Қытайларды таң қалдырған қазақ жігіті

Дүйсенбі, 4 Шілде , 2016 18:57

Бүгінде жұмыс бабымен өзге елде айлап-жылдап жүретіндер жеткілікті. Таяуда тәжірибе алмасу мақсатында «Аспан асты елінде» бір жылға жуық болып келген «Оңтүстік-Цирк» әртісі Бексұлтан Сманмен тілдесіп, Қытай елінде көрген-білгендерін сұраған едік.

beko1

Бұл туралы Замана басылымы хабарлайды.

«Қытайға барып өнер көр­се­­тетінімізді білгенде кәдім­гі­дей қобалжыған едім, – деді ол. – Жасым енді ғана 19-ға  толған болатын. Бәлкім бұл бұрын-соң­ды ата-анамның қасынан алыс шығып көрмегендіктен де болар. Қытайда көрген­деріміз біздің аузымызды аштырып, таңдай қақтырды десе де болады. Мысалы, көше сыпырушының қолынан аса қымбат «Айфон-6» қалта телефонын көргенде қатты таңырқағанымыз рас. Сөйтсек, бұл олар үшін таң­сық нәрсе емес екен. Мұндай телефондарды екінің бірі қолданып жүр.

Біз бір жылға жуық Қы­тайдың 15 қаласында жұмыс істедік. Сиань, Сямынь, Чэнду, Тяньцзинь, Синьцзянь, Хайнань,  Фучжоу,  Гуанчжоу, Чанша және де бас­қа қалалар мен аумақтарда болдық. Соның ішінде алғаш аяқ тіреген қаламыз Сиань болды. Сиань қаласында халықаралық «Сяньянь» әуежайы Қытайды  өз еліндегі барлық маңызды қалаларымен қатар,  Азия елдерімен де әуе жолдары арқылы  жал­ғайды екен. Бұл қалада мұсылман кварталдары бар болғандықтан біздің ойымыздағыдай ас-ауқат көп екен. Қалада үлкен мешіт те бар».

Бексұлтанның айтуына қа­ра­ғанда, Қытайда цирк өнері ертеден дамып келе жат­қан көне өнер түрі саналады. Сондай-ақ мемлекет тарапынан үлкен қолдауға ие болғандықтан онда жұмыс істейтіндерге жақсы жалақы төлейді. Біздің еліміздегідей  тек үлкен қалаларда ғана емес, цирк әрбір провинция­ларда жұмыс істейді. Тәжі­рибе алмасу мақсатында  онда цирк өнерпаздары әлем­нің түкпір-түкпірінен келіп өнер көрсетеді екен.  Онда Қыр­ғыз­станнан, Өзбекстаннан, Тә­жікстаннан, Ресейден келгендермен қатар, кениялықтар, ганалықтар, танзаниялықтар, эфио­пия­лықтар да өнер көрсетіпті.

Жалпы, қытайлықтардың циркі өзге елдермен салыс­тырғанда өзіндік ерекшелік­те­рімен айшықталады. Олардың акробатикалық өнерлері өте жоғары деңгейде дамыған. Себебі онда арқанда жүру сияқты түрлі акробатикалық қойылымдарға өнерпаздар кішкентайынан,  4-5 жасынан үйретіле бастайды. Ал циркте жергілікті қы­тайлықтардың жануарлармен өнер көрсетуі тым сирек. Тіп­ті қытайлықтар жануарлар­мен жұмыс жасауды енді-енді ғана іске қосып жат­қан көрінеді.

«Әкем Баймен бізді бала күнімізден атқа мінгізіп үй­ретті. Бәлкім, атқа құмар болып өскенімнен шығар, мен аттармен тек жұмыс істеп қана қоймаймын, олардың іс-әрекетін терең сезінемін, – дейді Бексұлтан. – Олардан өзімнің не талап ете­тінімді де барынша жеткі­зуге тырысамын. Қытайлықтар біздің нөмірімізге қатты қызығады.  Бұл кавказдықтар мен ортаазиялық жігіт­тердің, казактардың ат үстін­дегі көрсететін ертеден келе жатқан өнері. Кілең аттың құлағында ойнайтын өнерлі жігіттердің атпен көрсететін түрлі трюктерімізге қытайлықтар таң-тамаша қалды.

Біздер аттарымыздың әрбір мақтауға тұрарлық әрекетін ынталандырып, олар­ға тәтті­міз бен сәбізімізді беріп ілтипатымызды көрсетеміз. Әрине, қамшылайтын кездері­міз де болады. Бірақ бұл жануардың жанын ауыртып жасалмайды. Қазақ жыл­қы малын қасиет тұтып, оларды ерекше күтіп-баптағаны белгілі. Сондықтан да ол – жеті қазынаның бірі ғана емес, ер жігіттің сенімді серігі. Аттармен жұмыс істегенде өзіңе нық сенімді болуың керек. Аттың сауырынан өтіп, екі атқа екі аяқты қойып, желдей жүйіткіген жылқының үстінде тұру жігіттен жүректі­лікті талап етеді. Сондықтан бұған ұзақ жаттығу керек. Ат менің әрбір әрекетімнің кезегін білетіндіктен, үрікпейді. Өнер­де саған серік болатын аттарыңмен досыңдай сырласып, оның нені қалайтынын терең сезінгенде ғана әрбір трюк сәтті шығады. Өз басым жылқының жанын терең түсіну үшін жылқы­ға қатысты әдебиеттерді, батырлар мінген арғымақтар туралы, аттың сыны туралы көп оқимын.  Жыл­қы – өте сезімтал жануар. Қас-қабағыңнан сені тез ұға­тын алғыр аттарға дән риза боламын.

Ал енді жайшылықта үнемі биязы көрінетін, иіліп, күлімсіреп жүретін қытайлардың қылығына қарап, олардың бойынан мейірімнен гөрі қатыгездікті көбірек байқадым. Оларда жан-жануарға деген аяушылық сезімді байқау қиын. Бір жолы ерте тұрып, атыммен серуендеп, жаттығуларымды қайталап жүргенмін. Бір кезде күңірен­ген, қиналған арыстанның даусын естідім. Не болып жатыр деп қарасам, екі қытайлық азамат тордан арыстанның артқы аяқтарын сыртқа шығарып, мықтап байлаған. Сөйтіп, қысқашпен жануардың тырнақтарын біртіндеп суырып жа­тыр. Олар арыстандай жү­ректі болсын деп арыстанның тырнағын балаларына тұмар сияқты тағып қояды екен. Аңның, жа­нуардың құйрығын кесіп ала салу, тісін суырып алу деген нәрсе кәдімгі үйреншікті әдетке айналған. Мысалы, біздің еліміздегі цирктердің қай-қайсысында болмасын жырт­қыш аңдардың тіс-тырнақтары орнында. Оны бұлай жұлып алу ешкімнің ойына да келмейді.

Оларда цирктегі азулы аңдардың тістері мен тырнақтарының барлығы осылайша суырылып алынған. Сондықтан бұл арыстандар жырт­қыштық қабілетінен айы­рылып,  мысықтан айырмашылығы болмай  қалады. Кішкентай, сүйкімді қонжықтардың тісін суырып жатқанын көргенде аяныштан көзіме жас тығылды. Біз жұ­мыс істеген екі көшпелі циркте тісі жұлынған арыстандардың аузы құрттап өлгенін көзім көрді».

Міне, Қытайда жұмыс істеп, жақсы мен жаманды салыстырып, өз көрген-білге­нінен ой түйген Бексұл­тан осы­лай дейді.

Жіберіп алмаңыз:

АҚШ-та жүрген қазақ жігіті отандастарына шетелге кетуге кеңес берді

Жапон жігіті қазақ домбырасын насихаттап жүр

Түрік жігітіне күйеуге шыққан қазақ қызы бақытты екенін айтты

Источник: Stan.kz

Если вы нашли ошибку в тексте, выделите ее мышью и нажмите Ctrl+Enter

Источник: Stan.kz

0
Комментариев

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Орташа айырбас бағамы
28.05.17
Сатып алу
Сату үшін
USD
327
329.5
EUR
370
374
RUB
5.05
5.12
Міндетті түрде оқыңыз
Соңғы жаңалықтар