<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
    <channel>
        <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
        <atom:link href="https://stan.kz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <atom:link href="https://pubsubhubbub.appspot.com/" rel="hub" />
        <link>https://stan.kz</link>
        <description>Бүгінгі басты жаңалықтар. Қазақстан және әлемдегі соңғы жаңалықтар. Астана, Алматы, Шымкент жаңалықтары. Қазақстандағы оқиғалар, қызықты мәліметтер</description>
        <language>kk</language>
                    <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 17:10:00 +0500</lastBuildDate>
                <image>
            <url>https://stan.kz/images/touch-icon-iphone.png</url>
            <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
            <link>https://stan.kz</link>
        </image>
                                <item>
                <title>Жамбыл облысында оқушының жүрегі тоқтап, жансақтау бөліміне түсті: Туыстары оның әлімжеттік құрбаны болғанын айтты</title>
                <link>https://stan.kz/36-minut-boiy-miyna-ottegi-barmagan-zambylda-alimzettiktin-kesirinen-z-442586/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/36-minut-boiy-miyna-ottegi-barmagan-zambylda-alimzettiktin-kesirinen-z-442586/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 17:10:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Ислам Әден</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17943119530add8b513aac402aa7c75f9d2493c8a4_webp.webp"
                        length="74386"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Жамбыл облысында мектептегі оқушылар арасында төбелес болып, бір оқушы жансақтау бөліміне түсті. Жақындарының айтуынша, баланың жүрек тұсына бірнеше рет соққы жасаған.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="оқушы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17943119530add8b513aac402aa7c75f9d2493c8a4_webp.webp" style="width: 1598px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGpt арқылы жасалды</em></figcaption> </figure> <h2>Жамбыл облысында мектептегі оқушылар арасында төбелес болып, бір оқушы жансақтау бөліміне түсті. Жақындарының айтуынша, баланың жүрек тұсына бірнеше рет соққы жасаған. Бұл туралы Stan.kz ақпараттық агенттігі хабарлайды.</h2> <p data-pm-slice="1 1 []">Редакция тілшісі оқиғаның мән жайын білу үшін жазба авторымен байланысқа шығуға тырысқанымен, ол тараптан ешқандай да жауап болмады. Жамбыл облысы Жамбыл ауданының Аса ауылында оқушылар арасындағы жанжалдан кейін жасөспірім ауыр халде ауруханаға түсті.</p> <h3 data-pm-slice="1 1 []">Жүрек тұсынан бірнеше рет соққы алған</h3> <p data-pm-slice="1 1 []">Бұл туралы оның туысы Threads әлеуметтік желісінде жазды. Жазба авторының мәліметінше, оқиға 31 қазанда ауылда болған. Оның айтуынша, мектеп оқушыларының бас қосуында оның сыныптасы жоғары сынып оқушыларының тапсырмасымен жігіттің кеуде тұсына 4-5 рет әдейі соққы жасаған.</p> <p>“Осы соққылардан кейін інім құлап, жүрегі тоқтап қалды. Жүрегі тоқтағандықтан, миына қан мен оттегі бармай қалған. Миы мен жүрегінің арасындағы байланыс 36-37 минут бойы болмаған”, – деп жазды ол.</p> <p>Туысының сөзінше, дәрігерлер жасөспірімді аман алып қалғанымен, оның жағдайы өте ауыр. Қазір ол апалликалық синдроммен, яғни вегетативті жағдайда жатыр.</p> <a href="https://www.threads.com/@rakhmankulovaaa_a/post/Df45124llov" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank"> </a> <a href="https://www.threads.com/@rakhmankulovaaa_a/post/Df45124llov" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank">Смотреть в Threads</a> <p>"31 қазаннан бері, міне, 20 күн өтті, інім ауыр комада жатыр. Ол көрмейді, естімейді және ештеңе сезбейді. Дәрігерлер оған апалликалық синдром диагнозын қойды", – дейді жазба авторы.</p> <p>Оның айтуынша, ұзақ уақыт бойы қозғалыссыз жатқан жасөспірімнің қол-аяғы деформациялана бастаған. Туыстары оның мұндай жағдайда қанша уақыт жататынын білмейтінін айтып, алаңдаушылық білдірген.</p> <h3>Полиция істі тергеп жатыр</h3> <p>Оқиғаға қатысты Stan.kz тілшісінің сауалына Жамбыл облысының полиция департаменті жауап берді. Ведомство мәліметінше, аталған дерек бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталған.</p> <p>"Күдікті анықталып, полиция бөліміне жеткізілді. Қазіргі уақытта істің барлық мән-жайын анықтауға бағытталған тергеу амалдары жалғасып жатыр", – деп хабарлады полиция.</p> <p>Еске сала кетейік, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің жатақханасында жансыз денесі табылған Дауыл Бәкіртайды бүгін жақындары жер қойнына тапсырды. Қайғыдан есеңгіреген ата-анасы ұлдарының кісі қолынан қаза тапқанына сенімді. Олардың сөзінше, жас жігіттің өліміне бір ғана адам кінәлі емес. Көз жасына ерік берген анасы перзентін соққыға жықты деген <a href="https://stan.kz/zurek-tusynan-elektrosokermen-uryp-oltirgen-qazuu-zataqxanasynda-qaza-442497/">сегіз студенттің бәрі де жауапқа тартылсын</a> дейді.  </p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанға ғалымдар керек: Ал ғалымдарға Қазақстан керек пе?</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanga-galymdar-kerek-al-galymdarga-qazaqstan-kerek-pe-442569/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanga-galymdar-kerek-al-galymdarga-qazaqstan-kerek-pe-442569/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 17:10:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Ақгүл Айдарбекқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795076784e55bb0e5430bf4611d5f71e13e23c121_webp.webp"
                        length="182378"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Неге бір ғалымдар шетелге кетеді, ал енді біреулері елге оралады? Дарынды зерттеушілердің шетелдік зертханаларды емес, қазақстандық университеттерді таңдауына не кедергі? Бұл сұрақ ғылымның болашағын ғана емес, елдің технологиялық...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795076784e55bb0e5430bf4611d5f71e13e23c121_webp.webp" style="width: 1541px; height: 1021px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: rg.ru</em></figcaption> </figure> <h2>Неге бір ғалымдар шетелге кетеді, ал енді біреулері елге оралады? Дарынды зерттеушілердің шетелдік зертханаларды емес, қазақстандық университеттерді таңдауына не кедергі? Бұл сұрақ ғылымның болашағын ғана емес, елдің технологиялық дамуын да айқындайды. Өйткені бүгінгі ғылыми жаңалық ертең медицинаны, өндірісті, тұтас бір саланың бағытын өзгертуі мүмкін. Nazarbayev University жас зерттеушілері дәрігерлерге көмектесетін жасанды интеллекті бар қолғап, инсульт алған науқастарды ойын арқылы оңалту жүйесін, аккумуляторға қажетті жаңа материалдар мен жанасуды сезетін роботтар жасап жатыр.</h2> </figure> <p>Біз ғылым жолын Қазақстанда жалғастыруды таңдаған төрт ғалыммен сөйлесіп, олардың елге оралуына не түрткі болғанын және Қазақстанда нағыз ғылыми ортаның қалыптасуы үшін қандай жағдай қажет екенін сұрадық.</p> <p><strong>Медицина: дәрігерге көмектесетін технологиялар</strong></p> <p><strong>Қолмен сезілетін белгіні технологиямен анықтау</strong></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179507619220712b7f562cb9e6fb61a8c42024fb7d_webp.webp" style="width: 1507px; height: 1044px;" /></figure> <p>Тоғжан Сырымова инженерия мен медицинаның тоғысқан тұсынан өз жолын тапқан. Ол елордадағы №1 лицейді бітірген. Бакалавриат пен магистратураны Nazarbayev University-де тәмамдаған. Қазір осы университеттің робототехника және мехатроника кафедрасында сабақ береді. Сонымен қатар ROBIO стартапын дамытып, Tactile Robotics Lab зертханасында аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді.</p> <p>Қауымдастырылған профессор Жанат Қаппасовтың жетекшілігімен ғалымдар тобы сүт безі обырын ерте анықтауға көмектесетін сезгіш қолғап жасап жатыр. Бұл – зертхана қабырғасынан шығып, нақты өмірде қолдануға бағытталған маңызды жобалардың бірі.</p> <p>Құрылғының жұмыс істеу тәсілі қарапайым. Қолғапқа орнатылған датчиктер дәрігер науқасты қолмен тексерген кезде саусақтардың қаншалықты қысым түсіргенін тіркейді. Жиналған мәліметтерді жасанды интеллект талдап, тіндердің арасында тығыздалған жердің бар-жоғын, оның көлемі мен орналасқан тұсын анықтауға көмектеседі.</p> <p>Алайда мұндай жүйені жасау оңай болмаған. Себебі ультрадыбыстық зерттеу мен маммографияның суреттерін таба алғанымен, адамның қолмен сипап сезгенін көрсететін дайын деректер жоқтың қасы. Сондықтан зерттеушілер қажетті мәліметтерді өздері жинауға мәжбүр болған.</p> <p>Ол үшін мамандар қолғап киіп, ішіне жасанды ісік орналастырылған силикон үлгілерін қолмен тексерген. Кейін сол үлгілерді қолғапсыз да сипап көрген. Зерттеушілердің айтуынша, сынақ барысында жүйе адамның өзінен де жақсы нәтиже көрсеткен.</p> <p>Ендігі кезекте құрылғыны дәрігерлер мен науқастарға сынап көру, одан кейін клиникалық зерттеулерден өткізу жоспарланып отыр. 2026 жылы ROBIO жобасы жасанды интеллект саласындағы республикалық ALEM.AI BATTLE байқауында жеңіске жетті.</p> <p>"Біздің командамызда докторант деңгейіндегі студенттер бар. Машиналық оқыту бағытына Әмір Еленов жауап береді. Магистрант Камила Спанова деректерді жинау және алдын ала өңдеу жұмыстарымен айналысады. Көпшілік ғылымға келу үшін адамның бала кезінен ерекше қабілеті немесе айқын мақсаты болуы керек деп ойлайды. Шын мәнінде, ізденуге деген қызығушылық пен жауабы әлі табылмаған күрделі міндеттерден қорықпау жеткілікті. Қалғанының бәрі тәжірибе барысында қалыптасады", – дейді Тоғжан Сырымова.</p> <p>Ғалымның айтуынша, сүт безі обыры әлі де өзекті мәселе. Оның үстіне бұл диагноз жас әйелдер арасында да жиі кездесіп жүр. Сондықтан зерттеуші жаңа технология тексерудің дәлдігін арттырып, медициналық көмекті қолжетімді ете түседі деп үміттенеді.</p> <p>"Болашақта сезгіш датчиктер мен қолғаптың мүмкіндігі кеңейген сайын бұл технологияны басқа да көптеген салада қолдануға болады", – деп қосты ғалым.</p> <p><strong>Үйде отырып-ақ оңалуға болады</strong></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179507625209a6c10a16693a3ffb201e3bf298d697_webp.webp" style="width: 1536px; height: 864px;" /></figure> <p>Nazarbayev University ассистент-профессоры Александр Пак мидың ақпаратты қалай қабылдап, қалай есте сақтайтынын зерттейді. Ол бакалавриатты осы университетте аяқтап, АҚШ-тағы Purdue University-де нейробиология бойынша PhD дәрежесін алған. Кейін Нью-Йорк университетінде ғылыми тағылымдамадан өткен.</p> <p>Шетелде жинаған білімін енді туған елінде қолдануға бел буған ғалым университеттегі жұмысымен қатар, өз стартапын да дамытып жүр. Әріптестерімен бірге FLECTION.AI цифрлық платформасын құрған. Бұл жүйе инсульт алған, жарақаттанған немесе операциядан кейін қалпына келіп жатқан адамдарға үй жағдайында оңалуға көмектеседі.</p> <p>Жаттығулар ойын түрінде ұсынылады. Ал жасанды интеллект әр науқастың мүмкіндігіне қарай тапсырмалардың күрделілігін реттеп отырады. Жоба Астанадағы клиникаларда сынақтан өтіп, стартаптар байқауларында жүлде алған. Қазір оны бірқатар медициналық мекеме мен үйінде ем-домын жалғастырып жүрген науқастар пайдаланады.</p> <p>"Жүйенің жұмысы өте қарапайым. Кәдімгі веб-камера науқастың қол қимылын бақылайды. Жасанды интеллект алгоритмдері қозғалыстың негізгі нүктелерін анықтап, оны ойын тапсырмасына айналдырады. Мысалы, науқас жұдырығын түйіп-жазу немесе алақанын қозғалту арқылы экрандағы ойынға қатыса алады. Бірде допты домалатса, енді бірде заттарды лақтырады немесе пианинода ойнайды. Мұның бәрі қолдың ұсақ моторикасын дамытуға бағытталған", – дейді ғалым.</p> <p>Александр Пактың пікірінше, жасанды интеллект зерттеушінің күнделікті жұмысын едәуір жеңілдетті. Бұрын бірнеше аптаға созылатын кейбір жұмыстарды қазір бірнеше күнде орындауға болады. Соның арқасында шағын зертханалардың өзі бұрын тек үлкен ғылыми ұжымдардың қолынан келетін міндеттерді атқара алады.</p> <p>Мәселен, машиналық оқыту әдістерінсіз нейробиологтар жүздеген, тіпті мыңдаған нейронның белсенділігін көрсететін деректерді өңдей алмас еді.</p> <p>"Бұған қоса, жасанды нейрондық желілердің өзі мидың жұмысын зерттеуге арналған модельге айналды. Оларды биологиялық мимен салыстыру арқылы оның қалай жұмыс істейтінін жақсырақ түсінеміз. Осындай тәсілдер нейротехнология мен цифрлық оңалту саласында да қолданылады. Алгоритмдер жаттығуларды әр науқастың жағдайына қарай бейімдейді", – дейді Александр Пак.</p> <p>Дегенмен ғалым жасанды интеллектінің әлсіз тұстары да бар екенін ескертеді. Кейде ол жоқ деректі бар етіп көрсетіп, жалған сілтемелер ұсынады немесе шын мәнінде жоқ заңдылықтарды тауып алғандай болады. Сондықтан оның берген жауабын тексеріп, дұрыс-бұрысын ажырата білу аса  маңызды.</p> <p>"Жасанды интеллект ғалымның мүмкіндігін арттырады. Бірақ зерттеудің нәтижесіне жауап беру міндетін оның мойнына арта алмаймыз", – дейді Александр Пак.</p> <p><strong>Энергетика: Қазақстанның шикізатынан аккумулятор жасау</strong></p> <p><strong>Шикізатты сатпай, дайын өнім ретінде өндіру</strong></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795076302dfb0e701d4621cf3c2765ec482088ec9_webp.webp" style="width: 1507px; height: 1044px;" /></figure> <p>Қазір электромобильдер мен энергия жинақтау жүйелерінде литий-темір-фосфатты (LFP) аккумуляторлар кеңінен қолданылады. Алайда оларды жасауға қажетті материалдарды Қазақстан көбіне шетелден сатып алады. Nazarbayev University ғалымдары осы жағдайды өзгертуді көздеп отыр.</p> <p>Жаңа материалдар және энергетикалық технологиялар институтының (INMET) жетекші ғылыми қызметкері Нұржан Өміров ғылым мен өндірістің бірлесіп жұмыс істеуінің нәтижесін Оңтүстік Кореяда докторантурада оқып жүрген кезінде көрген. Ол жақта университеттер өндіріс орындарымен тығыз байланыста жұмыс істеп, зертханада жасалған жаңалықтарды бірден өндіріске енгізуге күш салады.</p> <p>Ғалымның пікірінше, Оңтүстік Кореяның технологиялық тұрғыдан дамуына осындай әріптестік те ықпал еткен.</p> <p>"Қазір осы тәжірибені Қазақстанда жүзеге асыруға тырысып жүрмін. Ұлттық ғылым академиясының академигі, NU профессоры Жұмабай Бекболатович Бакеновпен бірге қазақстандық шикізаттан аккумулятор материалдарын алу технологиясын әзірлеу және сынақтан өткізу бағдарламасына жетекшілік етемін", – дейді Нұржан Өміров.</p> <p>Университет ғалымдары бұл жұмысқа 2026-2028 жылдарға арналған үш жылдық мемлекеттік қаржыландыру алған.</p> <p>Жоба аясында INMET зерттеушілері Қазақстандағы темір мен фосфорға бай шикізатты түрлі қоспалардан тазартып, одан аккумулятор жасауға қажетті материал алуды үйренбек. Сонымен бірге жылына 50 тоннаға дейін өнім шығара алатын тәжірибелік қондырғы орнатып, жұмыс істейтін литий-ионды аккумулятор үлгісін құрастыру жоспарланған.</p> <p>"Алынған темір фосфатынан аккумулятордың катодтық материалын дайындаймыз. Содан кейін сыйымдылығы кемінде 10 ампер-сағат болатын литий-ионды аккумулятор ұяшығын құрастырып, оның жұмыс сапасын тексереміз. Өндірістік деңгейге көшу үшін отандық және шетелдік серіктестермен де бірлесіп жұмыс істейміз. Ең алдымен технологияның қазақстандық шикізатпен қаншалықты тұрақты жұмыс істейтінін, алынған материалдың сапасын және оны ірі көлемде өндіру қаншаға түсетінін анықтауымыз керек", – деп түсіндірді ғалым.</p> <p>Қазақстанда энергетика саласына қажетті шикізат жеткілікті. Бірақ оны жоғары сапалы аккумулятор материалына айналдыру үшін бірнеше кезеңнен өткізіп, мұқият тазарту қажет.</p> <p>Жобаның негізгі мақсаты – осы жұмысты еліміздің өзінде атқаруға мүмкіндік беретін технология әзірлеу. Егер бастама сәтті жүзеге асса, Қазақстан шикізатты қазып, шетелге сатумен ғана шектелмей, одан құны жоғары дайын өнім өндіруге қадам басады. Сонымен қатар университетте жаңа буын зерттеушілері мен инженерлерін даярлауға жол ашылады.</p> <p><strong>Робототехника: елге оралып, ғылыми мектеп қалыптастыру</strong></p> <p><strong>Дәліздегі бір үстелден үлкен орталыққа дейін</strong></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795076350089b9ce1db3afba8d32985e8186ef784_webp.webp" style="width: 1507px; height: 1044px;" /></figure> <p>Nazarbayev University қауымдастырылған профессоры, Tactile Robotics Lab зертханасының негізін қалаушы Жанат Қаппасовтың шетелде қалуына мүмкіндік көп болған. Франция мен Швейцариядан бірнеше жұмыс ұсынысын алғанына қарамастан, ол елге оралып, Қазақстанда өз зертханасын ашуды таңдаған.</p> <p>"Франция мен Швейцариядан жұмыс істеуге бірнеше ұсыныс түсті. Бірақ мен өз зертханамды осында дамытқым келді. Барлығы бір ғана жұмыс үстелінен бастау алды. Студенттер дәлізде отырып жұмыс істейтін компьютер де тапшы еді. Бірақ жолымыз болды, білімді студенттер жиналды. Бірге сапалы ғылыми мақалалар жазып, оларды әлемдегі жетекші конференцияларда таныстырдым. Зерттеу жобаларына гранттар да жеңіп алдық", – деп еске алады ғалым.</p> <p>Жанат Қаппасов Томск мемлекеттік басқару жүйелері және радиоэлектроника университетін "Радиотехника" мамандығы бойынша үздік бітірген. Кейін Париждегі Пьер және Мария Кюри университетінде робототехника бойынша PhD дәрежесін қорғаған. Бұл оқу орны қазір Sorbonne University құрамына кіреді. Сондай-ақ Тайваньдағы Industrial Technology Research Institute ғылыми орталығында тағылымдамадан өткен.</p> <p>Францияда қорғаған докторлық диссертациясы үздік ғылыми жұмыстардың қатарына ұсынылған. Жақында ғалым Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының Д.А.Қонаев атындағы сыйлығының лауреаты атанды.</p> <p>Бүгінде Жанат Қаппасовтың 25-тен астам ғылыми еңбегі жарық көрген. Оның 2015 жылы роботтардың жанасуды сезіну қабілетіне арналған шолу мақаласы осы бағыттағы ең көп дәйексөз келтірілетін зерттеулердің біріне айналған. Ғалымның авторлығымен роботтандырылған қол патенттеліп, өнеркәсіптік электроника саласында да бірқатар технология әзірленген.</p> <p>"Біз үнемі ғылыми мақалалар жариялап отырамыз. Біздің зертханада ғана емес, Қазақстанда да осы бағыттағы ең жоғары деңгейлі журналдардың бірінде мақала жариялау үлкен жетістік. Біздің өңірде мұндай ғылыми еңбегі бар зертханалар өте аз", – дейді профессор.</p> <p>Зертхана студенттері алғашқы курстардан бастап нақты ғылыми жобаларға қатысады. Олардың бірқатары қазақстандық өндіріс орындарының сұранысы бойынша әзірленеді.</p> <p>Жанат Қаппасовтың айтуынша, зертхананың басты мақсаты – студенттерді робототехника саласында бір өнімді басынан аяғына дейін өз бетінше жасай алатын білікті инженер етіп даярлау.</p> <p>"Біз студенттерді жан-жақты инженер етіп тәрбиелеуге тырысамыз. Олар роботтың корпусын жобалап, оны 3D принтерден шығара білуі керек. Электрондық тақшаларды әзірлеп, бөлшектерін дәнекерлеп, микроконтроллерлерді бағдарламалайды. Күрделі роботтарды басқарады, интерфейс жасайды, деректерді дұрыс жинап, кейін оларды өңдейді. Яғни, бір жобаның басынан аяғына дейінгі барлық жұмысын меңгереді", – деп түсіндірді ғалым.</p> <p>Зертхана түлектері қазір Франциядағы Parrot, Жапониядағы Woven by Toyota компанияларында, Мюнхен техникалық университеті мен Сингапур ұлттық университетінде жұмыс істеп, білімін жалғастырып жүр. Олардың бірі Нидерландта жасанды жүрек жасау жобасына қатысады.</p> <p>Дегенмен Жанат Қаппасов үшін шәкірттерінің шетелде жетістікке жетуі ғана емес, алған білімін елге әкелуі де маңызды.</p> <p>"Менің зертханамда білім алған жастар Еуропа, Канада, Францияның жетекші университеттеріне түсті. Оларға үнемі шетелге тек біржола кету үшін емес, тәжірибе жинап, жаңа білім алып, қайта оралу үшін бару керегін айтатынмын. Қуантатыны, Италия мен Францияға кеткен екі шәкіртім зертханаға қайта оралды", – дейді ол.</p> <p>Қазір зертхана бірнеше маңызды бағытта жұмыс істеп жатыр. Олардың қатарында адам ағзасындағы жанасуды сезуге ұқсас қасиеті бар робот терісін жасау, діріл арқылы материалдың қандай екенін анықтайтын AIWAVE жүйесі және зағип әрі саңырау адамдардың қарым-қатынас жасауына көмектесетін технологиялар бар. Соңғы жоба Google қолдауымен Bentley University-мен бірлесіп жүзеге асырылып жатыр.</p> <p>Ал сүт безі обырын анықтауға арналған сезгіш қолғап жобасы 2024–2026 жылдарға жоспарланған. Оған 120 миллион теңге бөлінген.</p> <p>Енді Tactile Robotics Lab жеке Robotics Center орталығына айналып, жұмыс аясын кеңейтпек. Мұнда робототехника, Physical AI және қазақстандық өнеркәсіпке қажетті сезгіш жүйелер бағытында зерттеулер жүргізіледі.</p> <p>"Біз шағын зертханадан бірнеше бағытты қамтитын жеке Robotics Center орталығына айналып келеміз. Докторанттарымыз әртүрлі салада зерттеу жүргізеді. Мен негізгі бағытты айқындаймын, ал жастар ғылыми мақалаларын жариялап қана қоймай, қазақстандық өндіріс орындарымен тікелей жұмыс істеп жүр", – дейді ғалым.</p> <p>Жанат Қаппасовтың басты мақсаты – Қазақстанда робототехника бойынша өзіндік ғылыми мектеп қалыптастыру. Әлемдік деңгейде бәсекеге қабілетті технологиялар жасап, сол саланың тілін меңгерген, тың идеяны іске асыра алатын инженерлер тәрбиелеу. Ең бастысы, шетелде тәжірибе жинаған талантты мамандардың туған еліне оралуына жағдай жасау.</p> <p><strong>Кейіпкерлер туралы қысқаша ақпарат</strong></p> <ul> <li><strong>Тоғжан Сырымова</strong> – Nazarbayev University робототехника және мехатроника кафедрасының оқытушысы, ROBIO стартапының негізін қалаушы. Жасанды интеллект көмегімен сүт безіндегі күмәнді тығыздалған жерлерді анықтайтын сезгіш қолғап әзірлеп жатыр.</li> <li><strong>Александр Пак</strong> – Nazarbayev University ассистент-профессоры, FLECTION.AI стартапының негізін қалаушылардың бірі. Инсульт пен жарақаттан кейін үй жағдайында оңалуға көмектесетін ойынға негізделген цифрлық жүйені дамытып жүр.</li> <li><strong>Нұржан Өміров</strong> – LFP аккумуляторларына қажетті материалдарды қазақстандық шикізаттан өндіру бағдарламасының тең жетекшісі. Жоба аясында жылына 50 тонна материал өндіретін тәжірибелік қондырғы салу жоспарланған.</li> <li><strong>Жанат Қаппасов</strong> – PhD, Nazarbayev University қауымдастырылған профессоры, Tactile Robotics Lab зертханасының негізін қалаушы әрі жетекшісі, Robotics Center директоры. Роботтарға жанасуды сездіретін технологиялар мен Physical AI бағыттарын дамытып, Қазақстанда робототехника мектебін қалыптастыруды көздейді.</li> </ul>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда туризмнен қанша пайда түскені белгілі болды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstan-turizmnen-303-milliard-tenge-salyq-tusimin-aldy-442588/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstan-turizmnen-303-milliard-tenge-salyq-tusimin-aldy-442588/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 16:52:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795089298c6e1fb489e97b210a07f341e93c9c565_webp.webp"
                        length="275952"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда туризм саласынан түскен салық түсімдері 303 миллиард теңгеге жетті. Бұл елдегі жалпы салық түсімдерінің 2,1%-ына тең. Ал шетелдік туристер Қазақстанда 1,4 миллиард доллар жұмсаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="туризм" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795089298c6e1fb489e97b210a07f341e93c9c565_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> </figure><h2>Қазақстанда туризм саласынан түскен салық түсімдері 303 миллиард теңгеге жетті. Бұл елдегі жалпы салық түсімдерінің 2,1%-ына тең. Ал шетелдік туристер Қазақстанда 1,4 миллиард доллар жұмсаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p data-pm-slice="1 1 []">Бұл мәліметтерді Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте <strong>Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов</strong> жариялады. Министрдің айтуынша, 2026 жылдың алғашқы жартысында Қазақстандағы орналастыру орындары шамамен <strong>5 миллион адамға</strong> қызмет көрсеткен. Оның <strong>4,129 миллионы </strong>– ішкі туристер, ал <strong>642 мыңы</strong> – шетелден келген қонақтар. Бұл көрсеткіш өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда <strong>5%-ға жоғары.</strong></p><p>Осы уақытта орналастыру орындары көрсеткен қызмет көлемі <strong>15%-ға өсіп, 173,7 миллиард теңгеге </strong>жеткен.</p><p>Туризм саласы жұмыспен қамтуға да үлес қосып отыр. Қазір бұл бағытта <strong>565 мыңнан астам адам</strong> еңбек етеді. Бұл Қазақстандағы жалпы жұмыспен қамтылған халықтың <strong>6%-ы.</strong></p><p>Инвестиция көлемі де артқан. 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында туризм саласының негізгі капиталына салынған инвестиция <strong>1 триллион 319 миллиард теңгені</strong> құрады. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда <strong>68%-ға көп.</strong></p><p>Министрдің дерегінше, аталған көрсеткіштер туризмнің ел экономикасындағы рөлі артып келе жатқанын көрсетеді.</p><p>Еске салсақ, Қазақстанда соңғы жеті жылда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-zeti-zylda-turistik-infraqurylym-qalai-ozgerdi-440897/">туристік инфрақұрылым айтарлықтай кеңейді.</a> 2019-2025 жылдары елдегі қонақүйлер, демалыс базалары мен басқа да орналастыру орындарының саны 3 592-ден 4 482-ге дейін көбейген. Ал туристерді бір мезетте қабылдау мүмкіндігі 181 мыңнан 233 мың төсек-орынға дейін артты. Осы кезеңде туризм саласына салынған инвестиция көлемі де 502 миллиард теңгеден 1,26 триллион теңгеге жетіп, 2,5 есе өсті. 2025 жылы салада жалпы құны 345 миллиард теңге болатын 95 инфрақұрылымдық жоба іске асырылды.</p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ақтөбеде өлтірілген кәсіпкер Helios компаниясының филиал директоры болып шықты</title>
                <link>https://stan.kz/aqtobede-oltirilgen-kasipker-helios-kompaniiasynyn-filial-direktory-bo-442584/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtobede-oltirilgen-kasipker-helios-kompaniiasynyn-filial-direktory-bo-442584/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 16:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950874605fc4f18ed47bcce46cb8c70ef63dce78_webp.webp"
                        length="58186"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Helios компаниясы Ақтөбе филиалының директоры Айболат Жисовтің қайтыс болғанын мәлімдеді. БАҚ мәліметінше, ол 16 қарашада өз үйінде қарулы шабуылдан қаза тапқан</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="кәсіпкер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950874605fc4f18ed47bcce46cb8c70ef63dce78_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Helios компаниясы Ақтөбе филиалының директоры Айболат Жисовтің қайтыс болғанын мәлімдеді. БАҚ мәліметінше, ол 16 қарашада өз үйінде қарулы шабуылдан қаза тапқан. Күдікті ұсталды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Бұған дейін қаза тапқан кәсіпкердің есімі мен өзі басқарған компанияның атауы БАҚ-та жарияланбаған еді.</p><p>19 қараша күні Helios компаниясының ұжымы Айболат Жисовтің отбасына, туған-туыстары мен жақындарына көңіл айтты.</p>“Айболат Тубасұлы білікті әрі талантты басшы, өз ісінің нағыз маманы, ақкөңіл, жанашыр және жігерлі адам еді. Жұмысына деген адалдығы, өмірге құштарлығы мен адамдарға шынайы ықыласы әріптестерінің зор құрметіне бөледі”, – делінген компания хабарламасында.<p>Helios ұжымы басшысының қазасы компания үшін орны толмас қайғы екенін жеткізді.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Df6ihO_un5X/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Df6ihO_un5X/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Df6ihO_un5X/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от HELIOS (@helios_kz)</a></p> <h3>Кәсіпкердің өліміне қатысты не белгілі?</h3><p>Еске салайық, бұған дейін Ақтөбеде <a href="https://stan.kz/aqtobede-kasipkerdi-uiinde-atyp-oltirip-koligi-men-qundy-zattaryn-urla-442456/">жанармай бекеттерінің басшысын үйінде атып өлтіріп</a>, көлігі мен құнды заттарын ұрлап кеткені туралы жазған едік. </p><p>Қанды оқиға 16 қараша күні таңертең қаланың элиталық шағын аудандарының бірінде болған. Марқұмның үйі биік қоршаумен қоршалып, аумағына бейнебақылау камералары орнатылған. Дегенмен қылмыскердің үйге қалай кіргені және оқиғаның қалай өрбігені әзірге белгісіз.</p><p>Көршілері таңертең атыс даусын естігенін айтқан. Ал әлеуметтік желіде күдіктінің қылмыстан кейін кәсіпкердің көлігіне мініп, ізін суытқаны туралы ақпарат тарады. Кейін автокөлік Ресейге қарай бағытталған Богослов тасжолынан табылған деген болжам бар. Алайда бұл ақпарат әзірге ресми түрде расталған жоқ.</p><p>18 қарашада күдіктінің ұсталғаны белгілі болды. Басылым мәліметінше, ол марқұмның көршісі болып шыққан.</p><p>Қылмыстың себебі мен өзге де мән-жайы әзірге анықталып жатыр.</p><p>Айболат Жисов 49 жаста болған. Күдікті кісі өлтіру оқиғасынан екі күн өткен соң ұсталған. Ол марқұмның үйінен бірнеше метр жерде тұрған және өз үйінен ұсталған.</p><p>Қылмысты тергеуге Ішкі істер министрлігінің орталық аппаратынан жедел қызметкерлер де тартылған. Полиция күдіктінің Ақтөбе қаласының тұрғыны екенін ресми түрде растады. Қазір ол уақытша ұстау изоляторына қамалған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Путин, Трамп және Си Цзиньпин бейбітшілік туралы декларация қабылдады</title>
                <link>https://stan.kz/qytai-aqs-zane-resei-bassylary-algas-ret-uszaqty-kezdesu-otkizdi-ne-ta-442587/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qytai-aqs-zane-resei-bassylary-algas-ret-uszaqty-kezdesu-otkizdi-ne-ta-442587/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 16:30:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950881482bbb12cae45887ef7a3b678a986f47a8_webp.webp"
                        length="96906"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қытайдың Шэньчжэнь қаласында Қытай төрағасы Си Цзиньпин, АҚШ президенті Дональд Трамп және Ресей президенті Владимир Путин алғаш рет үшжақты кездесу өткізді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі BBC арнасына сілтеме жасап хабарлай...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Ресей Қытай АҚШ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950881482bbb12cae45887ef7a3b678a986f47a8_webp.webp" style="width: 1459px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Win McNamee / Pool / Reuters</em></figcaption> <h3>Қытайдың Шэньчжэнь қаласында Қытай төрағасы Си Цзиньпин, АҚШ президенті Дональд Трамп және Ресей президенті Владимир Путин алғаш рет үшжақты кездесу өткізді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.bbc.com/russian/articles/c8qlqy3676e7o">BBC</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p>Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы саммиті аясында өткен келіссөз шамамен бір жарым сағатқа созылды.</p><p>Журналистердің мәліметінше, кездесу белгіленген уақыттан кеш басталған. Келіссөз басталуы тиіс уақытта <strong>Си Цзиньпин Дональд Трамппен бірге түскі ас ішіп отырған.</strong> Ал Владимир Путин мен Ресей делегациясы сол уақытта демалу үшін қонақүйге қайтып бара жатқан. Бұл туралы Кремль өкілі Дмитрий Песков мәлімдеді.</p><p>Бұған дейін, таңертең Владимир Путин мен Дональд Трамп 2025 жылдың тамызынан бері алғаш рет жүзбе-жүз кездескен. Екі президенттің әңгімесі шамамен 40 минутқа созылған. Ресей президентінің көмекшісі Юрий Ушаков келіссөздің "жақсы" өткенін айтқан.</p><p>Үшжақты кездесуді ашқан Си Цзиньпин Қытай, АҚШ және Ресейді жаһандық мәселелерді шешу мен бейбітшілікті сақтауда өзге мемлекеттерге үлгі болуға шақырды.</p><p>Қытай басшысының айтуынша, адамзат тағдыры бір-бірімен тығыз байланысты "жаһандық ауылда" өмір сүріп жатыр. Сондықтан үш мемлекеттің мойнында ерекше жауапкершілік бар.</p><p>Ал Владимир Путин Ресей, АҚШ және Қытайды халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздік үшін ортақ жауапкершілік біріктіретінін айтты. Ол халықаралық құқық жүйесін сақтап, нығайтудың маңызын атап өтті. Сондай-ақ әлемдік экономикалық байланыстар, азық-түлік және энергетикалық қауіпсіздік мәселелерін талқылауды ұсынды.</p><p><strong>Ресей президенті Украинадағы соғыс мәселесіне де тоқталды.</strong> Оның сөзінше, бұл тақырыпты бір күн бұрын Си Цзиньпинмен, ал таңертең Дональд Трамппен өткен екіжақты кездесуде егжей-тегжейлі талқылаған.</p><p>Путиннің пікірінше, үш мемлекет өзара құрмет, теңдік және мүдделер тепе-теңдігін сақтау негізінде ынтымақтастық орнатса, әлемдік қауіпсіздікті нығайтуға үлес қоса алады.</p><p><strong>Дональд Трамп</strong> өз кезегінде АҚШ, Ресей және Қытайдың ядролық арсеналдары әлемдегі ядролық қару санын қысқарту мәселесін талқылауға ерекше мүмкіндік беретінін мәлімдеді.</p><p>Оның айтуынша, ядролық қарудың таралу қаупіне қарсы тұру үшін үш елдің ынтымақтастығы аса маңызды.</p>"Біз дәл қазір Иран мәселесінде осымен айналысып жатырмыз. АҚШ Иранның ядролық қаруға ие болуына жол бермейді", – деді Трамп.<p>Кездесу қорытындысы бойынша Владимир Путин, Дональд Трамп және Си Цзиньпин бейбітшілік туралы бірлескен декларация қабылдады. Құжатта үш елдің басшылары қазіргі халықаралық жағдайды жан-жақты талқылап, стратегиялық тұрақтылық пен халықаралық қауіпсіздікті сақтауға бейілділігін растаған.</p><p>Декларацияда Ресей, Қытай және АҚШ басшылары бірнеше негізгі мәселеге қатысты ортақ ұстанымдарын бекітті.</p><ul> <li> <p>БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелері ретінде Ресей, Қытай және АҚШ БҰҰ-ны реформалауға бейілділігін білдірді. Үш мемлекет ұйымның жаһандық сын-қатерлерге тиімдірек жауап беруі және халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі негізгі миссиясына сай болуы үшін реформалау қажет екенін атап өтті.</p> </li> <li> <p>Үш мемлекет барлық елдердің игілігі үшін мұнай өңдеу өнімдерін өндіру мен жеткізуді арттыруды жоспарлап отыр. Сондай-ақ тараптар тұрақты энергия жеткізілімдерінің маңызын растады.</p> </li> <li> <p>Ресей, Қытай және АҚШ мемлекеттердің келісім қағидаты мен мемлекеттердің лауазымды тұлғаларына берілетін иммунитетті сақтаудың маңызын атап өтті. Үш ел Халықаралық қылмыстық сот пен осыған ұқсас басқа құрылымдар өз өкілеттіктерін асыра пайдаланбауы керек деген ортақ пікірге келді.</p> </li> <li> <p>Үш мемлекет ядролық соғыста жеңімпаз болмайтынын және оның ешқашан басталмауы керектігін растады. Ресей, Қытай және АҚШ ядролық қатерлерді азайту және ядролық қарудың таралуына жол бермеу мәселелері бойынша диалог жүргізетін болды.</p> </li> </ul><p>Еске салсақ, алда Трамп, Путин мен Си Цзиньпин алғаш рет <a href="https://stan.kz/tramp-putin-men-si-czinpin-algas-ret-iadrolyq-qaru-tagdyry-taqyrybynda-442374/">ядролық қару тағдыры</a> тақырыбында үшжақты келіссөз жүргізетінін хабарлаған едік. АҚШ, Қытай және Ресей басшылары ядролық қаруды қысқарту мәселесін алғаш рет үшжақты форматта талқыламақ. Кездесу Қытайда өтетін Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы (АТЭС) саммиті аясында ұйымдастырылады. Онда ядролық қаруды таратпау мәселесі талқыланады. Трамп бұған дейін әлемдегі ядролық қаруы ең көп елдер арасында жаңа келісімге қол жеткізуге болатынын айтқан еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Азиадада аяқ киімі үшін алтыннан қағылған Ясмина Тоқсанбайдың ісі халықаралық спорт сотына жетті</title>
                <link>https://stan.kz/aziia-cempionatynda-aiaq-kiimi-usin-altyn-medalinen-aiyrylgan-iasmina-442582/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aziia-cempionatynda-aiaq-kiimi-usin-altyn-medalinen-aiyrylgan-iasmina-442582/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 15:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Спорт</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/09/full_1790591749cf19796cfff01433ecae26adc1150ce0_webp.webp"
                        length="80642"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бүгін Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Ясмина Тоқсанбайдың жағдайына қатысты пікір білдірді. Оның айтуынша, Жеңіл атлетика федерациясы спортшының ісі бойынша Спорттық...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="медаль" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/09/full_1790591749cf19796cfff01433ecae26adc1150ce0_webp.webp" style="width: 1349px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: olympic.kz</em></figcaption> <h3>Бүгін Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Ясмина Тоқсанбайдың жағдайына қатысты пікір білдірді. Оның айтуынша, Жеңіл атлетика федерациясы спортшының ісі бойынша Спорттық арбитраж сотына жүгінген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Министр бұл жағдайға бір адамды ғана кінәлау дұрыс емес деп есептейді. Өйткені жауапкершілік спорт комитетіне де, федерацияға да, Ұлттық олимпиада комитетіне де, жаттықтырушы мен спортшыға да ортақ.</p> <p>"Ең бастысы – мұндай жағдайдың қайталануына жол бермеу. Бір адамды ғана кінәлау қиын, бұл жерде бәрінің жауапкершілігі бар. Қазір осы мақсатта жол картасын әзірлеп жатырмыз. Соттың түпкілікті шешімі шыққан соң, кімнің қандай жауапкершілік арқалайтынын қараймыз", – деді министр.</p> <p>Мырзабосынов алдағы Олимпиада ойындарына дайындық кезінде спортшыларды қолдау маңызды екенін атап өтті. Оның сөзінше, Ясмина Тоқсанбайдың Азия ойындарында көрсеткен нәтижесі Олимпиада медаліне таласуға мүмкіндік береді.</p> <p>"Алда Олимпиада ойындары бар. Ясминаның Азия ойындарындағы нәтижесі оның Олимпиада жүлдесіне таласа алатынын көрсетеді. Сондықтан федерация оған бюджеттен тыс қаражатқа сатып алынған пәтердің кілтін табыстады. Сондай-ақ бұған дейінгі жоғары нәтижелерін ескеріп, Ясминаны мемлекеттік наградаға ұсындық. Біздің басты мақсатымыз – спортшыларға жан-жақты қолдау көрсету", – деді Ербол Мырзабосынов.</p> <p>Министрдің айтуынша, федерация спортшыға бір бөлмелі пәтер берген. Ал мемлекеттік наградаға ұсыну туралы шешім оның бұған дейінгі халықаралық жарыстардағы жетістіктеріне байланысты қабылданған.</p><p>Еске салсақ, қазақстандық жеңіл атлет Ясмина Тоқсанбаева Жапонияда өткен 2026 жылғы Азия ойындарында мәреге бірінші болып жеткенімен, аяқ киіміне байланысты а<a href="https://stan.kz/aziiadada-altynnan-qagylgan-iasmina-toqsanbavaga-federaciia-oz-esebine-440268/">лтын медалінен айырылған еді</a>. Жарыс алдында оның аяқ киімі тексеріліп, қатысуға рұқсат берілген. Алайда жеңісінен кейін аяқ киімінің нақты моделі World Athletics ұйымының рұқсат етілген тізімінде жоқ екені анықталып, нәтижесі жойылған. Қазақстанның Жеңіл атлетика федерациясы бұл шешімге шағым түсірген еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Наурыздағы кездейсоқ кадр: Қазақстандық апа италиялық Vogue журналына қалай шықты</title>
                <link>https://stan.kz/nauryzdagy-kezdeisoq-kadr-vogue-ge-syqty-fotograf-adam-sapovalovpen-su-442563/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/nauryzdagy-kezdeisoq-kadr-vogue-ge-syqty-fotograf-adam-sapovalovpen-su-442563/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 15:44:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Ислам Әден</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179507340493e805cd3ae84d3f6677b7ca511f312f_webp.webp"
                        length="79300"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтауда өткен Наурыз мерекесінде әдемі кадрларды түсіруге барған Адам Шаповалов есімді жігіт, ақжаулықты әжейді суретке түсірген. Нәтижесінде ол кадр италиялық Vogue журналының PhotoVogue плафтормасында жарияланған.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="оооооо" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179507340493e805cd3ae84d3f6677b7ca511f312f_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Адам Шаповалов</em></figcaption> <h2>Ақтаудағы Наурыз мерекесінде мерекелік көріністерді фотоға түсіріп жүрген Адам Шаповалов ақжаулықты әженің ерекше бейнесін объективіне ілген. Кейін бұл фотосурет италиялық Vogue журналының PhotoVogue платформасында жарияланды. Stan.kz тілшісі фотографпен сұхбаттасып, оның халықаралық деңгейдегі бұл жетістікке қалай қол жеткізгенін сұрады.</h2><p>Адам Шаповалов 27 жаста. Ол Ресейдің Адыгея Республикасындағы Майкоп қаласында дүниеге келген. Кейін Ақтауда білім алып, Ақтау технологиялық сервис колледжін тәмамдаған. Қазір фотографиямен айналысады. Отбасында анасымен бірге тұрады, анасы – зейнеткер. Ол бірнеше жылдан бері PhotoVogue платформасына фотоларын жіберіп келеді. Бір аптада оның екі жұмысы, келесі аптада тағы екі фотосы редакторлардың мақұлдауын алған. Сол жұмыстардың бірі Vogue басылымында жарияланды. Фотографтың айтуынша, Наурызда түсірілімге арнайы идеямен шықпаған.</p> <p>“Нақты мақсат болған жоқ. Мен жай ғана Наурызда камера алып шықтым. Әдеттегідей қала аралап, суретке түсірдім. Белгілі бір серия түсіруді немесе нақты сюжет іздеуді жоспарламадым. Жай ғана айналамда болып жатқан нәрселерді бақылап, назарымды аударған сәттерді түсірдім”, — дейді ол.</p> <p>Адамның айтуынша, Vogue-ге шыққан кадр да кездейсоқ түсірілген. Ол бастапқыда әженің костюмін арт жағынан суретке түсіргісі келген.</p> <p>“Біз тіпті сөйлесіп те үлгермедік. Бастапқыда оның костюмін артынан түсіргім келген. Бірақ бәрі кездейсоқ болды. Ол маған бұрылып қарады, сол сәтте кейін Vogue қабылдаған кадр түсірілді. Мен бұл сәтті алдын ала жоспарлаған жоқпын”, – деді фотограф.</p> <p>Ол коммерциялық түсіріліммен айналыспайды, фотосуреттерін табыс табу немесе жарияланымға шығу мақсатында түсірмейтінін айтады. Фотографияны бес жыл бұрын хобби ретінде бастаған, қазір де солай қабылдайды.</p> <p>“Маған түсіру процесінің өзі ұнайды. Адамдарды бақылау, қызықты көрінген сәттерді сақтап қалу – мен үшін маңызды. Фотографияны медитацияның бір түрі деп қабылдаймын. Түсіріп жүрген кезде процестің өзінен ләззат аламын”, — деді ол.</p> <p>Фотограф Наурыз мерекесінде түсірілген кадрлардан бірден серия жасауды көздемеген. Төрт сағаттай жағалауды аралап, өзіне ұнайтын кадр таба алмаған. Кейін әдемі киім мен бас киім киген қыздың бейнесіне назар аударып, оны көк аспан аясында түсірген. Оның шаш өрімі де композицияға ерекше көрік берген.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="оооооо" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795073510d3f494c71cc62da6928016ca6f016bb2_webp.webp" style="width: 900px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Адам Шаповалов</em></figcaption> </figure><p>Осыдан кейін фотограф айналасындағы басқа адамдарды да түсіре бастаған. Жігіттерді, қыздарды, әйелдер мен әжелерді камераға түсіріп, біртіндеп серия қалыптасқан. Сөзінше, дайын концепция жоқ, идеяны сол жерде табады. Адам Шаповалов кадрларда адамның бет-әлпетінен гөрі киіміне, силуэтіне, әшекейлеріне және мәдени болмысына назар аударған. Ол мерекеде адам көп болғандықтан, фондағы артық детальдарды азайту үшін төменнен түсіру тәсілін таңдаған. Осылайша аспанды фон ретінде пайдаланып, адамның бейнесін алдыңғы қатарға шығарған.</p> <p>"Бұл серияның ерекшелігі – оның түрлі-түсті әрі концептуалды болуында. Кейбір адамдар идеямды түсінбей, "Неге адамдардың арқасын түсіресің?", "Неге бөтен адамдардың мойнын суретке түсіресің?" деп сұрайды. Бірақ мен үшін мәселе мойында емес. Маған адамның образы, оның киімі, әшекейлері мен басқа да ерекшеліктері арқылы көрінетін болмысы қызық. Адамды тек бет-әлпеті арқылы таныту міндетті емес. Кейде киімі, силуэті немесе белгілі бір мәдени ортадағы бейнесі ол туралы көп нәрсе айта алады", – дейді ол.</p> <h3>PhotoVogue-ге төрт фотосы қабылданған</h3><p>Адам Шаповалов 2022 жылдан бері PhotoVogue платформасына фотосуреттерін жіберіп келеді. Оның айтуынша, фотографтар редакторларға аптасына бір рет, дүйсенбі күні екі жұмыс ұсына алады.</p> <p>"Бұл мен үшін апталық дағдыға айналды. Әр дүйсенбі сайын екі жұмысымды жіберемін. Кейде бір жыл бойы бірде-бір фотосуретім қабылданбауы мүмкін. Соған қарамастан, жіберуді жалғастыра беремін. Бұл серияға қатысты бәрі күтпеген жерден болды: бір аптада екі фотосуретімді қабылдаса, келесі аптада тағы екеуін мақұлдады. Осылайша екі аптаның ішінде төрт фотосуретім қабылданды. Мұндай нәтиже болады деп ойламадым", – дейді фотограф.</p> <p>Оның айтуынша, редакторлар мақұлдаған фотосуреттер PhotoVogue портфолиосында Vogue сутаңбасымен автоматты түрде жарияланады. Ал қабылданбаған жұмыстардың себебін редакторлар түсіндірмейді әрі олар бойынша жеке пікір білдірмейді.</p><h3>“Қымбат камера қызықты фото түсіруге кепіл емес”</h3><p>Адам суретке түсіруді Маңғыстауға жасаған сапарларынан кейін бастаған. Ол өңірдің табиғаты мен көрікті жерлерін суретке түсіргісі келген. Кейін телефон камерасының мүмкіндігі шектеулі екенін түсініп, алғашқы айналы фотоаппаратын сатып алған. Уақыт өте келе табиғат көріністерімен қатар адамдарды, қалалық ортаны, күнделікті өмір мен мәдени болмысты түсіруге де қызыға бастаған.</p><p>Фотографтың камерасы ескі әрі арзан болғанымен, ол үшін техникадан гөрі фотографтың көзқарасы, идеясы мен суретке түсіруге деген ықыласы маңызды.</p> <p>"Әрине, камераның маңызы бар. Бірақ қымбат техника өздігінен сапалы әрі қызықты сурет түсіре алмайды. Менің камерам ескі, бағасы да қымбат емес. Коммерциялық түсіріліммен айналыспаймын, фотография арқылы табыс таппаймын. Сондықтан әзірге жаңа техника сатып алуға қаржылық мүмкіндігім жоқ. Грант та алмаймын, қолдау көрсететін меценаттарым да жоқ. Сол себепті қолымдағы техникамен жұмыс істеймін. Мінсіздікті күтпей, суретке түсіруді жалғастырып, өз көзқарасыңды дамыта білу маңызды деп ойлаймын", – деді ол.</p> <h3>ЮНЕСКО көрмесіне де жұмысы қабылданған</h3><p>Адам Шаповалов алда Алматыдағы Әбілхан Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейінде өтетін көрмеге қатысады. Оның бір жұмысы ЮНЕСКО Алматы ұйымдастырған open call аясында іріктелген. Фотографтың айтуынша, арнайы шақыртылмаған. Өтінім қабылдаудың соңғы күні түнде жобаны көріп, өз жұмыстарын жіберген. Қазір нақты қай фотоларын ұсынғанын есіне түсіре алмайды, бірақ бір жұмысы көрмеге қабылданған.</p><p>Адам алдағы уақытта фотосуреттерін көбірек жариялап, көрмелерге қатысуды және деректі фотография бағытында дамуды көздейді. Дегенмен, ол үшін жарияланған фотосуреттерінің саны мен қатысқан көрмелерінің көптігі ғана маңызды емес.</p> <p>"Фотосуреттерім біреуге әсер етіп, ой салса немесе күнделікті нәрселерге басқаша қарауға көмектессе деймін. Бұл – фотографиямен айналысуды жалғастыруыма себеп болатын маңызды жайттардың бірі. Ең бастысы – еңбегіңнің біреуге әсер еткенін сезіну. Сонда жасаған жұмысыңның бекер болмағанын түсінесің", – дейді Адам Шаповалов.</p> <p>Еске сала кетейік, танымал қазақстандық <a href="https://stan.kz/gazhap-zharatilis-almatida-fotograf-kar-barisin-zhakinn-429587/">фотограф Дмитрий Доценко</a> Алматы маңындағы тауларда қар барысын түсіріп үлгерген. Әлеуметтік желідегі парақшасында қар барысын жақыннан түсірген кадрларын бөлісті. Ол қар барысын көру арманы болғанын, ал бүгін оны көріп қана қоймай, жақын қашықтан түсіру бақыты бұйырғанын жазды.</p><p> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Есірткі қылмысына қарсы комитет басшысы Данияр Мейірхан қызметкерін жыныстық қатынасқа мәжбүрлегені үшін сотталды</title>
                <link>https://stan.kz/esirtki-qylmysyna-qarsy-komitet-bassysy-daniiar-meiirxan-qyzmetkerin-z-442581/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/esirtki-qylmysyna-qarsy-komitet-bassysy-daniiar-meiirxan-qyzmetkerin-z-442581/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 15:37:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795085245876ad32418378997c2c91baa86d586cd_webp.webp"
                        length="82004"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан Ішкі істер министрлігі Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитетінің бұрынғы төрағасы, полиция полковнигі Данияр Мейрхан бағынышты қызметкерін жыныстық сипаттағы әрекеттерге мәжбүрлегені үшін кінәлі деп танылды. Бұл турал...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Данияр Мейірхан сот үкім" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795085245876ad32418378997c2c91baa86d586cd_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: facebook.com/daniyar.meirkhan</em></figcaption> <h3>Қазақстан Ішкі істер министрлігі Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитетінің бұрынғы төрағасы, полиция полковнигі Данияр Мейірхан бағынышты қызметкерін жыныстық сипаттағы әрекеттерге мәжбүрлегені үшін кінәлі деп танылды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Журналист Михаил Козачков өзінің <a href="https://t.me/kozachkow/14456">Telegram</a> арнасының мәліметінше, сот 2025 жылдың сәуірі мен қарашасы аралығында жоғары лауазымды полицейдің қызметтік жағдайын пайдаланып, өзіне бағынышты әйелді жұмыс орнында жыныстық сипаттағы әрекеттерге мәжбүрлегенін анықтаған.</p><p data-pm-slice="1 1 []">Әйелге психологиялық қысым көрсетілген. Ол жұмыстан шығарып жібере ме деп қорқып, оған қарсы тұра алмаған.</p><p>Сотталушының кінәсі жәбірленуші мен куәгерлердің айғақтары, нотариус куәландырған хат алмасулар және маманның қорытындысының негізінде дәлелденді.</p><p>Нәтижесінде Данияр Мейрхан Қылмыстық кодекстің 123-бабы (Жыныстық қатынасқа немесе өзге де сексуалдық сипаттағы әрекеттерге мәжбүрлеу) бойынша кінәлі деп танылды. Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық соты оған 6 миллион теңгеге жуық айыппұл салды.</p><p>Алайда полиция полковнигі өз кінәсін мойындамаған. Сот үкімі әзірге заңды күшіне енген жоқ.</p><p>Айта кетейік, 8 сәуірде Данияра Мейірханның 2025 жылдың қыркүйегінен бері атқарып келген есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитетінің төрағасы <a href="https://stan.kz/esirtki-qylmysyna-qarsy-is-qimyl-komitetinin-toragasy-daniiar-meirxan-qyzmetinen-settetildi-iim-432762/">қызметінен шеттетілгені белгілі болды.</a> ІІМ оған қатысты әріптестерінің шағымы бойынша тексеру жүргізіліп жатқанын хабарлады. </p><p>Ал 13 мамырда Данияр Мейірханға қатысты сталкинг дерегі бойынша қозғалған <a href="https://stan.kz/tapsyrys-berilgen-esirtki-qylmysyna-qarsy-komitet-bassysy-daniiar-meir-434038/">қылмыстық іс тоқтатылды.</a> Алайда ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов сотта "жеке айыптау" тәртібімен қаралып жатқан материалдар бар екенін айтқан.</p><p>Сонымен қатар Данияра Мейірханға қатысты телефон сатып алуға байланысты арыз бойынша да тексеру жүргізілген.</p>"Тергеу органы қылмыстық қудалауды тоқтатты. Оның бұрынғы қарамағындағы қызметкер Данияр Мейірханға арнап телефонды бөліп төлеу арқылы сатып алғанын айтқан. Алайда мұны ол Данияр Мейірханның өз қаражатына жасаған. Мұның бәрі 2024 жылы болған. Сол кезде Данияр оған маңызды тапсырма жүктеп, ІТ-мамандар тобымен бірге спутник арқылы бүкіл зертханалардағы химиялық шығарындыларды бақылап, елдегі “синтетикалық” есірткі өндірісін тоқтатуды тапсырған. Алайда біреулер бұл жоспардың жүзеге асқанын қаламаған секілді", – деп жазды Жаманбаева Facebook парақшасында.<p>Еске салсақ, Данияр Мейірханның атына қатысты даулы оқиғалар бұған дейін де тіркелген. <a href="https://stan.kz/policiya-basshisi-daniyar-meyirhan-sotka-40-mln-tenge-k-363936/">2022 жылдың сәуірінде ол Түркістан облысы Түлкібас аудандық полиция бөлімінің бастығы қызметінде жүрген кезінде "өз бетінше әрекет ету" және "бөтеннің көлігін иемдену" күдігімен ұсталған. </a>Кейін іс "алаяқтық" бабына қайта сараланғанымен, қоғамда резонанс тудырған бұл жағдайға қарамастан, ол кепілмен босатылды. Біраз уақыттан соң іс мүлде тоқтатылып, Мейірхан Шымкент қалалық патрульдік полиция полкінің командирі қызметіне тағайындалды.</p><p>2024 жылдың қыркүйегінен бастап есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті төрағасының орынбасары болған. Кейін осы комитеттің төрағасы міндетін атқарушы, ал 2025 жылдың қыркүйегінен бастап комитет төрағасы қызметін атқарып келген.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық ер адам ащы лапшаны энергетикпен бірге ішемін деп өлім аузынан қалды</title>
                <link>https://stan.kz/ashhy-lapsany-gazdalgan-susyn-zane-energetikpen-birge-zegen-petropavld-442580/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ashhy-lapsany-gazdalgan-susyn-zane-energetikpen-birge-zegen-petropavld-442580/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 15:08:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795082781f2b6bda261518fd43f6aca455f9826b2_webp.webp"
                        length="118412"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Петропавлда ащы лапша жеп, артынан газдалған сусын мен энергетик ішкен ер адам ауыр халде ауруханаға жеткізілді. Дәрігерлер оны жансақтау бөліміне жатқызып, өмірін сақтап қалу үшін күрескен</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="лапша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795082781f2b6bda261518fd43f6aca455f9826b2_webp.webp" style="width: 1599px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGpt арқылы жасалды</em></figcaption> </figure> <h2>Петропавлда ащы лапша жеп, артынан газдалған сусын мен энергетик ішкен ер адам ауыр халде ауруханаға жеткізілді. Дәрігерлер оны жансақтау бөліміне жатқызып, өмірін сақтап қалу үшін күрескен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2> <p>Көпбейінді қалалық жедел медициналық жәрдем ауруханасының мәліметінше, науқас ауруханаға жедел панкреатит диагнозымен түскен.</p> “Науқастың бұған дейін де осындай ұстамалары болған. Алайда мұндай қатты ауырсынуды алғаш рет сезінген. Оқиға алдында ол дәрігер ұсынған диетаны бұзып, ащы лапша жеп, артынан газдалған сусын мен энергетик ішкен. Түнде іші қатты ауыра бастаған. Таң атқанша шыдауға тырысқанымен, кейін жедел жәрдем шақыруға мәжбүр болған”, – делінген аурухана хабарламасында.  <p>Алғашында ер адам хирургия бөліміне жатқызылған. Алайда жағдайы күрт нашарлап, шұғыл ота жасауға тура келген.</p> “Отадан кейін науқас жансақтау бөліміне ауыстырылды. Кейін тыныс алуында күрделі мәселелер туындап, жасанды тыныс алдыру аппаратына қосылды. Жансақтау бөлімінің дәрігерлері мен медицина қызметкерлері 12 күн бойы оның өмірін сақтап қалу үшін күресіп, жағдайын тұрақтандыруға бар күшін салды”, – делінген аурухана хабарламасында. <p>Ер адам алғашқы күндері айналасында не болып жатқанын түсінбеген. Кейін жағдайы біртіндеп жақсарып, есін жиып, қалпына келе бастаған.</p> “20 күн ем қабылдаған соң науқас жағдайы тұрақты әрі қанағаттанарлық күйде үйіне шығарылады. Ауруханадан шығар алдында ол осы уақыт бойы жанынан табылып, көмектескен медицина қызметкерлеріне жеке алғысын білдірді. Біз үшін мұндай сөздер өте маңызды. Оның артында науқастың сенімі, бастан өткерген қиындықтары және емнің сәтті аяқталғанына деген қуаныш жатыр”, – делінген хабарламада.  <p>Дәрігерлер панкреатит кезінде олардың ұсынымын қатаң сақтап, белгіленген диетаны ұстану керегін ескертті. Сонымен қатар тамақтану тәртібін бұзу салдарын елемеуге болмайтынын, оның соңы ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін екенін айтты.</p> <p>Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-energetikalyq-susyndarga-tolyq-tyiym-salu-usynyldy-442547/">энергетикалық сусындарды өндіруге, елге әкелуге</a> және сатуға толық тыйым салу туралы петиция жарияланғаны туралы жазған едік. </p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Шымкенттегі Мұхтар Әуезов атындағы университетке ұлттық мәртебесі берілмек</title>
                <link>https://stan.kz/symkenttegi-muxtar-auezov-atyndagy-universitetke-ulttyq-martebesi-beri-442579/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/symkenttegi-muxtar-auezov-atyndagy-universitetke-ulttyq-martebesi-beri-442579/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 14:52:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795083632a8c8efabaab0d197b14e519376884dd5_webp.webp"
                        length="148484"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкенттегі Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетіне ұлттық мәртебе беру туралы шешім қабылдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Әуезов университет" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795083632a8c8efabaab0d197b14e519376884dd5_webp.webp" style="width: 1359px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: 2Gis</em></figcaption> <h3>Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкенттегі Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетіне ұлттық мәртебе беру туралы шешім қабылдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Жоғары білімді дамытуға арналған форумда сөз сөйлеген президент Шымкенттің оңтүстік өңірдегі ірі ғылыми-білім беру орталығына айналуы керегін айтты. Оның сөзінше, қазір жетекші ұлттық университеттердің басым бөлігі Астана мен Алматы қалаларында шоғырланған. Енді билік елдегі үшінші мегаполистің ғылыми және зияткерлік әлеуетін дамытуға басымдық бермек.</p>"Қазақтың көрнекті жазушысы Мұхтар Әуезовтің есімі берілген Оңтүстік Қазақстан университетіне ұлттық мәртебе беру туралы шешім қабылдадым", – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.<p>Мемлекет басшысы Әуезов атындағы университеттің өңірдегі ең ірі жоғары оқу орны екенін атап өтті. Қазір онда Шымкенттегі әрбір бесінші студент білім алады.</p><p>Президенттің пікірінше, ұлттық мәртебе университет басшылығы мен Ғылым және жоғары білім министрлігінің мамандар даярлау сапасы мен ғылыми зерттеулерді дамытуға деген жауапкершілігін арттыруы тиіс.</p>"Әуезов атындағы университет сапалы білім берудің көшбасшысына, озық ғылымның тірегіне және өңірдің зияткерлік орталығына айналуы керек", – деп атап өтті Тоқаев.<p>Сонымен қатар президент Шымкентте халықаралық білім беру ынтымақтастығының дамып жатқанын айтты. Қалада америкалық Аризона штаты университетінің білім беру бағдарламасы жүзеге асырылып жатыр. Сондай-ақ Түркияның Гази университетінің филиалы ашылған.</p><p>Мемлекет басшысы түрік университетінің ректоры, профессор Угур Уналға алғыс айтып, Шымкент жоғары оқу орындарының халықаралық байланыстарын одан әрі нығайту қажеттігін атап өтті.</p><p>Бұған дейін Ұлттық ғылым академиясына <a href="https://stan.kz/ulttyq-gylym-akademiiasyna-kvazimemlekettik-sektor-subieektisi-martebesi-berilmek-433126/">квазимемлекеттік сектор субъектісі мәртебесі берілетіні</a> туралы жазған едік. Заңмен ұжымдық пайдалануға арналған ғылыми зертханалар инфрақұрылымына қолжетімділікті қамтамасыз ету тетіктері енгізіледі. Ұлттық ғылым академиясының квазимемлекеттік сектор субъектісі ретіндегі мәртебесі нақтыланып, оның мүлкін қалыптастыру көздері, қаржыландыру тәртібі және міндеттемелер бойынша жауапкершілігі айқындалады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда UFC турнирі өтуі мүмкін: Министр келіссөздердің нәтижесі қашан белгілі болатынын айтты</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-ufc-turniri-otui-mumkin-ministr-kelissozderdin-natizesi-qa-442578/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-ufc-turniri-otui-mumkin-ministr-kelissozderdin-natizesi-qa-442578/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 14:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Спорт</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179508190651f9253c5e387832c879e9ce12275b63_webp.webp"
                        length="166128"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бүгін брифингте Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов UFC турнирін Қазақстанда өткізу жоспары бар екенін айтты. Министрдің сөзінше, бұл мәселе бойынша келіссөздер жыл басынан бері жүріп жатыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат аг...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ЮФС" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179508190651f9253c5e387832c879e9ce12275b63_webp.webp" style="width: 1430px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: mma.express</em></figcaption> <h3>Бүгін брифингте Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов UFC турнирін Қазақстанда өткізу жоспары бар екенін айтты. Министрдің сөзінше, бұл мәселе бойынша келіссөздер жыл басынан бері жүріп жатыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3> <p>"Жыл басынан бері UFC турнирін өткізуге байланысты бірнеше рет келіссөз жүргізіп, кездесулер өткіздік. Қазір де келіссөздер жүріп жатыр. Қазақстанда 2027–2028 жылдары UFC турнирін өткізуге қатысты қандай шешімге келгенімізді осы айдың соңында нақты айтамыз. Қажетті жұмыстардың бәрі атқарылды, ай соңында қорытындысын жариялаймыз", – деді Ербол Мырзабосынов.</p> <p>Қазір UFC-де Қазақстанның бес спортшысы өнер көрсетеді. Олардың қатарында аса жеңіл салмақ дәрежесіндегі рейтингте жетінші орында тұрған Асу Алмабаев, Шавкат Рахмонов, Дияр Нұрғожай, Әліби Ыдырыс және Николай Веретенников бар.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін <a href="https://stan.kz/dana-uait-ufc-turnirin-qazaqstanda-otkizu-zosparyna-qatysty-pikir-bild-441424/">UFC басшысы Дана Уайт Қазақстанда турнир өткізу жоспары әлі де күшінде </a>екенін айтқан еді. Ол UFC 333 турнирінен кейінгі баспасөз мәслихатында жарыстың Қазақстанда жақын арада өтуі мүмкін екенін жеткізген. Бұған дейін 2020 жылы Астанада UFC турнирін ұйымдастыру жоспарланғанымен, пандемия салдарынан жүзеге аспаған еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда тыңшылық жасады деген айыппен Өзбекстан профессоры 10 жылға сотталды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-tynsylyq-zasady-degen-aiyppen-ozbekstan-professory-10-zylg-442576/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-tynsylyq-zasady-degen-aiyppen-ozbekstan-professory-10-zylg-442576/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 14:26:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795080892e10feddb3ce534896c56496f6460578a_webp.webp"
                        length="42960"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда Өзбекстан азаматы, 46 жастағы ғалым Икболжон Корабоев тыңшылық жасады деген айыппен 10 жылға бас бостандығынан айырылды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="профессор" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795080892e10feddb3ce534896c56496f6460578a_webp.webp" style="width: 1286px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: BBC</em></figcaption> <h2>Қазақстанда Өзбекстан азаматы, 46 жастағы ғалым Икболжон Корабоев тыңшылық жасады деген айыппен 10 жылға бас бостандығынан айырылды. Мұны оның туыстары мәлімдеді. Сот отырысы да жабық режимде өткен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Профессор Қазақстан Қылмыстық кодексінің 176-бабы (Тыңшылық) бойынша кінәлі деп танылған. Бұл бапта 10 жылдан 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.</p><p>Ғалымның отбасы сот үкімі туралы сот өкілдерінен немесе басқа мемлекеттік органдардан емес, өздерінің жеке дереккөзінен білген.</p><p>Туыстарының айтуынша, оларға әлі күнге дейін тергеу материалдарымен танысуға мүмкіндік берілмеген. Сонымен қатар профессордың қай мемлекеттің мүддесіне жұмыс істегені де айтылмаған.</p><p>Отбасы сот үкіміне шағым түсіріп, ғалымды толық ақтауға қол жеткізуді көздеп отыр.</p><p>Ғалымның туыстары Қазақстан президентіне, Бас прокуратураға, Ұлттық қауіпсіздік комитетіне, Адам құқықтары жөніндегі уәкілге және құқық қорғау ұйымдарына жүгінген. Алайда әзірге нақты жауап алмаған.</p><h3>Ғалым немен айналысқан?</h3><p>Икболжон Корабоев – Өзбекстан азаматы, Әндіжан қаласының тумасы. Ұсталғанға дейін ол Астанадағы Maqsut Narikbayev University-де халықаралық қатынастар пәнінен сабақ берген. Ғалым жұбайымен және кәмелетке толмаған үш баласымен бірге Астанада тұрған.</p><p>Оның ғылыми зерттеу бағыттарына өңірлік интеграция, геоэкономика және Орталық Азиядағы стратегиялық маңызы бар пайдалы қазбалар мәселесі кірген.</p><p>2025 жылы сәуірде профессор Қазақстан мен Өзбекстанның стратегиялық маңызы бар пайдалы қазбаларға қатысты құқықтық, саяси және стратегиялық ұстанымдарын зерттеген ғылыми жұмысын аяқтаған. Зерттеуде ұлттық және халықаралық деңгейдегі 20 құжатқа талдау жасалған. Алайда бұл еңбек әлі жарияланбаған.</p><p>Ғалымның әріптестерінің айтуынша, ол зерттеулерінде ашық дереккөздердегі ақпараттарды пайдаланған.</p><h3>Бұған дейін не белгілі болды?</h3><p>Еске салайық, 2026 жылы 27 тамызда <a href="https://stan.kz/qazaqstan-ozbekstandyq-professordy-tynsylyq-zasady-degen-kudikpen-qama-438888/">Икболжон Корабоевтың ұсталғаны туралы</a> хабарланды. Ол кезде профессордың қамауда отырғанына екі айға жуықтаған. Туыстарының мәліметінше, оны 3 шілдеде Астанада ұстаған.</p><p>Ғалымның ұсталуына қатысты екі болжам айтылған. Біріншісі – оның Өзбекстанның мүддесі үшін әрекет етуі мүмкін деген күдік. Екіншісі – профессордың стратегиялық маңызы бар пайдалы қазбалар саласындағы ғылыми зерттеулері.</p><p>Ұлттық қауіпсіздік комитеті Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес сотқа дейінгі тергеп-тексеру материалдары жария етілмейтінін мәлімдеген. Сонымен қатар Өзбекстан тарапы дипломатиялық арналар арқылы ресми түрде хабардар етілген.</p><p>Алайда ведомство сол кезде Корабоевтың процестік мәртебесін, қылмыстық істің қандай бап бойынша тергеліп жатқанын және оған тағылған күдіктің мән-жайын нақтыламаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Танымал қырғызстандық әзілкеш Элдос Алмазов өмірден өтті</title>
                <link>https://stan.kz/tanymal-stendap-komik-eldos-almazov-29-zasynda-qaitys-boldy-442575/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/tanymal-stendap-komik-eldos-almazov-29-zasynda-qaitys-boldy-442575/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 14:25:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795079764a02b4c8a13bdc9d4efa0ecf8fd88b6f8_webp.webp"
                        length="54510"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қырғызстандық танымал стендап-комик Элдос Алмазов 29 жасында өмірден өтті. Өнер иесі қатерлі ісікке байланысты жасалған операция кезінде көз жұмған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Элдос Алмазов" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795079764a02b4c8a13bdc9d4efa0ecf8fd88b6f8_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скриншот / "Открытый микрофон"</em></figcaption> <h2>Қырғызстандық танымал стендап-комик Элдос Алмазов 29 жасында өмірден өтті. Өнер иесінің қатерлі ісікке байланысты жасалған операция кезінде жүрегі тоқтап қалған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Қаралы хабарды әзілкештің немере әпкесі оның <a href="https://t.me/eldosbig/2521">Telegram</a> арнасында жариялады. Туысының айтуынша, Элдос Алмазов ұзақ уақыт бойы <strong>сүйек тінінің қатерлі ісігі</strong> – остеосаркомамен күрескен.</p><p>Ол бірнеше рет химиотерапия курсынан өтіп, ісікті алып тастау үшін ота жасатқан. Алайда кезекті операция кезінде қайтыс болған.</p> <p>“Кеше операция кезінде Элдостан айырылып қалдық. Бұл бәріміз үшін, әсіресе оның ата-анасы үшін орны толмас қайғы”, – делінген хабарламада.</p> <p>Әзілкештің жақындары бұл қазаны ауыр қабылдап жатқанын жеткізді.</p><p>Бұған дейін, қазан айында Элдос Алмазов әлеуметтік желідегі оқырмандарына денсаулығының нашарлағанын айтқан еді. Кезекті химиотерапиядан кейін оның көзі ауырып, басы айналып, жүрегі айныған. Тіпті телефон пайдаланудың өзі қиынға соққан. Сол кезде өнер иесі оқырмандарынан денсаулығын қалпына келтіру үшін уақыт беруін сұрап, жағдайы жақсарған соң қайта хабарласуға уәде берген.</p><h3>Элдос Алмазов кім?</h3><p>Элдос Алмазов Қырғызстанның Ош облысында дүниеге келген. Генетикалық ерекшелігіне байланысты оның бойы шамамен 130 сантиметр болған. Әзілкеш бұл ерекшелігін жасырмай, керісінше, сахнадағы әзілдерінің біріне айналдырды.</p><p>2018 жылы ол Мәскеуге қоныс аударады. Ал 2021 жылы Ресейдің ТНТ телеарнасындағы “Открытый микрофон” шоуына қатысып, көпшілікке кеңінен таныла бастады. Бағдарламада танымал әзілкеш Алексей Щербаковтың командасына қосылып, жартылай финалға дейін жеткен.</p><p>Элдос Алмазов көрерменнің есінде шынайы әзілімен, өзін-өзі әзілге қоса білетін ерекше болмысымен және сахнадағы еркін өнерімен қалды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Жемқорларға лауазымы да, сіңірген еңбегі де, тіпті ықпалды “қамқоршылары” да көмектеспейді – Тоқаев</title>
                <link>https://stan.kz/zemqorlarga-esqandai-aiausylyq-nemese-raqymsylyq-bolmaidy-toqaev-442574/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/zemqorlarga-esqandai-aiausylyq-nemese-raqymsylyq-bolmaidy-toqaev-442574/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 14:12:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795080503878edb148fbdeab53ea78c7106a896fd_webp.webp"
                        length="79832"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жемқорларға рақымшылық жасалмайтынын мәлімдеді. Оның айтуынша, кінәсі дәлелденген әр азамат заңда көзделген жауапкершіліктен жалтармауы тиіс. Себебі жемқорлық халықтың мемлекетке деген сенімін әлсірет...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Тоқаев жкмқорлық" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795080503878edb148fbdeab53ea78c7106a896fd_webp.webp" style="width: 1396px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Ақорда</em></figcaption> <h3>Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жемқорларға рақымшылық жасалмайтынын мәлімдеді. Оның айтуынша, кінәсі дәлелденген әр азамат заңда көзделген жауапкершіліктен жалтармауы тиіс. Себебі жемқорлық халықтың мемлекетке деген сенімін әлсіретіп, елдің дамуына кедергі келтіреді.  Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p data-pm-slice="1 1 []">III стратегиялық серіктестер форумында сөйлеген Тоқаев Қазақстанның сенімді серіктес ретінде Конституциядағы «Заң және Тәртіп» қағидатының тұрақты, болжамды әрі ашық ортаның берік негізіне айналуын қамтамасыз ететінін мәлімдеді.</p>“Заң және Тәртіп” – жай ғана мемлекеттік саясаттың бір қағидаты емес. Ол – менің Әділетті Қазақстан құру жолындағы асқақ мұратымның арқауы, өзегі десем болады. Елімізде жүріп жатқан жан-жақты саяси және әлеуметтік-экономикалық реформалар әділдік, отаншылдық, толеранттылық, еңбекқорлық, шығармашылық, зайырлылық және прогресс құндылықтарымен астасып, біте қайнасып жатыр”, – деді мемлекет басшысы.<p data-pm-slice="1 1 []">Айтуынша, Конституцияда заң мен сот алдында бәрі тең екенін анық жазылуы осы өзгерістердің нәтижесін бекіте түседі.</p>“Осы ретте сыбайлас жемқорлықпен ымырасыз күрес жүргіземіз. Бұл – біздің табанды ұстанымымыз. Бұған дейін айтқанымдай, жемқорларға ешқандай аяушылық немесе рақымшылық болмайды. Жемқорлық – кез келген мемлекет үшін үлкен зауал. Өйткені халықтың сеніміне селкеу түсіреді, ел дамуына кедергі келтіреді және жүргізіліп жатқан реформалардың нәтижесін жоққа шығарады. Сондықтан менің ұстанымым өзгермейді: кінәлілердің ешқайсысы заң жүзіндегі жауапкершіліктен сытылып кете алмайды. Оған лауазымы да, сіңірген еңбегі де, тіпті ықпалды “қамқоршылары” да көмектеспейді”, – деді Тоқаев.<p data-pm-slice="1 1 []">Президент заң алдында бәрі бірдей болғанда ғана реформаларды соңына дейін жеткізіп, халықтың үмітін ақтауға болатынын  айтты.</p><p data-pm-slice="1 1 []">Еске салайық, Тоқаев Қазақстанда бұрын-соңды болмаған ауқымды құрылыс басталатынын айтқан еді. Ол биылғы Жолдауда <a href="https://stan.kz/toqaev-qazaqstanda-buryn-sondy-bolmagan-auqymdy-qurylys-bastalatynyn-a-442571/">"Халықтық құрылыс" жалпыұлттық бағдарламасын жариялады</a>. Алдағы жылдарда тұтас ел аумағында көптеген балабақша, мектеп, емхана, спорт кешендері, оңалту мекемелері, жастарға арналған шығармашылық орталықтары, театрлар, әуежайлар, вокзалдар, жолдар және басқа да маңызды нысандар салынбақ. .</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Михаил Шайдоров өзін Олимпиадаға дайындаған бапкерімен келісімшартты тоқтатты</title>
                <link>https://stan.kz/mixail-saidorov-ozin-olimpiadaga-daiyndagan-bapkerimen-kelisimsartyn-t-442573/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/mixail-saidorov-ozin-olimpiadaga-daiyndagan-bapkerimen-kelisimsartyn-t-442573/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 13:43:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Спорт</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950787288174c17a1207d5511d511d1bcae3f857_webp.webp"
                        length="133316"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров пен оның бапкері Алексей Урманов арасындағы келісімшарттың тоқтағанын айтты. Бұған дейін Урманов Шайдоровты Олимпиадаға дайындаған еді. Бұл туралы St...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Шайдоров" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950787288174c17a1207d5511d511d1bcae3f857_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: olimpia_da</em></figcaption> <h3>Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров пен оның бапкері Алексей Урманов арасындағы келісімшарттың тоқтағанын айтты. Бұған дейін Урманов Шайдоровты Олимпиадаға дайындаған еді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3> <p>"Алексей Урмановқа алғыс айтқымыз келеді. Ол өзі де Олимпиада алтынын жеңіп алды, Олимпиада чемпионын дайындауға да көмектесті. Осы үш жылда Михаилдың командасымен бірге үлкен жұмыс атқарды. Алексей Урманов алдағы уақытта жас спортшыларымызбен де жұмыс істейді деп үміттенеміз", – деді министр.</p> <p>Министрдің айтуынша, Шайдоров жаңа олимпиадалық кезеңді бастап, жыл басынан бері 13 оқу-жаттығу жиынын өткізіп, төрт-бес жарысқа қатысқан. Министр спортшының өз командасын таңдауға құқығы барын және министрлік оны қолдайтынын айтты.</p><p>Федерация Олимпиададан кейін Урмановқа Алматыдан пәтер сыйлаған. Министрдің сөзінше, бапкермен байланыс әлі де жалғасып келеді.</p><p>Бұған дейін Қазақстан футбол федерациясы ұлттық құраманың бас бапкері<a href="https://stan.kz/qazaqstan-futbol-quramasy-bas-bapkersiz-qalmaq-federaciia-zana-zattyqt-442485/"> Джон ван ’т Схиппен келісімшартты ұзартпау туралы шешім </a>қабылдағанын жазған едік. Федерацияның бас хатшысы Скотт Манн нидерландтық маманмен келісімшарт мерзімі аяқталатынын айтып, ұлттық құрамаға жаңа бапкер іздестірілетінін мәлімдеген еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Менің бауырым&quot;: АҚШ елшісі Нұрлан имамның үйінде қонақ болып, шашу шашты</title>
                <link>https://stan.kz/menin-bauyrym-aqs-elsisi-nurlan-imamnyn-uiinde-qonaq-bolyp-sasu-sasty-442572/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/menin-bauyrym-aqs-elsisi-nurlan-imamnyn-uiinde-qonaq-bolyp-sasu-sasty-442572/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 13:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950772067e0ad2eef6a48f3c90d7e5ecdd6fb661_webp.webp"
                        length="108802"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>АҚШ-тың Қазақстандағы елшісі Жули Стафф қызы Амелиямен бірге танымал имам Нұрлан Байжігітұлының шаңырағында қонақ болды. Дипломат қазақтың салт-дәстүрімен танысып, тіпті шашу шашты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Нұрлан имам, АҚШ елшісі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950772067e0ad2eef6a48f3c90d7e5ecdd6fb661_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/usinkz</em></figcaption> <h2>АҚШ-тың Қазақстандағы елшісі Жули Стафф қызы Амелиямен бірге танымал имам Нұрлан Байжігітұлының шаңырағында қонақ болды. Дипломат қазақтың салт-дәстүрімен танысып, тіпті шашу шашты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Кездесудің видеосы АҚШ елшілігінің әлеуметтік желідегі парақшасында жарияланды. Кадрлардан елші мен оның қызының қазақы нақыштағы шапан киіп, дастархан басында отырғанын көруге болады.</p><p>Нұрлан имам мәртебелі меймандарын ерекше ықыласпен қарсы алып, қазақтың “төр көрсету” дәстүрінің мәнін түсіндірді.</p><p>“Қош келдіңіздер! Менің шаңырағымның ең алғашқы қонақтары – сіздерсіздер. Қазақта “төбеміз көкке жетті” деген сөз бар ғой. Қазір тура сондай сезімде отырмыз. Қазақта “төр көрсету” деген дәстүр бар. Ең құтты орын – төр. Мен имам болғандықтан, барлық жерде төрде өзім отырамын. Ал бүгін қарындасымыз – бастық”, – деп әзілдеді Нұрлан имам.</p><p>Өз кезегінде Жули Стафф та қазақы қонақжайлыққа ризашылығын білдіріп, Нұрлан имамды бауырына теңеді.</p> <p>“Нұрлан имам – менің бауырым”, – деді дипломат.</p> <p>Кездесу барысында АҚШ елшісі қазақтың шашу шашу дәстүріне де қатысып, жиналғандарға тәттілер таратты.</p><p>АҚШ елшілігі де Нұрлан Байжігітұлына жылы қабылдауы үшін алғыс айтты.</p> <p>“Елші Стафф пен оның қызы Амелияны қазақ халқының жылылығын, қонақжайлығын және мәдени байлығын бейнелейтін әдемі дәстүр – “төр көрсетуге” шақырғаныңыз үшін рақмет, Нұрлан имам”, – делінген елшілік жазбасында.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Df4tLlqKllM/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Df4tLlqKllM/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Df4tLlqKllM/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от U.S. Embassy to Kazakhstan (@usinkz)</a></p> <p>Айта кетейік, төр көрсету – қазақ халқының қонаққа деген ерекше құрметін білдіретін ежелгі дәстүр. Үй иесі қадірлі мейманын төрге шығарып, сый-құрмет көрсетеді.</p><p>Еске салайық, бұған дейін АҚШ елшісі қазақтың киіз үйінде <a href="https://stan.kz/aqs-elsisi-qazaqtyn-kiiz-uiinde-yenlik-pen-birge-duet-oryndady-440728/">Yenlik-пен бірге дуэт орындағаны</a> хабарланған еді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Тоқаев Қазақстанда бұрын-соңды болмаған ауқымды құрылыс басталатынын айтты</title>
                <link>https://stan.kz/toqaev-qazaqstanda-buryn-sondy-bolmagan-auqymdy-qurylys-bastalatynyn-a-442571/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/toqaev-qazaqstanda-buryn-sondy-bolmagan-auqymdy-qurylys-bastalatynyn-a-442571/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 13:30:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795077099a65776f6ac8602c4b582487859f03af6_webp.webp"
                        length="45000"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бүгін III Стратегиялық серіктестер форумында сөз сөйлеген президент Қасым-Жомарт Тоқаев &quot;Халықтық құрылыс&quot; жалпыұлттық бағдарламасына тоқталды. Мемлекет басшысы бұл бастаманың ел тарихында бұрын-соңды болмаған ауқымда жүзеге асыры...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Тоқаев" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795077099a65776f6ac8602c4b582487859f03af6_webp.webp" style="width: 1346px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Ақорда</em></figcaption> <h3>Бүгін III Стратегиялық серіктестер форумында сөз сөйлеген президент Қасым-Жомарт Тоқаев "Халықтық құрылыс" жалпыұлттық бағдарламасына тоқталды. Мемлекет басшысы бұл бастаманың ел тарихында бұрын-соңды болмаған ауқымда жүзеге асырылатынын мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3> <p>"Жалпы, осы күнге дейін еліміз көптеген табысқа қол жеткізді. Бірақ біз мұнымен тоқтап қалмаймыз. Әрдайым биік мақсаттарға ұмтыламыз. Мен биылғы Жолдауымда "Халықтық құрылыс" жалпыұлттық бағдарламасын жарияладым. Алдағы жылдарда тұтас ел аумағында көптеген балабақша, мектеп, емхана, спорт кешендері, оңалту мекемелері, жастарға арналған шығармашылық орталықтары, театрлар, әуежайлар, вокзалдар, жолдар және басқа да маңызды нысандар салынады. Тәуелсіз Қазақстанның тарихында бір мезетте бүкіл аймақты, барлық саланы қамтитын мұндай ауқымды құрылыс бұрын-соңды болған жоқ", – деді президент.</p> <p>Мемлекет басшысы бұл бағдарламаның ел экономикасына тигізетін әсеріне де тоқталып, алдағы міндеттерді атап өтті.</p> <p>"Бұл бірегей бағдарлама халықтың әл-ауқатын жақсартуға, кәсіпкерлікті дамытуға және экономиканы өркендетуге айрықша серпін бермек. Қысқаша айтқанда, бұл – барша жұртымызға арналған нағыз халықтық жоба, яғни кең ауқымды құрылыс. Себебі "Халықтық құрылыс" аясында салынатын әрбір нысан мен әрбір ғимарат халқымыздың игілігіне қызмет етеді. Өндіріс орындары мен кәсіпкерлер үшін зор мүмкіндіктер ашылады. Жаңа жұмыс орындары құрылады. Қысқасы, "Құрылыс және тағы да құрылыс" қағидаты Қазақстанның жалпыұлттық ұранына айналады. Бағдарлама аясында әлеуметтік нысандармен қатар, атом, су және жылу электр станциялары, сондай-ақ деректерді өңдеу орталықтары салынады", – деді мемлекет басшысы.</p> <p>Президент елдің кейінгі жеті жылдағы даму көрсеткіштерін де келтірді. Оның мәліметінше, осы кезеңде Қазақстанда <strong>625 орта және ірі өндіріс орны ашылып, 3,6 миллион адам жұмыспен қамтылған</strong>. Сондай-ақ<strong> 118 миллион шаршы метр тұрғын үй бой көтеріп, 36 мың шақырым автокөлік жолы мен 5 мың шақырым теміржол салынып,</strong> жөнделген.</p><p>Тоқаев әлемдік нарықта Қазақстанның қандай артықшылықтары бар екенін де айтты.</p> <p>"Қазақстан табиғи ресурстар мен сирек кездесетін металдар, яғни уран, мұнай, көмір, титан, алтын, хром, мыс, вольфрам, кобальт, ванадий және тағы басқа аса маңызды минералдар қоры бойынша дүние жүзіндегі көшбасшы елдердің бірі саналады. Өздеріңіз білесіздер, аталған құнды ресурстарға әлемдік сұраныс өте жоғары", – деді президент.</p> <p>Президент сөзінің соңында елде қолға алынатын өзгерістерге жоғары оқу орындары мен ғылыми қауымдастықтың дайындығы мәселесін көтерді.</p> <p>"Жалпы, ауқымды құрылыс жүргізу, цифрлық экономика құру, логистика инфрақұрылымын дамыту, жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу – ұлтымыздың болашаққа ұмтылысын айқындайтын аса маңызды міндеттер. Бұл жұмыстың бәрін сапалы орындау үшін, ең алдымен, кәсіби даярлығы жоғары, білікті мамандар, тіпті, жаңа мамандық иелері қажет болады. Демек, "Халықтық құрылыс" жоғары білім жүйесіне де зор жауапкершілік жүктейді. Ғылым саласы бұл ауқымды өзгерістерге толық дайын болуы керек деп санаймын. Сондықтан бүгінгі жиынның өте өзекті екені анық", – деді Тоқаев.</p> <p>Осылайша, президент жоспарланған жобаларды жүзеге асыруда маман даярлау мәселесіне ерекше назар аударды.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін президент <a href="https://stan.kz/quru-tagy-da-quru-toqaev-kelesi-zyly-zalpyxalyqtyq-qurylys-zyly-bolaty-441524/">Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа Жолдауында келесі жылды "Жалпыұлттық құрылыс" жылы </a>деп жариялаған еді. Мемлекет басшысы еліміздің барлық өңірінде жолдар, әуежайлар, вокзалдар, денсаулық сақтау мекемелері, оңалту орталықтары мен спорт кешендерін салу қажеттігін айтқан. Оның сөзінше, бұл бастамалар халықтың әл-ауқатын арттырып, келешек ұрпаққа қолайлы жағдай жасауға бағытталған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Мені ешкім сағынбасын, сен сағын!&quot;: Төреғали Төреәлі жарына арнап жаңа ән шығарды</title>
                <link>https://stan.kz/meni-eskim-sagynbasyn-sen-sagyn-toregali-toreali-zaryna-arnap-zana-an-442570/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/meni-eskim-sagynbasyn-sen-sagyn-toregali-toreali-zaryna-arnap-zana-an-442570/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 13:08:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795075730673dec355048c154440e7e68d794781d_webp.webp"
                        length="135772"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Танымал әнші Төреғали Төреәлі сүйікті жарына арнап жаңа әнін жарыққа шығарды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Төреғали Төреәлі, Толқын" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795075730673dec355048c154440e7e68d794781d_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/toregalitoreali</em></figcaption> <h2>Танымал әнші Төреғали Төреәлі сүйікті жарына арнап жаңа әнін жарыққа шығарды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Махаббат пен сағынышқа толы туындысын өнер иесі әлеуметтік желідегі парақшасында таныстырды.</p><p>Жаңа әннің сөзін белгілі ақын Қалқаман Сарин жазса, әуенін композитор Алмас Мұхтарұлы шығарған. Туындыда сүйген адамға деген сағыныш пен шынайы сезім жырланады.</p><p>"Мені ешкім сағынбасын, сен сағын!" – деп басталатын әнде ақын қос ғашықтың арасындағы ерекше байланысты әсерлі жеткізген.</p><p>Төреғали Төреәлі жаңа туындысын таныстыра отырып, ерлі-зайыптылар арасындағы махаббат пен отбасылық құндылықтар туралы да ойын ортаға салды.</p> <p>“Ерлі-зайыптылар бірін-бірі өмір бойы сүйіп өтуі керек. Қалғаны өзінен-өзі шешіледі”, – деп жазды әнші.</p> <p>Айта кетейік, бұл Төреғали Төреәлінің жұбайына арнаған алғашқы әні емес. Бұған дейін жарына арнап орындаған “Толқыным” әні көпшілікке кеңінен танылып, тыңдарманның сүйікті туындыларының біріне айналған еді.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Df2BsdfNJgu/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Df2BsdfNJgu/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Df2BsdfNJgu/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Төреғали Төреәлі (@toregalitoreali)</a></p> <p>Еске салайық, бұған дейін Төреғали Төреәлінің жары Толқын тұңғышы Кәусардың <a href="https://stan.kz/suiinsi-toregali-torealinin-tungysy-enbektedi-439056/">еңбектегенін айтып, көпшіліктен сүйінші сұрағаны</a> хабарланған еді. Оның айтуынша, Кәусар бес жасына дейін Қытайда ем алып, бірнеше күрделі отадан өткен. Осы жылдар ішінде отбасы қызының денсаулығын жақсарту үшін ем-домын үзбей жалғастырып келген. Әншінің жары бұл сәтті 11 жылға созылған еңбектің жемісі деп бағалады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Аян Өтепберген Испаниядағы халықаралық кинофестивальде үздік атанды</title>
                <link>https://stan.kz/aian-otepbergen-ispaniiadagy-xalyqaralyq-kinofestivalde-uzdik-atandy-442568/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aian-otepbergen-ispaniiadagy-xalyqaralyq-kinofestivalde-uzdik-atandy-442568/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950743459d6539159eef040006017113b6a76323_webp.webp"
                        length="57398"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық актер Аян Өтепберген Испанияда өткен халықаралық кинофестивальде “Үздік актер” аталымын жеңіп алды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Аян Өтепберген" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950743459d6539159eef040006017113b6a76323_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/otepbergen_ayan</em></figcaption> <h2>Қазақстандық актер Аян Өтепберген Испанияда өткен халықаралық кинофестивальде “Үздік актер” аталымын жеңіп алды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Астана қаласындағы Музыкалық жас көрермен театрының актері Аян Өтепберген Испанияның Тенерифе аралында ұйымдастырылған X халықаралық Isla Calavera фантастикалық кинофестивалінде үздік деп танылды.</p><p>Қазақстандық өнер иесі “Sicko” фильміндегі рөлі үшін <strong>Джек Тейлор атындағы арнайы марапатқа</strong> ие болды. Қазылар алқасы актердің шеберлігіне жоғары баға беріп, оның кейіпкер бейнесін нанымды жеткізе білгенін, драмалық көріністер мен қара юморды шебер үйлестіргенін атап өтті.</p><p>Фестиваль қорытындысы бойынша “Sicko” фильмі бірден үш аталымда топ жарды. Картина “Үздік толықметражды фильм”, “Үздік актер” және “Үздік костюмдер” номинациялары бойынша марапатталды.</p><p>Айта кетейік, Isla Calavera халықаралық фантастикалық кинофестивалі жыл сайын Испанияның Канар аралдарында өткізіледі. Биыл оныншы рет ұйымдастырылған мерейтойлық фестиваль 6–15 қараша аралығында өтті.</p><p>Мәдениет және ақпарат министрлігі Аян Өтепбергеннің халықаралық байқаудағы жеңісін қазақстандық кино өнері үшін маңызды жетістік деп бағалады. Ведомствоның пайымынша, бұл отандық актерлердің шығармашылық әлеуеті мен кәсіби шеберлігінің халықаралық деңгейде мойындалып келе жатқанын көрсетеді.</p><p>Еске салайық, бұған дейін Қазақстан құрамасы өрт сөндіру спортынан <a href="https://stan.kz/qazaqstan-quramasy-ort-sondiru-sportynan-alem-cempionatynda-top-zaryp-442047/">әлем чемпионатында топ жарып, рекорд орнатқаны</a> хабарланған еді. Спортшылар “Жауынгерлік қанат жаю” дисциплинасында үздік нәтиже көрсетті.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қалыңмал төлеген адам мәһр бермеуіне бола ма: ҚМДБ даулы сұраққа жауап берді</title>
                <link>https://stan.kz/qalynmal-tolegen-adam-mahr-bermeuine-bola-ma-qmdb-dauly-suraqqa-zauap-442565/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qalynmal-tolegen-adam-mahr-bermeuine-bola-ma-qmdb-dauly-suraqqa-zauap-442565/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:39:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795073957f8e0b129052a9c20867f8b608081a42d_webp.webp"
                        length="110594"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақ дәстүрінде күйеу жігіт қалыңдықтың отбасына қалыңмал береді. Ал исламда әйелге некеге байланысты берілетін жеке ақы – мәһр бар. Екі ұғымның ара-жігі кейде ажыратылмай жатады</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="мәһр" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795073957f8e0b129052a9c20867f8b608081a42d_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGpt арқылы жасалды</em></figcaption> <h2>Қазақ дәстүрінде күйеу жігіт қалыңдықтың отбасына қалыңмал береді. Ал исламда әйелге некеге байланысты берілетін жеке ақы – мәһр бар. Екі ұғымның ара-жігі кейде ажыратылмай жатады. Сонда жігіт жағы қалыңмал төлесе, мәһр беруден босатыла ма? Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы бұл мәселеге қатысты түсініктеме берді. Олар қандай жағдайда қалыңмалды мәһр ретінде есептеуге болатынын айтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Мүфтияттың дерегінше, қалыңмал мен мәһр – қалыптасу тарихы мен құқықтық сипаты жағынан бір-бірінен ерекшеленетін екі ұғым. Қазақ дәстүрінде қалыңмал жігіт жағының қыздың отбасына үйлену қарсаңында беретін мал-мүлкі саналған. Оның мөлшері отбасының әлеуметтік жағдайына, өңірлік ерекшеліктерге және заман талабына қарай өзгеріп отырған.</p><p>Дәстүр бойынша қалыңмал алған қыз жағы оның есебінен жасау әзірлеген. Жасауға төсек-орын, кілем, ыдыс-аяқ, киім-кешек, әшекей бұйымдар және жаңа шаңыраққа қажет басқа да дүниелер кірген. Демек, қалыңмалдың негізгі мақсаттарының бірі қызды жаңа отбасылық өмірге қажет заттармен қамтамасыз ету болған.</p><p>Ал ислам шариғатында мәһр – әйелдің жеке меншігі. Оны ата-анасы да, күйеуі де әйелдің рұқсатынсыз пайдалана алмайды. Мәһр ақша немесе мүлік түрінде берілуі мүмкін. Оның нақты мөлшері мен түрін некелесетін екі тарап өзара келіседі.</p><h3>Қалыңмал мәһрдің орнына жүре ме?</h3><p>Мүфтият бұл сұраққа біржақты жауап бермейді. Басқарма мәліметінше, қалыңмал екі тараптың алдын ала келісімімен мәһр ретінде белгіленсе, оны мәһр есебінде қарастыруға болады.</p><p>Мысалы, құда түсу кезінде жігіт жағы қызға 1 миллион теңге беріп, екі тарап бұл соманы мәһр деп келіссе, ол қалыңдықтың жеке ақысы саналады. Мұндай жағдайда қыздың ата-анасы ақшаны өз бетінше жұмсай алмайды. Оны жасауға пайдалануға тек қыздың келісімі қажет.</p><p>Егер қалыңдық бұған келіспесе, мәһр толықтай өзіне берілуі тиіс. Күйеуі де әйелінің рұқсатынсыз оның мәһірін пайдалана немесе сата алмайды.</p><h3>Мәһр қашан берілуі керек?</h3><p>Ислам құқықтануында мәһр төлеу уақытына қарай екі түрге бөлінеді. Біріншісі – неке қию кезінде немесе оған дейін берілетін мәһр. Екіншісі – кейін төлеуге келісілген мәһр.</p><p>Демек, мәһрді неке қию рәсіміне дейін де беруге болады. Осы тұрғыдан алғанда, құда түсу кезінде берілетін қалыңмалдың алдын ала төленуі мәһрдің ертерек берілуіне ұқсайды. Алайда оның мәһр болып есептелуі үшін екі тараптың нақты келісімі болуы керек.</p><p>Басқарманың мәліметінше, Ғұламалар кеңесінің шешіміне сәйкес, күйеу жігіттің қалыңмал ретінде берген дүниесін қыздың келісімімен мәһр ретінде есептеуге және жасауына қосуға қарсылық жоқ. Ал қыз бұған келіспесе, мәһр толығымен өзіне тиесілі болады.</p><p>Сонымен қатар қалыңмал беру дәстүрі жоқ өңірлерде неке қию кезінде мәһр мәселесі міндетті түрде ескерілуі керек.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы <a href="https://stan.kz/kuieu-zigitti-qaryzga-batyrmau-kerek-qmdb-mahrdin-molserin-naqtylady-436417/">неке шарттарының талаптары мен шарттары</a> туралы айтқан еді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Шаршаған&quot;, &quot;Құрбангүл&quot;: Қазақстандық ата-аналарға балаға ат қоюға жауапкершілікпен қарау ескертілді</title>
                <link>https://stan.kz/sarsagan-qurbangul-reva-men-liuciia-erekse-esimderi-bar-qazaqstandyqta-442535/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/sarsagan-qurbangul-reva-men-liuciia-erekse-esimderi-bar-qazaqstandyqta-442535/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:34:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950100072e28276eb82ab63c9e5451f245ad0298_webp.webp"
                        length="167048"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Балаға ат қою – ата-ананың өміріндегі маңызды шешімнің бірі. Бірі сәбиіне жақсы тілекпен белгілі тұлғалардың есімін берсе, енді бірі ата-бабадан қалған дәстүрді ұстанады. Алайда кейде баланың есімі оның өмір бойы қысылып, өзгелерг...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ерекше есімдері бар қазақстандықтар " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950100072e28276eb82ab63c9e5451f245ad0298_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Жасанды интеллект көмегімен</em></figcaption> <h2>Ата-ананың жақсы ниетпен қойған есімі балаға әрдайым ұнай бермейді. Кейде ол қоғамның келемежіне себеп болып, тіпті психологиялық қысым тудыруы мүмкін. Ақтаулық Шаршаған Джұмабайева осы себепті есімін өзгертуге шешім қабылдаған. Stan.kz тілшісі кейіпкерлер мен мамандардан балаға ат қоюда ата-аналар нені ескеруі керегін және есім таңдауда қандай жауапкершілік барын сұрады.</h2><h3 data-pm-slice="1 1 []"> </h3><h3 data-pm-slice="1 1 []">“Әжем атымды Шаршаған қойған”</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Шаршаған Джұмабайева Түрікменстанда туған. Бір жасқа толмай Ақтауға көшіп келген. Оның есімі бала күнінен өзіне ыңғайсыздық тудырып, мектепте сыныптастарының әзіліне себеп болған. Кейін ол есімін өзгертуге шешім қабылдаған.</p>“Негізі, мен үйдің бесінші қызымын. Біздің отбасымызда 6 қыз бар. Мен дүниеге келген кезде ата-анам мені ұл болады деп күткен екен. Анам маған жүкті кезінде ауырған. Босанатын кезде жағдай қиындап, анам мені үш күн толғатқан. Дәрігерлер баланың жағдайы нашарлап бара жатқанын, тіпті анасының өміріне де қауіп төнуі мүмкін екенін айтқан. Сол кезде әжем де қатты уайымдапты”, – деп баяндады Шаршаған.<p>Кейіпкердің айтуынша, есімді әжесі қойған. Келіні үш күн қиналып, шаршағанын ескеріп, <strong>немересіне Шаршаған деген ат берген.</strong></p>“Бала кезімнен әжемнен: "Неге менің атымды Шаршаған деп қойдың? Мектепте осы есімім үшін ыңғайсыз жағдайларға тап болдым", – деп сұрайтынмын. Сонда әжем: "Сені босандыру үшін үш күн бойы қиналдым. Қорықтым, шаршадым, анаңның өміріне алаңдадым. Сол кездегі жағдайымды айтып, осы есімді қойдым", – дейтін”, – деді ол.<p>Шаршаған есімінің ерекшелігін мектепке барған кезде сезіне бастаған. Сыныптастарының әзілдері көңіліне тиіп, есіміне байланысты ыңғайсызданған.</p>“Сыныптастарымның есімдері әдемі еді. Өз есімімнің басқалардан ерекшеленетінін сол кезде сезіндім. Мектептен жылап келгенде ата-анам жұбататын. Бірақ бәрібір ішіме сақтап жүрдім. Оның үстіне анамның құрбылары да "қызыңа неге мұндай есім қойдың?" деп айтқанда, анам да ыңғайсызданған. Кейін есімімді өзгерткім келетінін анама айта бастадым”, – деді ол.<p data-pm-slice="1 1 []">Уақыт өте келе Шаршаған есімін өзгерткісі келген. 16 жасында анасына айтып, құжаттарын ауыстыруға тырысқанымен, Түрікменстанда туғандықтан бұл мәселе шешілмеген.</p>"Сол кезде есімімді "Шура" немесе "Шакира" деп өзгертсем бе деп ойладым. Уақыт өте келе есімімді сұраған сайын өзімді жайсыз сезінетін болдым. Өзімді еркін ұстай алмай, көп нәрсені ішіме жинайтынмын", – деп қосты ол.<p>Шаршаған көп ауыра бастаған соң отбасы үйге молда шақырған. Имам да оның есімін өзгертуге кеңес берген.</p><p>Кейін отбасы молда шақырғанда, имам да есімін өзгертуге кеңес берген.</p>“Имам "Балаға осындай ат қоя ма? Есімнің белгілі бір мағынасы болуы керек" деді. Сол кезде әкем жаңа есім таңдау туралы ақылдасты. Ол Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) жұбайы Айша анамыздың есімін бергісі келетінін айтты. Айша деген есім маған бірден ұнады”, – деп баяндады Шаршаған.<p>Осылайша бойжеткен есімін Айша деп өзгерткен. Оның айтуынша, жаңа аты өзіне деген сенімін арттырған.</p>“Біреумен танысқанда есімімді қалай айтсам екен деп алдын ала ойланатынмын. "Шаршаған" деп айтсам, ыңғайсыз жағдайға қаламын ба деп қорқатынмын. Ал Айша болғаннан кейін "Менің атым – Айша" деп еркін айта бастадым”, – деді ол.<p>Алайда жеке куәлігінде әлі де Шаршаған деп жазылған. 23 жасында құжаттағы есімін өзгерту үшін тағы өтініш берген. Түрікменстаннан қажетті құжаттарға қатысты жауап кешігіп, мәселе әлі шешілмеген. Жақында әлеуметтік желіде оқиғасы тарағаннан кейін АХАТ өкілдері онымен байланысып, есімді электронды өтініш арқылы өзгертуге болатынын түсіндірген.</p><p>Айша ата-аналарды балаға ат қойғанда жауапкершілікпен қарауға шақырды.</p>“Түсінгенім, есім өмірде өте үлкен маңызға ие. Шаршаған деген ат мен үшін ауыр болды. Ата-аналар балаға ат қоярда осыған мән берсе екен деймін”, – деп қорытты кейіпкер.<h3 style="text-align: center;">“Інімнің аты – Рева, менікі – Люция: Сол жылдардағы революцияға байланысты”</h3><p>Ал Шымкенттік Люция өз атының ерекшелігін бұрыннан байқағанын, бірақ өзгертуге ниеттенбеген. </p>“Інімнің аты – Рева. Әзілдеп айтқанда, екеуміз бірге "революция" боламыз. Есімдерімізді нағашы атам қойған екен. Ол кісі әскери адам болған. Мен 1967 жылғы 7 қарашада, яғни Кеңес Одағында Октябрь революциясы аталып өтетін күні дүниеге келіппін. Сондықтан қыз балаға Люция, ал ұл балаға Рева деп есім берген екен. Екеуінің басын қоссаң, "революция" сөзі шығады”, – деді Люция. <p>Люция өз есімін өзгертуге тырыспағанымен кейде қазақша есімге қызыққанын да жасырмады. </p>"Есімім өмірімде аса қатты кедергі болды деп айта алмаймын. Дегенмен түсінбей басқа тілдегі, басқа ұлттан енген ат деп ойлатндар бар. Кейде тіпті “Неге есімімізді қазақша қоймаған?" деген сұрақ туындайтын. Меніңше, әр бала қазақ болғандықтан, оған қазақы есімін берген дұрыс. Өз тіліміз бен болмысымызды есімімізден де танытуымыз керек деп ойлаймын. Сол үшін ата-аналар есім таңдарда барынша жақсы аттарды ойласа деймін. Мұның үлкен жауапкершілік екенін ұғыну керек”, – деп қорытты ол. <h3 style="text-align: center;">“Құрбанкүл аты тағдырына әсер етті”</h3><p>Редакциямызға 26 жастағы Арай (кейіпкер өтінішімен есімі өзгертілген) есімді кейіпкер де оқиғасын бөлісті.</p>“Студент кезімнен Құрбангүл деген құрбым болды. Негізі, ол Құрбан айт мерекесінде дүниеге келгендіктен, ата-анасы есімін осылай қойған екен. Дегенмен кейін ойласам есімі шынымен өміріне әсер еткендей. Себебі Құрбангүл өте талапшыл, дамуға ұмтылған, білімді жан еді. Дегенмен өзі төрт баласы бар жігітке тұрмысқа шығып, тағдырын сол отбасының қамына құрбан етті. Қазір күйеуінің төрт баласымен қоса өз балаларын тәрбиелеп, жұмыс істемей, үйде отыр. Кейде оның алған білімі мен студенттік жылдары босқа кеткендей көрінеді”, – деді Арай. <p>Арай осы тұста ата-аналардың ат қоюда бүтін бір тағдырға жауапты шешім қабылдайтынын еске салды. </p><p> </p><h3 style="text-align: center;">“Исламда есімді бірнеше рет беруге рұқсат”</h3><p>Имам Бауыржан Есмахан дінде ата-анаға жүктелген үш маңызды міндетті атады. Олардың қатарында: сәби дүниеге келгенде оған жақсы ат қою, екіншісі – тәлім-тәрбие беріп, білім үйрету, үшіншісі – үйлендіру.</p>“Бүгінгі әңгімеміздің негізгі тақырыбы – осы міндеттердің алғашқысы, яғни балаға ат қою мәселесі. Ат қоюға байланысты Мұхаммед пайғамбардың (с.ғ.с.) мынадай хадисі бар. Хадисте адамдардың есімдері өздеріне лайықты етіп қойылатыны айтылады. Яғни қойылған есім сол адамға сай болуы керек деген мағына береді. Былайша айтқанда, адамға қандай да бір есім берсек те, оның белгілі бір мағынасы мен мәні болады. Мысалы, біреулер баласына Мұхаммед деп ат қойып, пайғамбарымыздың жолын ұстансын дейді. Біреулер сахабалардың есімдерін қойып, солар сияқты ізгі адам болсын деп тілейді. Ғалымдардың атын қойып, ғалым болуын қалайды. Батырлардың есімін беріп, батыр болсын деп ниет етеді. Яғни ата-ана баласына белгілі бір адамның есімін бере отырып, соған ұқсасын деген жақсы тілегін білдіреді”, – деді имам. <p>Бауыржан Есмахан "ауыр есім" деген түсінік Ислам дінінде жоқ екенін айтты. Оның сөзінше, бұл – қазақ халқының салт-дәстүрі мен ырымынан қалыптасқан ұғым.</p>“Бұрын ата-аналар баланы тіл-көзден сақтап, түрлі жамандықтан қорғау ниетімен де ерекше есімдер қойған. Қазақ халқында балаға ат қою кезінде тек жақсы мағынадағы есімдер ғана емес, "Ұлдай", "Ұлбала" сияқты аттар да берілген. Кейде баланы тіл-көзден, жамандықтан сақтасын, басына бір жағдай түспесін деген ниетпен осындай есімдер қойған. Яғни мұның діни негізі жоқ, бұл – халқымыздың салт-дәстүрі мен ырымына байланысты қалыптасқан түсінік.<p>Имам осы тұста адамдарға есімді қайта қоюға дінде кедергі жоқ екенін жеткізді. </p>“Тағы бір кең тараған ырым бар. Кейде адамның есімін ауырсынып, "Бұл ат оған жақпай жүр, көтере алмай жүр. Қайтадан азан шақырып, атын ауыстырайық" деп жатады. Мұның да Ислам дінінде нақты діни негізі жоқ. Бұл да – халық арасындағы ырым. Бірақ адамға бірнеше есім беруге де болады. Мысалы, Мұхаммед пайғамбардың (с.ғ.с.) Мұхаммед, Ахмет, Махмұд, Мұстафа сияқты бірнеше есімі болған. Кей адамдар өз есімінің өміріне әсер еткенін де айтады. Сол себепті ата-ана баласына атқоярда жақсы ниетпен ғана таңдаған дұрыс”, – деп қорытты маман.<h3 style="text-align: center;">“Ата-ана балаға есім беруде нені ескеруі керек?”</h3><p>Республикалық ономастикалық комиссия мүшесі және "Ономастар одағы" қоғамдық бірлестігінің басқарма төрағасы Гүлнар Бекенова айтуынша, соңғы кезде ата-аналар есімдердің мән-мағынасына қарағанда дыбысталуына көбірек мән береді екен.</p>“Адам аттары, яғни антропонимдер – субъективті атаулар. Мысалы, жер-су атаулары белгілі бір географиялық ерекшеліктерге байланысты қалыптасады. Ал адам есімін таңдау ата-ананың өз еркінде. Сондықтан бұл шешімге жауапкершілікпен қарау керек. Ата-ана баласына есім бергенде оған белгілі бір тілек пен ниетін арнайды. Мысалы, қыз балаға сұлулықты, нәзіктікті білдіретін, гүл атауларымен байланысты есімдер қойса, ұл балаға қайратты, мықты болып, еліне қорған, отбасына тірек болсын деген ниетпен ат берген. Соңғы кезде кейбір ата-аналар есімнің мағынасына емес, оның сыртқы дыбысталуына көбірек мән беретін болды. Кейде мағынасы ескерілмей, тек әдемі естілгені үшін қойылатын есімдер кездеседі”, – деді ол. <p>Маман шетелдік есімдерді таңдағанда да аса мән беру керек екенін алға тартты. </p>“Кейбір ата-аналар есімнің мағынасы мен шығу тегін зерттей бермейді. Ал есім – белгілі бір тілге тән тілдік бірлік. Сондықтан шетелдік есім таңдаса да, оның мағынасын, кімге немесе неге байланысты қойылғанын түсіну керек. Мысалы, бір танысым немересінің атын Селена деп қойғанын айтты. Неліктен екенін сұрасам, Селена Гоместің құрметіне қойғанын жеткізді. Мұндайда ата-аналар есім бермес бұрын сол есім иесі туралы да ақпарат іздеп, оның кім екенін білгені дұрыс. Баланың атын тек сыртқы дыбысталуына қарап қоюға болмайды. Адам өзінің есімін мақтанышпен айтып, оның мағынасын түсініп өсуі керек. Ата-ана да баласына есімінің мәнін кішкентайынан түсіндіріп отырғаны жөн. Мысалы, Абылай – үш жүздің басын біріктірген тарихи тұлғаның есімі. Ата-ана баласына өз есімінің тарихын, мағынасын түсіндіріп, оны мақтан тұтуға үйретуі керек. Әр адам өз есімін құрметтеп, қажет болса, оның мәнін өзгелерге түсіндіре білуі қажет”, – деп қосты маман. <p>Гүлнәр Бекенованың айтуынша кейбір елдер өздерінің ұлттық мәдениеттеріне тән есімдерді сақтап, көп қояды.</p>“Мысалы, Түркияда балаға қойылатын есімдерге қатысты белгілі бір талаптар бар. Ал Мехмет, Ахмет, Мұхаммед сияқты есімдер әр тілде өзіндік қалпын сақтап келеді. Қазақстанда ата-анаға балаға есім таңдауда еркіндік берілген. Кейде балалар өз есімінің ұнамайтынын кішкентай кезінен-ақ айтып жатады. Әлі оның мәнін толық түсінбесе де, өз атына көңілі толмайтынын білдіреді. Сондықтан ата-ана бұл мәселеге жеңіл қарамауы керек. Есім – адамның болашағына қатысты маңызды таңдау. Ата-ана баласына ат қойғанда оның мағынасына сай жақсы тілек пен ниет арнағаны жөн. Дегенмен қандай есім таңдалса да, оның мағынасы мен баланың болмысына қаншалықты үйлесетініне назар аударған жөн. Ең бастысы – есімді тек сәнге немесе дыбысталуына қарап қоймай, мәніне үңілу керек”, – деп қорытты ол. <p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-sabilerge-en-kop-qoiylgan-esimder-belgili-boldy-435222/">сәбилерге ең көп қойылған </a>есімдерді жазған едік. Бюро мәліметінше, 1 қаңтар мен 1 маусым аралығында Қазақстанда жаңа туған ұл балаларға ең көп қойылған есім – Алан. Ал қыз балалар арасында Айлин есімі көш бастап тұр. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Атырауда балабақша тәрбиешісі баланы сүйреп, шапалақпен ұрған: Оқиға видеоға түсіп қалды</title>
                <link>https://stan.kz/atyrauda-balabaqsa-tarbiesisi-balany-suirep-sapalaqpen-urgan-oqiga-vid-442567/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrauda-balabaqsa-tarbiesisi-balany-suirep-sapalaqpen-urgan-oqiga-vid-442567/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:14:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Атамбаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795072245a23462d6e3eac689ba4952489d884b86_webp.webp"
                        length="148590"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Атырау облысының Индербор кентіндегі &quot;Балдәурен&quot; балабақшасының тәрбиешісі балалардың бірінің туған күнін атап өту кезінде оларға дөрекілік танытқан. Оқиға түсірілген видео әлеуметтік желілерде тарады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат а...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="индердегі балабақша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795072245a23462d6e3eac689ba4952489d884b86_webp.webp" style="width: 1300px; height: 700px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Атырау облысы Индербор кентіндегі "Балдәурен" балабақшасының тәрбиешісі балалардың бірінің туған күнін атап өту кезінде оларға дөрекілік көрсеткен. Оқиға түсірілген видео әлеуметтік желілерде тарады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Оқиға балабақшаның "Күншуақ" тобында болған. Онда бүлдіршіндердің бірі екі жасқа толуына орай туған күнін атап өткен. Тәрбиешілер ата-аналарға арналған мерекелік видео түсіру үшін балаларды туған күн иесінің айналасына жинаған.</p><p>Сол сәтте тәрбиешілердің бірі баланы үстелге қарай дөрекі түрде сүйреп әкелсе, екіншісінің арқасынан шапалақпен ұрған.</p><p>Видеода әйелдің балаға зекіп сөйлеп, оны итеріп, шымшығаны көрінеді. Сондай-ақ ол баланың әрекетін өзгелерге көрсеткендей болып: "Әне, қарашы. Тентек тұр, әлі де оны итеріп, түртіп жатыр. Тағы да қасына келіп алып, қарашы мұны?" – деген.</p><p>Редакция Атырау облыстық білім басқармасынан және Индер аудандық білім бөлімінің басшысы Орынша Ділмұқашевадан түсініктеме сұраған.</p><p><strong>Білім бөлімінің мәліметінше, аталған жағдайға қатысты тексеру басталған. </strong>Оның нәтижесі туралы қосымша хабарланатыны айтылды.</p><p></p><p>Еске салайық, бұған дейін Ақтөбе облысы Шалқар ауданының Бегімбет ауылындағы "Айгөлек" бөбекжай-бақшасында <a href="https://stan.kz/eki-kun-boiy-sosynyp-zylap-syqty-balabaqsa-qyzmetkeri-uiyqtap-zatqan-1-440390/">тәрбиешінің көмекшісі ұйықтап жатқан 1,5 жасар баланың бетін тырнағаны </a>бейнебақылау камерасына түсіп қалған еді. Баланың анасы қызметкер мұны басқа тәрбиешімен арадағы кикілжіңге байланысты әдейі жасағанын айтқан. Оқиғадан кейін қызметкер жұмыстан уақытша шеттетіліп, полиция қылмыстық іс қозғаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық әйел Instagram-дағы жазбасы үшін 544 мың теңге айыппұл арқалады</title>
                <link>https://stan.kz/aqtaulyq-aiel-instagram-dagy-zazbasy-usin-544-myn-tenge-aiyppul-arqala-442564/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtaulyq-aiel-instagram-dagy-zazbasy-usin-544-myn-tenge-aiyppul-arqala-442564/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 11:49:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950722190bc7b1287fe8041b3342a2f9d24ce5df_webp.webp"
                        length="79222"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтауда әйел Instagram әлеуметтік желісіндегі жазбасы үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылып, 544 950 теңге айыппұл төлеуге міндеттелді. Ол жәбірленушінің отбасы жағдайы мен балалары туралы жалған ақпарат таратқан. Бұл туралы Sta...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Әйел жалған ақпарат сот" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950722190bc7b1287fe8041b3342a2f9d24ce5df_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Ақтауда әйел Instagram әлеуметтік желісіндегі жазбасы үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылып, 544 950 теңге айыппұл төлеуге міндеттелді. Ол жәбірленушінің отбасы жағдайы мен балалары туралы жалған ақпарат таратқан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p data-pm-slice="1 1 []">Маңғыстау облыстық сотының мәліметінше, әйелге қатысты істі Ақтау қаласының әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған соты қараған.</p>“Әйел биыл қазан айында Instagram парақшасында жәбірленушінің отбасылық жағдайы мен балаларына қатысты шындыққа сәйкес келмейтін ақпарат жариялады”, – деп мәлімдеді сот.<p>Сот отырысында айыпталушы хаттамамен келіспейтінін айтып, өз кінәсін мойындамаған. Ал жәбірленуші оны әкімшілік жауапкершілікке тартуды талап еткен.</p><p>Сот әйелдің кінәсін <strong>жәбірленушінің түсініктемелері</strong>, құқық бұзушының парақшасынан алынған <strong>жарияланымдар</strong> мен <strong>фотосуреттер</strong>, <strong>арыз</strong> және <strong>әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама</strong>, сондай-ақ сот отырысында зерттелген өзге де <strong>жазбаша дәлелдер</strong> арқылы анықтаған.</p><p>Нәтижесінде әйел Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 73-3-бабының 2-бөлігі (Жала жабу) бойынша кінәлі деп танылды.</p><p>Жаза тағайындау кезінде сот оның 14 жасқа толмаған баласы бары жауапкершілікті жеңілдететін мән-жай ретінде ескерілді. Ал жауапкершілікті ауырлататын жағдайлар анықталмаған.</p><p>Осыны ескере отырып, сот 180 АЕК мөлшеріндегі айыппұлды 30%-ға қысқартқан. Осылайша әйел <strong>544 950 теңге</strong> айыппұл төлеуге міндеттелді.</p><p>Айта кетейік, сот қаулысы әзірге заңды күшіне енген жоқ.</p><p>Бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-adamnyn-suretin-ruqsatsyz-zariialagandarga-aiyppul-salynba-442519/">адамның суретін рұқсатсыз жариялағандарға айыппұл салынуы</a> мүмкін екені жайлы жазған едік. Заң жобасына сәйкес, адамның фотосуретін оның келісімінсіз жариялаған жеке тұлғаларға 30 АЕК (2026 жылы <strong>129 750 теңге</strong>) көлемінде айыппұл салынуы мүмкін. Ал ұйымдар үшін айыппұл мөлшері 60-тан 200 АЕК-ке дейін (<strong>259 500 – 865 000 теңге</strong>) болмақ.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда 2027 жылдан бастап жұмысынан айырылғандарға төлем мөлшері көтеріледі</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-2027-zyldan-bastap-zumyssyz-qalgandarga-3465-myn-tengege-d-442562/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-2027-zyldan-bastap-zumyssyz-qalgandarga-3465-myn-tengege-d-442562/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 11:16:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795069218ca73490bbcaf383735dac0ca3b4e6d51_webp.webp"
                        length="138774"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>2027 жылдан бастап Қазақстанда жұмыссыз қалған азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемді алу тәртібі өзгереді. Енді төлем мерзімі қысқарып, оның ең жоғары мөлшері айына 346,5 мың теңгеге дейін жетеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат аге...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="Ақша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795069218ca73490bbcaf383735dac0ca3b4e6d51_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> </figure><h2></h2><h2 data-pm-slice="1 1 []"></h2><h2 data-pm-slice="1 1 []">Қазақстанда 2027 жылдан бастап жұмысынан айырылған азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемнің мерзімі екі есе қысқарады. Бұған дейін алты айға дейін төленген қаражат енді ең көбі үш ай ғана беріледі. Ал ай сайынғы төлемнің жоғарғы шегі 346,5 мың теңгеге дейін өседі. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p></p><p data-pm-slice="1 1 []">2026 жылғы 1 қазаннан бастап пилоттық жоба аясында жұмысынан айырылу бойынша әлеуметтік төлемнің ең жоғары мөлшері жеті ең төменгі жалақының <strong>45%-ымен</strong> шектелді. 2026 жылы ең төменгі жалақы <strong>85 мың теңге </strong>болғандықтан, төлемнің жоғарғы шегі <strong>267 750 теңгені </strong>құрады.</p><p>Ал 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы <strong>110 мың теңгеге </strong>дейін көтеріледі. Осыған байланысты жеті ең төменгі жалақының 45%-ына тең төлемнің ең жоғары мөлшері <strong>346 500 теңге </strong>болады. Бұл 2026 жылғы пилоттық жоба аясындағы шектен <strong>78 750 теңгеге</strong> артық.</p><p>Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жұмысынан айырылған азаматтарға берілетін төлем тәртібіне енгізілетін өзгерістерді түсіндірді. Жаңа талаптар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енеді.</p><h3>Төлем қалай есептеледі?</h3><p>Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, 2027 жылдан бастап жұмысынан айырылған азаматтарға соңғы екі жылдағы орташа айлық табысының <strong>45%-ы</strong> мөлшерінде әлеуметтік төлем беріледі. Бұл ретте есепке алынатын табыс <strong>жеті ең төменгі жалақыдан</strong> аспауы тиіс.</p><p>2027 жылғы 1 қаңтардан бастап <strong>ең төменгі жалақы 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін көтеріледі.</strong> Осы өзгеріске байланысты есепке алынатын табыстың жоғарғы шегі де <strong>595 мың теңгеден 770 мың теңгеге дейін ұлғаяды.</strong></p><p>Оның <strong>45%-ы – 346 500 теңге</strong>. Бұл әлеуметтік төлемнің ең жоғары мөлшері. Алайда оны барлық жұмыссыз азамат толық көлемде алмайды. Нақты сома адамның соңғы екі жылдағы табысына және әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне қарай есептеледі.</p><p>Мысалы, орташа айлық табысы <strong>200 мың теңге</strong> болған азаматтың 2027 жылғы әлеуметтік төлемі <strong>90 мың теңгені </strong>құрайды. Бұл – 200 мың теңгенің 45%-ы.</p><h3 style="text-align: center;">Бұған дейін төлем қалай есептелді?</h3><p>Жұмысынан айырылған азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемді есептеу кезінде бұрын соңғы <strong>24 айдағы орташа табыс пен әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтілі</strong> ескерілді. Есептеуде табысты алмастыру коэффициенті – <strong>45%</strong>, сондай-ақ сақтандыру жүйесіне қатысу өтілінің коэффициенті қолданылды.</p><p>Мысалы, соңғы екі жылдағы орташа айлық табысы 200 мың теңге, ал сақтандыру жүйесіне қатысу коэффициенті 0,75 болған азаматқа айына 67 500 теңге төлем есептелген.</p><p>Ал 2027 жылдан бастап өзгеретін негізгі талаптың бірі – әлеуметтік төлемнің жоғарғы шегі. Ол жеті ең төменгі жалақының <strong>45%-ынан</strong> аспауға тиіс. 2027 жылы ең төменгі жалақы 110 мың теңге болған жағдайда, төлемнің ең жоғары есептік мөлшері <strong>346 500 теңгені</strong> құрайды.</p><h3 style="text-align: center;"> </h3><h3 style="text-align: center;">Қанша уақыт төленеді?</h3><p>Жаңа тәртіп бойынша әлеуметтік төлем алу мерзімі де өзгереді. Бұған дейін жұмыссыз қалған азаматтар оны алты айға дейін алса, 2027 жылдан бастап төлем ұзақтығы сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне байланысты белгіленеді.</p><p>Мәселен:</p><ul data-spread="false"> <li> <p>әлеуметтік аударымдар 6 айдан 12 айға дейін жасалса –<strong> 1 ай;</strong></p> </li> <li> <p>12 айдан 24 айға дейін болса – <strong>2 ай;</strong></p> </li> <li> <p>24 ай және одан көп болса – <strong>3 ай.</strong></p> </li> </ul><p>Бұдан бөлек, келесі әлеуметтік төлемді алу үшін алдыңғы төлем аяқталғаннан кейін кемінде <strong>12 ай </strong>өтуі керек.</p><p>Айта кетейік, жаңа талаптар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік төлем тағайындауға өтініш беретін азаматтарға қолданылады. Ал осы күнге дейін төлем алып жүрген азаматтарға бұрын тағайындалған әлеуметтік қолдау белгіленген мерзімі аяқталғанша жалғасады.</p><h3 style="text-align: center;">Жұмыссыз қалған адам алдымен не істеуі керек?</h3><p>Әлеуметтік төлемді бірден рәсімдеу мүмкін емес. Алдымен азамат жұмыс іздеуші ретінде тіркеліп, мансап орталығына жүгінуі қажет.</p><p>2026 жылғы 1 қазаннан бастап <strong>жұмыс іздеуші мәртебесінде болу мерзімі екі күннен 13 күнге ұзартылды. </strong>Осы уақытта мамандар азаматтың еңбек тәжірибесі мен дағдыларын зерттеп, оған сәйкес бос жұмыс орындарын ұсынады. Қажет болса, жұмыс берушілермен сұхбаттасу ұйымдастырылады.</p><p>Бұл талап 2027 жылдан бастап емес, 2026 жылғы 1 қазаннан бастап пилоттық жоба аясында енгізілген. Сондықтан жұмыс іздеу мерзімінің ұзартылуы мен әлеуметтік төлемді есептеу тәртібінің өзгеруі – екі бөлек жаңашылдық.</p><p>Егер осы уақыт ішінде лайықты жұмыс табылмаса, азаматқа ресми түрде жұмыссыз мәртебесі беріледі. Содан кейін әлеуметтік төлемге өтініш беруге болады.</p><p>Өтінішті <em>eGov.kz, Enbek.kz </em>порталдары, екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары арқылы немесе мансап орталығы мен ХҚКО-ға барып тапсыруға болады. SMS арқылы проактивті қызметті пайдалану мүмкіндігі де қарастырылған.</p><h3 style="text-align: center;">Кімдер төлем ала алады?</h3><p>Бұл әлеуметтік қолдау міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысатын азаматтарға арналған. Яғни жұмыс істеген кезеңде олардың табысынан әлеуметтік аударымдар жасалуы керек.</p><p>Жаңа тәртіп 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап өтініш беретін азаматтарға қолданылады. Ал осы күнге дейін тағайындалған төлемдер бұрынғы талаптар бойынша белгіленген мерзім аяқталғанша жалғасады.</p><p>Министрлік бұл өзгерістердің мақсаты – жұмыссыз қалған азаматтарға уақытша қаржылай қолдау көрсетумен қатар, олардың тұрақты жұмысқа тезірек орналасуына көмектесу екенін атап өтті.</p><p>Еске салайық, Қазақстанда 2027 жылдан бастап атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау тәртібін өзгерту жоспарланып отыр. Жаңа талаптарға сәйкес, отбасының материалдық жағдайын бағалау кезінде оның табысы ғана емес, иелігіндегі жылжымайтын мүлік, автокөлік, жер учаскелері және бизнестегі үлесі де ескеріледі. Осы мақсатта Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі азаматтарға отбасының әл-ауқатын алдын ала есептеуге мүмкіндік беретін арнайы цифрлық <a href="https://stan.kz/tolyqtyruga-nemese-tuzetuge-bolady-enbek-ministrligi-otbasynyn-materia-442472/">калькуляторды</a> іске қосты. </p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Әйелді өлтіріп, іздеуге өзі қатысқан: Теміртаудағы қылмысқа қатысты жаңа мәліметтер шықты</title>
                <link>https://stan.kz/aieldi-oltirip-izdeuge-ozi-qatysqan-temirtaudagy-qylmysqa-qatysty-zana-442561/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aieldi-oltirip-izdeuge-ozi-qatysqan-temirtaudagy-qylmysqa-qatysty-zana-442561/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 11:03:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950680332ad3ff7a060ab314b37711bec792bbcb_webp.webp"
                        length="43698"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Теміртауда қатыгездікпен өлтірілген 38 жастағы Ирина Керннің жерлеу рәсімі ертең өтеді. Марқұмның туыстары әйелдің өліміне қатысты жан түршігерлік деректерді айтып берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі КТК арнасына сілтеме ж...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Ирина Керн" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950680332ad3ff7a060ab314b37711bec792bbcb_webp.webp" style="width: 1177px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Теміртауда қатыгездікпен өлтірілген 38 жастағы Ирина Керннің жерлеу рәсімі ертең өтеді. Марқұмның туыстары әйелдің өліміне қатысты жантүршігерлік деректерді айтып берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.ktk.kz/kz/news/video/2026/11/18/305963/">КТК</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Ирина Керн 20 қыркүйекте із-түзсіз жоғалып кеткен. Оны іздеуге туыстары, еріктілер мен әскери қызметкерлер жұмылдырылып, Теміртау қаласы мен оған жақын аумақтарды түгел тексерген.</p><p>Бір қызығы, әйелді іздеуге онымен бірге тұрған азаматтың өзі де белсенді қатысқан. Алайда кейін ол осы іске қатысты басты күдікті ретінде танылды.</p><p>40 жастағы ер адам шипажайлардың бірінде от жағушы болып жұмыс істеген. Иринаның бөлшектелген дене қалдықтары дәл сол аумақтағы көлден табылған. Қазір ол адам өлтірді деген күдікпен ұсталған.</p><p>Марқұм мен күдіктінің үш жастағы ортақ баласы бар. Иринаның артында барлығы үш баласы қалды. Енді оларды марқұмның әпкесі тәрбиелеп алмақ. Ол сіңлісінің өліміне кінәлі адам заң алдында қатаң жауап бергенін қалайды.</p><p>Марқұмның әпкесі Анастасия Духованың айтуынша, күдікті әйелді шамамен жарты сағат бойы ұрып-соққан. Кейін денесін бөлшектеп, көлікпен көлге апарып тастаған. Соған қарамастан, ол іздеу жұмыстарына қатысып, полицияға әйелдің өз еркімен үйден кетіп қалғанын айтып келген.</p>"Ол сіңлімді шамамен жарты сағат бойы ұрып-соққан. Одан кейін денесін қорлап, бөлшектеген. Кейін көлікпен алып кетіп, көлге тастаған. Сөйтіп, өзі де іздеу жұмыстарына қатысқан. Бірақ сіңлімнің өліміне қатысы барын жасырып, полицияны жаңылыстырған", – деді Анастасия Духова.<p>Оның айтуынша, ер адам полицияны “Ирина үйден өз еркімен кетіп қалды” деп сендірген.</p><p>Еске салайық, Ирина Керн 20 қыркүйекте жоғалып кеткен. Сол кезде әйелдің күйеуімен жанжалдасып, үйден шығып кеткені хабарланған еді. Қалада оны іздеу жұмыстары кең көлемде жүргізілді. Еріктілер мен әскери қызметкерлер иттердің көмегімен орман алқаптарын, саяжай аумақтары мен зираттарды түгел тексерген. Алайда іздеу нәтижесіз аяқталды.</p><p>Мәліметке сәйкес, <a href="https://%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%20%D1%81%D3%99%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D1%81,%20%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%BD%20%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%20%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%20%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%2022%20%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%20%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96,%20%D0%BA%D2%AF%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%20%D0%BE%D1%82%20%D0%B6%D0%B0%D2%93%D1%83%D1%88%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%20%D0%B6%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81%20%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%20%D1%88%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%20%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD%20%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD.%20%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%20%D2%AF%D1%88%20%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B.%20%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96%20%D0%BD%D0%B5%D0%B1%D3%99%D1%80%D1%96%20%D2%AF%D1%88%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0">бөлшектелген дене қалдықтары</a> қаладан 22 шақырым жердегі, күдікті от жағушы болып жұмыс істеген шипажай аумағынан табылған. Марқұмның артында үш баласы қалды. Кенжесі небәрі үш жаста.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Шымкентте бензовоз жүргізушісі тірідей жанып кетті</title>
                <link>https://stan.kz/symkentte-benzovoz-audarylyp-ortenip-ketti-zurgizusi-qaza-tapty-442560/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/symkentte-benzovoz-audarylyp-ortenip-ketti-zurgizusi-qaza-tapty-442560/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:46:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950680430a5157d8bbd2c08614cbc1cce0b147bb_webp.webp"
                        length="106104"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Шымкентте жол апатынан кейін бензин таситын көлік аударылып, өртеніп кетті. Құтқарушылар көлік кабинасынан қаза тапқан ер адамның мәйітін тапты</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="өрт" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950680430a5157d8bbd2c08614cbc1cce0b147bb_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Шымкентте жол апатынан кейін бензин таситын көлік аударылып, өртеніп кетті. Құтқарушылар көлік кабинасынан қаза тапқан ер адамның мәйітін тапты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Қайғылы оқиға 18 қараша күні Тұран ауданы Ташкент тасжолында болған. Құтқарушыларға өрт туралы хабар сағат 15:58-де түскен. Оқиға орнына өрт сөндіру бөлімшелері күшейтілген шақырту тәртібімен жіберілген.</p><p>Құтқарушылар жеткен кезде аударылған бензовозды түгел жалын шарпыған. Өрт жолға төгілген жанармайға да жайылған.</p><p>“Өрт сөндіру бөлімшелері оқиға орнына жеткенде жол апатынан аударылған бензовоз түгелдей отқа оранған. Төгілген жанармай да тұтанған. Өрт 60 шаршы метр аумақты шарпыды. Көлік кабинасынан қаза тапқан ер адамның мәйіті табылды”, – деп хабарлады Шымкент қалалық төтенше жағдайлар департаменті.</p><p>Қазір полиция қызметкерлері адам өліміне әкелген жол апатының себебі мен мән-жайын анықтап жатыр.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Түркістан облысында шаруалардың 12 мың тоннаға жуық <a href="https://stan.kz/turkistan-oblysynda-sarualardyn-12-myn-tonnaga-zuyq-buylgan-sobi-orten-441677/">буылған шөбі өртеніп кеткені </a>туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>50 миллион теңге сұраған: Ер адам Астанада кәсіпкерді бопсалағаны үшін сотталды</title>
                <link>https://stan.kz/50-million-tenge-suragan-er-adam-astanada-kasipkerge-aqparattyq-qysym-442559/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/50-million-tenge-suragan-er-adam-astanada-kasipkerge-aqparattyq-qysym-442559/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:18:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795066185054850d667c3a0a94d3eb85b77ba4810_webp.webp"
                        length="65310"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Кәсіпкер мен елорданың коммуналдық кәсіпорындары басшыларын атышулы қылмыстық іске қатысы бар деп көрсеткен ер адам 9 жылға сотталды. Ол интернетте көрінеу жалған ақпарат таратып, кәсіпкерге ірі көлемде шығын келтірген</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ақша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795066185054850d667c3a0a94d3eb85b77ba4810_webp.webp" style="width: 1446px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: rudaw.net</em></figcaption> <h2>Кәсіпкер мен елорданың коммуналдық кәсіпорындары басшыларын атышулы қылмыстық іске қатысы бар деп көрсеткен ер адам 9 жылға сотталды. Ол интернетте көрінеу жалған ақпарат таратып, кәсіпкерге ірі көлемде шығын келтірген. Кейін жәбірленушіден бұл мәліметтерді әрі қарай таратпау үшін 50 миллион теңге талап еткен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Сот материалдарына сәйкес, ер адам бірнеше адаммен сөз байласып, интернет-ресурста жалған ақпарат жариялаған. Онда кәсіпкер мен елорданың коммуналдық кәсіпорындары басшыларының қоғамда үлкен резонанс тудырған қылмыстық іс бойынша фигурантпен байланысы бар екені айтылған.</p><p>Алайда бұл мәліметтер шындыққа сәйкес келмеген. Жалған жарияланым салдарынан кәсіпкерге тиесілі тұрғын емес үй-жайды жалға алу шарты бұзылып, ол ірі көлемде материалдық шығынға ұшыраған.</p><p>Бұдан кейін сотталушы кәсіпкерге қысым көрсетуді жалғастырған. Ол жәбірленушінің іскерлік мүдделеріне елеулі зиян келтіруі мүмкін мәліметтерді жинауды және оларды одан әрі таратуды тоқтатуға уәде берген. Алайда бұл үшін кәсіпкерден <strong>50 миллион теңге талап еткен.</strong></p><p>Құқық қорғау органдары ер адамды талап еткен ақшаны алып жатқан жерінде ұстаған.</p><h3>Сот қандай шешім шығарды?</h3><p>Бірінші сатыдағы сот ер адамды <strong>Қылмыстық кодекстің 274-бабының 3-бөлігі (Көрінеу жалған ақпарат тарату) және 194-бабы 4-бөлігінің 2) тармағы (Қорқытып алу) бойынша</strong> кінәлі деп таныды. Сот оны 9 жылға бас бостандығынан айырды.</p><p>Сотталған тарап бұл шешіммен келіспей, апелляциялық сатыға жүгінген. Алайда апелляциялық сот алғашқы үкімді өзгеріссіз қалдырған.</p><p>Кейін сотталушының адвокаты кассациялық шағым түсіріп, қорғауындағы адамның кінәсі толық дәлелденбегенін айтқан. Осыған байланысты сот актілерінің күшін жоюды сұраған.</p><h3>Кассациялық сот неге үкімді өзгертпеді?</h3><p>Кассациялық сот істі қайта қарап, сотталған адамның кінәсі жеткілікті дәлелдермен расталған деген қорытындыға келген.</p><p>Атап айтқанда, сот кәсіпкер мен куәгерлердің айғақтарын, тергеу әрекеті нәтижелерін, сараптама қорытындыларын және ақшаның берілуіне қатысты материалдарды зерттеген. Олардың жиынтығы ер адамның өзге адамдармен бірлесіп жалған ақпарат таратқанын, кәсіпкерге ірі көлемде залал келтіргенін және одан 50 миллион теңге бопсалағанын дәлелдеген.</p><p>Сонымен қатар кассациялық сот дәлелдемелердің заң талаптарына сай алынғанын және зерттелгенін айтты. Істің нәтижесіне әсер етуі мүмкін елеулі процестік заңбұзушылықтар да анықталмаған.</p><p>Сот ер адамның әрекеттері дұрыс сараланғанын, ал тағайындалған жаза қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіп дәрежесіне сай екенін мәлімдеді.</p><p>Осылайша, кассациялық сот адвокаттың шағымын қанағаттандырмай, төменгі соттардың шешімдерін өзгеріссіз қалдырды.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қостанайда <a href="https://stan.kz/qostanaida-17-million-tenge-bopsalagan-eki-er-adam-ustaldy-441693/">17 миллион теңге бопсалаған екі ер адам </a>ұсталғаны туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Біреудің ипотекасына кепілгер болсаңыз, өзіңізге баспана алуға кедергі бола ма</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-ipotekaga-kepilger-boludyn-tauekeli-qandai-442558/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-ipotekaga-kepilger-boludyn-tauekeli-qandai-442558/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:11:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795065451c430744321d17d874ae0d638be306c47_webp.webp"
                        length="67078"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Жақын адамыңыздың баспана алуына көмектесу үшін кепілгер болуға келістіңіз делік. Алайда ипотека бірнеше жылға рәсімделетінін ескерсек, бұл шешімнің салдары да ұзаққа созылуы мүмкін. Қарыз алушы төлем жасамай қалса, банк кепілгерд...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="Гарант" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795065451c430744321d17d874ae0d638be306c47_webp.webp" style="width: 1761px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: info.homsters.kz</em></figcaption> </figure><h2>Жақын адамыңыздың баспана алуына көмектесу үшін кепілгер болуға келістіңіз делік. Алайда ипотека бірнеше жылға рәсімделетінін ескерсек, бұл шешімнің салдары да ұзаққа созылуы мүмкін. Қарыз алушы төлем жасамай қалса, банк кепілгерден ақшаны талап ете ала ма? Мұндай міндеттеме адамның өзіне ипотека рәсімдеуге кедергі келтіре ме? Stan.kz кепілгер болудың қаржылық тәуекелдерін және Қазақстан заңнамасында қарастырылған жауапкершілік тәртібін зерттеді.</h2><p data-pm-slice="1 1 []"></p><h3 data-pm-slice="1 1 []" style="text-align: center;">Біреудің қарызы үшін өзіңіз жауап беруіңіз мүмкін</h3><p>Ипотека рәсімдегенде банктер<strong> қарыз алушының төлем қабілетін бағалайды. </strong>Егер адамның табысы жеткіліксіз болса немесе банк қосымша қамтамасыз етуді қажет деп тапса, кепілдік немесе <strong>кепіл болушылық</strong> сияқты құралдар қолданылуы мүмкін.</p><p>Бұл жағдайда басқа адам <strong>қарыз алушының міндеттемесін орындауына жауапкершілік алады. </strong>Бірақ кепілгер ипотекаға алынған үйдің ортақ иесі болмайды. Оның міндеті – жылжымайтын мүлікке үлес алу емес, кредит шарты бойынша міндеттеменің орындалуын қамтамасыз ету.</p><p>Азаматтық кодекстің 329-бабында кепілдік берушінің басқа адамның міндеттемесі үшін толық немесе ішінара жауап бере алатыны көрсетілген.</p><p>Ал 332-бапта кепілдік беруші мен кепіл болушының жауапкершілік көлемі ажыратылған. Кепілдік беруші, егер шартта өзгеше көзделмесе, борышкермен бірдей көлемде жауап береді. Бұған негізгі қарыз, сыйақы, айыпақы және қарызды өндіріп алуға байланысты сот шығындары кіруі мүмкін.</p><p>Кепіл болушы болса, шартта көрсетілген сома шегінде жауап береді. Егер оның жауапкершілігі қосалқы сипатта болса, кредитор алдымен негізгі борышкерден қарызды өндіруге ақылға қонымды шаралар қолдануға тиіс.</p><p>Сондықтан кепілгер болуға келіскенде құжаттың атауына ғана емес, <strong>жауапкершіліктің нақты көлеміне де назар аудару </strong>қажет.</p><h3 style="text-align: center;">Кепілгердің өзі ипотека рәсімдей ала ма?</h3><p>Басқа адамның ипотекасына <strong>кепілгер болған азаматтың өзіне баспана сатып алуға заң жүзінде тыйым салынбайды</strong>. Бірақ <strong>жаңа несие рәсімдегенде оның қаржылық жағдайы қайта бағаланады.</strong></p><p>Банктер қарыз алушының ресми табысын, қолданыстағы кредиттерін, ай сайынғы төлемдерін және жалпы борыштық жүктемесін ескереді. Егер табысы барлық міндеттемені өтеуге жеткіліксіз болса, несие мақұлданбауы мүмкін.</p><p>Мұнда кепілгер мен қоса қарыз алушының жағдайын шатастырмау керек.</p><p>Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің түсіндіруінше, қоса қарыз алушының табысы кредит сомасын есептеу кезінде ескеріледі. Ол негізгі қарыз алушымен бірге міндеттемені өтеуге жауап береді. Ал кепілдік берушінің міндеті шарттағы жауапкершілікке байланысты туындайды.</p><p>Демек, басқа адамның ипотекасына кепілгер болғаны үшін азаматтың өзіне жаңа ипотека берілмейді деуге болмайды. Бірақ банк оның барлық қаржылық міндеттемесін және тәуекелдерін бағалауы мүмкін. Сондықтан өз баспанасын сатып алуды жоспарлап жүрген адам үшін бұл мәселені алдын ала анықтап алған жөн.</p><h3 style="text-align: center;">Қарыз алушы төлем жасамаса, кепілгерге не болады?</h3><p>Мәселен, азамат 25 миллион теңге ипотека рәсімдеп, оған басқа адам кепілдік берді делік. Бірнеше жылдан кейін негізгі қарыз алушы табысынан айырылып, төлем жасауды тоқтатты.</p><p>Мұндай жағдайда банк кепілдік немесе кепіл болушылық шартына сәйкес кепілгерге талап қоя алады. Оның қанша ақша төлеуге міндетті болатыны шарттағы жауапкершілік көлеміне байланысты.</p><p>Егер кепілдік беруші қарызды негізгі борышкердің орнына өтесе, ол ақшаны кейін борышкерден қайтаруды талап етуге құқылы. Бұл құқық Азаматтық кодекстің 334-бабында қарастырылған.</p><p>Алайда бұл кепілгердің ақшасын бірден және еш қиындықсыз қайтара алатынын білдірмейді. Егер негізгі қарыз алушы ақшаны қайтармаса, кепілгер сотқа жүгінуге мәжбүр болуы мүмкін.</p><p>Сондай-ақ кепілгердің мүлкіне немесе банктік шоттарына өндіріп алу шаралары бірден қолданылады деп айтуға болмайды. Мұндай әрекеттер заңда белгіленген тәртіппен, тиісті негіздер болған жағдайда жүзеге асырылады.</p><h3 style="text-align: center;">Кепілгер міндеттемеден қашан босатылады?</h3><p>Кепілгер болуға келіскен адам бұл жауапкершіліктен кез келген уақытта өз еркімен бас тарта алмайды. Оның міндеттемесі заңда және шартта көрсетілген негіздер бойынша тоқтатылады.</p><p>Азаматтық кодекстің 336-бабына сәйкес, кепілдік пен кепіл болушылық өздері қамтамасыз еткен негізгі міндеттеме тоқтаған кезде де тоқтайды. Сондай-ақ шартта көзделген басқа жағдайлар болуы мүмкін.</p><p>Мысалы, <strong>ипотека толық өтелсе,</strong> оны қамтамасыз еткен кепілдік міндеттемесі де тоқтайды. Ал негізгі міндеттеме кепілгердің келісімінсіз өзгеріп, оның жауапкершілігін арттырса немесе басқа жағымсыз салдарға әкелсе, заңда көрсетілген жағдайларда кепілдік тоқтатылуы мүмкін.</p><p>Сондықтан ипотека алты немесе он жыл бұрын рәсімделгеніне қарап, кепілгердің міндеттемесі автоматты түрде аяқталды деп есептеуге болмайды. Оның күшінде екенін шарт пен міндеттеменің қазіргі жағдайына қарап анықтау қажет.</p><h3 style="text-align: center;">Кепілгер болуға келіспес бұрын нені тексеру керек?</h3><p>Біреудің ипотекасына кепілгер болу – жай ғана жақын адамға көмектесу емес, <strong>қаржылық жауапкершілік алу. </strong>Сондықтан қол қоймас бұрын мына мәселелерге назар аударған жөн:</p> <li> <p><strong>Шарттың түрін анықтаңыз.</strong> Кепілдік беруші ретінде ме, әлде кепіл болушы ретінде ме – қандай жауапкершілік жүктелетінін біліп алыңыз.</p> </li> <li> <p><strong>Жауапкершілік көлемін тексеріңіз.</strong> Негізгі қарыздан бөлек сыйақы, айыпақы және сот шығындары кіре ме?</p> </li> <li> <p><strong>Қарыз алушының төлем қабілетін бағалаңыз.</strong> Оның табысы мен тұрақты шығындары ипотеканы өтеуге жете ме?</p> </li> <li> <p><strong>Өз қаржылық жоспарыңызды ескеріңіз.</strong> Алдағы уақытта өзіңіз ипотека немесе басқа несие алуды жоспарласаңыз, ықтимал салдарын анықтаңыз.</p> </li> <li> <p><strong>Міндеттеменің аяқталу тәртібін біліңіз.</strong> Қандай жағдайда кепілгерліктен босатылатыныңызды шарттан қараңыз.</p> </li> <p>Біреуге баспана алуға көмектесу жақсы ниеттен туындауы мүмкін. Бірақ ипотека бірнеше жылға созылатындықтан, кепілгерлікке келісу де ұзақ мерзімді қаржылық шешім екенін ұмытпаған жөн.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін біз қаржы сарапшысымен бірге “<a href="https://stan.kz/paterdi-qazir-algan-tiimdi-me-alde-aqsa-zinagan-durys-pa-qazaqstandagy-442201/">Қазақстанда пәтерді ипотекаға алған тиімді ме, әлде ақша жинап алған тиімді ме</a>” деген сауалға жауап іздеп көрдік.</p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда алдағы үш күнде жаңбыр мен қар жауып, көктайғақ болады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-aldagy-us-kunde-zanbyr-men-qar-zauyp-koktaigaq-bolady-442557/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-aldagy-us-kunde-zanbyr-men-qar-zauyp-koktaigaq-bolady-442557/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:01:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950648731955ed8b1c1d278a0f55f1ccedb42407_webp.webp"
                        length="67370"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алдағы үш күнде Қазақстанның басым бөлігінде ауа райы тұрақсыз болады. Синоптиктердің болжамынша, ел аумағына солтүстік-батыс циклоны әсер етіп, жаңбыр мен қар жауады. Солтүстік өңірлерде көктайғақ болуы мүмкін. Бұл туралы Stan.kz...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ауа райы (4)" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950648731955ed8b1c1d278a0f55f1ccedb42407_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Алдағы үш күнде Қазақстанның басым бөлігінде ауа райы тұрақсыз болады. Синоптиктердің болжамынша, ел аумағына солтүстік-батыс циклоны әсер етіп, жаңбыр мен қар жауады. Солтүстік өңірлерде көктайғақ болуы мүмкін. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p>Циклонның әсері алдымен елдің батысында байқалады. Кейін тұрақсыз ауа райы солтүстік-батыс және солтүстік аймақтарға таралады. Ал Қазақстанның шығыс өңірінде жауын-шашын күтілмейді.</p><p>Елдің басым бөлігінде жаңбыр мен қар жауады. Солтүстік өңірлерде көктайғақ болады. Сонымен қатар республика бойынша жел күшейіп, түнгі және таңғы уақытта кей жерлерде тұман түседі.</p><p>Ауа температурасына келсек, батыс өңірлерде біртіндеп жылынады. Түнде ауа температурасы бастапқы −2…+5 градустан +1…+10 градусқа дейін жоғарылайды. Күндіз +2…+10 градустан +5…+10 градусқа дейін көтеріледі.</p><p>Солтүстік-батыс, солтүстік, орталық және шығыс өңірлерде түнгі температура −3…−13 градус аралығында сақталады. Ал күндіз ауа температурасы 0…+5 градустан +5…+10 градусқа дейін жоғарылайды.</p><p>Оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтарда алдағы үш күнде ауа температурасы айтарлықтай өзгермейді.</p><p>Бұған дейін Қазақстанның <a href="https://stan.kz/qazaqstannyn-17-onirinde-tuman-tusip-birnese-oblysta-koktaigaq-bolady-442396/">17 өңірінде тұман түсіп, бірнеше облыста көктайғақ</a> болатыны туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Астанада жүрегі оң жақта орналасқан әйелге күрделі ота жасалды</title>
                <link>https://stan.kz/astanada-iski-agzalary-kerisinse-ornalasqan-aielge-kurdeli-ota-zasaldy-442556/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/astanada-iski-agzalary-kerisinse-ornalasqan-aielge-kurdeli-ota-zasaldy-442556/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 09:31:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179506310280fefd1eff401c1b2bd90664dbf2b37e_webp.webp"
                        length="107494"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Астаналық дәрігерлер ішкі ағзалары әдеттегіден керісінше орналасқан әйелге күрделі жүрек отасын жасады. Науқас жүктіліктің соңғы айларында денсаулығына байланысты қиындықтарға тап болған</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ота" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179506310280fefd1eff401c1b2bd90664dbf2b37e_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ncvb.kz</em></figcaption> <h2>Астаналық дәрігерлер ішкі ағзалары әдеттегіден керісінше орналасқан әйелге күрделі жүрек отасын жасады. Науқас жүктіліктің соңғы айларында денсаулығына байланысты қиындықтарға тап болған. Сәбиін босанғаннан 40 күн өткен соң оған шұғыл түрде жүрегіне ота жасау қажет болған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Астаналық Гүлжан Фазылованың жүрегіне қатысты мәселе жүктілік кезінде анықталған. Тексеру барысында оның жүрегі адамдардың басым бөлігіндегідей сол жақта емес, оң жақта орналасқаны белгілі болды.</p><p>Былтыр қыркүйекте жүктіліктің 30-аптасында медициналық көрсетілімдерге байланысты әйелге кесарь тілігі жасалған. Босанған соң шамамен 40 күн өткенде оған жүрегіне ота жасау қажет болған.</p><p>Дәрігерлер науқастың жүрек қақпақшаларының бірі қатты тарылғанын анықтаған. Салдарынан қан айналымы қиындаған. Осыған байланысты мамандар зақымданған қақпақшаны биологиялық протезбен алмастыру туралы шешім қабылдаған.</p><p>Үш сағатқа созылған отаны №2 қалалық көпбейінді аурухананың жүрек-қан тамырлары хирургиясы бөлімінің меңгерушісі Алексей Смоленский бастаған мамандар тобы жасаған.</p><p>Операцияның күрделілігі науқастың жүрегі мен басқа да ішкі ағзаларының әдеттегіден өзгеше орналасуымен байланысты болды.</p><p>Дәрігердің айтуынша, мұндай жағдай оның тәжірибесінде алғаш рет кездескен. Сондықтан хирургтер отаға алдын ала мұқият дайындалған.</p><p>“Әріптестерімнің қолдауының арқасында операцияға алдын ала дайындалдық. Жүректің компьютерлік томографиясын қарап, негізгі қан тамырларының орналасуын тексердік. Жүректің анатомиялық құрылымын да егжей-тегжейлі зерттедік”, – деді жүрек-қан тамырлары хирургі Алексей Смоленский.</p><p>Маманның мәліметінше, митральды қақпақшаны алмастыру операциясы сәтті өткен. Отадан кейінгі тексеру барысында әйелдің жүрегі қалыпты жиырылатыны, ал орнатылған протездің дұрыс жұмыс істеп тұрғаны анықталған.</p><p>Ем қабылдап, жағдайы тұрақталған Гүлжан Фазылова ауруханадан үйіне шығарылмақ. Енді ол сәбиі мен отбасына оралып, ана міндетіне кірісе алады.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін күніне төрт құты энергетикалық сусын ішкен <a href="https://stan.kz/kunine-4-energetikalyq-susyn-isken-almatylyqqa-sugyl-ota-zasaldy-441455/">қазақстандық ота үстелінен бір-ақ шыққаны</a> туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>190,4 миллион доллар: Ван Гогтің картинасы аукционда рекордтық бағаға сатылды</title>
                <link>https://stan.kz/van-gogtin-kartinasy-aukcionda-rekordtyq-1904-million-dollarga-satyldy-442555/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/van-gogtin-kartinasy-aukcionda-rekordtyq-1904-million-dollarga-satyldy-442555/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 09:24:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Танымал тұлғалар</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950625700a5862ea61f76ce5c447617b0858b28a_webp.webp"
                        length="89194"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Нидерланд суретшісі Винсент Ван Гогтің &quot;Гүлдеген каштан ағаштары&quot; (Châtaigniers en fleurs) картинасы Нью-Йоркте Sotheby&#039;s аукционында 190,4 миллион долларға сатылды. Бұл – Sotheby&#039;s тарихындағы бағасы бойынша екінші орында тұрған...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Цветущие каштаны" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950625700a5862ea61f76ce5c447617b0858b28a_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: AFP via Getty Images</em></figcaption> <h3>Нидерланд суретшісі Винсент Ван Гогтің "Гүлдеген каштан ағаштары" (Châtaigniers en fleurs) картинасы Нью-Йоркте Sotheby's аукционында 190,4 миллион долларға сатылды. Бұл – Sotheby's тарихындағы бағасы бойынша екінші орында тұрған өнер туындысы. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.bbc.com/russian/articles/c6ly57q8wxkpo">BBC</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Аукциондағы ең қымбат өнер туындысы жөніндегі рекорд әлі де Густав Климттің "Элизабет Ледерердің портретіне" тиесілі. Ол бір жыл бұрын 236,4 миллион долларға сатылған.</p><p>Ал Ван Гогтің осыған дейін ең қымбат сатылған картинасы "Кипаристер арасындағы бидай алқабы" болған. Оның құны 2022 жылы 117,2 миллион доллар болған.</p><p>Жалпы, аукциондарда немесе жеке мәмілелер арқылы ресми түрде сатылған ең қымбат өнер туындыларының тізімінде "Гүлдеген каштан ағаштары" картинасы тоғызыншы орынға жайғасты. Бірінші орында авторы Леонардо да Винчи болуы мүмкін деп саналатын "Әлем құтқарушысы" (Salvator Mundi) картинасы тұр. Ол 2017 жылы Christie's аукционында ресейлік миллиардер Дмитрий Рыболовлевке 450 миллион долларға сатылған.</p><p>Ван Гог “Гүлдеген каштан ағаштары” картинасын 1890 жылы Париж маңындағы Овер-сюр-Уаз ауылында салған. Суретші өмірінің соңғы екі айын дәл осы жерде өткізген. Картина марқұм аргентиналық меценаттар Карлос Блакье мен оның жұбайы Нелли Арьета жинаған әйгілі Блакье-Арьета топтамасындағы 12 туындының бірі болған.</p><p>Аукцион алдында осы топтамадағы картиналар Лондон, Париж, Тайбэй, Гонконг және Нью-Йоркте көрмеге қойылған. Оларды тамашалауға 30 мыңға жуық адам келген.</p><p>Алайда картина сатылымға шығар алдында оның айналасында құқықтық дау туындаған. Sotheby's аукцион үйі сауда басталуына бірнеше сағат қалғанда ғана картинаны сатуға болатынын хабарлаған. Бұған Блакье мен Арьета мұрагерлері және неміс еврейі, белгілі баспагер Самуэль Фишердің ұрпақтары арасындағы дау себеп болған.</p><p>Фишердің мұрагерлерінің адвокаты олардың отбасы картинаны нацистік қуғын-сүргін салдарынан сатуға мәжбүр болғанын мәлімдеген. Оның айтуынша, отбасының баспасы нацистік режим кезінде ауыр қаржылық шығынға ұшырағандықтан, 1936 жылы картинаны Амстердамда сатуға тура келген.</p><p>Алайда аукцион алдындағы сәрсенбі күні Sotheby's екі отбасының өзара келісімге келгенін хабарлады.</p>“Картинаның нацистік кезеңдегі күрделі тарихын және Фишер отбасының Холокост кезінде көрген азабын ескере отырып, екі отбасы өзара тиімді шешімге келді. Осы келісімге сәйкес туынды сатылымға шығарылады”, – делінген аукцион үйінің хабарламасында.<p>1936 жылдан кейін картина Блакье мен Арьетаның қолына өткенге дейін тағы бес адамның меншігінде болған. Ал аргентиналық меценаттар оны 1975 жылы сатып алған.</p><p>Бұған дейін Италияда мұражайдан танымал суретшілердің картиналарын ұрлап кеткені туралы жазған едік. </p><p>Ұрланған туындылар қатарында Пьер Огюст Ренуардың “Балықтар”, Поль Сезаннның “Шиелер салынған натюрморт” және Анри Матисстің “Террасадағы одалиска” атты еңбектері бар. Полицияның хабарлауынша, <a href="https://stan.kz/kyni-birneshe-million-euro-italiyada-muzeyden-tanimal-s-432267/">қылмысты төрт адам жасаған</a>. Бетперде киген күдіктілер кіреберіс есікті бұзып, бірінші қабаттағы залдардың біріне кіріп, мұражай бақшасы арқылы қашып кеткен.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық зейнеткер үйінде 400-ге жуық жәдігері бар мұражай ашқан</title>
                <link>https://stan.kz/atyrau-oblysynyn-turgyny-uiinen-400-ge-zuyq-zadigeri-bar-murazai-asqan-442554/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrau-oblysynyn-turgyny-uiinen-400-ge-zuyq-zadigeri-bar-murazai-asqan-442554/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 08:39:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179505996647490b1c56314cbde6757ca04bd97faf_webp.webp"
                        length="92778"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Атырау облысы Құрманғазы ауданында тұратын зейнеткер үйінен шағын мұражай ашқан. Ғалымжан Мұқашевтың бірнеше жылдан бері жинаған көне бұйымдарының саны бүгінде 400-ге жуықтаған</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="мұражай" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179505996647490b1c56314cbde6757ca04bd97faf_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Атырау облысы Құрманғазы ауданында тұратын зейнеткер үйінен шағын мұражай ашқан. Ғалымжан Мұқашевтың бірнеше жылдан бері жинаған көне бұйымдарының саны бүгінде 400-ге жуықтаған. Олардың арасында өткен ғасырдың 50–70-жылдарына тиесілі тұрмыстық заттар, алғашқы фотоаппараттар, ескі радио мен теледидарлар, ұлттық мұраға жататын жәдігерлер бар. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі<a href="https://www.youtube.com/watch?v=RulvOu9C8oY"> “Информбюро</a>” бағдарламасына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><p>Коллекционердің көне дүниелерге қызығушылығы анасына тиесілі бұйымнан басталған. Кейін ол отбасы мен туған-туыстарынан қалған заттарды жинап, уақыт өте келе жеке мұражайын жасаған.</p><p>Мұнда мал сүйегінен жасалған көне ұршық, ғасырдан астам тарихы бар тас диірмен, 1956 жылы шығарылған шамдар мен Қазақстанның алғашқы теңге үлгілері сақталған. Сонымен қатар әкесі мен анасы тұтынған тұрмыстық бұйымдар да көпшілік назарына ұсынылған.</p>“Тас диірмен бар, оның тарихы 100 жылдан асады. 1956 жылы шыққан шамдар және басқа да көне жәдігерлер сақталған. Әкемнің тұтынған заттары да осында. Әкем – Ұлы Отан соғысының ардагері. Анамның да қолданған бұйымдары бар. Мұражайды ата-бабадан қалған мұра кейінгі ұрпаққа жетсін деген ниетпен аштым. Немерелерім де бұл дүниелерге қызығушылық танытады”, – деді Ғалымжан Мұқашев. <p>Мұражай қорында ескі теледидарлар, радиоқабылдағыштар, сағаттар мен музыкалық аспаптардың бірнеше түрі бар. Бұдан бөлек, алғашқы фотоаппараттар мен түрлі үлгідегі шамдарды да кездестіруге болады.</p><p>Ғалымжан Мұқашевтің бастамасына өзге тұрғындар да қолдау білдіріп келеді. Мәселен, Атырау қаласының тұрғыны Эдуард Ильясов әкесінен қалған ескі радио мен күйтабақтарды мұражай қорына тапсырған.</p>“Үлесімді қосып, әкемнен қалған заттарды тапсырдым. Олардың қатарында ескі радио мен күйтабақтар бар. Мұндай бастаманың өскелең ұрпаққа берері мол деп ойлаймын. Еліміздің әр өңірінен, соның ішінде Ақтөбе, Астана, Алматыдан қонақтар келгенде көрсететін құнды орынға айналғаны қуантады”, – деді Эдуард Ильясов. <p>Қазір коллекционердің үйіндегі мұражайды тамашалауға келетіндер қатары артып келеді. Ғалымжан Мұқашев үшін әрбір жәдігердің орны бөлек. Өйткені олардың әрқайсысы белгілі бір кезеңнің тарихын, отбасының естелігін сақтап қалған. Ол жинаған дүниелерін көзінің қарашығындай сақтап, келер ұрпаққа мұра етіп қалдыруды көздейді.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін қазақстандық қажылар Сауд Арабиясындағы <a href="https://stan.kz/qazaqstandyq-qazylar-saud-arabiiasyndagy-paigambar-murazaiyna-kiruge-z-433951/">Пайғамбар мұражайына кіруге жеңілдіктер </a>ала алатыны туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ақтөбеде спиртке су қосып, оны арақ деп сатқан ер адам жазадан құтылып кетті</title>
                <link>https://stan.kz/aqtobede-er-adam-spirtke-su-qosyp-zalgan-araqty-tupnusqa-dep-satqan-442553/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtobede-er-adam-spirtke-su-qosyp-zalgan-araqty-tupnusqa-dep-satqan-442553/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 08:24:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179505920007f55cea39ccb1fb1bb0e184e76303c3_webp.webp"
                        length="112546"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтөбеде 46 жастағы ер адам спиртті сумен араластырып, танымал брендтердің арағы ретінде сатып келген. Жеке компанияда жүргізуші болып жұмыс істейтін азамат таныстарының кеңесіне еріп, қолдан алкоголь жасап сатуды табыс көзіне айн...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="арақ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179505920007f55cea39ccb1fb1bb0e184e76303c3_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGPT арқылы жасалды</em></figcaption> <h2>Ақтөбеде 46 жастағы ер адам спиртті сумен араластырып, танымал брендтердің арағы ретінде сатып келген. Жеке компанияда жүргізуші болып жұмыс істейтін азамат таныстарының кеңесіне еріп, қолдан алкоголь жасап сатуды табыс көзіне айналдырмақ болған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ол таза спирт сатып алып, оған сүзгіден өткізілген су қосқан. Дайын қоспаны танымал арақ брендтерінің атауы жазылған жапсырмалары бар бөтелкелерге құйған. Сонымен қатар  белгісіз біреуден жалған акциз маркаларын сатып алып, оларды бөтелкелерге жапсырған.</p><p>Ер адам қолдан жасаған арақты көтерме саудамен өткізген. Бұл заңсыз кәсіппен 2026 жылдың қаңтарынан қыркүйегіне дейін айналысқан. Құқық қорғау органдарының қызметкерлері сатып алушы кейпіне еніп, одан жалған арақ сатып алған. Осыдан кейін ер адам ұсталды.</p><p>Іс сотқа жеткенімен, ер адам қылмыстық жауапкершіліктен босатылды. Ол мемлекетке келтірілген 148 мың теңге шығынды толық өтеп, кінәсін мойындап, өкінген. Сонымен қатар бұған дейін қылмыстық жауапкершілікке тартылмағаны ескерілген.</p><p>Осы мән-жайларды назарға алған сот оны қылмыстық жауапкершіліктен босату туралы шешім қабылдады. Ал тәркіленген спирт пен жалған арақ құйылған бөтелкелер сот үкімімен жойылады.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Ақтөбе тұрғыны<a href="https://stan.kz/aktobe-tyrgini-koldan-zhasalgan-alkogoldi-barlar-men-ka-429929/"> су қосылған спиртті бренд сусын деп сатып,</a> адамдарды алдағаны туралы жазған едік. Ал ойын-сауық мекемелерінің иелері түпнұсқа арақты бар болғаны 1 000 теңгеге сатып алып жүрміз деп ойлаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қостанайда Ақтаудағы ұшақ апатынан қаза тапқан марқұмның зиратын тонап кеткен</title>
                <link>https://stan.kz/qostanaida-aqtaudagy-usaq-apatynan-qaza-tapqan-marqumyn-ziratyn-tonap-442552/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qostanaida-aqtaudagy-usaq-apatynan-qaza-tapqan-marqumyn-ziratyn-tonap-442552/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 08:14:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795058911cf008882173719a183469dc0decbad9b_webp.webp"
                        length="78034"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қостанайда Ақтау маңындағы ұшақ апатынан қаза тапқан қыздың зиратына орнатылған бейнебақылау камерасын белгісіз біреулер ұрлап кеткен. Марқұмның туыстары қабірді бұзақылардан қорғау үшін камера орнатқан. Алайда бұл да оларға кедер...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="зират тонау Ақтау ұшақ апаты" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795058911cf008882173719a183469dc0decbad9b_webp.webp" style="width: 967px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Қостанайда Ақтау маңындағы ұшақ апатынан қаза тапқан қыздың зиратына орнатылған бейнебақылау камерасын белгісіз біреулер ұрлап кеткен. Марқұмның туыстары қабірді бұзақылардан қорғау үшін камера орнатқан. Алайда бұл да оларға кедергі болмаған. Енді отбасы биліктен зират аумағын ретке келтіріп, күзет ұйымдастыруды талап етіп отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі 31-арнаның <a href="https://www.youtube.com/watch?v=qeNhzNXSX0I&list=PLFV0mSIg8hWM&index=4">“Информбюро”</a> бағдарламасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Ақтау маңындағы ұшақ апатынан қаза тапқан Салимат Джутаева Қостанайда жерленген. Марқұмның анасы зираттағы ұрлық мәселесіне назар аударту үшін екінші рет журналистерге жүгінген.</p><p>Бұл жолы белгісіз біреулер қызының зиратына жақын маңда орнатылған бейнебақылау камерасын ұрлап кеткен. Туыстары камераны қабірді бұзақылардан қорғау үшін өз қаражатына орнатқан.</p><p>Марқұмның анасы Ұлтуған Джутаеваның айтуынша, камераны зиратты тонаушылардан қорғап, олардың жолын кесу үшін қойған. Алайда ұрылар құрылғыны тіреуішінен жұлып алып кеткен.</p>“Біз бұл жерді қорғау үшін бейнекамера орнатуды жөн көрдік. Ол мародерлерді қорқытады деп ойладық. Бірақ олай болмады. Камераны тіреуішінен жұлып, түгелімен алып кеткен. Жақсы болғаны, полиция күдіктіні ұстады. Оның көзіне қарап, мұны не үшін істегенін сұрағым келеді. Бұл жерде ешқандай қорғаныс жоқ. Қоршау да жоқ. Адамдар ештеңеден тайынбайтын болған”, – деді ол.<p>Камера зиратта бұған дейін болған кезекті ұрлықтан кейін орнатылған. Белгісіз біреулер марқұмның анасы қызының қабірінің жанына отырғызған бұталарды қазып алып кеткен. Бұған дейін зираттан бірнеше рет тірі гүлдер де жоғалған. Тіпті бірде қаскөйлер мәрмәр орындықты алып кетуге әрекеттенген. Алайда туыстары мұны дер кезінде байқап қалған.</p><p>Зираттағы жағдаймен өз күшімен күресуден шаршаған отбасы бейнебақылау камерасын орнатуға шешім қабылдаған.</p>"Өз қаражатымызға баған орнатып, күн батареясымен жұмыс істейтін камера қойдық. Бірақ оны да ұрлап кетті. Мұнда ешқандай бақылау жоқ", – деді марқұмның ағасы Руслан Джутаев.<p>Қостанай облысы полиция департаментінің криминалдық полиция басқармасының аға жедел уәкілі Айри Темиргалиева полиция қызметкерлері бұл іске қатысы болуы мүмкін адамды анықтағанын хабарлады.</p>"Полиция қызметкерлері аталған құқық бұзушылыққа қатысы болуы мүмкін адамды анықтады. Қазір оқиғаның барлық мән-жайын анықтауға бағытталған қажетті тергеу шаралары жүргізіліп жатыр", – деді ол.<p>Ал Қостанай ауданының әкімдігі зиратты абаттандыруға бюджетте қаражат қарастырылмағанын мәлімдеді. Аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімінің басшысы Денис Петрухноның айтуынша, аудандық және облыстық бюджеттен қаржы бөлу туралы өтінім берілген. Алайда әзірге ол мақұлданбаған.</p>"Аудандық және облыстық бюджеттен қаржыландыруға өтінім берілді. Қазіргі өтінімдер мақұлданған жоқ. Енді 2027 жылға арналған бюджеттік өтінімді қайта дайындау мәселесімен айналысамыз", – деді ол.<p>Айта кетейік, өткен жылы депутаттар елдегі зираттардың жағдайын ретке келтіру мәселесін көтерген. Олар Үкіметке зираттардың тек мемлекеттік меншік нысандары ретіндегі мәртебесін заңнамалық деңгейде бекітуді ұсынған. Сондай-ақ зираттарды күтіп-ұстаумен және жерлеу қызметтерін көрсетумен айналысатын мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру және сату жөніндегі кешенді жоспардан шығаруды сұраған.</p><p>Бұған дейін Қарағанды облысында <a href="https://stan.kz/karagandi-oblisinda-eki-otbasi-bir-molani-bolise-almay-430604/">екі отбасы бір моланы бөлісе алмай жүргені</a> туралы жаған едік. Айгүл Жамиленова 2024 жылы қарашада Бұқар жырау ауданы, Құрылыс ауылындағы мұсылман зиратында анасын жерлеген. Қабір қазуға орынды зират күзетшісі мен жеке кәсіпкер берген. Ол қабірді қазып, оның жөндеу жұмыстарына 160 мың теңге ақша алған. Жазда Айгүл мен күйеуі мазар салуға келгенде, ол жерде бөтен адамның аты-жөні жазылып, зират қоршалып тұрған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Атырау облысында оқушының аяқ киімінен ине табылған: Ата-анасы дабыл қақты</title>
                <link>https://stan.kz/atyrau-oblysynda-oqusynyn-aiaqkiiminen-ine-tabylgan-ata-anasy-dabyl-qa-442551/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrau-oblysynda-oqusynyn-aiaqkiiminen-ine-tabylgan-ata-anasy-dabyl-qa-442551/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 22:54:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950222274a49e26ed528ab800e1c80af8bf4b91e_webp.webp"
                        length="74144"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Әлеуметтік желіде Атырау облысы Құлсары қаласында 8-сынып оқушысының аяқ киіміне біреу ине салып кеткені туралы ақпарат тарады. Осыған байланысты №1 мектеп әкімшілігі тексеру жүргізіп, бейнебақылау камераларының жазбаларын зерделе...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="бауын байлаған бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950222274a49e26ed528ab800e1c80af8bf4b91e_webp.webp" style="width: 1421px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: depositphotos.com</em></figcaption> <h2>Әлеуметтік желіде Атырау облысы Құлсары қаласында 8-сынып оқушысының аяқ киіміне біреу ине салып кеткені туралы ақпарат тарады. Осыған байланысты №1 мектеп әкімшілігі тексеру жүргізіп, бейнебақылау камераларының жазбаларын зерделеген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Оқиға туралы оқушының әжесі Самал Балабаева әлеуметтік желіде хабарлаған. Оның айтуынша, немересінің аяқ киімінен ине табылған. Алайда бөгде заттың аяқ киімге кім және қандай жағдайда салғаны әзірге белгісіз.</p><p>Жылыой аудандық білім бөлімінің мәліметінше, мектеп әкімшілігі 16 қарашадағы бейнебақылау камераларының жазбаларын қарап, сол күні сабақ өткізген мұғалімдер мен сынып жетекшісінен түсініктеме алған.</p>"Тексеру нәтижесінде оқушының аяқ киімін ауыстырғаны немесе оның аяқ киіміне бөгде зат салынғаны туралы дәлелдер анықталған жоқ", – деп хабарлады аудандық білім бөлімі.<p>Мұғалімдердің айтуынша, оқушының мектепте басқа балалармен жанжалдаспаған. Ол сыныптастарымен жақсы араласады, мектептегі іс-шараларға қатысады және сабақтан себепсіз қалмайды.</p><p>Сонымен қатар оқушының ата-анасы мән-жайды анықтау үшін мектепке шақырылған. Білім бөлімінің өкілдері оларға жалған аккаунттан жарияланған жазбаның авторын анықтау мақсатында құзырлы органдарға жүгіну тәртібін түсіндірген.</p><p>Қазір жағдай Жылыой аудандық білім бөлімінің бақылауында.</p><h2>Еске салсақ, Атыраудағы мектептердің бірінде эвакуация кезінде <a href="https://stan.kz/atyraudagy-mektepte-oqu-zattygu-kezinde-balalar-birin-birip-taptap-zar-442523/">оқушылар бір-бірін итеріп, бірнеше бала жарақат</a> алды. Оқиға 17 қарашада болған. </h2></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық әйел TikTok-тағы тікелей эфирі үшін психикалық орталыққа жатқызылды (видео)</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstandyq-aiel-tiktok-tagy-tikelei-efiri-usin-psixikalyq-ortalyqqa-442550/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstandyq-aiel-tiktok-tagy-tikelei-efiri-usin-psixikalyq-ortalyqqa-442550/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 22:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795020813fbd302c45390836cc5fe8c55751acc06_webp.webp"
                        length="56688"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Семей қаласының 53 жастағы тұрғыны TikTok әлеуметтік желісінде тікелей эфир кезінде былапыт сөздер айтқан. Осы оқиғадан кейін әйел психикалық денсаулық орталығына мәжбүрлі түрде емделуге жіберілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агент...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Тікелей эфирдегі әйел" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795020813fbd302c45390836cc5fe8c55751acc06_webp.webp" style="width: 1400px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Семей қаласының 53 жастағы тұрғыны TikTok әлеуметтік желісінде тікелей эфир кезінде былапыт сөздер айтқан. Осы оқиғадан кейін әйел психикалық денсаулық орталығына мәжбүрлі түрде емделуге жіберілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Абай облыстық полиция департаментінің мәліметінше, полицейлердің назарына әйелдің әлеуметтік желідегі тікелей эфирі іліккен. Эфир барысында ол әдепсіз сөздер айтып, балағаттаған.</p><p>Құқық қорғау органдары әйелдің жеке басын жедел анықтаған. Тексеру барысында әйелдің бұған дейін де осындай құқық бұзушылық жасағаны, биыл тамыз айында сот оны осыған ұқсас әрекеті үшін әкімшілік қамауға алғаны анықталды.</p><p>Бұл жолы полицейлер әйелдің үйіне жедел жәрдем бригадасымен бірге барған. Сондай-ақ оның бірге тұратын азаматы да әйелдің үстінен шағым түсірген.</p>"Әйел психикалық денсаулық орталығына үш ай мерзімге мәжбүрлі түрде жатқызылды", – делінген полиция хабарласында.<p>Полиция департаменті әлеуметтік желілерде қоғамдық тәртіпті бұзу заңда белгіленген жауапкершілікке әкеп соғатынын еске салды. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін астаналық әйел <a href="https://stan.kz/astanalyq-aiel-tiktok-tagy-tikelei-efiri-usin-aiyppul-arqalady-441955/">TikTok-тағы тікелей эфирі үшін айыппұл арқалағаны туралы</a> жазған едік.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Df4n224O1RP/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Df4n224O1RP/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Df4n224O1RP/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Абай Облысының Полиция Департаменті (@abai_department_police)</a></p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда емханалардағы қабылдау тәртібін өзгерту ұсынылды: Не өзгереді</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-emxanalardagy-qabyldau-tartibin-ozgertu-usynyldy-ne-ozgere-442549/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-emxanalardagy-qabyldau-tartibin-ozgertu-usynyldy-ne-ozgere-442549/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 21:28:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795019295310ff29fd6f6f0f8248bca2dd3c20c22_webp.webp"
                        length="69758"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда емханаларда медициналық қызмет көрсету тәртібін өзгерту ұсынылды. Денсаулық сақтау министрлігі әзірлеген жобаға сәйкес, дәрігерлер бір қабылдау кезінде науқасты тексеріп қана қоймай, медициналық көрсетілімдер болса, ре...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Дәрігер мен науқас " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795019295310ff29fd6f6f0f8248bca2dd3c20c22_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда емханаларда медициналық қызмет көрсету тәртібін өзгерту ұсынылды. Денсаулық сақтау министрлігі әзірлеген жобаға сәйкес, дәрігерлер бір қабылдау кезінде науқасты тексеріп қана қоймай, медициналық көрсетілімдер болса, рецепт жазып, анықтама беріп, профилактикалық қызметтерді де көрсете алады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Министрліктің <a href="https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15946638">бұйрық жобасында</a> амбулаториялық көмек көрсету қағидаларына бірқатар өзгеріс енгізу көзделген.</p><h3>Бір қабылдауда бірнеше қызмет көрсетіледі</h3><p>Жаңа тәртіп бойынша дәрігер науқасты қабылдау барысында оның жағдайын бағалап, қажеттілігіне қарай дәрі-дәрмекке рецепт жазып, тиісті анықтамаларды рәсімдей алады. Сонымен қатар алдын алу шараларын да сол қабылдау кезінде жүргізуге мүмкіндік беріледі.</p><p>Бұдан бөлек, егер пациент басқа созылмалы ауруы бойынша жоспарлы бақылаудан өтіп жүрсе, оған қатысты медициналық шаралардың нәтижелері де сол қабылдау аясында ескерілуі мүмкін. Бұл үшін жеке қабылдау рәсімдеу талап етілмейді.</p><h3>Диагностикалық тексерулердің мүмкіндігі кеңейеді</h3><p>Жоба аясында медициналық көрсетілімдер болған жағдайда жүргізілетін зерттеулердің ең төменгі тізбесін бекіту ұсынылып отыр. Қажет болған жағдайда дәрігер науқастың денсаулық жағдайына қарай қосымша тексерулер тағайындай алады.</p><p>Атап айтқанда, В және С вирустық гепатиттерін анықтау мүмкіндіктерін кеңейту, соның ішінде экспресс-диагностика әдістерін қолдану қарастырылған.</p><p>Сондай-ақ міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) аясында қан ұю жүйесінің бұзылыстары және жүйке-бұлшықет жүйесінің аурулары бар пациенттерге арналған тексерулер тізбесін нақтылау ұсынылған.</p><p>Барлық қосымша зерттеулерді дәрігер медициналық көрсетілімдерге сәйкес тағайындайды.</p><h3> </h3><h3>Дәрігерлердің құжат рәсімдеу жұмысы азаяды</h3><p>Өзгерістердің тағы бірі медициналық ақпараттық жүйелерге қатысты. Қабылдау кезінде көрсетілген қызметтер мен жазылған рецепттер туралы мәліметтерді жүйеге автоматты түрде енгізу жоспарланып отыр.</p><p>Денсаулық сақтау министрлігінің пікірінше, бұл дәрігерлердің құжаттарды қолмен толтыруға жұмсайтын уақытын қысқартып, науқастарға көбірек көңіл бөлуіне мүмкіндік береді.</p><p>Министрлік ұсынған өзгерістердің негізгі мақсаты – медициналық көмектің қолжетімділігі мен қолайлылығын арттыру. Әсіресе емханаға тұрақты түрде қаралып, бақылаудан өтуі қажет созылмалы аурулары бар науқастар үшін бұл тәртіптің маңызы зор болмақ.</p><p>Айта кетейік, әзірге бұл – бұйрық жобасында ұсынылған өзгерістер. Құжат қабылданған жағдайда амбулаториялық көмек көрсету тәртібіне тиісті түзетулер енгізіледі.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін денсаулық сақтау министрлігі <a href="https://stan.kz/nauqastardyn-pikiri-esepteledi-qazaqstanda-emxanalardy-bagalau-zuiesi-440726/">елімізде емханаларды бағалау жүйесі өзгеретінін</a> мәлімдеген еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>“Таныстарын шақырып, зорлатқан”: Балқашта 13 және 15 жастағы апалы-сіңлілерді жезөкшелікке мәжбүрлеген күдіктілер ұсталды</title>
                <link>https://stan.kz/balqasta-13-zane-15-zastagy-qyzdardy-zorlap-zezokselikke-mazburlegen-k-442548/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/balqasta-13-zane-15-zastagy-qyzdardy-zorlap-zezokselikke-mazburlegen-k-442548/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 20:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950157196b4bda5757d7f662446c58d8c637590c_webp.webp"
                        length="60900"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қарағанды облысының Балқаш қаласында 13 және 15 жастағы екі жасөспірім қызға қатысты жыныстық зорлық-зомбылық жасалғаны туралы қылмыстық іс тергеліп жатыр. Қыздардың туысы олардың бірнеше ай бойы соққыға жығылып, қорлық көргенін ж...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Күдіктіні ұстау сәті" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950157196b4bda5757d7f662446c58d8c637590c_webp.webp" style="width: 1400px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Қарағанды облысының Балқаш қаласында 13 және 15 жастағы екі жасөспірім қызға қатысты жыныстық зорлық-зомбылық жасалғаны туралы қылмыстық іс тергеліп жатыр. Қыздардың туысы олардың бірнеше ай бойы соққыға жығылып, қорлық көргенін және жезөкшелікке мәжбүрленгенін мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Әлеуметтік желіде Балқаш тұрғынының <a href="https://t.me/qumash_kz/16929">мәлімдемесі </a>жарияланды. Ер адамның айтуынша, биыл жазда оның 13 және 15 жастағы екі жиеніне белгісіз адамдар зорлық-зомбылық көрсеткен.</p><p>Туысының айтуынша, қыздарды ұрып-соғып, денелерін темекімен күйдірген. Сондай-ақ видеода жасөспірімдерге есірткілік әсері бар препараттар араластырылған ішімдік ішкізіп, жыныстық қатынасқа тұсуге мәжбүрлегені айтылған.</p><p>Видеода бұл іске 20-ға жуық жігіттің қатысы болуы мүмкін екені, олардың алтауы ұсталғаны айтылған.</p><p>Қыздардың әкесінің сөзінше, оқиға биыл маусым айында басталған. Сол кезде көшеде қыздармен өздерінен үлкендеу бір бойжеткен танысып, оларды дәмханаға шақырып, косметика мен түрлі ұсақ-түйек сыйлаған. Кейін ол қыздарды өзінің таныстарымен араластырған.</p>“Алғашында жаңа таныстары қыздарымыздың сеніміне әбден кірген. Бірте-бірте ішімдік ішуге және темекі шегуге көндіре бастаған. Кейін қыздарды үйге жеткізіп саламыз деп уәде беріп, таныс жігіттерін шақырған. Олар жолда екі қызды да зорлап, видеоға түсіріп алған”, – дейді қыздардың әкесі.<p>Әкесінің айтуынша, осыдан кейін қыздарды әртүрлі ер адамдармен жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүрлеген. Қарсылық білдірген жағдайда ұрып-соғып, қорқытқан. Сондай-ақ интимдік материалдарын таратамыз деп бопсалап, әкесі жұмыста болған кезде қыздарды үйден шығуға мәжбүрлеген көрінеді.</p><p>Қарағанды облыстық полиция департаментінің мәліметінше, 16 қарашада Балқаш қаласының 55 жастағы тұрғыны кәмелетке толмаған қыздарына қатысты заңсыз әрекеттер жасалғаны туралы арыз түсірген. Осы дерек бойынша қылмыстық іс қозғалды.</p>“Жедел-іздестіру іс-шараларының нәтижесінде полицейлер күдіктілерді анықтап, ұстады. Құқыққа қайшы әрекеттер әртүрлі уақытта және әртүрлі жерде жасалғаны анықталды. Ұсталғандардың барлығы уақытша ұстау изоляторына қамалды”, – деп хабарлады ведомство.<p>Полиция департаменті тергеуге тәжірибелі қызметкерлер тартылғанын және сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысы департамент басшылығының ерекше бақылауында екенін мәлімдеді.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қарағанды облысында бес жасөспірім мас күйдегі қызды дәрменсіз жағдайын пайдаланып, <a href="https://stan.kz/darmensiz-kuiin-paidalangan-qaragandy-oblysynda-qyzdy-zorlagan-bes-zas-442269/">топ болып зорлағаны үшін сотталғаны туралы</a> жазған едік.</p><p></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда энергетикалық сусындарға толық тыйым салу ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-energetikalyq-susyndarga-tolyq-tyiym-salu-usynyldy-442547/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-energetikalyq-susyndarga-tolyq-tyiym-salu-usynyldy-442547/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 19:52:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795012059095dbc283a239b914957e35dd9153358_webp.webp"
                        length="40410"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда энергетикалық сусындарды өндіруге, елге әкелуге және сатуға толық тыйым салу туралы петиция жарияланды. Оны &quot;Әкелер одағы&quot; қоғамдық бірлестігі бастамалаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Энергетикалық сусын" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795012059095dbc283a239b914957e35dd9153358_webp.webp" style="width: 1379px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда энергетикалық сусындарды өндіруге, елге әкелуге және сатуға толық тыйым салу туралы петиция жарияланды. Оны "Әкелер одағы" қоғамдық бірлестігі көтерген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Петиция Денсаулық сақтау министрлігіне жолданған. Үкімет деңгейінде қаралуы үшін құжатқа кемінде 50 мың адамның қолы жиналуы керек. Алайда әзірге петицияға 100-ге де жетпейтін адам қол қойған.</p><p>Қазақстанда 2025 жылдан бастап энергетикалық сусындарды 21 жасқа толмаған азаматтарға сатуға тыйым салынған. Ал 2026 жылдан бастап бұл өнімдерге акциз енгізілді. Дегенмен петиция авторлары қолданыстағы шектеулерді жеткіліксіз деп санайды.</p><p>Олардың пікірінше, энергетикалық сусындар тек жастардың ғана емес, ересектердің де денсаулығына зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан олар бірқатар елде мұндай сусындарды сатуға жас шектеуі енгізілгенін алға тартып, <strong>Қазақстанда бұдан да қатаң шаралар қабылдауды</strong> ұсынады.</p><p>Петицияда энергетикалық сусындардың қан қысымын көтеруі, құрамындағы қанттың көп болуы және қант алмастырғыштардың ықтимал зияны туралы зерттеулерге сілтеме жасалған. Сондай-ақ авторлар ересектердің шаршау мен ұйқының қанбауын энергетикалық сусындар арқылы өтеуге тырысатынына алаңдайды. Мұндай әдет ұйқының бұзылуына және сусындарға тәуелділіктің қалыптасуына әкелуі мүмкін деп есептейді.</p><p>Бұдан бөлек, петиция авторлары <strong>тыйымды айналып өтуге мүмкіндік беретін әрекеттерге жол бермеуді</strong> талап етеді. Атап айтқанда, өндірушілер өнімнің атауын өзгерту арқылы шектеуден жалтармауы керек. Сондай-ақ <strong>энергетикалық сусындардың жарнамасына, тегін таратылуына және әлеуметтік желілерде насихатталуына тыйым салуды</strong> ұсынады.</p><p>Петиция авторлары энергетикалық сусындарды<strong> заңсыз сатқандарға жауапкершілік енгізу қажеттігін де</strong> атап өткен.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Шымкентте 21 жасқа толмаған адамға <a href="https://stan.kz/symkentte-21-zasqa-tolmagan-adamga-energetikalyq-susyn-satqan-dukensig-441083/">энергетикалық сусын сатқан дүкеншіге 216 мың теңге айыппұл салынғаны туралы</a> жазған едік.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Бектенов &quot;Самұрық-Қазынадағы&quot; жағдайға қатысты мәлімдеме жасады</title>
                <link>https://stan.kz/bektenov-samuryq-qazyna-qoryna-zana-bassy-tagaiyndalatynyn-malimdedi-442546/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/bektenov-samuryq-qazyna-qoryna-zana-bassy-tagaiyndalatynyn-malimdedi-442546/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 19:10:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950098768aa494286dd9c8cd1f75a628b7ec34ae_webp.webp"
                        length="111108"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Премьер-министр, &quot;Самұрық-Қазына&quot; қоры директорлар кеңесінің төрағасы Олжас Бектенов қор басшылығына қатысты соңғы оқиғаларға түсініктеме берді. Ол тергеу барысы мемлекет басшысының бақылауында екенін айтып, қордың жаңа басқарма т...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Олжас Бектенов " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950098768aa494286dd9c8cd1f75a628b7ec34ae_webp.webp" style="width: 1474px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: primeminister.kz</em></figcaption> <h2>Премьер-министр, "Самұрық-Қазына" қоры директорлар кеңесінің төрағасы Олжас Бектенов қор басшылығына қатысты соңғы оқиғаларға түсініктеме берді. Ол тергеу барысы мемлекет басшысының бақылауында екенін айтып, қордың жаңа басқарма төрағасы жақын арада тағайындалатынын мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Премьер-министрдің айтуынша, қазір құқық қорғау органдары жекелеген лауазымды тұлғаларға қатысты тергеу әрекеттерін жүргізіп жатыр. Істің барлық мән-жайы тергеу аясында анықталуға тиіс.</p><p>Бектенов <strong>бұл жағдай Қордың бүкіл компаниялар тобының қызметіне күмән келтіруге негіз бола алмайтынын</strong> атап өтті.</p>"Қазір сөз нақты бір жағдай туралы болып отыр. Бұл жағдай Қордың бүкіл компаниялар тобының қызметіне күмән келтіруге негіз бола алмайды. Жақын арада "Самұрық-Қазына" АҚ Басқармасының жаңа төрағасы тағайындалады. Бұл ретте басқару ісіндегі сабақтастық пен Қор қызметінің үздіксіздігі толық қамтамасыз етіледі", – деді премьер-министр.<p>Үкімет басшысының мәлімдеуінше, қор құрамындағы барлық компания штаттық режимде жұмысын жалғастырып жатыр. Оның даму стратегиясы өзгермейді, инвестициялық және инфрақұрылымдық жобалар бекітілген жоспарға сәйкес жүзеге асырылады.</p><p>Сондай-ақ инвесторлар, кредиторлар, банктер мен халықаралық қаржы институттары алдындағы қаржылық, шарттық және борыштық міндеттемелер толық әрі уақытылы орындалады.</p><p>Сонымен қатар Бектенов қалыптасқан жағдай корпоративтік басқару жүйесін жетілдіруді және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алу шараларын күшейтуді талап ететінін айтты.</p><p>Осы мақсатта қордың және оның еншілес ұйымдарының директорлар кеңестерінің, сондай-ақ аудит пен тәуекелдерді басқару жөніндегі комитеттердің рөлін арттыру көзделіп отыр. Ішкі бақылау, комплаенс және ішкі аудит тетіктері де қайта қаралып, күшейтіледі.</p><p>Премьер-министр сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алу, мүдделер қақтығысын анықтау, шешім қабылдау үдерісінің ашықтығын арттыру және басшылардың дербес жауапкершілігін күшейтуге басымдық берілетінін жеткізді.</p>"Біздің міндетіміз тек нақты құқық бұзушылықтарға ден қоюмен шектелмейді. Ең бастысы, мұндай жағдайлардың қайталануына жол бермейтін тиімді жүйе қалыптастыру", – деді ол.<p>Мәлімдемесінің соңында Олжас Бектенов қордың стратегиялық бағыты өзгеріссіз қалатынын және тұрақтылық, ашықтық пен жауапты әріптестік қағидаттарын ұстанатынын мәлімдеді. Сондай-ақ Қазақстан халықаралық инвестициялық және қаржы қоғамдастығы үшін сенімді әріптес болып қала беретінін атап өтті.</p><p>Еске салсақ, 12 қарашада ұлттық қауіпсіздік комитеті сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі <a href="https://stan.kz/aspannan-aqsa-zaudy-qazaqstandyqtar-442300/">"Самұрық-Қазына" басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, "Қазақстан темір жолы" басшысы Елжас Отаншиевті және басқа да тұлғаларды ұстағанын растады.</a> ҰҚК мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. </p><p>Тоқаев "Самұрық-Қазына" мен ҚТЖ басшыларының ұсталуына қатысты пікір білдіріп, <a href="https://stan.kz/toqaev-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylarynyn-ustaluyna-qatysty-pikir-bil-442348/">жағдайды "ауқымды жемқорлықтың белгісі" деп атады.</a> </p><p>Президент үкімет пен бақылаушы органдарға 24 қарашаға дейін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алуға және оларды азайтуға бағытталған <a href="https://stan.kz/toqaev-ukimetke-zemqorlyqpen-kures-boiynsa-24-qarasaga-deiin-naqty-usy-442346/">нақты ұсыныстар әзірлеуді тапсырды.</a></p><p>18 қарашада сот санкциясымен “Самұрық-Қазына” ұлттық әл-ауқат қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен “Қазақстан темір жолы” ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиевты <a href="https://stan.kz/sot-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylaryn-qamauga-aluga-sankciia-berdi-442520/">қамауға алынды. </a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Дастан Сәтпаев пен &quot;Қайраттың&quot; 13 футболшысы Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері атанды</title>
                <link>https://stan.kz/qairattyn-14-futbolsysy-qazaqstannyn-enbek-sinirgen-sport-seberi-atand-442545/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qairattyn-14-futbolsysy-qazaqstannyn-enbek-sinirgen-sport-seberi-atand-442545/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 18:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Спорт</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795008987beb9531e2eea479c452b79f132b41d6d_webp.webp"
                        length="143784"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматылық &quot;Қайрат&quot; футбол клубының Чемпиондар лигасында өнер көрсеткен 14 ойыншысына &quot;Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері&quot; құрметті атағы берілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Футболшылар" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795008987beb9531e2eea479c452b79f132b41d6d_webp.webp" style="width: 1579px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Қайрат ФК</em></figcaption> <h2>Алматылық "Қайрат" футбол клубының Чемпиондар лигасында өнер көрсеткен 14 ойыншысына "Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері" құрметті атағы берілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Марапаттау рәсімі Тимур Сегізбаев атындағы академияда өтті. Футболшыларға наградаларды клубтың бақылау кеңесінің төрағасы Қайрат Боранбаев, бас директоры Асқар Есімов, сондай-ақ қазақстандық футбол ардагерлері Құралбек Ордабаев пен Ваит Талгаев табыстады.</p><p>Құрметті атаққа <strong>Темірлан Анарбеков, Дамир Қасаболат, Әділет Садыбеков, Еркін Тапалов, Александр Мрынский, Александр Широбоков, Лев Кургин, Олжас Байбек, Азамат Туяқбаев, Шерхан Қалмұрза, Мансұр Бірқұрманов, Мұхамедәлі Әбіш және Рамазан Бағдат</strong> ие болды.</p><p>Сондай-ақ марапатталған футболшылардың қатарында <strong>Дастан Сәтпаев</strong> та бар. Алайда ол қазір Англияда жүргендіктен, салтанатты рәсімге қатыса алмады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Рафаэль Уразбахтиннің <a href="https://stan.kz/rafael-urazbaxtin-qairat-futbol-klubynyn-bas-bapkeri-qyzmetinen-ketti-441446/">"Қайрат" футбол клубының бас бапкері қызметінен кеткені туралы</a> жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Үкіметтің бір парағы&quot;: Тұрсынбек Қабатовтың екінші әйелі заңды некені құнсыз етемін деп сынға қалды</title>
                <link>https://stan.kz/ukimettin-bir-paragy-tursynbek-qabatovtyn-ekinsi-aieli-zandy-nekeni-qu-442538/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ukimettin-bir-paragy-tursynbek-qabatovtyn-ekinsi-aieli-zandy-nekeni-qu-442538/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 17:51:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795008302f208f0d6798a611cef2b46bc3460c41e_webp.webp"
                        length="99968"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Танымал әзілкеш, тележүргізуші Тұрсынбек Қабатовтың екінші әйелі Айман Талғатқызы әлеуметтік желіде желі қолданушыларына жеке өміріне қатысты әңгімеге жауап беремін деп сынның астында қалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі ха...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Тұрсынбек екінші әйелі Айманмен" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795008302f208f0d6798a611cef2b46bc3460c41e_webp.webp" style="width: 1299px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Әлеуметтік желіден</em></figcaption> </figure> <h2>Танымал әзілкеш, тележүргізуші Тұрсынбек Қабатовтың екінші әйелі Айман Талғатқызы әлеуметтік желіде желі қолданушыларына жеке өміріне қатысты әңгімеге жауап беремін деп сынның астында қалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2> <p>Айман Талғатқызының жазбасы көпшіліктің ашуын туғызды. Ол өзін екінші әйел деп санамайды. </p>“Ешқашан ешкімнің көңілдесі де, тоқалы да болған емеспін. Бірінші күннен Алланың алдында мешітке барып некелескен, мұсылмандық, шариғат жолмен қиған некем бар. Менің де, оның да бір ғана некесі. Үкіметтің бір ғана парағына мәз болып жүргенде, өзіңнің зина жасап жүргеніңнен хабардар бол. Алда не болатынын білмеймін, Құдай емеспін. Қайсысың не десең де, қалай қарғасаң да Құдай қалағанша, Жер тұрғанша тұратыным анық”, – деп жазды ол.<figure style="margin: 0;"><img alt="Айман 3" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795005292da764d36b2927295e3e9cb5dbddd7143_webp.webp" style="width: 1222px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Әлеуметтік желіден</em></figcaption> </figure><p>Алайда желі қолданушылары бұл пікірмен келіспейді. Олар заңды некені құнсыздандырғаны үшін ашуға мінді.</p>“Барлық құқығыңды қорғайтын сол “үкіметтің парағы”. Алла алдында қиып берген мешіттің неке парағын алғаныңмен, күйеуің ауызша үш рет талақ айтып, маңыратып кетеді”, “Жасырын неке адал неке болып санала ма?”, “Некені қиған мешіттегі имамды жауапқа тарту керек. Мешітте неке қиярда заңды неке қағазын сұрайды. Онсыз неке қиылмайды”, “20 жылдан бері үкіметтің бір парағына риза болып жүрмін”, “5 баланың үстінен неке қию қашаннан бері “ақ неке” саналады”, – деп жарыса жазды желідегілер. <p>Кейін әзілкештің жұбайы көпшіліктің дұрыс түсінбей, байбаламға салып жатқанын айтты.</p>“Екі әйел де сүйді, екеуі де сенді, үміттенді. Әркімнің көрер жолы болды. Алла әр тарапқа өзінше сынақтармен қатар қайырын берді. “Әйелімін” деп, әйел деген атынан ауытқып кеткен, шаршап жүрген әйелдер көп. “Әйелмін” дейді, бірақ өмірде сенері тек бір парақ қағаз. Араларында сезім де, мақсат та, жетістік те жоқ. Мен соны астарлап айтқан едім”, – деп жазды Айман Талғатқызы. <p>Ол “менің де, оның да” деп екі әйелді меңзедім деп ақталды. </p><p> Желіде бұл жазбалардан кейін Тұрсынбек Қабатов мен Мөлдір Мұқанованың тұңғыш қызы Әдемі Тұрсынбекқызының желіге жариялаған жазбасы көпшіліктің көзіне түсті. Желі қолданушылары мұны Айманға берген жауабы деп топшылады.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Айман 4" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950055043d5d21c326f0c85f36262eff5b6285e7_webp.webp" style="width: 1225px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Әлеуметтік желіден</em></figcaption> </figure>"Текті жердің қызын алсаң, тойған сайын құлпырады, тексіз жердің қызын алсаң, тойған сайын құтырады", – деп қысқа қайырды бойжеткен.<p>Желі қолданушыларының бірі Айман Талғатқызына көптің сөзін көтере алмаса, парақшасын жауып, атын өзгертуге кеңес берді. </p><p>Айта кетейік, Тұрсынбек Қабатов – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, танымал әзілкеш әрі тележүргізуші. Ол сахнадағы қойылымдарында отбасылық қарым-қатынас пен қоғамдағы түрлі мәселелерді жиі қозғайды.</p><p>Еске салайық, бұған дейін продюсер Мөлдір Мұқанова әзілкеш Тұрсынбек Қабатовпен заңды түрде <a href="https://stan.kz/konildesimen-dubayga-barip-kelgen-moldir-mykanova-tyrsi-425701/">ажырасып кеткенін</a> мәлімдеді. Оның сөзінше, 14 жыл бұрын әзілкештің көңілдесі пайда болған. Сондай-ақ продюсер Тұрсынбек Қабатов <a href="https://stan.kz/barimizdi-bloktap-tastagan-moldir-mykanova-tyrsinbek-pe-425711/">балаларын бұғаттап қойғанын</a> айтты.</p><p dir="ltr">Продюсердің сұхбатынан кейін желі қолданушылары Тұрсынбек Қабатовқа <a href="https://stan.kz/konildesimen-dubayga-barip-kelgen-moldir-mykanova-tyrsi-425701/">бойкот жариялауға</a> шақырды. Оған қоса, желі қолданушылары Тұрсынбек Қабатовтың Instagram желісіндегі парақшасында түрлі пікір қалдырып жатыр.</p><p dir="ltr">Кейінірек Тұрсынбек Қабатов экс-әйелінің сұхбатына <a href="https://stan.kz/tyrsinbek-kabatov-eks-ayelinin-sykbatina-zhauap-berdi-425713/">жауап берді.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда адам өліміне әкелетін жол апаттарын азайту үшін тасжолдарды төрт жолақты ету ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-adam-olimine-akeletin-zol-apattaryn-azaitu-usin-taszoldard-442539/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-adam-olimine-akeletin-zol-apattaryn-azaitu-usin-taszoldard-442539/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 17:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795005364aa11db403c085b0bcf5aeb80fd395d54_webp.webp"
                        length="82688"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан Ішкі істер министрлігі жол-көлік оқиғаларынан қаза табатындар санын азайту үшін тасжолдарды төрт жолақты етіп кеңейтуді ұсынды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жол" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795005364aa11db403c085b0bcf5aeb80fd395d54_webp.webp" style="width: 1306px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ҚазАвтоЖол</em></figcaption> <h2>Қазақстан Ішкі істер министрлігі жол-көлік оқиғаларынан қаза табатындар санын азайту үшін тасжолдарды төрт жолақты етіп кеңейтуді ұсынды. Ведомство мәліметінше, бірқатар жол қайта жаңғыртылған соң ондағы адам өліміне әкелген апаттар саны азайған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ішкі істер министрлігі өкілі Ақтоты Боранованың айтуынша, Астана – Щучинск және Астана – Қарағанды тасжолдары қайта жаңғыртылған соң бұл бағыттарда жол апатынан қаза тапқандар саны 47%-ға азайған.</p>“Жол инфрақұрылымы жүргізушілер қателескен жағдайда да адам өміріне қауіп төнбейтіндей жобалануы керек. Мысалы, қарсы бағыттағы көліктердің бетпе-бет соқтығысу қаупін азайту үшін жолдарды төрт жолақты ету ұсынылып отыр”, – деді министрлік өкілі. <p>Қазір Қазақстанда құқық бұзушылықтарды автоматты түрде тіркейтін 33 мыңнан астам жүйе жұмыс істейді. Заң бұзушылықтардың шамамен 70%-ы осы камералардың көмегімен анықталады. Ал қала сыртындағы тасжолдарда 600-ге жуық мобильді камера кешені жұмыс істейді. Олар патрульдік полиция көліктеріне орнатылған. Сонымен қатар полиция қызметкерлері жолдағы тәртіпті бақылау үшін арнайы белгілері жоқ азаматтық көліктермен де патрульге шығады.</p><p>Еске салайық,Тоқаев халыққа арнаған Жолдауында жол салу және оны күтіп ұстау мәселесін жауапты мемлекеттік органдар бір-біріне сілтей беретінін сынға алған еді. Президент жолдардың сапасын жақсартуды талап етіп, жергілікті жолдарды қоса алғанда, елдегі барлық автомобиль жолына жауапкершілікті Көлік министрлігіне жүктеуді тапсырды.</p><p>Бұған дейін, үш жыл бұрын, мемлекет басшысы “Қазақстан темір жолы” компаниясын көлік-логистика саласындағы толыққанды компанияға айналдыруды және автомобиль жолдарын салу кезіндегі мәселелерді қысқа мерзімде шешуді тапсырған.</p><p>Сондымен қатар президент 2029 жылға қарай Қазақстандағы электр энергиясы тапшылығын жойып, тұрақты энергия қорын қалыптастыру міндетін қойған еді. Ол үшін жаңа электр станцияларын салу, ескі станцияларды жаңарту, көмір мен жаңартылатын энергия көздерін дамыту және атом энергетикасының қуатын арттыру қажет екенін айтқан.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда 2027-2029 жылдары <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-aqyly-zoldarmen-zuru-quny-50-ga-deiin-qymbattauy-mumkin-441897/">ақылы жолдармен жүру тарифтері кезең-кезеңімен көтерілуі</a> мүмкін екенін жазған едік. </p><p>Көлік министрлігі 2027-2029 жылдарға арналған ақылы автомобиль жолдарымен жүру тарифтерін кезең-кезеңімен өзектендіру жоспарын бекітті. Құжатқа сәйкес, тарифтер жыл сайын көлік құралдарының санаты мен класына қарай сараланып өзгертіледі.</p><p>Атап айтқанда, жеңіл көліктер мен салмағы 10 тоннаға дейінгі жүк көліктерін қамтитын<strong> 2-5-кластағы көлік құралдары үшін тарифтерді 30%-ға дейін арттыру</strong> көзделген. Ал салмағы 10 тоннадан асатын жүк көліктерін қамтитын <strong>6-7-кластағы көліктер үшін жол ақысы 50%-ға дейін көтерілуі</strong> мүмкін.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда заң күшіне енген соң 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желідегі аккаунттары өшіріле ме</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-16-zasqa-tolmagan-balalardyn-aleumettik-zelidegi-akkauntta-442537/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-16-zasqa-tolmagan-balalardyn-aleumettik-zelidegi-akkauntta-442537/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795002850f277c8b7479bf77ad10687626aab0f7c_webp.webp"
                        length="179696"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Құрылтай отырысында депутат Александр Данилов 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салу мәселесіне қатысты пікір білдірді. Ол заң қабылданған жағдайда балалардың қазір қолданыстағы аккаунттарының тағд...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="желі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795002850f277c8b7479bf77ad10687626aab0f7c_webp.webp" style="width: 1706px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: aztecalaguna.com</em></figcaption> <h2>Құрылтай отырысында депутат Александр Данилов 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салу мәселесіне қатысты пікір білдірді. Ол заң қабылданған жағдайда балалардың қазір қолданыстағы аккаунттарының тағдыры не болатынын түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Журналистердің айтуынша, заң жобасын әзірлеу кезінде бұрыннан ашылған аккаунттарға қатысты нақты ұстаным болмаған. Алайда Құрылтайдың қарауына ұсынылған нұсқада заң күшіне енгеннен кейін балалардың аккаунттары өшірілетіні жазылған.</p><p>БАҚ өкілдері өтпелі кезең қанша уақытқа созылатынын және жасөспірімдердің туған күнін өзгертіп, қайта аккаунт ашуына қалай тосқауыл қойылатынын сұрады.</p><p>Александр Даниловтың айтуынша, жасөспірімдердің қайта тіркелуіне жол бермеу мәселесі қазір талқыланып жатыр. Сонымен қатар кей балалар VPN арқылы жас шектеуін айналып өтуі мүмкін екені де ескерілген.</p>“Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылғыны немесе телефон нөмірін пайдаланушының жеке басына байланыстыруды ұсынып отыр. Бірақ нақты тетігін әлі пысықтау керек. Өтпелі кезеңнің ұзақтығы мен басқа да мәселелер жұмыс топтарында талқыланады. Бұл талаптарды кезең-кезеңімен қалай енгізуге болатынын анықтап, халықаралық тәжірибені зерттеуіміз керек. Аустралия, Түркия және Еуропалық одақ елдерінің тәжірибесін қарастырып жатырмыз”, – деді депутат.<p>Оның айтуынша, жаңа ережелерді енгізу кезінде заманауи технологиялардың мүмкіндіктері ескерілуі керек. Сонымен қатар балалардың білім алуға қажет ақпарат пен материалдарға қол жеткізуіне шектеу қойылмауы маңызды.</p><p>Депутат бұл мәселелердің әлі де талқыланып жатқанын айтты. Заң жобасында балалардың әлеуметтік желіге қайта тіркелуіне жол бермеу және жасын анықтау сияқты нақты тетіктер екінші оқылымға дейін пысықталмақ.</p><p>Еске салайық, 2025 жылы желтоқсанда Қазақстанда 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салу туралы заң жобасы қоғамдық талқылауға шығарылды. Ал 2026 жылы мамырда құжат мемлекеттік органдармен келісу кезеңінде болған.</p><p>Бұған дейін президент Қасым-Жомарт Тоқаев та 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерге тіркелуіне шектеу қою мәселесіне қатысты пікір білдірген еді.</p><p>Заң жобасын талқылаудың бастапқы кезеңінде балалардың қолданыстағы аккаунттарын уақытша бұғаттау мүмкіндігі де айтылған.</p><p>Ал мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев Құрылтай отырысында онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заңнамалық түзетулерді таныстырды.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін үкімет 1<a href="https://stan.kz/elimizde-16-zasqa-tolmagandardyn-aleumettik-zelidegi-akkaunttaryna-uaq-440599/">6 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желіде тіркелуіне шектеу қою үшін </a>олардың жасын анықтаудың бірнеше тәсілін қарастырып жатқанын хабарлаған. Олардың қатарында бет-жүзді тану және қолданушының әлеуметтік желідегі әрекетін талдау технологиялары бар. Сонымен қатар премьер-министр Олжас Бектенов 16 жасқа толмаған балалардың бұрыннан ашылған аккаунттарын уақытша тоқтату мүмкіндігі қарастырылатынын айтқан.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда коммуналдық тарифтерді кезең-кезеңімен көтеру ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/xalyqaralyq-valiuta-qory-qazaqstanga-kommunaldyq-tarifterdi-kezen-keze-442544/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/xalyqaralyq-valiuta-qory-qazaqstanga-kommunaldyq-tarifterdi-kezen-keze-442544/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:44:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2025/09/full_1758770795e7f7b2c2ecc5111c4cca29b6f858d112_webp.webp"
                        length="86358"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Халықаралық валюта қоры Қазақстанға электр энергиясы, жылу, су және басқа да коммуналдық қызметтердің тарифтерін біртіндеп көтеруді ұсынды. Қордың пікірінше, тарифтер қызмет көрсетуші компаниялардың нақты шығындарын жабатындай дең...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Shutterstock коммуналдық тарифтер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2025/09/full_1758770795e7f7b2c2ecc5111c4cca29b6f858d112_webp.webp" style="font-size: 1.5vw; width: 1200px; height: 797px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color: rgb(184, 184, 184); font-size: 0.85rem; margin-top: 5px;"><em>Фото: Shutterstock</em></figcaption> </figure> <h2> </h2> <h2>Халықаралық валюта қоры Қазақстанға электр энергиясы, жылу, су және басқа да коммуналдық қызметтердің тарифтерін біртіндеп көтеруді ұсынды. Қордың пікірінше, тарифтер қызмет көрсетуші компаниялардың нақты шығындарын жабатындай деңгейге жетуі керек. Бұл туралы Stan.kz хабарлайды.</h2> <p>Мұндай ұсыныс Халықаралық валюта қоры миссиясының Қазақстандағы 2026 жылғы консультацияларының қорытындысы бойынша жарияланған мәлімдемеде айтылған. Құжат 17 қарашада жарияланды.</p><p>Қор өкілдерінің пікірінше, коммуналдық тарифтерді белгілеу кезінде ашық әрі түсінікті жүйе қолданылуы қажет. Ол қызмет көрсетуші кәсіпорындардың нақты шығындарын ескеріп, ұзақ мерзімді жоспарлауға негізделуі тиіс.</p><p>Бұл тәсіл коммуналдық компанияларға инфрақұрылымды жаңартуға қаражат бөлуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар тұтынушылар үшін бағаның күрт әрі күтпеген жерден өсуіне жол бермеуге бағытталған.</p><p>Алайда Халықаралық валюта қоры тарифтерді өткен жылғы инфляция деңгейіне автоматты түрде индекстеуді қолдамайды. Қордың пайымынша, баға нақты шығындарға сүйене отырып, алдын ала болжанатын тәртіппен өзгеруі керек.</p><h3 style="text-align: center;">Коммуналдық тарифтердің өсуі инфляцияға әсер етуі мүмкін</h3><p>Халықаралық валюта қоры коммуналдық қызметтер бағасының қайта көтерілуі инфляциялық қысымды күшейтуі мүмкін екенін де ескертті.</p><p>Қордың бағалауынша, 2027 жылы Қазақстандағы баға өсіміне мемлекеттік шығындардың ұлғаюы, Ұлттық қор қаражатын пайдалану көлемінің артуы және мемлекеттік кәсіпорындардың квазимемлекеттік қызметінің кеңеюі әсер етуі мүмкін.</p><p>Сондықтан қор бюджет шығындарын қатаң бақылауды және Ұлттық қордан берілетін трансферттерді шектеуді ұсынады. Сондай-ақ мұнай бағасының құбылуына байланысты экспорттан түсетін қосымша кірісті жинақтап, мұнайға қатысы жоқ бюджет түсімдерін арттыру қажеттігін атап өткен.</p><h3 style="text-align: center;">Мемлекеттік компанияларды жекешелендіруді жеделдету ұсынылды</h3><p>Халықаралық валюта қоры Қазақстанға мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру мен қайта құрылымдауды жеделдетуді де ұсынды.</p><p>Бұдан бөлек, қор ірі инфрақұрылымдық жобалардың құнын мұқият есептеп, жобаларды іріктеу мен мемлекеттік сатып алу рәсімдерінің ашықтығын арттыру қажет деп санайды.</p><p>Мемлекеттік кәсіпорындардың қарыз алу, несие беру, кепілдік беру және инвестициялық жоспарларын республикалық бюджетпен үйлестіру де ұсыныстар қатарында.</p><p>Қордың пікірінше, мемлекет экономикаға араласуын азайтып, жеке сектордың рөлін күшейтуі, кәсіпкерлік ортаны жақсартып, меншік құқығын қорғауды қамтамасыз етуі керек.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-zaryq-su-men-zylu-tarifteri-zyl-sonynda-osui-mumkin-441793/">жарық, су мен жылу тарифтері жыл соңында өсуі </a>мүмкін екені айтылған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Астанада ағаштарға цифрлық паспорт берілетін жаңа саябақ ашылады</title>
                <link>https://stan.kz/astanada-agastarga-cifrlyq-pasport-beriletin-zana-saiabaq-asylady-442536/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/astanada-agastarga-cifrlyq-pasport-beriletin-zana-saiabaq-asylady-442536/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:37:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179500133954351a79380c1ad00dc35fd9479108d0_webp.webp"
                        length="208738"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>18 қараша күні &quot;Таза Қазақстан&quot; жалпыұлттық бастамасы аясында ағаш отырғызу экологиялық іс-шарасы өтті. Nazarbayev University кампусындағы жаңа саябаққа студенттер мен Астана тұрғындары 500 түп ағаш отырғызды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h2><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179500133954351a79380c1ad00dc35fd9479108d0_webp.webp" style="width: 1597px; height: 900px;" />18 қараша күні “Таза Қазақстан” жалпыұлттық бастамасы аясында ағаш отырғызу экологиялық іс-шарасы өтті. Nazarbayev University кампусындағы жаңа саябаққа студенттер мен Астана тұрғындары 500 түп ағаш отырғызды. Жаңа саябақ елордадағы жасыл желек аумағын кеңейтіп, қала тұрғындарының демалып, серуендеуіне қолайлы қоғамдық кеңістік қалыптастыруды көздейді. Іс-шара басталғанға дейін саябақ аумағына 4500 түп ағаш отырғызылған.</h2> </figure> <p>Жобаның негізгі идеясы – адам өміріндегі маңызды кезеңдерді табиғатқа қамқорлық жасаумен ұштастыру. Оған жас жұбайлар, жас ата-аналар және университеттің бірінші курс студенттері қатысты. Олар үшін ағаш отырғызу отбасының құрылуы, сәбидің дүниеге келуі немесе студенттік өмірдің басталуы сияқты жаңа өмір кезеңдерінің символына айналды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795001339b2ede2218a2f6715df01c58040f6a8ef_webp.webp" style="width: 1597px; height: 900px;" />Жаңа саябақтың ерекшеліктерінің бірі – әр ағашқа цифрлық паспорт беру. Арнайы сайтта әр ағаш пен оны отырғызған адам туралы ақпарат орналастырылады. Қатысушылар ағаштардың өсу барысын бақылап, топырақ пен судың жай-күйін бақылай алады. Сондай-ақ олар саябақтағы жасыл желекті күтіп-баптау жұмыстарына қатыса алады.</figure> <figure style="margin: 0;"> <p><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950013394c2de82fa118c29e8400d9fbcbabd877_webp.webp" style="width: 1597px; height: 900px;" /></p> <p>Жаңа саябақ қала тұрғындары мен қонақтары үшін ашық болады. Экологиялық жобаның мақсаты – табиғатқа жанашырлықпен қарау мәдениетін қалыптастыру, жастарды қоғамға пайдалы істерге тарту және қоршаған ортаға ұзақ мерзімді қамқорлық жасауға ынталандыру.</p> </figure>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың салығын өзгертуді ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-ozin-ozi-zumyspen-qamtygandardyn-salygyn-ozgertudi-usynyld-442542/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-ozin-ozi-zumyspen-qamtygandardyn-salygyn-ozgertudi-usynyld-442542/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_1793368942a3f86d015484501519c2570be03a3899_webp.webp"
                        length="88648"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтардың табысын есептеу тәртібі мен салық лимитін өзгерту ұсынылды. Депутаттар такси жүргізушілері мен курьерлердің табысынан цифрлық платформалардың комиссиясын алып тастап, маусымдық ж...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="салық" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_1793368942a3f86d015484501519c2570be03a3899_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> </figure><h2>Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтардың табысын есептеу тәртібі мен салық лимитін өзгерту ұсынылды. Депутаттар такси жүргізушілері мен курьерлердің табысынан цифрлық платформалардың комиссиясын алып тастап, маусымдық жұмыс істейтін азаматтар үшін айлық шектеуді жылдық лимитке ауыстыруды ұсынды. Бұл туралы Stan.kz хабарлайды.</h2><p>Мұндай бастаманы Құрылтай депутаты, “Ақ жол” фракциясының өкілі Олжас Нұралдинов көтерді. Ол жаңа Салық кодексіндегі өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға қатысты талаптарды қайта қарау жөнінде премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринге депутаттық сауал жолдаған.</p><p>Депутаттың айтуынша, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілген жаңа салық режимі өз бетінше жұмыс істейтін азаматтардың еңбек ерекшеліктерін толық ескермейді.</p><h3 style="text-align: center;">Такси жүргізушілері мен курьерлердің табысын қайта есептеу ұсынылды</h3><p>Депутат көтерген мәселелердің бірі цифрлық платформалар арқылы жұмыс істейтін азаматтарға қатысты. Мәселен, Яндекс Go сервисінің комиссиясы кей жағдайда тапсырыс құнының 23%-ына дейін жетеді. Бұл қаражат платформаның өзінде қалып, жүргізушіге немесе курьерге түспейді.</p><p>Осыған байланысты депутат комиссияны азаматтың табысына қосып есептеу әділетсіз деп санайды.</p><p>Мысалы, жолаушы такси қызметі үшін 10 мың теңге төлесе, оның 2 300 теңгесі платформаның комиссиясына кетеді. Ал жүргізушіге басқа ұсталымдар мен шығындарды есептемегенде 7 700 теңге ғана қалады.</p><p>Сондықтан депутаттар салық пен міндетті төлемдерді есептеу кезінде платформаның комиссиясын шегеріп, азаматтың қолында нақты қалатын соманы ғана табыс ретінде есептеуді ұсынып отыр.</p><p>Қазір өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар жеке табыс салығынан босатылғанымен, табысының 4%-ы көлемінде әлеуметтік төлем жасайды. Сол себепті табысты есептеу тәртібі олардың төлейтін міндетті жарналарына тікелей әсер етеді.</p><h3 style="text-align: center;">Айлық лимитті жылдық шектеуге ауыстырмақ</h3><p>Екінші ұсыныс маусымдық жұмыс істейтін азаматтарға қатысты. Қазір өзін-өзі жұмыспен қамтығандар арнайы салық режимін қолдану үшін ай сайынғы табысы 300 айлық есептік көрсеткіштен аспауы керек. 2026 жылы бұл сома 1 миллион 297 мың 500 теңгеге тең.</p><p>Алайда депутаттың пікірінше, мұндай талап туризм, құрылыс, тұрғын үй жөндеу, жолаушылар тасымалы және абаттандыру саласында жұмыс істейтіндерге қолайсыздық туғызады. Себебі бұл бағыттарда табыс жыл бойы біркелкі түспейді. Мысалы, жазда тапсырыс көбейсе, қыста жұмыс көлемі азаюы мүмкін.</p><p>Депутат екі азаматтың табысын салыстырған. Біріншісі ай сайын 500 мың теңгеден тауып, жылына 6 миллион теңге табыс табады. Екіншісі тек төрт ай жұмыс істеп, айына 1,5 миллион теңгеден алады. Оның да жылдық табысы 6 миллион теңге болады.</p><p>Алайда екінші азамат айлық лимиттен асып кеткендіктен, арнайы салық режимін қолдану құқығынан айырылуы мүмкін.</p><p>Осыған байланысты “Ақ жол” фракциясы ай сайынғы 300 АЕК шектеуін жылына 3 600 АЕК лимитіне ауыстыруды ұсынып отыр. 2026 жылғы көрсеткішпен есептегенде, бұл 15 миллион 570 мың теңге болады.</p><p>Яғни депутаттар жылдық табыс шегін ұлғайтуды емес, азаматтарға табысын жыл бойы икемді түрде алуға мүмкіндік беруді көздейді.</p><p>Әзірге бұл ұсыныстар депутаттық бастама деңгейінде қалып отыр. Фракция Үкіметтен Салық кодексіне тиісті өзгерістер енгізу мәселесін қарастыруды сұраған.</p><p>Еске салсақ, Қазақстанда енді такси мен курьер қызметіндегі <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-endi-taksi-men-kurer-qyzmetindegi-komissiiany-asyq-korsetu-440499/">комиссияны ашық көрсету</a> талап етіледі.</p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматының ауызсуын қайнату керек пе: Судан табылған бактерияға қатысты мамандар не дейді</title>
                <link>https://stan.kz/qandai-su-isip-zurmiz-almatydagy-zertteu-kumandi-natize-korsetti-442496/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qandai-su-isip-zurmiz-almatydagy-zertteu-kumandi-natize-korsetti-442496/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Атамбаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949214725b282a7172f17cf0211ba8ee7efafc2b_webp.webp"
                        length="67092"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда ауызсу сапасына қатысты күмән туындады. Тұрғын зертханаға тапсырған төрт су сынамасының барлығынан синегной таяқшасы анықталғанын айтады. Қауіпті бактерия кран суынан да, сүзгіден өткен судан да табылған. Ал &quot;Алматы Су&quot; м...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="крандағы судан бактерия табылды" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949214725b282a7172f17cf0211ba8ee7efafc2b_webp.webp" style="width: 1348px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> </figure> <h2> </h2> <h2>Алматыда ауызсу сапасына қатысты күмән туындады. Тұрғын зертханаға тапсырған төрт су сынамасының барлығынан көк іріңді таяқша анықталғанын айтады. Бактерия кран суынан да, сүзгіден өткен судан да табылған. Ал "Алматы Су" мекемесі өз зерттеуінде мұндай микроорганизм анықталмағанын мәлімдеді. Алайда кәсіпорынның синегной таяқшасын анықтауға қажетті зерттеу мүмкіндігіне қатысты сұрақтар туындады. Осыған байланысты Stan.kz мәселені зерттеп көрді.</h2> <p>Зерттеуге сәйкес барлық төрт үлгіден <strong>Pseudomonas aeruginosa – медицинада көк іріңді таяқша деп аталатын бактерияның өсуі тіркелген.</strong> Бұл ылғалды ортада, соның ішінде суда тіршілік ете алатын шартты-патогенді микроорганизм. Ол әсіресе иммунитеті әлсіреген адамдар үшін қауіпті болуы мүмкін.</p> <p>Ағзаға түскен жағдайда тыныс алу жолдарын, теріні, жараларды және басқа да мүшелерді зақымдайтын инфекциялар туындатуы ықтимал.</p> <p>Зертханаға алғашқы су үлгілері 14 қыркүйекте тапсырылған. Оның бірі тазартылған, екіншісі сілтілі су болған. 17 қыркүйекте дайындалған №4685К хаттамасында тазартылған судың жалпы микробтық саны <strong>35 КОЕ/см³</strong> болғаны көрсетілген.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="судың сынамасы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794920953f1c47f08067c68e2b6dd241ff3a6b2dd_webp.webp" style="width: 637px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Алматы тұрғынының жеке архивінен</em></figcaption> </figure> <p>Бұл белгіленген <strong>50 КОЕ/см³ нормасынан аспайды.</strong> Алайда зертхананың ескертпесінде осы үлгіден көк іріңді таяқшаның өсуі анықталғаны жазылған.</p> <p>Ал сілтілі судың нәтижесі бұдан да алаңдатарлық. №4684К хаттамасы бойынша, оның жалпы микробтық саны <strong>210 КОЕ/см³-ге жеткен. Бұл рұқсат етілген 50 КОЕ/см³ көрсеткішінен 4,2 есе жоғары.</strong> Оның үстіне, осы үлгіден де Pseudomonas aeruginosa анықталған.</p> <p>28 қыркүйекте зертханаға тағы екі сынама тапсырылған. Дәл осы жолы краннан алынған су мен сүзгіден өткен сілтілі су тексерілген. 2 қазанда рәсімделген №4931К хаттамасында кран суының жалпы микробтық саны <strong>8 КОЕ/см³</strong>, ал сүзгіден өткен судың бұл көрсеткіші <strong>12 КОЕ/см³</strong> болған. Екі нәтиже де белгіленген нормадан төмен.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="судың сынамасы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949209857412b54d22c3b458c703ef2348cf61be_webp.webp" style="width: 640px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Алматы тұрғынының жеке архивінен</em></figcaption> </figure> <p>Бірақ микробтық көрсеткіштердің қалыпты болуы судың толық қауіпсіз екенін білдірмейді. Себебі зертхананың ескертпесінде <strong>екі үлгіден де көк іріңді таяқшаның өсуі тіркелген.</strong></p> <p>Осылайша <strong>14 және 28 қыркүйекте алынған төрт түрлі су үлгісінің барлығынан бір бактерияның өсуі анықталған.</strong> Оның ішінде кран суы да, сүзгіден өткен су да, тазартылған және сілтілі су да бар.</p> <p>Зерттеу хаттамаларында судың басқа физика-химиялық көрсеткіштері негізінен белгіленген шектен аспаған. Атап айтқанда, су құрамындағы хлоридтер, сульфаттар, минералдану деңгейі, кермектілік, лайлылық және pH көрсеткіштері зертханалық нормаларға сәйкес келген.</p> <p>Алайда судың химиялық құрамы талапқа сай болғанымен, <strong>микробиологиялық қауіпсіздігіне қатысты сұрақ туындайды.</strong> Әсіресе сүзгіден өткен судан да бактерияның анықталуы сүзгі жүйесінің тиімділігі мен тазалығын тексеру қажеттігін көрсетеді.</p> <p>Зертхана құжаттары бактерияның нақты қайдан пайда болғанын анықтамайды. Оның <strong>су құбырынан, сүзгі жүйесінен немесе сынама алу кезінде түсуі мүмкін екені әзірге белгісіз.</strong> Сондай-ақ хаттамаларда бактерияның нақты концентрациясы көрсетілмеген.</p> <p>Дегенмен төрт үлгінің бәрінен бірдей микроорганизмнің анықталуы қосымша тексеруді қажет етеді. Ең бастысы, мұндай жағдай <strong>бір ғана зертханалық қорытындымен шектелмей, су көзін, сүзгі жүйесін және сынама алу тәртібін қайта тексеруге негіз болуы тиіс.</strong></p> <h3>"Аккредитациясы мен аттестациясы жоқ"</h3> <p>Осы ретте Қазақстан тұтынушылар ұлттық лигасының президенті Светлана Романовская да Алматыдағы ауызсудан синегной таяқшасы анықталғанын растады.</p> <p>Романовская бұл мәселені Қазақстан баспасөз клубында өткен баспасөз мәслихатында көтерді. Оның айтуынша, бір тұтынушы краннан ағатын судың сапасын жақсарту үшін арнайы сүзгі сатып алып, үйіне орнатқан. Алайда сүзгіден өткен судың қауіпсіздігін тексеруді ұйғарған.</p> "Ол сүзгіден өткен судың қаншалықты қауіпсіз екенін және ауызсуға қойылатын микробиологиялық талаптарға сәйкестігін тексергісі келді. Осы мақсатта аккредиттелген зертханаға жүгініп, су сынамасын тапсырды. Мамандар арнайы ыдысқа алынған үлгілерге зертханалық талдау жүргізді. Осылайша судан синегной таяқшасы (Pseudomonas aeruginosa) анықталды", – деп түсіндірді Светлана Романовская. <p>Светлана Романовскаяның айтуынша, зертханаға кәдімгі және сілтілі су сынамалары тапсырылған. Алайда бактерия екі сынамадан да табылған.</p> "Біз әрі қарай әрекет еттік. Алматы қаласының Су арнасын шақырдық. Олар біздің синегной таяқшасына қатысты мәселе көтеріп отырғанымызды біле тұра, келіп, су сынамаларын алды. Кейін "Суда синегной таяқшасы жоқ" деп мәлімдеді. Бірақ олардың осы бактерияны анықтауға қатысты аккредитациясы да, аттестациясы да жоқ болып шықты. Мамандары, жабдықтары мен зерттеу әдістемесі жоқ, соған қарамастан суда синегной таяқшасы жоқ деп отыр", – деді Романовская. <p>Светлана Романовскаяның сөзінше, су қауіпсіздігіне қатысты мемлекеттің стандарттары мен белгілі бір көрсеткіштер бар. Алайда <strong>синегной таяқшасы міндетті түрде тексерілетін микроорганизмдер тізіміне енгізілмеген.</strong></p> "Неліктен Алматы қаласының Су арнасының синегной таяқшасын анықтауға қатысты аккредитациясы мен аттестациясы жоқ? Өйткені олар суды бұрын-соңды бұл бактерияға тексермеген. Оларда мұндай қауіпсіздік стандарттары жоқ, тексерілетін көрсеткіштер тізімінде синегной таяқшасы қарастырылмаған", – деп атап өтті ол. <p>Романовская тексерілетін микроорганизмдер тізіміне синегной таяқшасын да енгізуді талап етуді жоспарлап отырғанын айтты.</p> <h3>"Алматы Су" не дейді?</h3> <p>Алматы қаласының сумен жабдықтау жүйесіне жауапты "Алматы Су" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны жағдайға қатысты түсініктеме берді. Мекеме өкілдерінің айтуынша, кәсіпорын ауызсудың сапасын дайындау мен тұтынушыларға жеткізудің барлық кезеңінде тәулік бойы бақылап отырады.</p> <p>"Өндірістік зертханалық бақылау деректеріне сәйкес, қалалық су құбыры желісіне берілетін су белгіленген қауіпсіздік талаптарына сәйкес келеді. Әуезов көшесі, 64/4 мекенжайындағы тұрғынның өтініші бойынша кәсіпорын мамандары су сынамаларын алып, зертханалық зерттеу жүргізді. Тексерілген физикалық-химиялық және микробиологиялық көрсеткіштер бойынша нормативтерден ауытқу анықталған жоқ", – деп пікір білдірді мекеме.</p> <p>Мекеменің жауабында ұсынылған хаттамаларда <strong>микроорганизмнің краннан алынған және тұрмыстық сүзгіден өткен су сынамаларынан анықталғаны</strong> көрсетілген.</p> "Алайда хаттамаларда оны анықтау әдістемесі жазылмаған. Бұл микроорганизм орталықтандырылған ауызсудың нормаланатын микробиологиялық көрсеткіштері тізіміне кірмейді. Ұсынылған хаттамалардағы деректер микроорганизмнің қалалық су құбыры желісінде бар екенін анықтауға немесе судың гигиеналық нормативтерге сәйкес келмейтіні туралы қорытынды жасауға жеткіліксіз", – деп хабарлады "Алматы Су" өкілдері. <p>Сонымен қатар кәсіпорын зерттеу нәтижелерін қосымша тексеру үшін қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау органымен бірлесіп, су сынамаларын алуды жоспарлап отыр.</p> <p>"Алынған сынамалар суда осы микроорганизмді анықтауға аккредиттелген зертханаға қосымша зерттеу жүргізу үшін жіберіледі", – деп қорытындылады кәсіпорын.</p> <p>Мамандар суды <strong>қалалық тарату желісінен, үйге кіретін тұстан және ғимарат ішіндегі су алу нүктелерінен</strong> тексермек.</p> <h3>"СЭС суды қайнатуға болатынын айтты"</h3> <p>Редакция Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментіне ресми сауал жолдап, су сапасына қосымша зерттеу жүргізілген-жүргізілмегенін, бұл микроорганизмнің адам денсаулығына қаншалықты қауіпті екенін және тұрғындарға суды қайнатып ішу қажет пе екенін сұрады.</p> <p>Департамент мәліметінше, <strong>2026 жылғы 11 қарашада "Алматы Су" мекемесімен және зертханалық ұйымдармен бірлесіп, су сынамалары алынған.</strong> Зерттеу Романовскаяның өтінішінде көрсетілген шағын аумақта жүргізілген.</p> "Су құбырының үш нүктесінен сынама алынды. Тұрғын үйге кірер алдында, сондай-ақ пәтердің бірінші және екінші қабаттарынан. Сынама алуға Ұлттық сараптама орталығының, Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының және "Алматы Су" зертханаларының өкілдері қатысты. Жұмыс Алмалы аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының бақылауымен жүргізілді", – деп хабарлады ведомство. <p>Редакция сауалында синегной таяқшасының неліктен ауыз судың сапасын тексеру кезінде міндетті көрсеткіштер тізіміне кірмейтіні де сұралды.</p> <p>Департамент түсіндіруінше, <strong>Pseudomonas aeruginosa стандартты санитариялық-микробиологиялық зерттеу аясында міндетті түрде тексерілетін микроорганизмдер қатарына жатпайды.</strong> Себебі ауыз судың қауіпсіздігін бағалау кезінде ең алдымен фекалдық ластануды және эпидемиологиялық қауіптілікті көрсететін негізгі микроорганизмдер бақыланады.</p> "<strong>Синегной таяқшасы нәжістік ластанудың негізгі көрсеткіш микроорганизмдеріне жатпайды. Қазақстанда орталықтандырылған ауыз сумен жабдықтау жүйесінде оған тұрақты міндетті бақылау белгіленбеген", – делінген ресми жауапта.</strong> <p>Ведомствоның мәліметінше, Қазақстанда ауыз судың қауіпсіздігі <strong>жалпы микробтық сан, жалпы колиформды бактериялар және термотолерантты колиформды бактериялар</strong> сияқты көрсеткіштер арқылы бағаланады. Ал синегной таяқшасы бассейндер мен бөтелкедегі судың бақыланатын көрсеткіштері қатарына енгізілген.</p> <p>Сондай-ақ департамент бұл микроорганизмнің адам денсаулығына ықтимал әсеріне қатысты түсініктеме берді. Мамандардың айтуынша, синегной таяқшасы – шартты-патогенді микроорганизм. Ол қоршаған ортада, суда, топырақта, ағынды суларда және ылғалды беттерде кездесуі мүмкін. Бұдан бөлек, <strong>су құбырлары, резервуарлар мен тұрмыстық сүзгілер сияқты ылғалды ортада көбейе алады.</strong></p> <p>Тұрғындарды толғандырған тағы бір мәселе – ауыз суды қосымша қайнатып ішу қажеттілігі. Редакция осы сұрақты да санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментіне жолдады.</p> "Алматы қаласының тұрғындарына берілетін су белгіленген санитариялық талаптар мен гигиеналық нормативтерге сәйкес болуы тиіс. 2026 жылдың тоғыз айында қалада ауыз судың 452 сынамасы микробиологиялық, 465 сынамасы санитариялық-химиялық көрсеткіштер бойынша зерттелді. Белгіленген гигиеналық нормативтерге сәйкессіздік анықталған жоқ", – деп мәлімдеді департамент. <p>Осыған байланысты ведомство <strong>қолданыстағы гигиеналық нормативтерге сәйкес келетін суды ішер алдында міндетті түрде қосымша қайнатудың қажеті жоқ</strong> екенін атап өтті.</p> <p>Дегенмен мамандар тұрғындарға <strong>тұрмыстық су сүзгілерін дұрыс пайдалануға, картридждерін уақтылы ауыстыруға және сантехникалық жабдықтардың тазалығын сақтауға</strong> кеңес береді. Себебі су құбырынан келген су үйдің ішкі су жүйесінде қайта ластануы мүмкін.</p> <p>Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті тұрғындар судың сапасына күмәнданған жағдайда <strong>аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасына жүгініп, зертханалық тексеру жүргізу мәселесін көтере алатынын</strong> хабарлады.</p> <p data-pm-slice="1 1 []">Еске салайық, бұған дейін 2025 жылдың шілдесінде Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті<a href="https://stan.kz/sayran-kolindegi-su-sapasi-normativterge-saykes-kelmeyd-420288/"> Сайран көлінен алынған су сынамаларының гигиеналық нормативтерге сәйкес келмейтінін</a> хабарлаған еді. Зерттеу кезінде су құрамынан органикалық ластануды көрсететін аммиак азоты анықталған. Алайда микробиологиялық көрсеткіштер, соның ішінде холера вибрионы мен энтеровирустар бойынша ауытқу тіркелмеген. Сол кезде ведомство көлді қайта жаңарту және абаттандыру жұмыстары аяқталмағандықтан, тұрғындарға жағажайды пайдаланбауға кеңес берген.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>GTA 6 ойынының шығуына байланысты әлемде еңбек демалысын алатындар көбейген</title>
                <link>https://stan.kz/gta-6-oiynynyn-syguyna-bailanysty-alemde-qyzmetkerler-zappai-enbek-dem-442529/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/gta-6-oiynynyn-syguyna-bailanysty-alemde-qyzmetkerler-zappai-enbek-dem-442529/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 15:43:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949984426fb93683f3e1c5444bb161203d6adf86_webp.webp"
                        length="158594"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>GTA 6 ойынының жанкүйерлері 19 қарашаны асыға күтіп жүр. Себебі дәл осы күні көптен күткен Grand Theft Auto 6 (GTA 6) ойыны жарыққа шығады. Осыған байланысты жанкүйерлер сол күндері жұмыстан демалыс немесе қосымша демалыс күнін ал...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="GTA 6" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949984426fb93683f3e1c5444bb161203d6adf86_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Rockstar Games</em></figcaption> <h3>GTA 6 ойынының жанкүйерлері 19 қарашаны асыға күтіп жүр. Себебі дәл осы күні көптен күткен Grand Theft Auto 6 (GTA 6) ойыны жарыққа шығады. Осыған байланысты жанкүйерлер сол күндері жұмыстан демалыс немесе қосымша демалыс күнін алуға алдын ала өтініш берген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Қызметкерлерді басқаруға арналған бағдарламалық жасақтама әзірлейтін Personio компаниясы GTA 6 ойынының шығу кезеңіне сәйкес келетін еңбек демалысына өтініштер санын зерттеген. Нәтижесінде 19 қарашадан бастап мұндай өтініштер саны осы кезеңдегі орташа көрсеткіштен шамамен <strong>38%-ға</strong> артқаны анықталған.</p><p>Кейбір ойыншылар бұған дейін жиналған артық жұмыс сағаттарын демалыс күндері ретінде пайдалануды ұйғарған. Мұндай өтініштер саны да <strong>58%-ға</strong> өскен. Оның үстіне қызметкерлер тек ойын шығатын күнге ғана емес, одан кейінгі аптаға да еңбек демалысын алуды жоспарлап отыр.</p><p>Қызметкерлерді басқару бағдарламаларын ұсынатын тағы бір Remote компаниясы да GTA 6 ойынының шығуына байланысты еңбек демалысына өтініштер санын зерттеген. Компания дерегінше, мұндай өтініштер <strong>32%-ға</strong> көбейген.</p><p>Remote мәліметінше, GTA 6 шығатын кезеңге еңбек демалысын алуға әсіресе <strong>Z буынына</strong> жататын, яғни 1995-2010 жылдары туған ер адамдар  жиі өтініш берген. Олар былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда шамамен <strong>2,2 есе</strong> көп өтініш жолдаған. Одан кейін <strong>миллениалдар</strong> мен <strong>X буынының өкілдері</strong> тұр.</p><p>GTA 6 ойынының шығуын және демалысты әсіресе қаржы мен маркетинг саласында жұмыс істейтіндер асыға күтіп жүрген көрінеді. Бұл салаларда еңбек демалысына өтініштер саны қаржы секторында екі есе, ал маркетинг саласында <strong>1,75 есе артқан</strong>.</p><p>Remote компаниясы еңбек демалысына өтініштер ең көп тіркелген ел ретінде <strong>Италияны</strong> атады. Мұнда көрсеткіш әдеттегі деңгейден шамамен екі есе жоғары. Екінші орында <strong>Үндістан</strong> (<strong>1,6 есе өсім</strong>), үшінші орында <strong>Ирландия</strong> (<strong>1,57 есе өсім</strong>) тұр. Ал Ресей үздік ондыққа енбеген. Бұл елде Remote қызметін пайдаланатын компаниялар санының аздығымен байланысты болуы мүмкін.</p><p>Бір қызығы, ойыншылардың аз бөлігі ғана демалыс алу себебін өтініште ашық көрсеткен. 170 өтініштің біреуінде ғана <strong>"GTA", "Vice City", "Leonida"</strong> немесе <strong>"Rockstar"</strong> сөздері кездескен. Дегенмен бұл қалған қызметкерлердің ойынға байланысты демалыс алғысы келетінін жасырғанын білдірмейді. Кейбір компанияларда еңбек демалысына шығу себебін көрсету міндетті емес.</p><p>Бұған дейін қазақстандық режиссер Медет Шаяхметов әлем бойынша миллиондаған жанкүйер асыға күтіп отырған <a href="https://stan.kz/qazaqstandyq-rezisser-gta-vi-oiynynyn-zarnamalyq-roligin-tusirdi-442507/">Grand Theft Auto VI ойынының жарнамалық науқанына қатысқан</a> еді. Ол Rockstar Games компаниясымен бірлесіп америкалық Andrew Miami бренді шығарған арнайы киім топтамасына арналған проморолик түсірді.</p><p>Роликте режиссер GTA әлеміндегі Вайс-Сити қаласының атмосферасын жеткізген. Роликте неон шамдары, қымбат көліктер, гидроциклдер мен көше өмірі бейнеленген. Бұл көріністер GTA VI ойынындағы Майами қаласының атмосферасын және оның ерекше стилін көрсетеді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда бизнеске жүргізілетін тексерістер жүйесін өзгертпек: кәсіпкерлерге қандай жеңілдік жасалуы мүмкін</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-bizneske-zurgiziletin-tekserister-zuiesin-ozgertpek-kasipk-442540/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-bizneske-zurgiziletin-tekserister-zuiesin-ozgertpek-kasipk-442540/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 15:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17945724402ebd1ff26a6f1b0ad455fe37f461ce4c_webp.webp"
                        length="91392"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда кәсіпкерлерді жаппай тексерудің орнына, тәуекел деңгейіне қарай бақылау жүйесін енгізу ұсынылды. Бизнес-омбудсмен Қанат Нұровтың пікірінше, қолданыстағы жүйе кәсіпкерлерге түсетін әкімшілік салмақты біркелкі бөлмейді....</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жалақы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945724402ebd1ff26a6f1b0ad455fe37f461ce4c_webp.webp" style="width: 1714px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: malim.kz</em></figcaption> <h2>Қазақстанда кәсіпкерлерді жаппай тексерудің орнына, тәуекел деңгейіне қарай бақылау жүйесін енгізу ұсынылды. Бизнес-омбудсмен Қанат Нұровтың пікірінше, қолданыстағы жүйе кәсіпкерлерге түсетін әкімшілік салмақты біркелкі бөлмейді. Бұл туралы Stan.kz хабарлайды.</h2><p>Бизнес-омбудсмен Қанат Нұров Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектеновке мемлекеттік бақылау жүйесін жетілдіру жөнінде бірқатар ұсыныс жолдаған. Оның негізгі мақсаты – кәсіпкерлерді жаппай тексеруді азайтып, бақылауды нақты тәуекелдерге қарай жүргізу.</p><p>Мәселен, 2026 жылғы мәлімет бойынша, автоматтандырылған тәуекелдерді басқару жүйесі енгізілуі тиіс 66 саланың тек 15-інде ғана жұмыс істеп тұр. Қалған 51 салада мұндай жүйе әлі іске қосылмаған.</p><p>Аталған жүйе кәсіпкерлердің қызметіне қатысты деректерді талдап, оларды тәуекел деңгейіне қарай жіктеуі керек. Осылайша, тексеруге шынымен негіз бар компанияларды анықтауға мүмкіндік туады. Алайда бизнес-омбудсменнің айтуынша, жүйе әлі толыққанды жұмыс істемейді. Бұған қоса, тексерілуі тиіс кәсіпкерлердің нақты саны туралы сенімді деректер де жоқ.</p><h3 style="text-align: center;">Тексерістердің 92%-ы жоспардан тыс жүргізілген</h3><p>Бас прокуратураның құқықтық статистикасына сәйкес, 2025 жылы Қазақстандағы бизнеске жүргізілген тексерістердің 92%-ы жоспардан тыс болған.</p><p>Сонымен қатар тексеру нәтижесінде ешқандай заңбұзушылық анықталмаған жағдайлардың үлесі де өскен. Егер 2024 жылы бұл көрсеткіш 37% болса, 2025 жылы 43%-ға жеткен. Бұдан бөлек, прокуратура органдары 1,5 мыңнан астам заңсыз тексерісті анықтаған.</p><p>Кәсіпкерлерге түсетін бақылау жүктемесі бизнестің көлеміне қарай да ерекшеленеді. 2025 жылы шағын бизнес субъектілеріне орта есеппен 64 кәсіпкерге бір тексерістен келсе, орта бизнеске бір кәсіпкерге 2,5 тексерістен, ал ірі бизнеске 4,8 тексерістен келген.</p><p>Бизнес-омбудсменнің пікірінше, мұндай айырмашылық компаниялардың өсуіне де кедергі келтіруі мүмкін.</p><h3 style="text-align: center;">Айыппұлдардың 63%-ы ірі бизнеске тиесілі</h3><p>Қанат Нұров әкімшілік айыппұлдардың бөлінуіне де назар аударған. 2025 жылы бизнеске салынған айыппұлдардың жалпы көлемі 96,4 миллиард теңгені құраған. Оның 60,3 миллиард теңгесі немесе 63%-ы ірі бизнес субъектілеріне тиесілі.</p><p>Оның айтуынша, Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодекстің кәсіпкерлікке қатысты 302 бабында айыппұлдар негізінен айлық есептік көрсеткішпен белгіленген. Кәсіпорынның санатына қарай айыппұл мөлшері екі-төрт есе артуы мүмкін. Алайда компаниялардың табысы бір-бірінен ондаған, тіпті жүздеген есе ерекшеленуі ықтимал.</p><p>Ал айыппұлды пайыздық мөлшерлемемен есептеу тәсілі кодекстің тек 23 бабында ғана қарастырылған.</p><h3 style="text-align: center;">Кәсіпкерлерді тексеру жүйесін қалай өзгертпек?</h3><p>Бизнес-омбудсмен тексерістерді бір санаттағы кәсіпкерлерден екіншісіне ауыстыруды емес, бақылау жүктемесін теңестіруді ұсынады.</p><p>Осы мақсатта Үкіметке бірнеше бастама жолданған. Атап айтқанда:</p><ul> <li> <p>Тәуекелдерді бағалаудың бірыңғай әдістемесін әзірлеу. Онда дереккөздер, кәсіпорындардың тәуекел деңгейін анықтау қағидалары және тексеруге іріктеу тәртібі белгіленуі керек.</p> </li> <li> <p>Цифрлық жүйені кезең-кезеңімен енгізу. Алдымен әкімшілік қысым жоғары салалардан бастау ұсынылады.</p> </li> <li> <p>Тәуекелдерді бағалау критерийлері мен олардың салмақ коэффициенттерін ашық жариялау.</p> </li> </ul><p>Канат Нұровтың пікірінше, бірыңғай әдістемесіз цифрландыру тексерістердің объективтілігін қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан мемлекет бақылауды жаппай тексеруге емес, нақты тәуекелдерді анықтауға бағыттауы керек.</p><p>Әзірге бұл ұсыныстар Үкіметке жолданған. Оларды жүзеге асыру жөнінде нақты шешім қабылданғаны хабарланған жоқ. </p><p>Еске салсақ, Қазақстанда 2027 жылдан бастап шағын және микробизнеске үш жылдық <a href="https://stan.kz/toqaev-bizneske-us-zyldyq-moratorii-zariialaudy-usyndy-kasipkerlerdin-441543/">мораторий </a>енгізу жоспарланып отыр.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
            </channel>
</rss>
