кейін, бұл оны қатты шабыттандырды. Жарыстарды қолдаған Kaspi мен федерацияға алғыс айтамын. Елде бағдарламалау, жасанды интеллект және жаңа технологиялық бағыттарға барған сайын көбірек көңіл бөлініп жатқаны көрініп тұр. Балалар мұны сезеді және өз таланттарын жүзеге асыруға мүмкіндік алады", – деді Қадырхан Баймұхамбетов.

EGOI 2026 қола медалін Шымкенттегі Назарбаев Зияткерлік мектебінің оқушысы Дана Өмірби жеңіп алды. Сонымен қатар павлодарлық Анастасия Григораш пен алматылық Анита Исаева да жоғары нәтижелер көрсетті.

Бұл не үшін маңызды? Спорттық бағдарламалау болашақ инженерлерге, әзірлеушілерге, жасанды интеллект мамандарына және жаңа технологиялық өнімдерді жасаушыларға қажет ойлау қабілетін дамытады. Бүгін бұл мектеп оқушылары олимпиадада күрделі есептерді шешсе, ертең миллиондаған адам қолданатын технологияларды жасауы мүмкін.

Халықаралық информатика жарыстарындағы Қазақстан құрамасының бас жаттықтырушысы Темірлан Сатылханов EGOI олимпиадасы 2021 жылдан бері өткізіліп келе жатқанын атап өтті. Алғашқы олимпиадада-ақ қатысушы Амира Махмеджан қола медаль жеңіп алған. 2025 жылы Қазақстан екі қола медаль иеленсе, биыл – бір қола және алғашқы күміс медальға қол жеткізді. Оның айтуынша, бұл біздің құраманың деңгейі тұрақты түрде өсіп келе жатқанын көрсетеді.

"Бұрын көпшілік IT саласы қыздарға арналмаған деп ойлайтын. Бүгін мұндай нәтижелер бұл түсініктің керісінше екенін дәлелдеп отыр. Қазақстандағы қыздар бағдарламалаумен сәтті айналысып, халықаралық медальдар жеңіп алып, басқа мектеп оқушыларына үлгі болып отыр", – дейді Темірлан Сатылханов. 

"Қазақстанда талантты мектеп оқушылары көп. Біздің балалар бағдарламалау бойынша халықаралық олимпиадаларда үнемі жүлделі орындарға ие болып жүр, ал Спорттық бағдарламалау федерациясы бүкіл ел бойынша жарыстар ұйымдастырып, жаттығуға арналған материалдар дайындайды. Спорттық бағдарламалауды дамыту үшін ресурстар қажет: жаттығулар, жарыстар, сапарлар, халықаралық додаларға қатысу. Дарынды балалар отбасылық мүмкіндіктеріне қарамастан дамуға мүмкіндік алуы маңызды, ал білім беру мен осындай жобаларға қатысу баршаға қолжетімді болуы керек", – деді жаттықтырушы.

Темірлан Сатылханов Қазақстандағы IT саласының үлкен болашағы бар екеніне сенімді.

"Қазір елде технологияларды дамыту бағытында көп жұмыс атқарылып жатыр. Біздің балаларымыз талантты. Егер оларға мүмкіндік берілсе, олар оны міндетті түрде пайдаланып, IT саласында өздерін дамыта алады", – деп қосты жаттықтырушы.

Спорттық бағдарламалау федерациясы да Қазақстанның халықаралық аренадағы позициясын біртіндеп нығайтып келе жатқаны атап өтті.

"Біздің қыздардың нәтижесі – айлар бойғы тынымсыз жаттығудың, мықты жаттықтырушылық жұмыстың және елдегі спорттық бағдарламалаудың жүйелі дамуының жемісі. Әрбір медаль Қазақстанның алға жылжып келе жатқанын дәлелдейді. Kaspi.kz сияқты серіктестердің қолдауының арқасында біз спортшыларды әлемдегі ең ірі жарыстарға жіберіп, бүкіл Қазақстан бойынша мектеп оқушылары арасында бағдарламалауды дамытуға мүмкіндік алып отырмыз", – деді Спорттық бағдарламалау федерациясының бас хатшысы Данабек Қалияждаров.

Kaspi.kz компаниясы Қазақстанның Спорттық бағдарламалау федерациясын екінші жыл қатарынан қолдап келеді. 2026 жылы Kaspi.kz сондай-ақ жасанды интеллект бойынша халықаралық олимпиаданың (IOAI 2026) бас серіктесі атанды. Тамыз айында Астанаға 100 елден 500-ден астам мектеп оқушысы мен студент жиналады.

Cпорттық бағдарламалау бойынша Қазақстан чемпионаты, 2025 жыл

Мұндай жеңістер – жай ғана медаль емес. Бұл Қазақстанда инженерлердің, бағдарламашылардың және жасанды интеллект мамандарының жаңа буыны өсіп келе жатқанының белгісі. Бүгін халықаралық олимпиадаларда күрделі тапсырмаларды шешіп жүрген жастар ертең бүкіл ел мақтан ететін технологияларды жасайтын болады.

Фото: Kaspi.kz