<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
    <channel>
        <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
        <atom:link href="https://stan.kz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <atom:link href="https://pubsubhubbub.appspot.com/" rel="hub" />
        <link>https://stan.kz</link>
        <description>Бүгінгі басты жаңалықтар. Қазақстан және әлемдегі соңғы жаңалықтар. Астана, Алматы, Шымкент жаңалықтары. Қазақстандағы оқиғалар, қызықты мәліметтер</description>
        <language>kk</language>
                    <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 18:34:00 +0500</lastBuildDate>
                <image>
            <url>https://stan.kz/images/touch-icon-iphone.png</url>
            <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
            <link>https://stan.kz</link>
        </image>
                                <item>
                <title>ҚМДБ жаназа мен құдайы ас кезінде ысырапқа жол бермеуге шақырды</title>
                <link>https://stan.kz/qmdb-zanaza-men-qudaiy-as-kezinde-ysyrapqa-zol-bermeuge-saqyrdy-442446/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qmdb-zanaza-men-qudaiy-as-kezinde-ysyrapqa-zol-bermeuge-saqyrdy-442446/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 18:34:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948358352b7645b7f064be960ab8a463f727195e_webp.webp"
                        length="74770"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жаназа мен құдайы ас кезінде ысырапқа жол бермеуге шақырды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="астана мешіті" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948358352b7645b7f064be960ab8a463f727195e_webp.webp" style="width: 1227px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: depositphotos.com/sudok1</em></figcaption> <h2>Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жаназа мен құдайы ас кезінде ысырапқа жол бермеуге шақырды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Астана қаласының бас имамы Нұрбек Әуесханұлының айтуынша, мұндай жиындарды отбасының мүмкіндігіне қарай ұйымдастырып, қаралы шаңыраққа артық қаржылық салмақ түсірмеу маңызды.</p>"Ас беру – дүние көрсету емес, дұға бағыштап, марқұмды еске алып, тірілерге тағылым беру арқылы сауапты іс жасау. Сондықтан қаралы отбасына қаржылық салмақ түсірмей, ас беруді шариғатқа сай, салт-дәстүрмен сабақтастыра отырып ұйымдастыру – баршаға ортақ міндет", - деді ол.<p>Бас имамның сөзінше, марқұмның рухына Құран бағыштау, дұға жасау, мұқтаж жандарға көмектесу – сауапты амалдар. Ал елден қалмау мақсатында қарызға батып, шамадан тыс дастарқан жаю діннің ұстанымына сай келмейді.</p><p>Сонымен қатар бас имам 2020 жылы қабылданған "Ас беру мәдениеті" құжатын да еске салды.</p>"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы 2020 жылы "Ас беру мәдениеті" құжатын қабылдады. Оның негізгі мақсаты – құдайы асты шариғат шеңберінде әрі ұлттық дәстүрге сай өткізу, халықты ысыраптан сақтау және отбасыларға түсетін әлеуметтік-экономикалық салмақты азайту. Осы бағыттағы жұмыстардың жалғасы ретінде ҚМДБ жаназа мен құдайы асқа арналған бірыңғай мәзірді де бекітті. Онда нан өнімдерінен бауырсақ пен шелпек, сусыннан шай мен су, ыстық тағамнан ет немесе палау ұсынылады. Қосымша ретінде сары май, тары-талқан, қант пен кәмпит қарастырылған", – деді ол.   <p>Имам ас беру кезінде тағам түрлерін көбейтуден гөрі, оның рухани мәніне басымдық беру қажеттігін атап өтті. Оның пікірінше, ағайын-туыстың міндеті – қаралы үйдің дастарқанын сынау емес, қайғыға ортақтасып, отбасының ауыртпалығын жеңілдету.</p><p>Нұрбек Әуесханұлы ас беру мәдениетінде де қанағат, қарапайымдылық пен қайырымдылық қағидаларын басшылыққа алу керегін жеткізді.</p><p>Бас имамның пайымынша, ас берудің қадірі жайылған дастарқанның көлемімен емес, жасалған дұғамен, көрсетілген құрметпен және мұқтаж жандарға тиген көмектің нәтижесімен өлшенуге тиіс.</p><p>Еске салсақ, осыған дейін Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы ЖИ арқылы марқұмдарды жандандыруға қатысты пікір білдірген еді. Басқарма мұндай әрекеттерге түбегейлі тыйым салмайтынын және бұл әрекет адамның психологиялық жағдайына зиян келтірмеуі керек екенін айтқан. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>29 қарашада мәслихат сайлауы өтеді: Тоқаев кандидаттарға тең жағдай жасау қажет екенін айтты</title>
                <link>https://stan.kz/toqaev-maslixat-sailauyna-daiyndyqty-talqylady-442444/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/toqaev-maslixat-sailauyna-daiyndyqty-talqylady-442444/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:58:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794833700ecba49a1ae5554170a930b674fd599be_webp.webp"
                        length="154482"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Тоқаев Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіровпен кездесіп, мәслихат сайлауына дайындықты талқылады. Президент кандидаттар мен партияларға тең мүмкіндік берілуі керегін жеткізді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі х...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="сайлау депутаттар" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794833700ecba49a1ae5554170a930b674fd599be_webp.webp" style="width: 1674px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Ақорда</em></figcaption> <h2>Тоқаев Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіровпен кездесіп, мәслихат сайлауына дайындықты талқылады. Президент кандидаттар мен партияларға тең мүмкіндік берілуі керегін жеткізді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ақорданың мәліметінше Нұрлан Әбдіров президентке сайлауға дайындық жұмыстарын таныстырды. </p>“Қасым-Жомарт Тоқаевқа 29 қарашада өтетін барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауына дайындық барысы бойынша сайлау органдарының атқарып жатқан жұмысы жөнінде ақпарат берілді. Президент сайлауды "Заң және тәртіп" конституциялық қағидаты негізінде өткізу, кандидаттар мен саяси партиялардың барлығына тең жағдай жасау маңызды екенін атап өтті”, – делінген хабарламада. <p>Президент жаңа депутаттар жергілікті мәслихаттардың жұмысын едәуір күшейтеді деп атап өтті.</p><p>Еске салсақ, 12 қазанда мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазіргі мәслихаттардың өкілеттігін <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-maslixattardyn-okilettigi-merziminen-buryn-toqtatyldy-endi-440838/">мерзімінен бұрын тоқтату</a> туралы жарлыққа қол қойған еді. Барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауы <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-maslixat-deputattarynyn-kezekten-tys-sailauy-qasan-otetini-440899/">2026 жылғы 29 қарашаға белгіленді.</a> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Авторлардың өкпесі қара қазандай&quot;: Марат Омаров Нұрлан Өнербаевтың &quot;Анашым&quot; әнін неге орындамай жүргенін түсіндірді</title>
                <link>https://stan.kz/avtorlardyn-okpesi-qara-qazandai-marat-omarov-nurlan-onerbaevtyn-anasy-442445/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/avtorlardyn-okpesi-qara-qazandai-marat-omarov-nurlan-onerbaevtyn-anasy-442445/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948336950031614e8a1ae761d27faa9e7e1fbdd6_webp.webp"
                        length="92440"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Белгілі әнші әрі композитор Марат Омаров халықтың сүйікті әніне айналған “Анашым” туындысына қатысты дауға қатысты пікір білдірді. Өнер иесі әнші Нұрлан Өнербаевтың бұл шығарманы кейінгі уақытта не себепті орындамай жүргенін түсін...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Марат Омаров, Нұрлан Өнербаев" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948336950031614e8a1ae761d27faa9e7e1fbdd6_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: TALK LIKE / Видеодан скриншот / instagram.com/onerbay_nurlan/</em></figcaption> <h2>Белгілі әнші әрі композитор Марат Омаров халықтың сүйікті әніне айналған “Анашым” туындысына қатысты дауға қатысты пікір білдірді. Өнер иесі әнші Нұрлан Өнербаевтың бұл шығарманы кейінгі уақытта не себепті орындамай жүргенін түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Композитор журналист Аман Тасығанның <a href="https://www.youtube.com/watch?v=mj8k_Du0PBM">TalkLike</a> бағдарламасына берген сұхбатында “Анашым” әнінің авторлары мен Нұрлан Өнербаев арасындағы түсініспеушілікке тоқталды.</p><p>Марат Омаровтың айтуынша, әншіге туындыны орындауға ешкім тыйым салмаған. Алайда авторлар еңбегінің ескерусіз қалуына байланысты арада реніш туындаған.</p> <p>“Бәрің Нұрлан Өнербаевтың ғана әңгімесін естіп жүрсіңдер. Біз оған тыйым салған жоқпыз. Мен бармын, басқа авторлар бар. Біз тек ренішімізді айттық. Әнді айтқанда авторларды неге хабарламайсың деп ескерткенбіз. Өнербаев соған тырысып, айтпай қалды. Әйтпесе ешкім оған заң жүзінде бұл әнді айтпа деп тыйым салған жоқ”, – деді композитор.</p> <p>Сондай-ақ Марат Омаров көпшілік “Анашым” әнін Нұрлан Өнербаевтың орындауында танығанымен, туындының жарыққа шығуына және әншінің оны орындау мәнерін қалыптастыруға өзі де еңбек сіңіргенін жеткізді.</p><p>“Халық сүйіп тыңдайтын, Нұрлан Өнербаевтың әні деп қабылдайтын туындыны оған өзім үйреттім. Интонациясын дұрыстадым. Ол нота білмейді, музыкалық сауаты жоқ адам”, – деді өнер иесі.</p><p>Композитор әнге қатысты келіспеушіліктің басты себебі авторлардың аты-жөнінің аталмауы екенін тағы да атап өтті.</p> <p>“Мен ешқандай тыйым салған жоқпын. Өнербаевқа ән авторларының өкпесі қара қазандай”, – деді Марат Омаров.</p> <p>Осылайша композитор Нұрлан Өнербаевтың “Анашым” әнін орындамай жүруін арадағы ренішпен байланыстырды. Дегенмен әнді айтуға қандай да бір заңды шектеу қойылмағанын айтты.</p><p>Еске салайық, бұған дейін АҚШ-та тұратын композитор <a href="https://stan.kz/aksh-ta-tyratin-kompozitor-marat-omarov-anshi-luinani-s-415315/">Марат Омаров әнші Луинаны сотқа беретіні</a>хабарланған еді. 40 жылдан бері шырқалып келе жатқан Марат Омаровтың “Анашым” әніне қатысты дау туды. Эстрада жұлдызы Луина “Анашым” әнін мереке қарсаңында орындап, бейнебаян түсірген. Жазба соңына авторын Нұрлан Өнербаев деп көрсеткен. Басы дауға қалған әнші Луина жеке парақшасында жазба жариялап, серіктес компанияның қатысы барын айтты.  </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматы метросындағы зағип жігіттің өлімі: Бұрынғы бақылаушы екі жылдан кейін сот алдына келді</title>
                <link>https://stan.kz/almaty-metrosyndagy-zagib-zigittin-qazasy-buryngy-qyzmetker-bolgan-5-b-442439/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almaty-metrosyndagy-zagib-zigittin-qazasy-buryngy-qyzmetker-bolgan-5-b-442439/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794832731cce25237f1d327d9027a78061dc38739_webp.webp"
                        length="71304"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматы метросында көзі көрмейтін 26 жастағы ер адам қаза тапқан оқиғаға қатысты іс сотқа жетті. Айыпталушы – қайғылы оқиға болған күні жолаушыны турникеттен өткізген метроның бұрынғы қызметкері. Енді оған жеті жылға дейін бас бост...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="метро зағиб жігіттің қазасы. Сот" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794832731cce25237f1d327d9027a78061dc38739_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Желі кадрларынан скрин</em></figcaption> <h2>Алматы метросында көзі көрмейтін 26 жастағы ер адам қаза тапқан оқиғаға қатысты іс сотқа жетті. Айыпталушы – қайғылы оқиға болған күні жолаушыны турникеттен өткізген метроның бұрынғы қызметкері. Енді оған жеті жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы берілуі мүмкін. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://tengrinews.kz/news/gibel-nezryachego-metro-almatyi-spustya-goda-nachali-sudit-613145/">Tengrinews.kz</a> порталына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p>Оқиға 2024 жылдың 10 желтоқсанында<strong> "Абай" станциясында</strong> болған. Көзі көрмейтін ер адам рельске құлап кеткен. Оны құтқаруға тырысқан жолаушылар вагонды шайқап көргенімен, ер адамның өмірін сақтап қалу мүмкін болмаған.</p><p>Қазір осы оқиғаға қатысты қылмыстық іс Алматы қаласы Медеу аудандық №2 сотында қаралып жатыр. Айыпталушы –<strong> метроның бұрынғы қызметкері, бес баланың анасы Майра Болатбекова.</strong> Оған Қылмыстық кодекстің <strong>344-бабының 2-бөлігі</strong> бойынша, яғни көлік қозғалысы немесе оны пайдалану қауіпсіздігі қағидаларын бұзып, <strong>абайсызда адам өліміне әкеп соқтырды</strong> деген айып тағылған. Бұл бап бойынша<strong> 7 жылға дейін </strong>бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.</p><p>Прокурордың айтуынша, ер адаммен бірге келген жігіт кейін кетіп қалған. Одан соң басқа жолаушылар көмек ұсынған. Алайда айыптау тарапы мұны бақылаушының қызметтік міндетін орындамауына себеп ретінде қарастыруға болмайтынын айтады. Тергеу нұсқасы бойынша, ер адам вагондар арасындағы кеңістікті пойызға кіретін есік деп ойлап, рельске құлаған. Пойыз қозғалған кезде ол ауыр жарақат алып, көз жұмған.</p><p>Сотта прокурор оқиғаға қатысты айыптау актісін оқып берді. Тергеу нұсқасы бойынша, Майра Болатбекова көзі көрмейтін жолаушыны байқаса да, бұл туралы станция кезекшісіне хабарламаған.</p>"Болатбекова жолаушының өздігінен әрі қауіпсіз жүре алмайтынын көрген. Алайда станция кезекшісіне хабарлаудың орнына оны тиісті қызметкерсіз турникеттен өткізген", – делінген айыптау актісінде.<h3 style="text-align: center;">“Ол күні кассада жұмыс істеп, тек бақылаушының орнына уақытша тұра тұрдым”</h3><p>Майра Болатбекова сотта өз нұсқасын айтқан. Оның сөзінше, оқиға болған күні ол кассада жұмыс істеген. Алайда одан түскі үзіліске кеткен аға оператор бақылаушының орнына уақытша тұруды сұраған. Болатбекова метрода 2018 жылдан бері жұмыс істеген. 2024 жылдың мамырында декреттік демалыстан оралған. Алғашында турникет жанында бақылаушы болғанымен, кейін басшылықтың бұйрығымен касса операторына ауысқан. Дегенмен <strong>еңбек шартында бақылаушы болып тіркелген.</strong></p><p>Айыпталушының айтуынша, сағат 15:00 шамасында турникетке көзі көрмейтін ер адам мен бір жас жігіт келген. Жігіт екеуін тегін өткізуді сұраған. Болатбекова тегін жүру үшін арнайы карта қажет екенін түсіндіріп, ер адамға турникеттен өтуге көмектескен.</p>"Мен әлгі жігіт оны ертіп жүр деп ойладым. Бірақ ол кетіп бара жатты. Мен артынан: “Қайда барасыз? Неге көзі көрмейтін адамды соңына дейін ертіп жүрмейсіз?” деп айқайладым. Ол: “Кешіріңіз, мен оның ертіп жүрушісі емеспін. Жай ғана өтіп бара жатқан студентпін, сабаққа асығып барамын” деп жауап берді. Екі метро қызметкері мен полиция қызметкерінен ер адамды платформаға дейін шығарып салуды сұрадым. Бірақ олар жұмыс орнын тастап кете алмайтынын айтып, көмектеспеді. Мұны естіген екі қыз жолаушыны өздері шығарып салуға келісті. Олар маған: “Уайымдамаңыз, тәте, оны керек жеріне дейін шығарып саламыз”, деді. Мен қарап тұрған жоқпын, көмек іздедім. Көзі көрмейтін адамды қалай жалғыз жібере аламын?" – дейді айыпталушы.<p>Айыпталушының сөзінше, мұндай жағдайда қызметкерлер көмек шақыру үшін SOS батырмасын басуы керек болған. Алайда <strong>оқиға болған күні батырма істемеген</strong>, ал метро қызметкерлерінде рация болмаған.</p><p>Адвокат Нұртуған Өмірзақтың айтуынша, метро қызметкерлері SOS батырмасының істемейтініне бұрын да шағымданып, арнайы журналға жазған. Алайда бұл жазбалар қылмыстық іс материалдарына енбеген. Болатбекова 2025 жылдың көктемінде жұмыстан шығарылған. Ол бұл шешімге қарсы сотқа жүгінгенімен, қызметіне қайта орала алмаған.</p><p>Қорғаушы тергеу толық жүргізілмеген деп санайды. Оның сөзінше, бастапқыда метроның басқа қызметкерлері де күдікті болған, бірақ тергеу кезінде тек турникет маңындағы камера жазбасы қаралған. Ал платформадағы қызметкерлердің әрекеті зерттелмеген. Сондықтан адвокат істі қосымша тергеуге жіберуді сұрамақ.</p><h3 style="text-align: center;"> “Алға қойған жоспары көп болатын, кінәлілер жауапқа тартылсын”</h3><p>Сотта марқұмның әкесі Нұржан Байтасов ұлы туралы айтып берді. Оның сөзінше, Қанат<strong> 5-сыныпта оқып жүргенде көру қабілетінен айырылған</strong>. Бірақ соған қарамастан, қалада өздігінен жүріп-тұруға дағдыланған. 26 жастағы жігіт Алматыда жеке тұрған. Оқып, қашықтан жұмыс істеген, тендерлермен айналысқан. Әкесі Қанаттың ипотекаға пәтер алып, несиесін өзі төлегенін, атасына да көмектесіп тұрғанын айтты.</p>"Ол өте көңілді бала еді. Оқумен қатар жұмыс істеді. Алға қойған жоспары көп болатын. Әлі күнге дейін оның қайтыс болғанына сене алмаймыз. Қазір де есіктен кіріп келетіндей көрінеді", – деді Нұржан Байтасов.<p>Сотта әкесінен Қанаттың оқиға болған күні метрода неге жалғыз жүргені де сұралған. Нұржан Байтасов ұлының қаланы жақсы білетінін және өздігінен жүре алатынын айтты. Қанаттың жеке көмекшісі болған, бірақ ол оның көмегіне тек қажет кезде жүгінген. Нұржан Байтасов соттан ұлының өліміне кінәлі адамдарды жауапқа тартуды сұрады. Қазір сот отырыстары жалғасып жатыр.</p><p>Еске салайық, бұған дейін <a href="https://stan.kz/almatidagi-metroda-er-adam-relske-kylap-koz-zhymdi-vide-410955/">Алматыдағы метрода көзі нашар көретін 26 жастағы жігіт рельске құлап, көз жұмғаны</a> туралы жазған едік.  Видеодан куәгерлердің вагонды итеріп, оны шығарып алмақ болғанын көруге болады. Полиция мен жедел жәрдем оқиға орнына шұғыл жеткенімен жігітті аман алып қала алмады. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Әйелімнің бәрімен жақсы қарым-қатынастамын&quot;: Марат Омаров отбасылық өмірінің құпиясын бөлісті</title>
                <link>https://stan.kz/aielimnin-barimen-zaqsy-qarym-qatynastamyn-marat-omarov-otbasylyq-omir-442443/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aielimnin-barimen-zaqsy-qarym-qatynastamyn-marat-omarov-otbasylyq-omir-442443/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179483252484367d96f5fad3bbec8903141cd92f8c_webp.webp"
                        length="107122"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Танымал әнші әрі композитор Марат Омаров бірнеше рет шаңырақ көтергенін айтып, бұрынғы жұбайларымен қарым-қатынасы туралы сыр шертті. Өнер иесі әр әйеліне жеке баспана алып бергенін және балаларының бір-бірімен тату екенін жеткізд...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Марат Омаров" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179483252484367d96f5fad3bbec8903141cd92f8c_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: TALK LIKE / Видеодан скриншот</em></figcaption> <h2>Танымал әнші әрі композитор Марат Омаров бірнеше рет шаңырақ көтергенін айтып, бұрынғы жұбайларымен қарым-қатынасы туралы сыр шертті. Өнер иесі әр әйеліне жеке баспана алып бергенін және балаларының бір-бірімен тату екенін жеткізді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Әнші журналист Аман Тасығанның <a href="https://www.youtube.com/watch?v=mj8k_Du0PBM">TalkLike</a> бағдарламасына берген сұхбатында жеке өмірі туралы көпшілік біле бермейтін жайттарды айтты. Оның сөзінше, бұрынғы жұбайларымен ажырасқанына қарамастан, бүгінде барлығымен жақсы қарым-қатынас сақталған.</p> <p>“Әрқайсының өз шаңырағы бар. Үй алып бергенмін. Ол – менің еркектік парызым. Зүлфияның анасына да үй сыйлап кеткенмін. Перизаттың да олармен қарым-қатынасы жақсы. Енді бұл – тағдыр ғой. Балалар бәрін түсінеді. Бибімәриямның да аға-әпкелеріне көзқарасы өзгерді. Туыстық деген бәрібір өзіне тартады екен”, – деді композитор.</p> <p>Марат Омаров отбасылық басқосуларда балаларының бір дастархан басына жиналатынын айтып, мұны бұрынғы және қазіргі жұбайларының түсіністігімен байланыстырды.</p><p>“Балаларымның бір-бірімен тату болып, бір дастархан басында отыра алуы, біріншіден, әкеге деген құрмет болса, екіншіден, жеңгелеріңнің даналығы деп ойлаймын. Жеңгелерің де жас емес, ақыл тоқтатқан кісілер. Қарым-қатынасымыз жақсы”, – деді әнші.</p><p>Сонымен қатар өнер иесі әр некесінің қанша уақытқа созылғанын да айтып берді.</p> <p>“Бірінші жеңгеңмен 21 жасымда үйлендім. 1980 жылдан 1992 жылға дейін бірге тұрдық. Зүлфиямен екі жылдай тұрдым. Ол Алматыға келгісі келмеді. Шымкентте бауырлары, отбасы болды. Сөйтіп, сонда қалды. Қазір де сонда тұрады. Ал 1999 жылдан бастап Перизат жеңгеңмен заңды некеде тұрып келемін”, – деді Марат Омаров.</p> <h3>Бірінші әйелі де әншінің бірнеше рет үйленгенін айтқан</h3><p>Айта кетейік, бұған дейін, 2020 жылы композитордың бірінші жұбайы Шаттық Назарова КТК телеарнасындағы “Астарлы ақиқат” бағдарламасына қатысып, отбасылық өмірі туралы әңгімелеген еді. Ол Марат Омаровпен 11 жыл бірге тұрғанын және некелерінен Зарина, Мадина, Азамат есімді үш бала дүниеге келгенін айтқан.</p><p>Сондай-ақ әншінің өзінен кейін тағы екі рет шаңырақ көтергенін жеткізген.</p> <p>“Реніш те болды. Оның барлығы артта қалды, өтіп кетті. Мен рұқсатымды бердім. Екінші әйел алды. Одан бір қызы бар. Аты – Зүлфия”, – деген еді Шаттық Назарова.</p> <p>Ол сол кезде бұрынғы күйеуінің өзге некелерінен туған балаларымен де жақсы араласатынын айтқан. Ал Марат Омаровтың жаңа сұхбатында бұрынғы жұбайларымен сыйластығын сақтап, балаларының бір-бірінен алшақтамауына мән беретінін жеткізді.</p><p>Еске салайық, бұған дейін АҚШ-та тұратын композитор <a href="https://stan.kz/aksh-ta-tyratin-kompozitor-marat-omarov-anshi-luinani-s-415315/">Марат Омаров әнші Луинаны сотқа беретіні</a> хабарланған еді. 40 жылдан бері шырқалып келе жатқан Марат Омаровтың “Анашым” әніне қатысты дау туды. Эстрада жұлдызы Луина “Анашым” әнін мереке қарсаңында орындап, бейнебаян түсірген. Жазба соңына авторын Нұрлан Өнербаев деп көрсеткен. Басы дауға қалған әнші Луина жеке парақшасында жазба жариялап, серіктес компанияның қатысы барын айтты.  </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Таразда 102-ге қоңырау шалып, полицейді балағаттаған ер адам жазаланды</title>
                <link>https://stan.kz/tarazda-102-ge-qonyrau-salyp-policeidi-balagattagan-er-adam-zazalandy-442442/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/tarazda-102-ge-qonyrau-salyp-policeidi-balagattagan-er-adam-zazalandy-442442/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:31:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794832277f99888cfc17e3e2eb5a12f299744cd2b_webp.webp"
                        length="138892"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Тараз тұрғыны телефон арқылы полиция қызметкерін қорлағаны үшін сотталды. Енді ол 40 сағат қоғамдық жұмыс істеуге міндетті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="телефон" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794832277f99888cfc17e3e2eb5a12f299744cd2b_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> <h3>Тараз тұрғыны телефон арқылы полиция қызметкерін қорлағаны үшін сотталды. Енді ол 40 сағат қоғамдық жұмыс істеуге міндетті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Оқиға Тараз қаласында болған. Ер адам 102 нөміріне қоңырау шалып, кезекші полиция қызметкерімен сөйлескен. Алайда әңгіме барысында ашуға беріліп, телефон тұтқасын көтерген әйел инспекторды балағаттай бастаған. </p> <p>"Ер адам кезекші бөлімге хабарласқан кезде өзін дөрекі ұстап, жедел басқару орталығының инспекторына тіл тигізген. Қызметкер оған бірнеше рет ескерту жасағанымен, ол балағаттауын тоқтатпаған. Осылайша полиция қызметкерінің ар-намысы мен қадір-қасиетін қорлаған", – делінген хабарламада.</p> <p>Осы жағдайдан кейін ер адамға қатысты билік өкілін қорлау дерегі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Істі қараған сот оны кінәлі деп танып, <strong>40 сағат қоғамдық жұмысқа тарту туралы үкім шығарды</strong>. Жазаны өтеу үшін ер адам жергілікті әкімдік ұйымдастыратын қоғамдық жұмыстарға қатысуы тиіс.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Таразда қызметтік көліктің терезесінен сыртқа түкірген <a href="https://stan.kz/tukirgeni-korinedi-biraq-qai-zerge-tuskeni-belgisiz-tarazda-policeige-442193/">полицейдің әкімшілік жауапкершіліктен босатылғаны туралы</a> жазған едік. Сотта полиция қызметкері жөтелі қысып, түкіруге мәжбүр болғанын айтқан. Ал судья бейнежазбада сілекейдің нақты қай жерге түскені көрінбейтінін алға тартып, істі тоқтатқан. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Дүниежүзілік банк Қазақстанға &quot;7-20-25&quot; ипотекалық бағдарламасын жабуды ұсынды</title>
                <link>https://stan.kz/duniezuzilik-bank-qazaqstanga-7-20-25-ipotekalyq-bagdarlamasyn-zabudy-442441/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/duniezuzilik-bank-qazaqstanga-7-20-25-ipotekalyq-bagdarlamasyn-zabudy-442441/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:21:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_1792752643f804fa3de8e881df7d76e8f962128481_webp.webp"
                        length="75206"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Дүниежүзілік банк сарапшылары Қазақстанға &quot;7-20-25&quot; жеңілдетілген ипотекалық бағдарламасын кезең-кезеңімен аяқтап, нарықтық несиелендіруге көшуді ұсынды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Halyk Finance талдау орталығының тұрғын...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="ипотека" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_1792752643f804fa3de8e881df7d76e8f962128481_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> </figure><h2>Дүниежүзілік банк сарапшылары Қазақстанға "7-20-25" жеңілдетілген ипотекалық бағдарламасын кезең-кезеңімен аяқтап, нарықтық несиелендіруге көшуді ұсынды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Halyk Finance талдау орталығының тұрғын үй нарығына жасаған шолуына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p> </p><h3 style="text-align: center;">Бағдарламаны неге жабу ұсынылды?</h3><p>Дүниежүзілік банк зерттеуінде Қазақстанның ипотекалық несиелендіру сегментінде мемлекет үстемдік ететін әрі ірі субсидиялар бөлінетін модельден бас тартып, теңгерімді тұрғын үй қаржыландыру жүйесіне көшу қажеттігі айтылған. Баяндама авторлары “7-20-25” бағдарламасының тиімділігін және оның Ұлттық банктің мандатына қаншалықты сәйкес келетінін бағалай отырып, оны біртіндеп тоқтатуды ұсынды.</p><p data-path-to-node="4" dir="ltr">Дүниежүзілік банктің есебінше, 2024 жылы мемлекет тұрғын үй секторын субсидиялауға шамамен <b data-index-in-node="91" data-path-to-node="4">950 миллиард теңге</b> (елдің ЖІӨ-сінің 0,7%-ы) жұмсаған. Ал Ұлттық банктің өзі қаржылық тұрақтылық туралы есептерінде мемлекеттік қолдау бағдарламалары сұранысты жасанды түрде арттырып, нарықтық баға белгілеуді бұзатынын және банктердің коммерциялық ипотекасын нарықтан ығыстырып жатқанын мойындаған.</p><p data-path-to-node="5" dir="ltr">Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) да осындай қорытындыға келген: арзан несиелер қарыз алу мүмкіндігін кеңейткенімен, түптеп келгенде пәтер бағасының шарықтауына әкеледі.</p><p data-path-to-node="6" dir="ltr">Соның салдарынан коммерциялық ипотека үлесі азайып барады. Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының дерегінше, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында банктердің нарықтық ипотекалық өнімдерінің үлесі бір жыл бұрынғы 26%-дан <b data-index-in-node="218" data-path-to-node="6">14%-ға дейін</b> төмендеген. Нарықтың қалған бөлігін жеңілдетілген және квазимемлекеттік бағдарламалар алып отыр, ал негізгі несие көлемін Отбасы банк береді.</p><p data-path-to-node="7" dir="ltr">Halyk Finance сарапшылары нарықтық ипотекаға біртіндеп өту идеясын қолдады. Алайда билік ұзақмерзімді қаржыландырудың балама көздерін дамытып, табысы төмен азаматтарға атаулы көмекті сақтап қалуы тиіс екенін атап өтті.</p><h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;">“7-20-25” бағдарламасының тарихы мен көрсеткіштері</h3><p data-path-to-node="9" dir="ltr">“7-20-25” бағдарламасы 2018 жылы сол кездегі президент Нұрсұлтан Назарбаевтың “Бес әлеуметтік бастамасы” аясында іске қосылды. Бағдарлама операторы — Ұлттық банктің еншілес құрылымы саналатын Қазақстанның орнықтылық қоры.</p><p data-path-to-node="10" dir="ltr">Бағдарлама шарттары:</p><ul data-path-to-node="11" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="11,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11,0,0">Мөлшерлемесі:</b> жылдық 7%;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11,1,0">Бастапқы жарна:</b> 20%-дан басталады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11,2,0">Мерзімі:</b> 25 жылға дейін;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,3,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11,3,0">Талабы:</b> соңғы 18 айда қарыз алушының және оның жұбайының атында баспана болмауы тиіс, тек құрылыс салушыдан дайын бастапқы тұрғын үй сатып алуға болады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,4,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11,4,0">Баспананың ең жоғары құны:</b> Астана, Алматы (қала маңын қоса алғанда), Ақтау, Атырау және Шымкент қалалары үшін — 30 миллион теңге, Қарағанды үшін — 25 миллион теңге, басқа өңірлер үшін — 20 миллион теңге.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Алғашқы төрт жылда бағдарламада қатаң жылдық шектеу болмаған: тек 2022 жылдың өзінде банктер<strong> 427,5 миллиард теңгеге </strong>несие берді. Алайда 2023 жылдан бастап Ұлттық банк қаржыландыруды жылына <strong>100 миллиард теңгемен</strong> (тоқсан сайын 25 миллиард теңге) шектеді. Осыдан кейін квотаға кезек санаулы минуттарда толып қалатын болды.</p><p data-path-to-node="13" dir="ltr">Ұлттық банктің 2026 жылғы 29 қазандағы соңғы дерегіне сәйкес, бағдарлама іске қосылғаннан бері қазақстандықтар “7-20-25” арқылы <b data-index-in-node="128" data-path-to-node="13">1,259 триллион теңгеге 87 327 несие</b> рәсімдеген.</p><h3 data-path-to-node="14" dir="ltr" style="text-align: center;">Алдағы уақытта баспана бағасы қалай өзгереді?</h3><p data-path-to-node="14" dir="ltr">Жеңілдетілген бағдарламалардың әсеріне қарамастан, Halyk Finance сарапшылары 2026 жылдың соңына дейін және 2027 жылдың басында Қазақстанда тұрғын үй бағасының өсу қарқыны баяулайды деп болжайды.</p><p data-path-to-node="16">2025 жылы және 2026 жылдың басында бағаның күрт өсуіне зейнетақы жинақтарының нарыққа құйылуы себеп болған: 2025 жылы БЖЗҚ-дан тұрғын үй жағдайын жақсартуға аударылған қаражат 108%-ға өсіп, 824 миллиард теңгеге жетті. Алайда 2026 жылдың шілдесінен бастап ең төменгі жеткіліктілік шегінің өсуіне байланысты зейнетақы қаражатын алу азайған.</p><p data-path-to-node="17" dir="ltr">Сонымен қатар нарықтың салқындауына рекордтық құрылыс қарқыны да ықпал етпек: 2025 жылы 20,3 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілсе, 2026 жылдың қорытындысы бойынша 20,4 миллион шаршы метр баспана тапсырылады деп күтілуде.</p><p data-path-to-node="18" dir="ltr">Ұлттық статистика бюросының 2026 жылғы қыркүйектегі дерегі бойынша, жаңа тұрғын үйлердегі ең қымбат шаршы метр Астанада (745,9 мың теңге) мен Алматыда (739,8 мың теңге), ал ең арзаны Оралда (339,2 мың теңге) тіркелген. Екінші нарықтағы баға бойынша Алматы (756,2 мың теңге) мен Астана (741,5 мың теңге) көш бастап тұр.</p><p data-path-to-node="18" dir="ltr">Айта кетейік, бұған дейін біз Қазақстанда <a href="https://stan.kz/paterdi-qazir-algan-tiimdi-me-alde-aqsa-zinagan-durys-pa-qazaqstandagy-442201/">пәтерді ипотекаға алған тиімді ме, әлде ақша жинап алған тиімді ме</a> деген сұрақты сарапшыға қойған едік.</p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматыдағы құны 1,5 миллиард теңгелік крематорийде жарты жылда небәрі 30 адам өртелген: Қызмет қанша тұрады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-adam-kozi-tirisinde-kremaciiaga-kelisim-beru-kerek-tuystar-442329/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-adam-kozi-tirisinde-kremaciiaga-kelisim-beru-kerek-tuystar-442329/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:09:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17945669605ba7521d1b7135cb2a0bf470663dc980_webp.webp"
                        length="71682"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Айта кетейік, Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасы марқұмның өз келісімін растайтын құжатты қалай алу керегін және жақындары марқұмның аманатын орындаудан бас тартқан жағдайда не істеу керегін қазақстандықтарға түсіндірді. Б...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Крематорий Алматы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945669605ba7521d1b7135cb2a0bf470663dc980_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: rituarf.ru</em></figcaption> </figure> <h3>Алматыда биыл 30 сәуірде ашылған крематорийдің жобалық қуаты тәулігіне 16-дан 24-ке дейін кремация рәсімін өткізуге есептелгенмен, жаздың аяғына дейін онда тек 6 мәйіт кремацияланған. Десе де қараша айындағы дерекке сенсек, рәсімге сұраныс 5 есе өскен. Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы Қазақстан бойынша енді ашылған крематорийге енді ғана сұраныс артып келе жатқанын мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3> <p>Кешенде екі камералы <strong>екі кремациялық пеш</strong> орнатылған. Алайда тамыз айында алғашқы 100 күнде бар болғаны <strong>6 кремация рәсімі</strong> жүргізілгені туралы ақпарат берілді. </p> <p>Алматы қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының мәліметінше, көрсетілген қызмет көлемі әзірге толыққанды статистика қалыптастырып, тұрақты үрдістерді анықтауға жеткіліксіз. Дегенмен кремацияға қатысты кеңес алуға жүгінетін азаматтардың саны артып келеді.</p> <p>Басқарма басшысының орынбасары Ермек Тәжімураттың айтуынша, тұрғындардың бұл қызметке қызығушылығы біртіндеп артып келеді. Бұған халықтың қалаға шоғырлануы, ірі қалалардағы зираттарда бос жер учаскелерінің азаюы және азаматтардың экологиялық сауаттылығының артуы әсер етіп отыр.</p> <p>Ал қараша айындағы деректерге сенсек, тамыз айынан бері <strong>14 мыңнан астам</strong> азамат eGov.kz порталы арқылы кремация рәсіміне ресми түрде келісім берген. Қараша айындағы деректерге сенсек, кремациялау рәсіміне сұраныс артып, <strong>30 марқұмның денесі өртелген</strong>. Ал кейін <strong>899 қазақстандық</strong> бұл рәсімге берген келісімін қайтарып алған. Осылайша, кремациялау қызметін алушылар саны <strong>5 есе өскен</strong>. </p> <p>Айта кетейік, Қазақстандағы алғашқы крематорийдің ашылуы бірнеше рет кейінге шегерілген. 2020 жылы Алматы әкімдігі нысанның жобалық-сметалық құжаттамасын әзірлеуге конкурс жариялаған. Ал құрылыс жұмыстары 2021 жылдың желтоқсанында аяқталған. Алайда крематорийді пайдалануға беру мерзімі бірнеше рет кейінге қалдырылды.</p> <p>Нысанды іске қосу <strong>инженерлік желілерді тарту</strong>, <strong>жобаға түзетулер енгізу</strong> және <strong>крематорийді әкімдіктің балансына беру</strong> мәселелеріне байланысты кешіктірілген.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="Крематори Алматы (1)" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794567247fe6f7519c17e8ba1657651cbad13f3aa_webp.webp" style="width: 1504px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: 2gis.kz</em></figcaption> </figure> <h3>Айта кетейік, Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасы марқұмның өз келісімін растайтын құжатты қалай алу керегін және жақындары марқұмның аманатын орындаудан бас тартқан жағдайда не істеу керегін қазақстандықтарға түсіндірді.</h3> <p>Басқарманың мәліметінше, кремациялауға көзі тірісінде келісім беру туралы өтінішті eGov.kz электрондық үкімет порталы арқылы рәсімделеді. Порталда азаматтың кремациялауға келісім беру жөніндегі көзі тірісіндегі ерік білдіруін тіркеу бойынша мемлекеттік қызмет қолжетімді.</p> <p>“Аталған қызмет электрондық форматта көрсетіледі. Қызметті алу үшін азамат электрондық үкімет порталына <strong>авторизациядан өтіп</strong>, өтінішке <strong>электрондық цифрлық қолтаңба </strong>(ЭЦҚ) арқылы немесе азаматтың <strong>ұялы телефон нөмірі</strong> Мобильді азаматтар базасында тіркелген жағдайда бір реттік <strong>SMS-пароль арқылы қол қоюы</strong> қажет. Қайтыс болған адамды кремациялауды ұйымдастыру үшін оның туыстары немесе уәкілетті өкілі крематорий әкімшілігіне жүгініп, рәсімді өткізуге қажетті құжаттарды ұсынуы тиіс”, – деп мәлімдеді ведомство.</p> <p><strong>Ұсынылатын негізгі құжаттар тізбегі:</strong></p> <ul> <li>Қайтыс болған адамның кремациялауға келісім бергені туралы көзі тірісінде білдірген ерік-ниетін растайтын құжат.</li> <li>Қайтыс болу туралы куәлік.</li> <li>Белгіленген нысандағы медициналық қайтыс болу туралы куәлік.</li> <li>Өтініш берушінің жеке басын куәландыратын құжат.</li> <li>Егер өтінішті қайтыс болған адамның туысы берсе, туыстық қатынасын растайтын құжаттар.</li> <li>Егер рәсімдеу уәкілетті өкіл арқылы жүзеге асырылса, оның өкілеттігін растайтын сенімхат немесе өзге де құжат.</li> </ul> <p>Ұсынылған құжаттар тексерілгеннен кейін <strong>өтініш беруші</strong> мен <strong>кәсіпорын</strong> арасында қызмет көрсету туралы шарт жасалады. Қолданыстағы баға прейскурантына сәйкес төлем жүргізіліп, кремация рәсімінің күні мен уақыты келісіледі.</p> <p>Мәйітті крематорийге жеткізуді туыстары <strong>өз бетінше</strong> ұйымдастырады немесе <strong>мамандандырылған қызметтердің</strong> көмегіне жүгіне алады. Мәйіт крематорийге жеткізілгеннен кейін қызметкерлер ұсынылған құжаттарды тексереді, қайтыс болған адамның <strong>жеке басын сәйкестендіреді</strong>, тиісті <strong>тіркеу жұмыстарын жүргізіп</strong>, оған <strong>жеке есептік нөмір</strong> береді. Қажетті дайындық рәсімдері аяқталған соң мәйіт кремациялауға жіберіледі.</p> <p>Қоштасу рәсімі аяқталғаннан кейін марқұмның денесі кремация залына жеткізіледі. Мұнда үлкен терезелері бар арнайы бөлме қарастырылған. Ол жерден марқұмның туыстары кремация процесін бақылай алады.</p> <p>Техникалық тұрғыдан крематорий екі пешпен жабдықталған. Кремация процесінің өзі орта есеппен <strong>2 сағатқа</strong> созылады. Алайда мәйітті дайындаудан бастап, күлін туыстарына беруге дейінгі толық процесс шамамен <strong>3 сағат</strong> уақыт алады.</p> <p>Ал егер пеш әлі іске қосылмаған болса, дайындық кезеңіне шамамен <strong>28-35 сағат</strong> қажет.</p> <a href="https://www.threads.com/@almatinec_live/post/DXwCGSbjgwN" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank"> </a> <a href="https://www.threads.com/@almatinec_live/post/DXwCGSbjgwN" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank">Смотреть в Threads</a> <p>Жүйе автоматты түрде жұмыс істейді. Пештің ішіндегі температура қажетті деңгейге жетпейінше, оның есігі ашылмайды. Алдымен ыстық ауаның бөлмеге таралуына жол бермеу үшін пеш 550 градусқа дейін қыздырылады. Есігі жабылғаннан кейін температура біртіндеп көтеріліп, 700-1100 градусқа дейін жетеді.</p> <p>Пештен шығарылғаннан кейін <strong>күл 40-90 минут бойы суытылады</strong>. Одан соң кремуляторға салынып, <strong>15-20 минут бойы қосымша ұсақтаудан</strong> өтеді. Кейін күл арнайы урнаға салынып, мөрленеді және оған тиісті белгісі бар жапсырма жапсырылады.</p> <p>Крематорий тәулік бойы жұмыс істеген жағдайда техникалық тұрғыдан күніне <strong>16 адамға</strong> дейін кремация жасауға қауқарлы.</p> “Технологиялық процесс аяқталғаннан кейін күл-қалдық арнайы құрылғыда (кремуляторда) өңделіп, туыстары ұсынған құтыға немесе капсулаға салынады. Құжаттарды рәсімдеу аяқталғаннан кейін күл-қалдық салынған құты туысына немесе уәкілетті өкіліне қолхат арқылы табысталады. Сонымен қатар кремация рәсімінің өткізілгенін растайтын тиісті құжат беріледі”, – делінген басқарма жауабында. <p style="text-align: center;"><strong>Құны 1,5 миллиард теңгелік крематорий</strong></p> <p>Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев Алматыда салынған Қазақстандағы алғашқы крематорийге барып, нысанның ішкі құрылысын көрсеткен еді.</p> <p>Депутаттың айтуынша, крематорийде Чехияда өндірілген, газбен жұмыс істейтін жабдықтар орнатылған. Нысанның құрылысына 1,5 миллиард теңге жұмсалған. Қазіргі уақытта барлық инженерлік желі тартылып, крематорий жұмыс істеуге дайын. Алайда оны қай мекеменің балансына беру керектігі әлі шешілмеген.</p> "Патологиялық-анатомиялық бюро бұл нысанды өз балансына алғысы келмейді. Сондықтан крематорийді құрамында мемлекет те бар ритуалдық қызмет көрсету комбинатына беруі мүмкін", – деген еді Сергей Пономарев. <p>Депутат Алматы халқының саны мегаполистің даму перспективасын ескергенде <strong>8 миллион адамға</strong> дейін жетуі мүмкін деп болжады. 2025 жылы қаладағы 70 зираттың 61-і қазірдің өзінде түгелдей толған. Крематорийді іске қосудың себебі де сол болған. </p> <h3 style="text-align: center;">Туыстары марқұмның тілегімен келіспесе не болады?</h3> <p>Қолданыстағы заңнамасының талаптарына сәйкес, кремация жүргізудің негізі – адамның көзі тірісінде осы рәсімге келісім беру туралы белгіленген тәртіппен білдірілген және ресімделген жеке ерік-ниеті.</p> <p>“Туыстарының <strong>туыстық дәрежесіне</strong>, олардың <strong>санына</strong> немесе <strong>барлығының бірдей келісуіне</strong> қарамастан, олардың шешімі қайтыс болған адамның жеке ерік-ниетін алмастыра алмайды және өздігінен кремация жүргізуге құқықтық негіз емес. Қайтыс болған адамның көзі тірісінде білдірген ерік-ниеті тиісті тәртіппен ресімделіп, расталған жағдайда кремация осы ерік-ниетке және заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес жүргізіледі. Кәсіпорын отбасылық дауларды өз бетінше шешуге, туыстарының пікірлерінің қайсысына басымдық берілетінін анықтауға немесе қайтыс болған адамның орнына кремация жүргізу туралы шешім қабылдауға өкілетті емес.Қайтыс болған адамның кремациялауға келісім бергені туралы тиісті түрде расталған көзі тірісіндегі ерік-ниеті болмаған жағдайда, кремацияны тек туыстарының өтініші немесе келісімі негізінде жүргізуге жол берілмейді”, – деп мәлімдеді басқарма.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="крематорий Алматы (1)" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945671233ecf53ebe2f62964f22e28fbd8c1dee8_webp.webp" style="width: 1463px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: 2gis.kz</em></figcaption> </figure> <p>Осылайша, кремациялау туралы шешім қабылдау <strong>туыстарының құзыретіне жатпайды</strong> және олар бұл шешімді <strong>қайтыс болған адамның орнына қабылдай алмайды</strong>. Кәсіпорын кремация рәсімін заңнамада көзделген негіздер болған және белгіленген тәртіп сақталған жағдайда ғана жүзеге асырады.</p> <h3 style="text-align: center;">Қандай жағдайларда кремация жүргізуге болмайды?</h3> <p>Кремация жасау кезінде заң талаптары мен адамның қайтыс болу жағдайлары ескеріледі.</p> <p>“Зорлық-зомбылық салдарынан қайтыс болған, өлімінің мән-жайлары анықталмаған, қылмыстық құқық бұзушылық белгілері болуы мүмкін немесе сот-медициналық сараптама жүргізу қажеттілігі туындаған жағдайларда кремация жүргізу мүмкіндігі туралы мәселе құзыретті органдармен алдын ала келісілуі тиіс. Егер кремация рәсімін жүргізу <strong>өлімнің мән-жайларын анықтауға</strong>, <strong>сараптамалар өткізуге</strong> немесе <strong>заттай дәлелдемелерді сақтауға</strong> кедергі келтіруі мүмкін болса, қажетті <strong>тергеу</strong> және <strong>сот-медициналық іс-шаралар толық аяқталғанға дейін</strong> кремация жүргізілмеуі тиіс. Сондай-ақ <strong>жеке басы анықталмаған</strong> қайтыс болған адамдарды олардың <strong>жеке басы сәйкестендірілмейінше</strong> және <strong>заңнамада көзделген тиісті негіздер болмаған жағдайда</strong> кремациялауға жол берілмейді”, – деп жауап берді ведомство өкілдері. </p> <p>Мұндай жағдайлардың әрқайсысы уәкілетті органдардың қорытындылары мен рұқсаттарын ескере отырып, жеке тәртіппен қаралады.</p> <h3 style="text-align: center;">Кремация қызметінің құны: Оған не кірмейді?</h3> <p>Кремацияны ұйымдастыруға байланысты жалпы шығындар тікелей кремациялау рәсімінің белгіленген құнынан өзгеше болуы мүмкін. Кремация қызметінің құны – <strong>240 000 теңге.</strong> Бұл сомаға <strong>табыт, күл-қалдыққа арналған урна (капсула) сатып алу</strong> және <strong>марқұмның мәйітін крематорийге тасымалдау</strong> сияқты қосымша тауарлар мен қызметтер <strong>кірмейді.</strong></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="крематорий Алматы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794566574b301af412c6014df080d0be82056431d_webp.webp" style="width: 1059px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: 2gis.kz</em></figcaption> </figure> <p>Рәсімдік залдың кіреберісіндегі бүйір сөреге күл сақтауға арналған капсулалары бар құтылар үлгі ретінде қойылған. Олардың бірыңғай стандарты жоқ. Құтылар<strong> пластиктен, ағаштан, алюминийден</strong> немесе <strong>басқа металдан</strong> жасалса да болады.</p> <p>Ғимараттың басқа бөлмесінде жерлеу рәсіміне қажетті тауарлар сататын дүкен де жабдықталған. Алайда әзірге ол тек көрме ретінде жұмыс істеп тұр.</p> "ГПАБ-та экономикалық қызмет түрлерінің бірыңғай жіктеуіші бойынша тиісті коды және крематорий жанындағы дүкеннің қызметін жүргізуге рұқсаты жоқ. Осы мақсатқа арналған бөлмелерді ескере отырып, олар мемлекеттік мүлік туралы заңнама талаптарын сақтай отырып, басқа тұлғаларға жалға беріледі", – деп түсіндірді Денсаулық сақтау басқармасы. <p>ШЖҚ "Қалалық патологоанатомиялық бюро" КМК ритуалдық керек-жарақтарды сатумен және қайтыс болған адамдардың мәйіттерін тасымалдау қызметін көрсетумен айналыспайды. Қажетті ритуалдық керек-жарақтарды сатып алуды және мәйітті жеткізуді туыстары өз бетінше немесе өз қалауы бойынша мамандандырылған ұйымдардың қызметтеріне жүгіну арқылы ұйымдастыра алады.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="крематори Алматы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179456648454451002580a4c72e5b116c7e8cb074d_webp.webp" style="width: 1844px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: 2gis.kz</em></figcaption> </figure> <p>Осылайша, қосымша шығындардың мөлшері туыстарының жеке қажеттіліктеріне, сондай-ақ олар таңдаған тауарлар мен қызметтердің бағасына байланысты айқындалады.</p> <h3 style="text-align: center;">Мәйіт кремацияланғаннан кейін күл-қалдық қайда және қалай сақталады? </h3> <p>Крематорий ғимаратында күл-қалдық салынған урналарды<strong> уақытша сақтауға</strong> арналған арнайы жеке бөлме қарастырылған. Қажет болған жағдайда туыстары жерлеудің кейінгі орны мен тәсілін анықтағанға дейін осы мүмкіндікті пайдалана алады. Уақытша сақтау тәртібі мен мерзімі туыстары крематорий әкімшілігіне жүгінген кезде келісіледі.</p> <p>Еске салайық, Қазақстандағы<a href="https://stan.kz/almatyda-qazaqstandagy-algasqy-krematorii-zumysyn-bastady-433898"> алғашқы крематорий сәуір айында ашылды</a>. Содан бері оған 40-тан астам өтініш келіп түсті, бірақ тек алты мәйіт кремацияланды. Қызмет құны – 240 000 теңге. Зорлық-зомбылықтан қаза тапқандар бұл процедурадан өте алмайды. Бұл мәйітті эксгумациялау мүмкіндігін сақтау үшін жасалады.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматыда төртінші қабаттан құлап кеткен әйелді дәрігерлер аман алып қалды</title>
                <link>https://stan.kz/almatyda-tortinsi-qabattan-qulap-ketken-aieldi-darigerler-aman-alyp-qa-442437/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatyda-tortinsi-qabattan-qulap-ketken-aieldi-darigerler-aman-alyp-qa-442437/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:03:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948306998b8ba7d6e51fba702f98ad15aca4a7ec_webp.webp"
                        length="130676"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда төртінші қабаттан құлаған әйел ауруханаға ес-түссіз жеткізіліп, дәрігерлердің көмегімен аман қалды. Науқастың жамбас сүйектері бірнеше жерден сынып, кеуде тұсы қатты зақымданған. Дәрігерлер оған күрделі ота жасап, 18 күнн...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="дәрігерлер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948306998b8ba7d6e51fba702f98ad15aca4a7ec_webp.webp" style="width: 1672px; height: 941px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> <h3>Алматыда төртінші қабаттан құлаған әйел ауруханаға ес-түссіз жеткізіліп, дәрігерлердің көмегімен аман қалды. Науқастың жамбас сүйектері бірнеше жерден сынып, кеуде тұсы қатты зақымданған. Дәрігерлер оған күрделі ота жасап, 18 күннен кейін ауруханадан шығарды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Алматыдағы Орталық қалалық клиникалық ауруханаға жеткізген кезде әйелдің жағдайы өте ауыр болған. Тексеру кезінде <strong>оның екінші дәрежелі комаға түскені, көп қан жоғалтып, қан қысымы күрт төмендегені </strong>анықталған. Оның үстіне жамбас сүйектері бірнеше жерден сынып, кеуде тұсы ауыр жарақаттанған.</p><p>Мұндай жағдайда бірден ота жасау қауіпті болғандықтан, дәрігерлер алдымен әйелдің жағдайын тұрақтандырған. Қажетті ем-шаралар жүргізіп, өміріне төнген қауіп азайғаннан кейін ғана науқасты операцияға алған.</p> <p>"Жағдайы жақсарғаннан кейін ота жасалды. Операция кезінде зақымданған жамбас сүйектері арнайы металл пластиналар мен бұрандалардың көмегімен бекітіліп, олардың тұрақтылығы қалпына келтірілді", – деп мәлімдеді аурухана.</p> <p>Дәрігерлер отадан кейінгі екінші күннен бастап әйелді біртіндеп қозғалысқа келтіре бастаған. Қазір науқас мамандар рұқсатымен үйіне шықты. Алайда әйелдің төртінші қабаттан неге құлап кеткені туралы әзірге мәлімет жоқ.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Алматыда <a href="https://stan.kz/almatyda-segizinsi-qabattan-qulap-ketken-13-zastagy-balany-darigerler-441980/">сегізінші қабаттан, шамамен 24 метр биіктіктен құлаған 13 жастағы баланы дәрігерлер аман алып қалған еді</a>. Ауыр жарақат алған жасөспірімге төрт рет ота жасалып, бас миы мен ішкі ағзаларының зақымдануына, сүйектерінің сынуына байланысты ем жүргізілген. Кейін баланың жағдайы жақсарып, ауруханадан шығарылды, енді ол желтоқсан айында оңалтудан өтеді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Жауапкершілік сөзбен емес, іспен: &quot;Филип Моррис Қазақстан&quot; табиғат пен қоғам үшін не істеп жатыр</title>
                <link>https://stan.kz/zauapkersilik-sozben-emes-ispen-filip-morris-qazaqstan-tabigat-pen-qog-442432/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/zauapkersilik-sozben-emes-ispen-filip-morris-qazaqstan-tabigat-pen-qog-442432/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 17:01:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179482728828f3d688f3e90b8f7dbf4d6f0d9334f0_webp.webp"
                        length="331112"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бүгінде бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі құрғақ мәлімдемелермен емес, компанияның қоршаған ортаға, жергілікті қоғамдастықтардың өміріне және адамдардың мүмкіндіктеріне қосқан нақты үлесімен өлшенеді. &quot;Филип Моррис Қазақстан&quot; үш...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179482728828f3d688f3e90b8f7dbf4d6f0d9334f0_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Филип Моррис Қазақстан</em></figcaption> </figure> <h2>Бүгінде бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі құрғақ мәлімдемелермен емес, компанияның қоршаған ортаға, жергілікті қоғамдастықтардың өміріне және адамдардың мүмкіндіктеріне қосқан нақты үлесімен өлшенеді. "Филип Моррис Қазақстан" үшін бұл – саналы таңдау әрі ұзақ мерзімді стратегияның ажырамас бөлігі.Компания жұмыс орындарын ашып, өндірісті дамытумен қатар, өзі орналасқан өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуына да үлес қосуды мақсат етеді. Экологиялық акциялар, фабриканың көміртегі ізін азайту, мүгедектігі бар адамдарды кәсіби оқыту – осы бастамалардың әрқайсысының артында нақты іс-әрекет пен өлшенетін нәтиже, мемлекет және қоғамдық ұйымдармен серіктестік, сондай-ақ компания қызметкерлерінің жеке белсенділігі тұр.</h2> <p>Мұның бір мысалы – компанияның Дүниежүзілік тазалық күніне (World Clean-up Day) жыл сайын қатысуы. Биыл күзде де<strong> "Филип Моррис Қазақстан"</strong> қызметкерлері еліміздің екі өңірінде өткен экологиялық акцияларға атсалысты. Ақмола облысында олар Экология және табиғи ресурстар министрлігінің өкілдерімен, еріктілермен, қоғамдық ұйымдармен және басқа да қатысушылармен бірге Сарқырама өзенінің жағалауын тазалауға шықты. Бір аптадан кейін бұл бастаманы Алматыдағы әртүрлі бөлімшелердің, соның ішінде өндірістік топтардың қызметкерлері жалғастырды. Олар Іле-Алатауы ұлттық паркінің маңындағы аумақты тазалап, <strong>260 келіден астам қоқыс жинады</strong>. Бұл шаралар "Таза Қазақстан" ұлттық бастамасын қолдау мақсатында ұйымдастырылды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948273089c80e6face6bfe4410340cfe79aa6c15_webp.webp" style="width: 1289px; height: 900px;" /></figure> <p>Айта кету керек, Сарқырамадағы акция 2020 жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқан <strong>StopMusor жобасы </strong>аясында өтті. "Филип Моррис Қазақстан" оның серіктестерінің қатарына кіреді және жобаны<strong> алты жыл бойы </strong>қолдап келеді. Осы уақыт ішінде бастама жекелеген экологиялық акциялардан ауқымды қоғамдық қозғалысқа айналды:<strong> 120-дан астам </strong>іс-шара өткізіліп, <strong>150 тоннадан астам</strong> қалдық қайта өңдеуге жіберілді, ал жұмысқа мыңдаған қатысушы мен жүздеген ерікті қосылды. Жобаның негізгі мақсаты – тазалық тек аумақтарды жинаудан ғана емес, әр адамның қоршаған ортаға деген көзқарасынан басталатынын көрсету. Сондықтан StopMusor практикалық жұмыстармен қатар, әсіресе жастар арасында экологиялық сауаттылықты арттыруға да баса мән береді.</p> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794827293edc5d0524b4b82de4e1d2ce12b9c5bc3_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Филип Моррис Қазақстан</em></figcaption> </figure> <p> </p> </figure> "Біз үшін экологиялық жауапкершіліктің тек корпоративтік құжаттардың бір бөлігі ретінде қалып қоймауы маңызды. Қызметкерлеріміз еріктілермен және қоғамдық ұйым өкілдерімен бірге тазалық жұмыстарына шыққанда, өз еңбектерінің нақты нәтижесін көреді. Мұндай бастамалар серіктестікті нығайтып, қоршаған ортаның жағдайы әрқайсымыздың қосқан үлесімізге байланысты екенін еске салады", – дейді "Филип Моррис Қазақстан" корпоративтік байланыстар жөніндегі аға директоры Әлима Исембаева. <p>Қоршаған ортаға қамқорлық жасау – фабриканың өз жұмысындағы маңызды бағыттардың бірі. 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында CO₂ үлестік шығарындылары былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда <strong>14,8%-ға азайған. </strong>Көрсеткіш әр миллион темекіге шаққанда <strong>170,9-дан 145,6 кг CO₂e-ге дейін</strong> төмендеді. Бұл ретте өндіріс көлемі шамамен <strong>15,2%-ға</strong> өскеніне қарамастан, көмірқышқыл газының жалпы шығарындылары да шамамен<strong> 1,9%-ға</strong> азайған.</p> <p>Бұған нақты шаралардың арқасында қол жеткізілді. Фабриканың қазандығы дизель отынынан табиғи газға көшті. Кәсіпорын<strong> green electricity ретінде</strong> расталған электр қуатын пайдаланады. Сонымен қатар жылыту, желдету, ауаны баптау және сығылған ауа жүйелерінің энергия тиімділігі артты. Жарықтандыру жүйесі де жаңартылды. Бұдан бөлек, шағын болғанымен, нәтижесі айқын бастамалар бар. Мәселен, жаңбыр суы жиналатын бассейндегі суды ағаштар мен фабрика аумағын суаруға пайдаланады. Жобаның бастапқы кезеңінде осылайша <strong>100 текше метрден астам су</strong> қайта қолданылған. Сонымен қатар кәсіпорында<strong> Alliance for Water Stewardship </strong>(AWS) стандартына сәйкес суды жауапкершілікпен пайдалану бағдарламалары жүзеге асырылып, аумақты көгалдандыру жұмыстары жалғасып жатыр.</p> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794827298a49324d7d5af59a603e19f8fc7b6c9de_webp.webp" style="width: 1303px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Филип Моррис Қазақстан</em></figcaption> </figure> <p>Алайда жауапты серіктес болу – тек таза аумақ пен ресурстарға ұқыпты қарау ғана емес, сонымен қатар бизнестің адамдар үшін жасалатын игіліктері. Корпоративтік әлеуметтік жауапкершіліктің осы бағытын 2010 жылы басталған <strong>"Прогресс" жобасы </strong>қамтиды. Жоба жүзеге асқалы бері мүгедектігі бар <strong>350-ден астам </strong>адам кәсіби білім алып, арнайы оқудан өткен.</p> </figure> <p>2026 жылы бағдарламаға Іле ауданының <strong>15 тұрғыны</strong> қатысты. Қаңтардан маусымға дейін олар тігін ісі, кондитерлік іс, цифрлық сауаттылық және макияж негіздері сияқты төрт бағытты меңгерді. Оқуды аяқтаған барлық қатысушыларға сертификаттар табысталды. Сондай-ақ бағдарламаға инклюзивті туризм де енгізілді: он сапар, соның ішінде жеті музей мен үш табиғи нысанға экскурсия ұйымдастырылды. Компания өкілдерінің айтуынша, мұндай кездесулер қарым-қатынас аясын кеңейтуге, коммуникативтік дағдыларды дамытуға және қоғамда өздерін сенімдірек сезінуге көмектеседі.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948273024a811065705c101c36c49ea3d20c8152_webp.webp" style="width: 1335px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Филип Моррис Қазақстан</em></figcaption> </figure> <p> </p> "Біз әлеуметтік бастамаларды жай ғана қолдау көрсету емес, адамның өз мүмкіндіктерін ашуына көмектесетін мүмкіндік ретінде қарастырамыз. Кәсіби дағдыларды меңгеру, жаңа адамдармен танысу және қоғамдық өмірге араласу тәжірибесі адамның дербестігі мен өзіне деген сенімін арттырады. Бағдарламаға қатысушылардың мүмкіндіктері біртіндеп кеңейіп, болашағына деген көзқарасы өзгеріп жатқанын көру біз үшін ерекше құнды", – дейді Әлима Исембаева. <p><strong>"Филип Моррис Қазақстан"</strong> үшін қоғам алдындағы жауапкершілік – бір реттік бастамалардың жиынтығы емес, компанияның күнделікті жұмысына енгізілген жүйелі бағыт. Жауапты көршілік ұстанымы осылай көрініс табады: айналаның таза болуы, табиғи ресурстарға ұқыпты қарау және кәсіби мамандық меңгеріп, өз күшіне сенуге мүмкіндік алған адамдардың өміріндегі оң өзгерістер. Мемлекеттік органдармен және қоғамдық ұйымдармен серіктестікке, сондай-ақ қызметкерлерінің белсенді қатысуына сүйене отырып, компания бұл бағыттағы жұмысын одан әрі жалғастырып, жергілікті қоғамдастықтардың сенімін нығайтуды және Қазақстан үшін сенімді серіктес ретіндегі рөлін растауды көздейді.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ШҚО-да қызын ернінен сүйген әкенің әрекетінен полиция қылмыс белгілерін таппады</title>
                <link>https://stan.kz/sqo-da-qyzyn-erninen-suigen-akenin-areketinen-policiia-qylmys-belgiler-442435/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/sqo-da-qyzyn-erninen-suigen-akenin-areketinen-policiia-qylmys-belgiler-442435/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 16:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794206410c480f459f1a2d8fc420bcd55ca88dee6_webp.webp"
                        length="49902"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда 12 жастағы қызын ернінен сүйген әкеге қатысты полиция тексеруді аяқтады. Ер адамның әрекетінен қылмыс құрамы анықталмағандықтан, іс материалын есептен шығару туралы шешім қабылданған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агентті...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="қызының ернінен сүйген әке" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794206410c480f459f1a2d8fc420bcd55ca88dee6_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Желі кадрларынан скрин</em></figcaption> <h2>Қазақстанда 12 жастағы қызын ернінен сүйген әкеге қатысты полиция тексеруді аяқтады. Ер адамның әрекетінен қылмыс құрамы анықталмағандықтан, іс материалын есептен шығару туралы шешім қабылданған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Қараша айының басында әлеуметтік желілерде әкенің 12 жастағы қызын ернінен сүйіп жатқан видеосынан кейін құқық қорғаушы Ләззат Рақышева полицияға және Бала құқықтары жөніндегі уәкілге шағым түсірген болатын.</p><p>Шығыс Қазақстан облысының полициясы шағымды тіркеп, тексеру бастаған. Оған жергілікті білім бөлімі мен әкімдік өкілдері де қатысқан. Ішкі істер министрлігі Ювеналды полиция басқармасының басшысы Асхат Дүйсембековтің айтуынша, қазыр тексеру аяқталған. Полиция ер адамның әрекетінен <strong>қылмыс белгілерін анықтамағандықтан, тексеру материалын есептен шығару туралы шешім қабылдаған.</strong> Алайда Асхат Дүйсембеков тексеру барысында қандай сараптамалар жүргізілгенін және кімдерден жауап алынғанын нақтыламады.</p><p>Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова пікір білдіріп, мұндай жағдайлардың алдын алуда балаларға жеке шекарасын түсіндіру маңызды екенін алға тартты. Оның сөзінше, биыл мектеп бағдарламасына "Жеке қауіпсіздік" атты жаңа курс қосылған. Жетінші сыныптан бастап оқушыларға бұл тақырып бойынша арнайы сабақтар өткізіледі.</p>"Меніңше, мұндай қарым-қатынас түріне жол беруге болмайды. Сондықтан биыл “Жеке қауіпсіздік” курсын енгіздік. Әр бала өз шекарасын қорғай білуі керек. Сондай-ақ ненің дұрыс, ненің бұрыс екенін түсінгені маңызды", – деді министр.<p>Еске салсақ, бұған дейін Өскеменде 12 жастағы <a href="https://stan.kz/oskemende-12-zastagy-qyzyn-erninen-suigen-akenin-videosy-dau-tudyrdy-p-442074/">қызын ернінен сүйген </a>әкенің видеосы дау тудырған еді. Мұнда әкесі туған күнімен құттықтап, ернінен ұзақ сүйген. Кейін полиция тексеру бастады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Сәбіз бен қой еті 19%-ға дейін қымбаттады: Ресми инфляция неге дүкендегі бағамен сәйкес келмейді</title>
                <link>https://stan.kz/resmi-infliaciia-men-dukendegi-baga-nege-saikes-kelmeidi-442428/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/resmi-infliaciia-men-dukendegi-baga-nege-saikes-kelmeidi-442428/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 16:37:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794824697478ce781ab356b5e8cd62594155984fe_webp.webp"
                        length="103522"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ресми есеп бойынша жыл басынан бері әлеуметтік азық-түлік бағасы небәрі 2%-ға ғана өскен. Алайда дүкенге барған қазақстандықтар мүлде басқа көрініске тап болады: сәбіз бен қой еті 17–19%-ға қымбаттаса, жылдық азық-түлік инфляциясы...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Инфляция" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794824697478ce781ab356b5e8cd62594155984fe_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Depositphotos / AndreyPopov</em></figcaption> <h2>Ресми есеп бойынша жыл басынан бері әлеуметтік азық-түлік бағасы небәрі 2%-ға ғана өскен. Алайда дүкенге барған қазақстандықтар мүлде басқа көрініске тап болады: сәбіз бен қой еті 17–19%-ға қымбаттаса, жылдық азық-түлік инфляциясы 7,6%-ға жеткен. Статистика неге “төмен” сан көрсетіп тұр, ал қалтадағы шығын неге өсіп жатыр? Stan.kz қаржы сарапшысымен бірге ресми сандардың астарын талдап, әр отбасы өз “жеке инфляциясын” қалай есептей алатынын анықтады.</h2><h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;">2% бен 7,6%: екі түрлі сан нені өлшейді?</h3><p data-path-to-node="9" dir="ltr">Көпшілік Ұлттық статистика бюросының <strong>апталық есебіндегі 2%</strong> бен <strong>айлық инфляциядағы 7,6% </strong>көрсеткішін салыстырып, “қайсысына сенеміз?” деп сұрайды. Шын мәнінде, бұл екі сан мүлде бөлек нәрсені өлшейді:</p><figure style="margin: 0;"><img alt="кесте инфляция" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948261069ebaa5fb59e4e51740f927a52a5b97c7_webp.webp" style="width: 1613px; height: 900px;"></figure><p>Бұл көрсеткіштер барлық тауар бірдей 2%-ға немесе 7,6%-ға <strong>қымбаттады дегенді білдірмейді</strong>. Бір өнім күрт қымбаттаса, екіншісі арзандауы мүмкін. Айта кетерлігі, бұрын <strong>әлеуметтік маңызы бар тауарлар тізіміне 19 өнім</strong> ғана енсе, кейін бұл<strong> тізім 31 тауарға дейін </strong>кеңейтілді. </p><p data-path-to-node="12" dir="ltr"><strong>Тәуелсіз қаржы сарапшысы Андрей Чеботаревтің</strong> айтуынша, екі көрсеткіштің арасында ешқандай қайшылық жоқ:</p> <p data-path-to-node="13,0" dir="ltr">“Бұл екі санды тікелей салыстыруға болмайды, өйткені олар әртүрлі кезең мен тауарлар жиынтығына негізделген. 2%-дық өсім — бағасын мемлекет қадағалап отыратын ең негізгі тауарлардың ағымдағы кезеңдегі өзгерісі ғана. Көрсеткіштің қай уақыт аралығына және қандай себетке есептелгеніне әрдайым мән беру керек, әйтпесе тек тар шеңбердегі ахуалды көрсететін әдемі әрі кішкентай санға алданып қалу оңай”, — дейді сарапшы.</p> <h3 data-path-to-node="14" dir="ltr" style="text-align: center;"></h3><h3 data-path-to-node="12" dir="ltr" style="text-align: center;">Сәбіз бен қой еті неге қымбаттады?</h3><p data-path-to-node="13" dir="ltr" id="p-rc_cfb25c3d64d589bc-278">Ұлттық статистика бюросының 11 қарашадағы апталық кестесінде бағалар былтырғы жыл соңындағы деңгеймен салыстырылған. Төмендегі кестеде жыл басынан бері бағасы ең қатты құбылған әлеуметтік маңызы бар өнімдер көрсетілген:</p><figure style="margin: 0;"><img alt="кесте инфляция" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794826140434438822e976ac53029639520d1f924_webp.webp" style="width: 1613px; height: 900px;"></figure><p></p><p data-path-to-node="15" dir="ltr" id="p-rc_cfb25c3d64d589bc-280">Бұдан бөлек, <strong>ақ қауанды қырыққабат — 7,7%-ға, түтік кеспе (рожки) — 7,2%-ға, тауық еті — 6,3%-ға, сиыр еті — 2,8–5,4%-ға, ал бірінші сұрыпты ұннан жасалған нан 3,2%-ға</strong> қымбаттаған. Керісінше, <strong>қант пен балық 5%-дан, пияз 3,7%-ға </strong>арзандады.</p><p data-path-to-node="16" dir="ltr">Тәуелсіз қаржы сарапшысы Андрей Чеботаревтің айтуынша, бағасы <strong>17–19%</strong> шамасында өскен негізгі екі өнім — <b data-index-in-node="104" data-path-to-node="16">сәбіз бен қой етінің</b> қымбаттауына әртүрлі нарықтық факторлар әсер еткен:</p><ul data-path-to-node="17" dir="ltr"> <li id="p-rc_cfb25c3d64d589bc-281"> <p data-path-to-node="17,0,0" dir="ltr" id="p-rc_cfb25c3d64d589bc-285"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="17,0,0,0">Сәбіз (+18,9%) неге өсті?</b> Біріншіден, маусымдық фактор әсер етті — күздің соңына қарай ашық алқаптан жиналатын өнім аяқталып, нарықта қоймада сақталған өнімнің үлесі артады. Екіншіден, көкөністі қыста бұзбай сақтау (температураны ұстап тұру, электр энергиясы мен қойманы күтіп-ұстау) шығындары өнімнің өзіндік құнын тікелей қымбаттатады.</p> </li> <li id="p-rc_cfb25c3d64d589bc-282"> <p data-path-to-node="17,1,0" dir="ltr" id="p-rc_cfb25c3d64d589bc-286"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="17,1,0,0">Қой еті (+16,8%) неге қымбаттады?</b> Мұнда бірнеше фактор қабаттасқан: жем-шөптің қымбаттауы мен малды күтіп-бағу шығындарының артуы, мал шығыны (падёж), сондай-ақ ішкі нарықтағы жалпы ет тапшылығы. Бұған сыртқы нарықтардан түсетін экспорттық сұраныс қосылып, ішкі бағаны жоғары итермелеп отыр.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="18" dir="ltr" id="p-rc_cfb25c3d64d589bc-283">Ал қияр (-58%), қызанақ (-21,8%) және алманың (-15,1%) арзандауын сарапшы маусымдық толқынмен және “жоғары база әсерімен” түсіндіреді:</p> <p data-path-to-node="19,0" dir="ltr">“Былтыр дәл осы кезде қияр, алма мен қызанақ қымбат болған, қазір жергілікті өнім мен жылыжай көкөністері көптеп шығып, бағасы арзандады. Жалпы индекс — бүкіл елдің жағдайын орташалап шығаратын көрсеткіш қана. Мәселен, еттің қымбаттағаны мен қиярдың арзандағанын қосып орташалағанда, екеуі бірін-бірі жауып, нәтижесінде 2% деген мардымсыз өсім шығады. Іс жүзінде себеттегі өнімдердің бағасы бірі өсіп, бірі түсіп, әр бағытта құбылып тұр”, — дейді қаржы сарапшысы.</p> <p data-path-to-node="20" dir="ltr"><strong>Өңірлер мен сауда орындарындағы баға да бірдей емес.</strong> Оңтүстіктегі аграрлық облыстарда көкөніс <strong>арзан</strong> әрі тез арзандайды, ал батыс пен солтүстік өңірлерде логистикаға байланысты бәрі <strong>қымбатырақ.</strong> Тіпті бір өнімнің өзі супермаркет пен базарда әртүрлі бағамен сатылады.</p><h3 data-path-to-node="21" dir="ltr" style="text-align: center;">Дүкендегі түбіртек неге ресми есептен алшақ?</h3><p data-path-to-node="22" dir="ltr"></p><p data-path-to-node="22" dir="ltr">Ұлттық статистика бюросының дерегінше, биылғы қаңтардан бастап инфляцияны есептеу кезінде азық-түліктің үлесі <b data-index-in-node="110" data-path-to-node="22">41,1%</b> болып белгіленген (азық-түлікке жатпайтын тауарлар — 28,4%, ақылы қызметтер — 30,5%). Демек қазақстандықтар табысының үлкен бөлігін тамаққа жұмсайтындықтан, бағаның өсуі ең алдымен күнделікті дастарқаннан сезіледі.</p><p data-path-to-node="23" dir="ltr">Ал ресми сандар мен дүкендегі чектің сәйкес келмеуінің үш себебі бар:</p><ul data-path-to-node="24" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="24,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="24,0,0">Тұтыну себеті кең:</b> Ресми инфляция 500-ден астам тауар мен қызметті қамтиды. Оның ішінде күнделікті тамақтан бөлек, сирек алынатын техника, киім мен түрлі қызметтер бар.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="24,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="24,1,0">Шығын құрылымы әртүрлі:</b> Отбасы табысының басым бөлігін азық-түлікке жұмсаса, оның бюджетіне ең алдымен ет, сүт, нан және көкөністің қымбаттауы ауыр тиеді.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="24,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="24,2,0">Сауда орны бөлек:</b> Статистика өкілдері бағаны ірі супермаркеттер мен ресми базарлардан алады, ал үй жанындағы шағын дүкендерде баға әдетте жоғары болады.</p> </li> </ul><h3 data-path-to-node="25" dir="ltr" style="text-align: center;">Отбасылық бюджетті қалай жоспарлау керек?</h3><p data-path-to-node="26" dir="ltr"></p><p data-path-to-node="26" dir="ltr">Қаржы сарапшысы Андрей Чеботарев жеке шығындарды жоспарлағанда ресми инфляцияға сүйенудің тиімсіз екенін айтады:</p> <p data-path-to-node="27,0" dir="ltr">"Сіздің жеке инфляцияңыз — дәл өзіңіз тұтынатын себеттегі тауарлардың қымбаттауы. Егер отбасы етті көп жесе, оның нақты инфляциясы есептегі 2%-ға емес, қой етінің қымбаттау қарқынына жақын болады. Бұл ресми статистика қате деген сөз емес — бар болғаны бүкіл елдегі орташа ахуалды ғана білдіреді", — дейді сарапшы.</p> <h3 data-path-to-node="28" dir="ltr" style="text-align: center;">Жеке инфляцияны қалай есептейміз?</h3> <li> <p data-path-to-node="29,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="29,0,0">Тұрақты себетті анықтаңыз:</b> Отбасыңыз ай сайын міндетті түрде сатып алатын 10–15 негізгі тауардың тізімін жасаңыз (мысалы: ет, сүт, нан, картоп, сәбіз, май, қант, шай).</p> </li> <li> <p data-path-to-node="29,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="29,1,0">Бағаны тіркеп отырыңыз:</b> Ай сайын сол тауарлардың бағасын жазып алыңыз немесе дүкен мен банк қосымшасындағы чектерді сақтаңыз.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="29,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="29,2,0">Өзгерісті есептеңіз:</b> Бір-екі айдан кейін дәл сол 10–15 тауардың жалпы құны қанша пайызға өскенін салыстырыңыз.</p> </li> <p data-path-to-node="30" dir="ltr">Сарапшының пікірінше, тұрмыстың қаншалықты қымбаттағанын жалпы индекс емес, дәл осы жеке есеп нақты көрсетеді.</p><p data-path-to-node="30" dir="ltr">Айта кетсек, бұған дейін қазақстандықтар ақшасының <a href="https://stan.kz/qazaqstandyqtar-aqsasynyn-42-yn-tamaqqa-zumsaidy-441582/">42%-ын тамаққа жұмсайтыны</a> белгілі болды. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Елімізде екпе алмаған балалардың мектеп пен балабақшаға баруына шектеу қойылуы мүмкін</title>
                <link>https://stan.kz/elimizde-ekpe-almagan-balalardyn-mektep-pen-balabaqsaga-baruyna-sekteu-442434/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/elimizde-ekpe-almagan-balalardyn-mektep-pen-balabaqsaga-baruyna-sekteu-442434/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 16:13:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948277098b7ac248416547b2af89c360e21e5651_webp.webp"
                        length="114092"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда екпе алмаған балалардың сабаққа қатысуы сыныптастарының қаншасы екпе алғанына байланысты болуы ықтимал. Дегенмен Денсаулық сақтау вице-министрі Манас Рамазанов мұндай жағдайда әр баланың мәселесі жеке қаралатынын да ат...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="вакцина" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948277098b7ac248416547b2af89c360e21e5651_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pixabay.com</em></figcaption> <h3>Қазақстанда екпе алмаған балалардың сабаққа қатысуы сыныптастарының қаншасы екпе алғанына байланысты болуы ықтимал. Дегенмен денсаулық сақтау вице-министрі Манас Рамазанов мұндай жағдайда әр баланың мәселесі жеке қаралатынын да атап өтті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Құрылтайда өткен Үкімет сағатынан кейін өткізілген брифинг барысында журналист Манас Рамазановқа екпе алмаған балалардың мектеп пен балабақшаға баруына қатысты сұрақ қойды. Вице-министрдің айтуынша, мұндай балаларға бірден тыйым салынбайды. Шешім қабылдағанда сыныптағы немесе балабақша тобындағы балалардың қаншасы екпе алғаны ескеріледі.</p> <p>"Егер балабақша тобындағы немесе сыныптағы балалардың басым бөлігі екпе алған болса, бір баланың екпе алмауы ұжымдық иммунитетке айтарлықтай әсер етпейді. Бірақ әр жағдайды жеке қарастыру керек. Ал топтағы немесе сыныптағы балалардың көбі екпе алмаған болса, әрине, олардың келуіне тыйым салынады", – деді Манас Рамазанов.</p> <p>Дегенмен вице-министр бұл талаптың іс жүзінде қалай қолданылатынын нақты түсіндірмеді. Мәселен, екпе алмаған балаларға шектеу тек жұқпалы ауру тараған кезде қойыла ма, әлде тұрақты түрде қолданыла ма – бұл жағы белгісіз белгісіз болып отыр. Сондай-ақ мұндай жағдайда оқушылар қашықтан оқуға ауыстырыла ма деген сұрақ та жауапсыз қалды.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова елде қызылша өршіп, балалардың денсаулығына қауіп төніп жатқанын ескерткен еді. Осыған байланысты 6–10 айлық сәбилерге қосымша екпе салу басталып, <a href="https://stan.kz/densaulik-saktau-ministri-kazakstandiktardi-balalardi-k-431032/">вакцина алмаған балаларды егу жұмыстары күшейтілді</a>. Министр ата-аналарды балаларын уақытылы вакцинациялауға шақырды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Нұрлан Артықбаев Kcell-дегі үлесі бар компаниясын шетелдік инвесторға сатты</title>
                <link>https://stan.kz/nurlan-artyqbaev-kcell-akciialarynyn-15-ga-zuygyna-ielik-etetin-kompan-442433/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/nurlan-artyqbaev-kcell-akciialarynyn-15-ga-zuygyna-ielik-etetin-kompan-442433/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 16:03:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794827148de9f11e40e607ae19a782549563318dd_webp.webp"
                        length="117190"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық кәсіпкер Нұрлан Артықбаев Kcell мобильді операторының 14,87 пайыз акциясына иелік ететін KC Holding Ltd компаниясының құрылтайшылары қатарынан шықты. Астана халықаралық қаржы орталығының тіркеу деректеріне сәйкес, хол...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Kcell " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794827148de9f11e40e607ae19a782549563318dd_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Kcell баспасөз қызметі</em></figcaption> <h2>Қазақстандық кәсіпкер Нұрлан Артықбаев Kcell мобильді операторының 14,87% акциясына иелік ететін KC Holding Ltd компаниясының құрылтайшылары қатарынан шықты. Астана халықаралық қаржы орталығының тіркеу деректеріне сәйкес, холдингтің жаңа иесі ретінде шетелдік RTelecom Holding LTD компаниясы көрсетілген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><h2> </h2><h3 style="text-align: center;">Жаңа иесі — RTelecom Holding LTD туралы не белгілі?</h3><p data-path-to-node="3" dir="ltr">Ашық дереккөздерге сәйкес, дәл осындай атаумен тіркелген компания Біріккен Араб Әмірліктерінің Абу-Даби халықаралық қаржы орталығында орналасқан. Компанияның ресми сайтындағы мәлімет бойынша,<strong> RTelecom Holding LTD Азияның дамушы елдеріндегі телекоммуникация секторына инвестиция салуға маманданған</strong>. Атап айтқанда, араб компаниясы мобильді байланыс операторларын қаржыландырып, 4G, 5G желілерін дамыту және ауылдық елді мекендерді байланыспен қамту жобаларына қаржы құяды.</p><p data-path-to-node="4" dir="ltr">RTelecom Holding LTD директоры ретінде <strong>Нұрхан Килич</strong> көрсетілген. Ол бұған дейін Түркияның ең ірі телекоммуникациялық компаниясы — Turk Telekom-да қазынашылық және корпоративтік қаржы жөніндегі директор қызметін атқарған. Сондай-ақ Түркияның ірі жекеменшік газ тобы Akfel Holdings пен Ereğli Iron & Steel Works металлургиялық компаниясында басшылық лауазымдарда болған.</p><p data-path-to-node="5" dir="ltr">Дегенмен RTelecom Holding LTD компаниясының түпкілікті нақты иелері ашық деректерде жарияланбаған. Ал Kcell мобильді операторының ресми сайтында акционерлер құрамының өзгергені туралы ақпарат әзірге жаңартылған жоқ. (Компанияның бақылау пакеті — <strong>51%-ы</strong> бұрынғыдай “Қазақтелекомға” тиесілі).</p><h3 style="text-align: center;">Бұл актив бұған дейін кімдердің қолында болды?</h3><p data-path-to-node="6" dir="ltr">KC Holding Ltd компаниясының меншік иелері кейінгі екі жылда бірнеше рет ауысқан:</p><ul data-path-to-node="8" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="8,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8,0,0">2024 жылғы сәуір:</b> Компанияны АХҚО-да кәсіпкер Ғалымжан Есенов тіркеп, өзіне тиесілі Kcell-дің 14,87% акциясын осы холдингке аударды;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="8,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8,1,0">2025 жылғы қазан:</b> Холдингті миллиардер, Kaspi.kz тең иесі Вячеслав Ким сатып алды;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="8,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8,2,0">2026 жылғы сәуір:</b> Qazaq Stroy негізін қалаушы әрі "Қазақмыс" иесі Нұрлан Артықбаев Вячеслав Кимнен KC Holding Ltd компаниясын сатып алып, оның жалғыз иесі атанған еді.</p> </li> </ul><h3 style="text-align: center;">Артықбаев телеком нарығындағы өзге де активтерінен шыға бастаған</h3><p data-path-to-node="10" dir="ltr">Айта кетерлігі, бұл Нұрлан Артықбаевтың телекоммуникация саласындағы активтерінен бас тартуының алғашқы жағдайы емес. <a _ngcontent-ng-c3518076825="" _nghost-ng-c1891837658="" data-hveid="0" data-ved="0CAAQ_4QMahgKEwiwzY7514uYAxUAAAAAHQAAAAAQ7hE" decode-data-ved="1" externallink="" href="https://manualeconomy.kz/nurlan-artykbaev-vyshel-iz-telecom-systems-kto-stal-novym-vladeltsem/" jslog="197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl9lOWUxYzQwMWU5ZGMzYzMyIiwiY181MjgwMDAyODk0YzY5ZWRiIixudWxsLCJyY181ODk1OGVjNWI1ZDBiZGZiIixudWxsLG51bGwsImtrIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDAsMF0sbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxbImh0dHBzOi8vd3d3Lmdvb2dsZS5jb20vc2VhcmNoP3E9aHR0cHM6Ly9tYW51YWxlY29ub215Lmt6L251cmxhbi1hcnR5a2JhZXYtdnlzaGVsLWl6LXRlbGVjb20tc3lzdGVtcy1rdG8tc3RhbC1ub3Z5bS12bGFkIl1d" rel="noopener" target="_blank">"Ручная экономика"</a> басылымы жазғандай, 2026 жылдың қыркүйегінде бизнесмен өзінің тағы бір компаниясы — <b data-index-in-node="233" data-path-to-node="10">Telecom Systems</b> құрылтайшылары қатарынан шыққан болатын.</p><p data-path-to-node="11" dir="ltr">Дәл осы Telecom Systems арқылы Артықбаев 2024 жылдың соңында Jusan Bank-тен (қазіргі Alatau City Bank) “Қазақтелекомның” 8%-дан астам акциясын сатып алып, ұлттық оператордың капиталына кірген еді. Кейіннен Telecom Systems-тің жаңа иесі ретінде кәсіпкер Дәурен Керейбаевқа тиесілі <b data-index-in-node="284" data-path-to-node="11">TECH-Q</b> ЖШС тіркелді. Ал меншік иесі ауысқан сәтте Telecom Systems балансында “Қазақтелеком” акциялары қалмаған.</p><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Бір қызығы, Дәурен Керейбаев бұған дейін Ғалымжан Есенов пен Марғұлан Сейсембаевтың бизнес-топтарымен байланысы бар тұлға ретінде танылған, сондай-ақ Артықбаевтың KC Holding компаниясының өкілі әрі бас директоры қызметін атқарған.</p><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда мобильді интернеттің бағасы әлемдік орташа көрсеткіштен <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-mobildi-internet-bagasy-alemdik-ortasa-korsetkisten-tort-e-442219/">төрт есе төмен </a>екені белгілі болды. </p><p data-path-to-node="12" dir="ltr"></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Баянды қолдап, мені Қазақстаннан қуасыңдар&quot;: Тұрсынбек Қабатов елге өкпесін айтты</title>
                <link>https://stan.kz/baiandy-qoldap-meni-qazaqstannan-quasyndar-tursynbek-qabatov-elge-okpe-442431/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/baiandy-qoldap-meni-qazaqstannan-quasyndar-tursynbek-qabatov-elge-okpe-442431/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 15:51:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794826121d3c9109445e817d67ade9bcf7d42b384_webp.webp"
                        length="96614"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Танымал әзілкеш Тұрсынбек Қабатов екінші рет шаңырақ көтергеніне байланысты айтылған сын-пікірлерді сахнада әзілге айналдырды. Өнер иесі жеке өміріне қатысты қоғамның көзқарасын сөз етіп, көрермендерге алғысын білдірді. Бұл туралы...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Тұрсынбек әйелімен, Баян Алагөзова" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794826121d3c9109445e817d67ade9bcf7d42b384_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/t_a_d_d_s_ / bayanmaxatkyzy/</em></figcaption> <h2>Танымал әзілкеш Тұрсынбек Қабатов екінші рет шаңырақ көтергеніне байланысты айтылған сын-пікірлерді сахнада әзілге айналдырды. Өнер иесі жеке өміріне қатысты қоғамның көзқарасын сөз етіп, көрермендерге алғысын білдірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Әзілкеш концерт барысында екінші рет отбасын құрған ер азаматтар мен әйелдерге қоғамның көзқарасы әртүрлі екенін айтып, танымал продюсер Баян Алагөзованы мысалға келтірді.</p> <p>“Дариға: “Оған сол керек” дейді. Білмеймін, кімді айтып тұрғанын. Баян тұрмысқа шыққанда оны қалай күшті етіп қолдадыңыздар. Мен қазір әйеліме той көйлегін кигізіп, той жасайыншы. Бітті ғой. “Оңбаған, осының концертіне кім барып жатыр? Бойкот! Мұны Қазақстаннан шығарып жіберу керек” деп айтып жатады. Ой, жандарым сол, тығылып келіп жатқан сіздерге рақмет”, – деді Тұрсынбек Қабатов.</p> <p>Осылайша өнер иесі екінші рет үйленуіне қатысты айтылған жағымсыз пікірлерді әзілмен жеткізді.</p><p>Ол өзін сынағандарға қалжыңмен жауап беріп, концертке келген көрермендеріне ризашылығын білдірді.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/DfxnjCGsT0k/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/DfxnjCGsT0k/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/DfxnjCGsT0k/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Ипотека / Ипотечный брокер / Обучения (@luiza_tastan)</a></p> <p>Айта кетейік, Тұрсынбек Қабатов – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, танымал әзілкеш әрі тележүргізуші. Ол сахнадағы қойылымдарында отбасылық қарым-қатынас пен қоғамдағы түрлі мәселелерді жиі қозғайды.</p><p>Еске салайық, бұған дейін продюсер Мөлдір Мұқанова әзілкеш Тұрсынбек Қабатовпен заңды түрде <a href="https://stan.kz/konildesimen-dubayga-barip-kelgen-moldir-mykanova-tyrsi-425701/">ажырасып кеткенін</a> мәлімдеді. Оның сөзінше, 14 жыл бұрын әзілкештің көңілдесі пайда болған. Сондай-ақ продюсер Тұрсынбек Қабатов <a href="https://stan.kz/barimizdi-bloktap-tastagan-moldir-mykanova-tyrsinbek-pe-425711/">балаларын бұғаттап қойғанын</a> айтты.</p><p dir="ltr">Продюсердің сұхбатынан кейін желі қолданушылары Тұрсынбек Қабатовқа <a href="https://stan.kz/konildesimen-dubayga-barip-kelgen-moldir-mykanova-tyrsi-425701/">бойкот жариялауға</a>шақырды. Оған қоса, Желі қолданушылары Тұрсынбек Қабатовтың Instagram желісіндегі парақшасында түрлі пікір қалдырып жатыр.</p><p dir="ltr">Кейінірек Тұрсынбек Қабатов экс-әйелінің сұхбатына <a href="https://stan.kz/tyrsinbek-kabatov-eks-ayelinin-sykbatina-zhauap-berdi-425713/">жауап берді.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ермек Сағымбаевтың ҰҚК басшылығынан не үшін кеткені белгілі болды</title>
                <link>https://stan.kz/kustik-qurylymdardyn-zumysynda-kemsilikter-ketken-ermek-sagymbaevtyn-u-442430/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/kustik-qurylymdardyn-zumysynda-kemsilikter-ketken-ermek-sagymbaevtyn-u-442430/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 15:50:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179482650508d2b1e8e1c91f95de61f93796841c1a_webp.webp"
                        length="78782"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Мемлекет басшысының кеңесшісі әрі баспасөз хатшысы Айбек Смадияров Ермек Сағымбаевтың қызметінен кету себебін түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Ермек Сағымбаев" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179482650508d2b1e8e1c91f95de61f93796841c1a_webp.webp" style="width: 1543px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> </figure> <h3>Мемлекет басшысының кеңесшісі әрі баспасөз хатшысы Айбек Смадияров Ермек Сағымбаевтың қызметінен кету себебін түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі<a href="https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/nazvana-prichina-otstavki-ermeka-sagimbaeva-posta-glavyi-knb-613192/"> Tengrinews.kz-ке</a> сілтеме жасап хабарлайды.</h3> <p>Айбек Смадияровтың айтуынша, Ермек Сағымбаев басқа жұмысқа ауысуына байланысты Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы қызметінен босатылған. Алайда <strong>бұл шешімге арнайы қызметтің жұмысын жаңарту және басшылық құрамды ауыстыру қажеттігі </strong>де әсер еткен. Айта кетерлігі, президент Сағымбаевты қызметінен босатқан кезде "Самұрық-Қазына" қоры мен "Қазақстан темір жолы" басшыларының жемқорлық күдігімен ұсталуын да назарға алған.</p> <p>"Ермек Сағымбаевты қызметінен босату туралы шешім қабылдағанда мемлекет басшысы жемқорлыққа қатысты іске қатысы бар адамдардың ұсталғанын да ескерді. Президенттің пікірінше, күштік құрылымдардың жұмысында кемшіліктер кеткен. Осыған байланысты ішкі істер министрі Ержан Сәденовке де тәртіптік жаза берілді", – деді Айбек Смадияров.</p> <p>Смадияровтың сөзінше, президент 16 қарашада Ішкі істер министрлігінің басшыларымен арнайы жиын өткізген. Онда полиция қызметкерлерінің тәртібін күшейтіп, олардың кәсіби дайындығын арттыруды тапсырған. Сонымен қатар Ержан Сәденовке қатардағы полицейлер мен басшылық құрамның жауапкершілігін арттыру, қызметкерлер арасында тәртіпке қатысты түсіндіру жұмыстарын күшейту міндеті де жүктелген еді.</p><p>Бұдан бөлек, Айбек Смадияров Қасым-Жомарт Тоқаевтың "Самұрық-Қазына" мен ҚТЖ басшыларына қатысты тергеу жүріп жатқанын әуел бастан білгенін айтты.</p> <p>"Жалпы, бұл істің жемқорлыққа қатысты екеніне күмән жоқ. Мұны күдіктілердің тергеу кезіндегі әрекеттері де растайды. Президент жүргізіліп жатқан тергеуден басынан бастап хабардар болды. Оның жемқорлықпен күреске қатысты ұстанымы өзгермейді әрі берік", – деді Айбек Смадияров.</p> <p>Еске салсақ, 12 қарашада Ұлттық қауіпсіздік комитеті "Самұрық-Қазына" қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен "Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиевтің <a href="https://stan.kz/astanada-dollarga-toly-cemodan-terezeden-laqtyryldy-artynsa-iri-kompan-442264/">жемқорлық қылмысына қатысы бар деген күдікпен ұсталғанын </a>растаған еді. Қазір бұл іс бойынша тергеу жүргізіліп жатыр.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Еуропалық отбасы асырап алған қазақ бала 16 жылдан соң желі арқылы туыстарын тауып алды</title>
                <link>https://stan.kz/news-442423/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442423/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 15:27:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794824587a692968f8822f96452d512337bc87e44_webp.webp"
                        length="78268"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бала кезінде еуропалықтар асырап алып, сол жақта өскен 21 жастағы Рустам Масимов 16 жылдан кейін Қазақстандағы туыстарын іздеді. Әлеуметтік желідегі іздеу нәтижесінде ол Алматыда тұратын нағашы ағасымен байланысқа шыққан. Бұл тура...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Еуропалық отбасы асырап алған қазақ бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794824587a692968f8822f96452d512337bc87e44_webp.webp" style="width: 1800px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: The Times of Central Asia</em></figcaption> </figure> <h2>Бала кезінде еуропалықтар асырап алып, сол жақта өскен 21 жастағы Рустам Масимов 16 жылдан кейін Қазақстандағы туыстарын іздеді. Әлеуметтік желідегі іздеу нәтижесінде ол Алматыда тұратын нағашы ағасымен байланысқа шыққан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://timesca.com/a-social-media-like-helps-reunite-kazakh-adoptee-with-his-birth-family/">The Times of Central Asia </a>басылымына сілтеме жасап хабарлайды. </h2> <p>Рустам 2005 жылдың 23 қаңтарында Алматыдағы №4 перзентханада дүниеге келген. 2008 жылдың 4 сәуірінде полиция оны Чернышевский көшесіндегі пәтерден тапқан. Бала сол кезде ата-анасының қарауынсыз қалған. Кейін №2 балалар үйіне, одан соң "Жанұя" орталығына орналастырылған.</p><p>Рустамның анасы Зарина Масимова да бала кезінде балалар үйінде тәрбиеленген. Кейін<strong> ол тәуелділікпен күресіп, ата-ана құқығынан айырылған</strong>.</p><p>Ал анасы 2011 жылдың қаңтарында Қарағандыда қайтыс болған. Рустамның туған әкесі Ескелді және анасы жағынан бірнеше туысы болғаны туралы деректер сақталған. Олардың арасында Наташа есімді әйел мен Әлімжан есімді нағашы ағасы бар. Алайда жігіттің отбасы туралы мәліметі аз болғандықтан, оларды табу оңайға соқпаған.</p><p>2010 жылы Рустамды Еуропада тұратын отбасы асырап алған. Рустамның асырап алған анасы Хильди оның туған отбасы туралы көбірек білуіне көмектескен. Ол күйеуімен бірге қытайлық қыз баланы да асырап алған. Ерлі-зайыпты Рустамға Қазақстандағы туыстарын іздеуде қолдау көрсеткен.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Еуропалық отбасы асырап алған қазақ бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794824591082ba916404c9a04e48df8029b4e279f_webp.webp" style="width: 1800px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: The Times of Central Asia</em></figcaption> </figure><h3 style="text-align: center;">Желі бауырларды қалай табыстырды</h3><p>Рустамның туған туыстарын іздеуге Facebook желісіндегі жазба себеп болған. Оның жазбаларын көрген жігіт көмектесуге кірісіп, отбасылық құжаттар мен ресми мәліметтерді зерттеген. Сондай-ақ туыстарының естеліктерін салыстырып, анасы жағынан бірнеше адамның есімін анықтаған. Алайда туыстарын табу бірден оңайға соқпаған. Рустамның тегі – Масимов. Бұл текті іздегенде интернеттен Қазақстанның бұрынғы премьер-министрі туралы ақпараттар көп шығып, қажетті адамдарды табу қиындаған.</p><p>Кейін іздеуші әлеуметтік желілерді қарап отырып, "Одноклассники" желісінен Әлімжан есімді адамның ескі парақшасын тапқан. Парақшадағы Наташа есімді әйелдің жазбасы оның Рустамның нағашы ағасы болуы мүмкін екенін аңғартқан. Әлімжан бұл парақшаға бес жылдан астам уақыт кірмеген. Соған қарамастан, іздеуші басқа деректерді салыстырып, оның қазіргі телефон нөмірін тапқан. Әлімжанмен алғаш сөйлескенде ол Рустам туралы көп жылдан бері хабарсыз екенін айтқан. Отбасы жігітті 2010 жылы АҚШ азаматтары асырап алған деп ойлапты. Оның Еуропада өсіп жатқанын білмеген. Ал жиенінің туған туыстарын іздеп жүргенін естігенде, онымен қайта байланыс орнатуға қуана келіскен.</p><p>Кейін Рустам мен нағашы ағасы Әлімжан бейнеқоңырау арқылы сөйлескен. Рустам мен Хильди Еуропадан хабарласса, Әлімжан Алматыдан қосылған. Әңгіме кезінде ол Рустамға анасы Заринамен бірге өткен балалық шағы мен балалар үйінде болған кездерін айтып берген. Сондай-ақ әпкесінің 2011 жылы туберкулезден қайтыс болғанын естігенін, бірақ қай жерге жерленгенін білмейтінін жеткізген.</p><p>Әңгіме барысында Рустам мен Әлімжанның тағы бір ұқсастығы белгілі болды: екеуі де электр маманы болып жұмыс істейді. Әлімжан жиенінен оның өмірі, достары мен қызығушылықтары туралы сұрап, 16 және 12 жастағы екі ұлын да таныстырған. Нағашы ағасы Рустамды Алматыға қонаққа шақырған. Тіпті әзілдеп, қалаға келсе, оған ең сұлу қызды тауып беретінін айтқан. Рустам Қазақстанда туыстары туралы сұраған. Ал Әлімжан оған елге келгенде барлық туысымен таныстыратынын айтқан.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Еуропалық отбасы асырап алған қазақ бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948245833ac344747bac2c6b57024c77abcbf49b_webp.webp" style="width: 1800px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: The Times of Central Asia</em></figcaption> </figure><h3 style="text-align: center;">Рустам енді әкесін іздейді...</h3><p>Нағашы ағасымен табысқанымен, Рустам туған әкесін әлі тапқан жоқ. Әлімжанның айтуынша, Ескелдінің көп жыл бұрын қайтыс болғанын естіген. Бірақ оның қашан және қандай жағдайда көз жұмғанын білмейді. Әпкесі қамауға алынғаннан кейін Ескелдімен араласқан адамдармен де байланысы үзілген.</p><p>Ал Рустам мен Хильди 2019 жылы Алматыға келгенде басқа ақпарат алған. Олар полиция Рустамды 2008 жылы тапқан пәтерге барған. Сол кезде пәтерде тұрған әйел Ескелдінің Шымкентке көшіп, қайта үйленгенін және ол жақта балалары бар екенін айтқан. Алайда бұл мәлімет те расталмаған. Сондықтан Ескелдінің қазір қайда екені белгісіз.</p><p>Қазір Рустам нағашы ағасымен үнемі хабарласып тұрады. Жақын арада Қазақстанға келіп, туған туыстарымен жүздесуді жоспарлап отыр. Рустам мен Хильди бұл оқиға әкесін табуға көмектеседі деп үміттенеді.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін бельгиялық отбасы асырап алған <a href="https://stan.kz/belgiialyq-otbasy-asyrap-algan-qazaq-qyzy-oz-tuystaryn-tauyp-aldy-437246/">қазақ қызы өз туыстарын </a>тауып алған еді. 11 жасында Динара туған ата-анасын тауып беруді өтінген. Осылайша Қазақстанға үш рет келіп, биологиялық анасын көріп, елдің мәдениетімен танысты.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қанша табыс табасыз, қандай мүлкіңіз бар, қанша несиеңіз бар: Мемлекет мұны қалай анықтайды</title>
                <link>https://stan.kz/qansa-tabys-tabasyz-qandai-mulkiniz-bar-qansa-nesieniz-bar-memleket-mu-442427/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qansa-tabys-tabasyz-qandai-mulkiniz-bar-qansa-nesieniz-bar-memleket-mu-442427/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 15:11:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179482436288d23174a8072b394b705d4a4e992839_webp.webp"
                        length="122072"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Соңғы айларда Қазақстанда жәрдемақы тағайындаудың жаңа тәртібі қоғамда қызу талқыланып келеді. Әсіресе мемлекет отбасының табысын, баспанасын, көлігін, тіпті несиесін қалай тексереді және бұл әлеуметтік көмек алуға әсер ете ме дег...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Отбасы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179482436288d23174a8072b394b705d4a4e992839_webp.webp" style="width: 1599px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> <h3>Соңғы айларда Қазақстанда жәрдемақы тағайындаудың жаңа тәртібі қоғамда қызу талқыланып келеді. Әсіресе мемлекет отбасының табысын, баспанасын, көлігін, тіпті несиесін қалай тексереді және бұл әлеуметтік көмек алуға әсер ете ме деген сұрақ көпшілікті алаңдатып отыр. Осыған байланысты Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Отбасының цифрлық картасы қалай жасалатынын және ондағы мәліметтер қайдан алынатынын түсіндірді. Белгілі болғандай, жүйе 30-дан астам мемлекеттік дерекқормен байланысқан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p><a href="https://www.gov.kz/org/enbek/press/news/details/1330145?lang=kk">Ведомствоның мәліметінше, </a>бұл жүйе <strong>әр отбасының табысы, мүлкі, несиесі және алатын жәрдемақысы туралы ақпаратты</strong> мемлекеттік мекемелерден автоматты түрде жинақтап отырады.</p> <p>"Отбасының цифрлық картасы 30-дан астам мемлекеттік ақпараттық жүйеден қажетті мәліметтерді алады. Оның 10-ы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне тиесілі. Бұл деректердің қатарында зейнетақы, жәрдемақы, мүгедектік, еңбек шарты және соңғы үш айдағы ресми табыс туралы ақпарат бар", – деп түсіндірді министрлік.</p> <p>Сонымен қатар жүйе <strong>азаматтардың баспанасы, жер телімі, көлігі және кәсіпкерлік қызметі</strong> туралы мәліметтерді де қарайды. Бұл ақпарат<strong> Әділет және Ішкі істер министрліктерінің</strong> базаларынан алынады.</p><p>Министрліктің түсіндіруінше, <strong>жүйе отбасы мүшелерінің медициналық сақтандыруы бар-жоғын, қай емханаға тіркелгенін, балаларының мектепте немесе жоғары оқу орнында оқитынын</strong> да анықтай алады. Тіпті ол жерде <strong>адамның шетелде 180 күннен астам уақыт болғаны туралы мәлімет</strong> те көрінеді екен.</p> <p>"Алдымен жүйе туу, неке қию, ажырасу және тегін өзгерту туралы деректер арқылы отбасының құрамын анықтайды. Содан кейін әр мүшесінің табысы, мүлкі, несиесі және басқа да мәліметтері жинақталады. Осы ақпарат негізінде отбасының әлеуметтік жағдайы ай сайын қайта бағаланады", – деп хабарлады ведомство.</p> <p>Дегенмен министрлік жиналған мәліметтердің барлығы бірдей отбасының тұрмыс жағдайын бағалау кезінде есепке алынбайтынын атап өтті. Ол үшін арнайы бекітілген талаптарға сәйкес келетін деректер ғана пайдаланылады екен. </p><p>Сондай-ақ ведомство <strong>жүйеде қате ақпарат кездесуі мүмкін екенін ескертті</strong>. Мәселен, азамат көлігін немесе пәтерін сатып жібергенімен, ол әлі де өз атында тіркеліп тұруы мүмкін. Сол сияқты жұмыс беруші еңбек шартын дер кезінде тіркемесе, жүйеде ескі мәлімет сақталады.</p> <p>"Егер азамат өзіне қатысты мәліметтердің дұрыс емес екенін байқаса, тұрғылықты жеріндегі Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің аумақтық департаментіне жүгіне алады. Қате ақпарат бастапқы дерекқорда түзетілгеннен кейін, Отбасының цифрлық картасы жаңартылған мәліметті автоматты түрде алады", – деп түсіндірді министрлік.</p> <p>Осылайша, отбасының жағдайы бір рет қана емес, ай сайын жаңартылған мәліметтерге сүйеніп бағаланады. Сондықтан азаматтардың жұмысы, табысы немесе мүлкі туралы деректердің мемлекеттік базаларда дұрыс көрсетілуі маңызды екені тағы бір мәрте ескертілді.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда<a href="https://stan.kz/news-440274/"> 14 түрлі жәрдемақыны тағайындау тәртібі өзгергенін жазған едік</a>. Жаңа тәртіп бойынша отбасының әлеуметтік жағдайы тек табысына емес, баспанасы, көлігі, несиесі, жұмысы және басқа да көрсеткіштеріне қарап бағаланбақ. Ол үшін Отбасының цифрлық картасы арқылы азаматтар әл-ауқат деңгейіне қарай А-дан Е-ге дейінгі бес санатқа бөлінеді.  </p><p> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Анамыздан қорыққаннан&quot;: Мақпал Жүнісова анасының 90 жасын неге дүркіретіп тойламағанын айтты</title>
                <link>https://stan.kz/maqpal-zunisova-anasynyn-90-zasynda-erekse-tosynsyi-zasady-442425/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/maqpal-zunisova-anasynyn-90-zasynda-erekse-tosynsyi-zasady-442425/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 14:25:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179482073493c582aad7b2632faac0f1aad703162c_webp.webp"
                        length="123526"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанның халық әртісі Мақпал Жүнісова 90 жасқа толған анасының мерейтойын атап өтті. Әнші мерекені не себепті дүркіретіп өткізбегенін түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Мақпал Жүнісова анасы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179482073493c582aad7b2632faac0f1aad703162c_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/zhunusova.makpal</em></figcaption> <h2>Қазақстанның халық әртісі Мақпал Жүнісова 90 жасқа толған анасының мерейтойын атап өтті. Әнші мерекені не себепті дүркіретіп өткізбегенін түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Өнер иесі анасының мерейлі жасын ағайын-туысы мен жақындарының ортасында атап өтті.</p><p>Әншінің айтуынша, бастапқыда үлкен той ұйымдастыру жоспарланған. Алайда анасы балаларына артық шығындалмауды ескертіп, салтанатты шара өткізуге қарсы болған.</p> <p>“Анамыздан қорыққаннан бәрін қалдырдық бір ай қалғанда”, – деді Мақпал Жүнісова.</p> <p>Әлеуметтік желіде жарияланған бейнежазбалардан мерейтойдың қарапайым әрі көңілді өткенін байқауға болады. Дастархан басына отбасы мүшелері мен туған-туыстары жиналған. Ал мерейтой иесінің немере-жиендері ән айтып, өнер көрсетіп, әжелеріне ерекше тарту жасаған.</p><p>Желіде тараған тағы бір видеода әншінің бауыры анасының жанында билеп, еркелеп жүргені көрінеді. Оның бұл әрекеті дастарқан басындағы жақындарын күлкіге қарық қылған.</p><p>Мақпал Жүнісова Instagram парақшасында анасына жүрекжарды тілегін арнап, оның орталарына аман-есен жүргеніне шүкіршілік етті.</p> <p>“15 қараша – біздің анамыздың туған күні. Арамызда болғаныңызға Аллаға мың шүкірлер! Ғасыр тойыңызды көрсек, арман жоқ. Алла қолдасын, анашым!” – деп жазды әнші.</p> <p>Желі қолданушылары да өнер иесінің анасына ұзақ ғұмыр тілеп, ақжарма құттықтауларын жеткізді.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/DfxUO0Cx-io/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/DfxUO0Cx-io/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/DfxUO0Cx-io/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Мақпал Жүнісова (@zhunusova.makpal)</a></p> <p>Еске салайық, бұған дейін Мақпал Жүнісова <a href="https://stan.kz/zesir-aiel-dep-basyngany-ma-maqpal-zunisova-qurylyssylarga-renisin-ait-439698/">55 миллион теңге жұмсаған жөндеу жұмысына наразы</a>болып, "Жесір әйел деп басынғаны ма?" деп ашынғаны хабарланған еді.  Әнші жариялаған видеодан үйдің кей бөліктеріндегі сылақ пен қаптаманың бүлініп, құрылыс жұмыстарының іздері сыр бере бастағанын көруге болады. Өнер иесі құрылыс бригадасының жетекшісін танитынын, алайда мәселені сот арқылы шешуге уақыт жұмсағысы келмейтінін айтты. Сондықтан болған жағдайды көпшілікке көрсетуді жөн көрген.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Тоқаев пен Димаш Құдайберген әлемдегі ең ықпалды 500 мұсылманның тізіміне енді</title>
                <link>https://stan.kz/toqaev-pen-dimas-alemdegi-en-yqpaldy-500-musylmannyn-tizimine-endi-442424/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/toqaev-pen-dimas-alemdegi-en-yqpaldy-500-musylmannyn-tizimine-endi-442424/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 14:19:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179482025687dd84168a9d256bf16bfea44861611a_webp.webp"
                        length="217800"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Иорданияда жыл сайын жарық көретін &quot;Әлемдегі ең ықпалды 500 мұсылман&quot; кітабының 2027 жылға арналған жаңа басылымы жарияланды. Оған Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен әнші Димаш Құдайберген де енген. Бұл туралы Stan.kz ақ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Кітап" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179482025687dd84168a9d256bf16bfea44861611a_webp.webp" style="width: 1599px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: themuslim500.com</em></figcaption> <h3>Иорданияда жыл сайын жарық көретін "Әлемдегі ең ықпалды 500 мұсылман" кітабының 2027 жылға арналған жаңа басылымы жарияланды. Оған Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен әнші Димаш Құдайберген де енген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Кітапта саясат, дін, ғылым, мәдениет, спорт және басқа да салаларда ықпалы бар 500 мұсылман тұлға туралы мәлімет берілген. Биылғы тізімге Қазақстаннан Қасым-Жомарт Тоқаев пен Димаш Құдайберген еніпті.</p><p><strong>Қасым-Жомарт Тоқаев туралы не жазылған?</strong></p><p>Кітаптың <strong>161-бетінде </strong>Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа жеке тоқталған. Оның саясат саласындағы ықпалды тұлғалардың қатарында екені көрсетілген. Басылымда Тоқаевтың 2019 жылы Нұрсұлтан Назарбаевтан кейін Қазақстанның екінші президенті болғаны жазылған. Сондай-ақ 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін елде жүргізілген саяси өзгерістерге де назар аударылған.</p><p>Кітап авторлары президенттің "Жаңа Қазақстан" бастамасын, 2022 жылғы конституциялық реформаны және сол жылы өткен кезектен тыс президент сайлауын ерекше атап өткен.</p> <p>"2022 жылдың басында елде болған жаппай наразылықтар реформалар жүргізу қажеттігін күн тәртібіне шығарды. Бұған жауап ретінде Тоқаев "Жаңа Қазақстан" бағдарламасын ұсынды. Сол жылдың маусымында өткен референдумда сайлаушылардың шамамен 77%-ы Конституцияға енгізілетін ауқымды өзгерістерді қолдады", – деп жазылған кітапта.</p> <p>Басылымда бұл өзгерістер аясында президент өкілеттігіне шектеулер енгізіліп, парламенттің рөлі күшейтілгені айтылған. Бұдан бөлек, авторлар 2022 <strong>жылғы қарашада өткен президент сайлауына да тоқталып, онда Тоқаев 81,31% дауыс жинап, жеті жылдық бір мерзімге сайланған да атап өткен.</strong></p><p><strong>Димаш Құдайберген туралы не жазылған?</strong></p><p>Ал Димаш Құдайберген кітаптың <strong>213-бетінде</strong> өнер және мәдениет саласындағы ықпалды тұлғалардың қатарында аталған. Авторлар қазақстандық әншіні әлемге танылған орындаушы, ән авторы әрі бірнеше музыкалық аспапта ойнайтын өнерпаз ретінде сипаттаған. Әсіресе оның алты октаваға жететін ерекше дауыс мүмкіндігіне назар аударылған.</p> <p>"Димаш Құдайберген – сирек кездесетін алты октавалық дауыс диапазонымен танылған әлемге әйгілі қазақстандық әнші, композитор және бірнеше аспапта ойнайтын музыкант. Шығыс Азияда қысқа уақыт ішінде кеңінен танылған ол Қытай, Ресей және Қазақстанда беделді музыкалық марапаттарға ие болды", – делінген басылымда.</p> <p>Кітапта Димаштың YouTube арнасындағы бейнежазбалары жарты миллиардтан астам қаралым жинағаны да жазылыпты. Сондай-ақ туған қаласы Ақтөбеде әншіге арналған музей бар екені айтылған. Авторлар Димаштың өнердегі жетістіктерімен қатар қайырымдылық қызметіне де тоқталып өткен. Оның көші-қон мәселелері бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының ізгі ниет елшісі екені айтылған.</p><p><strong>Тhe Muslim 500 қандай кітап және оны кім шығарады?</strong></p><p>The Muslim 500 – әлемдегі ықпалды мұсылман тұлғалар туралы жыл сайын жарық көретін халықаралық басылым. Алғашқы саны 2009 жылы шыққан. Биыл оның 18-басылымы жарияланды.</p><p>Кітапты Иордания астанасы Амманда орналасқан Корольдік исламдық стратегиялық зерттеулер орталығы  шығарады. Бұл – ислам әлеміне қатысты зерттеулер жүргізетін тәуелсіз ғылыми орталық.</p><p>2027 жылғы басылымның редакторы ретінде доктор Тарек әл-Гаухари, ал жауапты редакторы болып Афтаб Ахмед көрсетілген. Кітапты дайындауға зерттеушілер мен редакторлар тобы қатысқаны да жазылған.</p><p>Басылым өкілдерінің түсіндіруінше, тізім құрылғанда алдымен адамның мұсылман әлеміндегі ықпалы сараланады екен. Бұл ретте оның діни қызметі ғана емес, саясаттағы, экономикадағы, мәдениеттегі, ғылымдағы және қоғамдық өмірдегі орны да ескеріледі. Басылым жыл сайын бір ай бойы үміткерлер бойынша ұсыныстар қабылдайтыны да жазылған.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Димаш Құдайберген<a href="https://stan.kz/aitarga-sozim-zoq-dimas-qudaibergen-meksikadagy-zankuierlerinin-erekse-442418/"> Мексиканың Монтеррей қаласында жанкүйерлері жасаған ерекше сыйлықты </a>көрсеткен еді. Әншінің құрметіне қала көшелерінің бірінде оның бейнесі салынған үлкен сурет пайда болған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Заманback 2&quot; қазақ киносы тарихындағы кассалық рекордты жаңартты</title>
                <link>https://stan.kz/zamanback-2-qazaq-kinosy-tarixyndagy-kassalyq-rekordty-zanartty-442422/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/zamanback-2-qazaq-kinosy-tarixyndagy-kassalyq-rekordty-zanartty-442422/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 13:50:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948177579e69a68a590e9ee3ebd7af05bd54d368_webp.webp"
                        length="199226"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық әнші әрі продюсер Серік Ибрагимовтің “Заманback 2” комедиясы отандық кино тарихындағы ең табысты фильм атанды. Туынды небәрі 25 күн ішінде 1 млрд 865 млн теңге жинап, бұған дейінгі кассалық рекордты жаңартты. Бұл тура...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Заманback 2 " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948177579e69a68a590e9ee3ebd7af05bd54d368_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/ibragimovserik/</em></figcaption> <h2>Қазақстандық әнші әрі продюсер Серік Ибрагимовтің “Заманback 2” комедиясы отандық кино тарихындағы ең табысты фильм атанды. Туынды небәрі 25 күн ішінде 1 млрд 865 млн теңге жинап, бұған дейінгі кассалық рекордты жаңартты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>22 қазанда көрерменге жол тартқан фильм қысқа уақыт ішінде қазақстандықтардың үлкен қызығушылығына ие болды. </p><p>Осы уақытқа дейін ең жоғары кассалық көрсеткіш Дариға Бадықованың “Таптым-ау сені” комедиясына тиесілі еді. Ол кинотеатрлардан 1 млрд 834 млн теңге табыс тапқан. Ал “Заманback 2” бұл межеден 31 миллион теңгеге асып түсті.</p><p>Айта кетейік, “Заманback” фильмінің алғашқы бөлімі де көрермен арасында танымал болып, прокатта 1 млрд 479 млн теңге жинаған еді. Екінші бөлімнің табысы алғашқы туындыдан 386 млн теңгеге жоғары.</p><p>Тарихи көрсеткішке қол жеткізген фильмнің продюсері Серік Ибрагимов қуанышты жаңалықты әлеуметтік желідегі парақшасында бөлісіп, көрермендерге алғысын білдірді.</p> <p>“Сүйінші! Халықтың фильміне айналған “Заманback 2” комедиясы қазақ киносындағы кассалық рекордты жаңартты. Бұл сіздердің қолдауларыңыздың арқасында, сондықтан бұл сіздердің де жеңістеріңіз! Құтты болсын, ағайын!” – деп жазды ол.</p> <p>Дархан Саркенов режиссерлік еткен комедия осылайша Қазақстандағы ең көп кассалық түсім жинаған отандық фильмдердің көшін бастады.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/DfwscjRq876/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/DfwscjRq876/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/DfwscjRq876/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от «ЗАМАНBACK 2» фильмі 🎬 (@zamanback_2_film)</a></p> <p>Еске салайық, бұған дейін Дариға Бадықованың екі бірдей туындысы ең көп <a href="https://stan.kz/dariga-badikovanin-eki-birdey-filmi-426249/">касса жинаған фильмдер тізімінде көш бастап</a> тұрғаны хабарланған еді. Тізімнің басында Дариға Бадықова түсірген <strong>“Таптым-ау сені”</strong> фильмі тұр. Бұл туынды 1 млрд 834 млн теңге қаржы жинаған. Екінші тағы да Дариға Бадықованың орында <strong>“Ыстық ұя” </strong>орналасқан. Оның кассасы – 1 млрд 754 млн теңге. Ал үздік үштікті 1 млрд 730 млн теңге жинаған <strong>“Дәстүр”</strong> фильмді түйіндейді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қарашадағы екінші өлім: ҚазҰУ-дың тағы бір студенті қаза тапты</title>
                <link>https://stan.kz/almatyda-al-farabi-atyndagy-qazuu-dyn-birinsi-kurs-studenti-qaza-tapty-442421/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatyda-al-farabi-atyndagy-qazuu-dyn-birinsi-kurs-studenti-qaza-tapty-442421/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 13:06:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179481661420d19f85494770e5025791a5f6601460_webp.webp"
                        length="97814"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің география және табиғатты пайдалану факультетінде оқыған бірінші курс студенті қайтыс болды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Каз НУ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179481661420d19f85494770e5025791a5f6601460_webp.webp" style="width: 1603px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> <h3>Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің география және табиғатты пайдалану факультетінде оқыған бірінші курс студенті қайтыс болды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Университеттің баспасөз қызметі марқұмның ата-анасы мен жақындарына көңіл айтып, оқиғаның мән-жайын құқық қорғау органдары анықтап жатқанын мәлімдеді.</p> <p>"Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ұжымы география және табиғатты пайдалану факультетінің бірінші курс студентінің мезгілсіз қазасына байланысты ата-анасы мен туған-туыстарына қайғыра көңіл айтады. Қазір құқық қорғау органдары оқиғаның мән-жайын анықтап жатыр. Университет жағдайдың жан-жақты әрі әділ қаралуына барынша қолдау көрсетеді", – делінген оқу орнының хабарламасында.</p> <p>Университет басшылығы мен ұжымы марқұмның отбасына көмек көрсетіп жатқанын жеткізді. Сондай-ақ оқу орны көпшілікті қара жамылған отбасының қайғысына құрметпен қарап, ресми расталмаған ақпаратты таратпауға шақырды.</p><p> </p><p>Ал Алматы қалалық полиция департаменті студенттің өліміне қатысты қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.</p> <p>"Аталған дерек бойынша Бостандық аудандық полиция басқармасы қылмыстық іс қозғады. Күдікті ұсталды", – деп мәлімдеді полиция департаменті.</p> <p>Әзірге студенттің қандай жағдайда қаза тапқаны белгісіз. Оқиғаның мән-жайы тергеу барысында анықталады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Алматыдағы әл-Фараби атындағы<a href="https://stan.kz/qazuu-da-zurnalistika-fakultetinin-birinsi-kursy-koz-zumdy-policiia-te-442034/"> Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетінде оқитын бірінші курс студентінің қаза тапқаны </a>хабарланған еді. Алматы қалалық полиция департаменті қыздың өліміне қатысты тергеу басталғанын растады. Алайда оқиғаның нақты себебі әзірге белгісіз. Полиция тергеу мүддесіне байланысты өзге мәліметтер жарияланбайтынын мәлімдеді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Енді кімге еркелеймін&quot;: Танымал блогер Әділет Айтжановтың анасы өмірден өтті</title>
                <link>https://stan.kz/endi-kimge-erkeleimin-tanymal-bloger-adilet-aitzanovtyn-anasy-omirden-442420/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/endi-kimge-erkeleimin-tanymal-bloger-adilet-aitzanovtyn-anasy-omirden-442420/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 13:05:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948163052fe304ad72f58521dbeea52ac61655ee_webp.webp"
                        length="64700"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Танымал қазақстандық блогер Әділет Айтжанов қара жамылды. Оның анасы өмірден өтті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Блогер upu4uk анасымен" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948163052fe304ad72f58521dbeea52ac61655ee_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/upu4uk_show/</em></figcaption> <h2>Танымал қазақстандық блогер Әділет Айтжанов қара жамылды. Оның анасы өмірден өтті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Қаралы хабарды блогер Instagram парақшасында жариялап, анасына арнап жүрек тебірентерлік жазба қалдырды.Ол жақын адамынан айырылу қайғысын бөлісіп, анасына деген сағынышын білдірді.</p><p>“Көп сөз жазғым-ақ келеді. Анашым, сен үшін тауды да қопаруға дайын едім ғой. Енді кімге еркелеймін? Алла жәннат нәсіп етсінші”, – деп жазды блогер.</p><p>Сондай-ақ Әділет Айтжанов анасына алғысын айтып, ауыр қайғыға қарамастан мойымайтынын жеткізді.</p> <p>“Анашым, жаныңыз жәннатта болсын. Енді кімге еркелеймін? Кешірші, ештеңе жасай алмадым. Анашым, рақмет. Батыр ұлың сынбайды”, – деп жазды ол.</p> <p>Блогердің жазбасына желі қолданушылары көңіл айтып, қайғысына ортақтасып жатыр. Олар марқұмның иманы саламат, жатқан жері жайлы болуын тіледі.</p>         <a href="https://www.instagram.com/p/DfxWGHqCOV9/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/p/DfxWGHqCOV9/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/p/DfxWGHqCOV9/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Айтжанов Адилет (@upu4uk_show)</a></p> <p>Еске салайық, бұған дейін қазақстандық дизайнер, Aida KaumeNOVA сән үйінің негізін қалаушы Аида Қауменованың әкесі <a href="https://stan.kz/magan-ardaiym-senetin-aida-qaumenovanyn-akesi-omirden-otti-442233/">Мұрат Қауменов бақилық болғаны</a> хабарланған еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Айтарға сөзім жоқ!&quot; Димаш Құдайберген Мексикадағы жанкүйерлерінің ерекше сыйына таңғалды</title>
                <link>https://stan.kz/aitarga-sozim-zoq-dimas-qudaibergen-meksikadagy-zankuierlerinin-erekse-442418/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aitarga-sozim-zoq-dimas-qudaibergen-meksikadagy-zankuierlerinin-erekse-442418/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 12:36:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179481775676a53621768aeaad11546e5ea0150ace_webp.webp"
                        length="71402"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Әлемге танымал қазақстандық әнші Димаш Құдайберген Мексиканың Монтеррей қаласында жанкүйерлері дайындаған ерекше тосынсыйды көріп қайтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Димаш Құдайберген" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179481775676a53621768aeaad11546e5ea0150ace_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/kudaibergenov.dimash</em></figcaption> </figure> <h2>Әлемге танымал қазақстандық әнші Димаш Құдайберген Мексиканың Монтеррей қаласында жанкүйерлері дайындаған ерекше тосынсыйды көріп қайтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2> <p>Әнші әлеуметтік желідегі парақшасында қала көшелерінің бірінде өз бейнесі муралды көрсетіп, жанкүйерлеріне алғыс айтты.</p><p>Димаш қазақстандық өнерпаздар Темірлан Олжабай, Расул Усманов, Олжас Құрманбек және Ернат Наурызбен бірге муралдың жанында ұлттық аспаптарда ойнап, ерекше музыкалық қойылым ұсынды. Өнерпаздардың қала көшесінде би билеп, қазақ әуендерін орындаған сәті видеоға түсірілген.</p> <p>“Монтеррей, мені сөзбен айтып жеткізе алмайтындай әсерге бөледіңіздер! Осы әсем қаланың көшелерінің бірінде менің бейнем салынған муралды көру – ешқашан ұмытылмайтын сыйлық. Осындай ерекше ықылас пен ыстық сезімдеріңіз үшін шын жүректен алғыс айтамын! Ал біз өз кезегімізде сіздерге менен және талантты достарымнан ерекше музыкалық сыйлық дайындадық!” – деп жазды Димаш.</p> <p>Әншінің жазбасы әлемнің түкпір-түкпіріндегі жанкүйерлерінің ыстық ықыласына бөленді.</p><p>Олар Монтеррей тұрғындарына алғыс айтып, қазақстандық өнерпазға деген сүйіспеншілігін білдірді.</p> <p>“Димашқа осындай керемет сый жасаған Монтеррейдегі жанкүйерлерге рақмет! Димаш, сенің ерекше тұлға әрі ғажайып өнер иесі болғаның үшін алғыс айтамыз”, – деп жазды оқырмандардың бірі.</p> <p>Тағы бір жанкүйер әншінің испан тілінде орындаған Bésame Mucho және Historia de un Amor әндерінің студиялық нұсқасын тыңдағысы келетінін жеткізген. Ал Аргентинадан пікір қалдырған тыңдарман Димаштың әлемнің түкпір-түкпіріндегі адамдарды өнерімен біріктіріп жүргенін атап өтіп, оған шығармашылық табыс тіледі.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Dfw9cNjRuh1/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Dfw9cNjRuh1/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Dfw9cNjRuh1/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Dimash Qudaibergen (@kudaibergenov.dimash)</a></p> <p>Еске салайық, бұған дейін Мексикада Димаш Құдайбергенге арналған <a href="https://stan.kz/meksikada-dimas-qudaibergenge-arnalgan-mural-paida-boldy-442143/">мурал пайда болғаны</a> хабарланған еді. Димаштың алып бейнесі Монтеррей қаласының орталығындағы ғимараттардың бірінің қабырғасына салынған. Бұл бастаманы Dimash&DearsRegiasMty жанкүйерлер клубы Мексикадағы Dears por Dimash қауымдастығының қолдауымен жүзеге асырған. Ал суретті Antonio Art Mural есімімен танымал суретші Антонио салған.</p><p>Жанкүйерлердің айтуынша, бұл туынды – сүйікті әншісіне деген ықыластың ғана емес, Мексика мен Қазақстан арасындағы мәдени байланыстың да белгісі.</p><p> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық PR мамандар бизнес пен қоғам өміріне өзгеріс әкелген жобалар туралы кітапты таныстырды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstandyq-pr-mamandar-biznes-pen-qogam-omirine-ozgeris-akelgen-zoba-442416/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstandyq-pr-mamandar-biznes-pen-qogam-omirine-ozgeris-akelgen-zoba-442416/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 12:18:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179481340417acb45f345c0e36e1dc86be3499c8bb_webp.webp"
                        length="182048"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>13 қарашада Алматыда &quot;PR – шешім  кiлтi. Қазақстандық үздік PR-кейстер жинағы&quot; атты кітаптың тұсаукесері өтті. Басылымға қазақстандық коммуникация саласы мамандарының тәжірибесінен алынған 19 нақты жоба мен іскерлік бедел аясындағ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179481340417acb45f345c0e36e1dc86be3499c8bb_webp.webp" style="width: 1395px; height: 900px;" /></figure> <h2>13 қарашада Алматыда "PR – шешім  кiлтi. Қазақстандық үздік PR-кейстер жинағы" атты кітаптың тұсаукесері өтті. Басылымға қазақстандық коммуникация саласы мамандарының тәжірибесінен алынған 19 нақты жоба мен іскерлік бедел аясындағы зерттеулерге арналған жеке тарау енді.</h2> <p>Кітаптың авторлары — Қазақстандағы PR мамандарының алғашқы кәсіби қауымдастығы <strong>PR-shy клубының 23 сарапшысы</strong>.</p> "Біз PR саласының маңызын нақты жұмыс нәтижелері арқылы көрсететін кітап шығарғымыз келді. Әр автор табысты шешімдерімен ғана емес, жұмыс барысында кездескен қиындықтарымен, таңдаған құралдарымен және алған сабақтарымен де бөліседі. Біз үшін осы тәжірибе жолын сақтап, оны жас мамандарға қолжетімді ету аса маңызды болды. Қазақстандық PR саласының мақтан тұтар жетістіктері көп. Сонымен қатар бір-бірімізден үйренеріміз де аз емес", — деді PR-shy клубының президенті, жинақтың бас редакторы Наталья Еськова. <p>Жаңа басылым "PR-shy клубының кейстері" кітаптар сериясының жалғасы болып отыр. 2019 жылы жарық көрген алғашқы жинақ қазақстандық PR мамандарының тәжірибесін жүйелеуге негіз қалады. Клубтың <strong>25 жылдығына орай шығарылған жаңа кітап</strong> бүгінгі қазақстандық PR саласы шешіп отырған міндеттердің ауқымы мен сан алуандығын көрсетеді. Басылым қазақ және орыс тілдерінде жарық көрді. Оны Астана мен Алматы қалаларындағы Meloman дүкендер желісінен сатып алуға болады. </p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794813400a297115ae89cf40447d8134d498ed452_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /></figure> "PR-shy клубының 25 жылдық тарихында Қазақстанда мықты кәсіби қауымдастық қалыптасты. Біздің әріптестеріміз ауқымы мен күрделілігі жағынан халықаралық тәжірибемен салыстыруға болатын жобаларды жүзеге асырып келеді. Алайда бұл тәжірибе жүйелі түрде зерттеліп, кәсіби ортада кеңінен талқылана бермейді. Осындай кітаптар қазақстандық PR-дың өзіндік кәсіби мектебін қалыптастыруға, салада жинақталған білім мен тәжірибені сақтап, оны коммуникаторлардың келесі буынына жеткізуге көмектеседі", — деп атап өтті PR-shy клубының тең құрылтайшысы, Қазақстан баспасөз клубы/PG Communications коммуникациялық тобының президенті Әсел Қарауылова. <p>Кітапты әзірлеуге ірі компаниялар мен банктердің коммуникациялық бөлімшелерінің басшылары, коммуникациялық агенттіктердің, қайырымдылық ұйымдары мен университеттердің сарапшылары қатысты. </p> "Кітаппен жұмыс істеу барысында мені ерекше қызықтырғаны — авторлардың оқиғалары мен жұмыс тәсілдерінің бір-біріне мүлде ұқсамайтыны. Біздің міндетіміз олардың барлығын бір баяндау үлгісіне түсіру емес, әр маманның кәсіби қолтаңбасын сақтай отырып, материалды оқырманға түсінікті әрі пайдалы етіп ұсыну болды. Нәтижесінде жобаның бүкіл логикасын — міндет қоюдан бастап нәтижені бағалауға дейінгі үдерісті, соның ішінде мамандардың қабылдаған шешімдерін, күмәндары мен жасаған қорытындыларын көруге мүмкіндік беретін кітап дүниеге келді", — деді жинақтың әдеби редакторы, PR және маркетинг туралы кітаптардың авторы Майя Леонова. <p>PR-кейстер жинағы студенттерге, қоғаммен байланыс, маркетинг және жарнама саласындағы жас әрі тәжірибелі мамандарға, бизнес басшыларына, HR мамандарына және осы бағыттағы пәндердің оқытушыларына арналған. Кітапты кәсіби даярлықта тәжірибелік оқу құралы ретінде, нақты жағдайларды талдау және жеке коммуникациялық жобаларды әзірлеу барысында пайдалануға болады. </p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794813408a1228bbf7a3be904e30917b8619d1dd8_webp.webp" style="width: 1606px; height: 900px;" /></figure> "Қазақстанда PR индустриясы дамыған жылдар ішінде ауқымды жобаларды жүзеге асыру мен күрделі коммуникациялық міндеттерді шешудің мол тәжірибесі жинақталды. Бұл білімнің жекелеген компаниялардың ішінде ғана қалып қоймай, кәсіби қауымдастық пен болашақ мамандарға қолжетімді болуы маңызды. Сондықтан біз отандық үздік тәжірибелерді біріктірген осы кітаптың жарық көруіне қолдау көрсеттік", — деді AlmaU Медиа және кино мектебінің деканы Айдана Айтбай. <p>Кітаптың жарық көруіне "AYALA" қайырымдылық қоры мен Қазақстан баспасөз клубы да қолдау көрсетті.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда 16 жасқа дейінгі балаларға фотосуреті бар жеке куәлік берілуі мүмкін</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-balanyn-tuu-turaly-kualigine-suretin-engizu-maselesi-qaral-442415/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-balanyn-tuu-turaly-kualigine-suretin-engizu-maselesi-qaral-442415/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 12:11:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948226346ea4e8a87339df0c11b5326111549a1d_webp.webp"
                        length="387286"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Елімізде 16 жасқа дейінгі балалардың жеке басын анықтау тәртібі өзгеруі мүмкін. Оларды сәйкестендіру үшін фотосуреті мен жеке деректерін пайдалану ұсынылып отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Туу туралы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948226346ea4e8a87339df0c11b5326111549a1d_webp.webp" style="width: 1599px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Stan.kz</em></figcaption> </figure> <h3>Елімізде 16 жасқа дейінгі балалардың жеке басын анықтау тәртібі өзгеруі мүмкін. Оларды сәйкестендіру үшін фотосуреті мен жеке деректерін пайдалану ұсынылып отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3> <p>Құрылтайда өткен Үкімет сағатында депутат Екатерина Смышляева баланың жеке басын анықтауға қатысты мәселе көтерді. Оның айтуынша, туу туралы куәлік баланың дүниеге келгенін растайды. Алайда <strong>құжатты көрсеткен адамның шынымен сол бала екенін анықтау қиын.</strong></p> <p>"Қазір бізде баланың фотосуреті бар құжат – паспорт бар. Оны ата-аналар көбіне шетелге шығу үшін рәсімдейді. Әділет министрлігі туу туралы куәлікке баланың жеке басын анықтауға мүмкіндік беретін қосымша мәліметтер енгізуді жоспарлап отыр ма? Әлде бұл үшін басқа құжат немесе сәйкестендіру тәсілі қолданыла ма?" – деп сұрады депутат.</p> <p>Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова бұл мәселені қарастыру үшін арнайы комиссия құрылып жатқанын айтты.</p> <p>"Негізгі қиындық балалардың биометриялық деректерін пайдалануға және олардың жеке мәліметтерін қорғауға қатысты заң талаптарына байланысты. Қазір баланың жеке басын анықтау үшін оның фотосуреті мен сәйкестендіру деректерін пайдалану мүмкіндігі қарастырылып жатыр", – деді министр.</p> <p><strong>Әділет министрлігі не дейді?</strong></p><p>Әділет вице-министрі Айдар Жарылғановтың айтуынша, туу туралы куәлік медициналық мекеме берген анықтама немесе баланың дүниеге келгенін анықтайтын сот шешімі негізінде рәсімделеді. Бұл кезде баланың жеке басы тексерілмейді. Тіпті құжатты рәсімдеу үшін баланың өзі қатысуы міндетті емес.</p> <p>"Қолданыстағы талаптар бойынша туу туралы куәлікке баланың фотосуретін орналастыру қарастырылмаған. Егер баланы медициналық мекемеде суретке түсіру туралы шешім қабылданса, оның сырт келбеті алғашқы жылдары тез өзгеретінін ескеру қажет. Сонымен қатар шешуді қажет ететін техникалық мәселелер де бар", – деді вице-министр.</p> <p>Әзірге баланың жеке басын анықтаудың қай тәсілі қолданылатыны белгісіз. Бұл мәселе арнайы комиссияда талқыланып, шешім қабылданған кезде балалардың жеке деректерін қорғау талаптары да ескерілмек.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Құрылтай депутаты Динара Закиева <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-balalarga-qauipti-onlain-oiyndar-men-qosymsalardy-bugattau-442408/">балалардың интернеттегі қауіпсіздігін күшейтуге арналған жаңа заң жобасын</a> таныстырған еді. Құжатта балаларға қауіпті онлайн ойындар мен қосымшаларды бұғаттау, барлық цифрлық платформаға ата-ана бақылауын енгізу және баланың жеке басын анықтайтын фотосуреті бар ID-карта жасау ұсынылған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Оңтүстік Кореяда анасы мен баласының өліміне Қазақстандағы алаяқтар себеп болған: Енді елде корей полициясы жұмыс істеуі мүмкін</title>
                <link>https://stan.kz/news-442410/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442410/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 12:04:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179481263638971667077168549007f7fba3b7ec7e_webp.webp"
                        length="97514"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Оңтүстік Кореяда телефон алаяқтарының арбауына түсіп, шамамен 17 миллион теңгесінен айырылған 20 жастағы жігіт пен оның анасының денесі табылды. Қайғылы оқиғадан кейін алаяқтардың Қазақстанда отырып әрекет еткені анықталды. Енді Қ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Оңтүстік Кореяда қазақстандықтардың денесі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179481263638971667077168549007f7fba3b7ec7e_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: joongang.co.kr</em></figcaption> <h2>Оңтүстік Кореяда телефон алаяқтарының арбауына түсіп, шамамен 17 миллион теңгесінен айырылған 20 жастағы жігіт пен оның анасының денесі табылды. Қайғылы оқиғадан кейін алаяқтардың Қазақстанда отырып әрекет еткені анықталды. Енді Қазақстанда кореялық полиция департаментін ашу ұсынылып жатыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.joongang.co.kr/article/25475795">The JoongAng</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><p>Оқиға 20 маусымда Оңтүстік Кореяның Чхунбук провинциясындағы Ымсон уезінде болған. Полиция мәліметінше, отбасы ұзақ уақыт бойы қаржылық қиындық көрген. Оқиға орнынан табылған хатта жігіттің телефон алаяқтарының кесірінен қиындыққа тап болғаны жазылған. Тергеу барысында жігіттің қайғылы оқиғаға дейін телефон алаяқтарына алданып, шамамен 50 миллион воннан (<strong>17 миллион теңгедей</strong>) айырылғаны анықталды. 6 маусымда  жігіт Сеул полициясына жүгінген. Арада екі апта өткен соң <strong>оның және анасының мәйіті</strong> табылған. Тергеу барысында ұрланған ақшаның шетелдік криптовалюта биржасы арқылы аударылғаны анықталды.</p><p>Алаяқтар оған өздерін прокурор ретінде таныстырып хабарласқан. Олар жігіттің аты қылмыскерлер пайдаланатын жалған банк шоттарына қатысты іске тіркелгенін айтып, тергеу жүріп жатқанын жеткізген. Содан кейін одан жақын маңдағы мотельге көшіп, басқа адамдармен байланысын үзуді талап еткен. Жігіт мотельге барған соң, алаяқтар оны бөлмеден шықпауға және ешкіммен сөйлеспеуге көндірген. Кейін оның мүлкін тексеру қажет деген сылтаумен ондаған миллион вонға криптовалюта сатып алып, өздері көрсеткен электронды әмиянға аударуды тапсырған. Осылайша олар жігітті сыртқы ортамен байланысын үзуге мәжбүрлеген. Бұл әдіс "өзін-өзі оқшаулау" деп аталады.</p><p>Полицияның мәліметінше, қылмыстық топ құрбандарын кездейсоқ таңдамаған. Олар заңсыз жолмен алынған жеке деректер базасынан 20–30 жас аралығындағы адамдардың телефон нөмірлерін тауып, соларға хабарласқан. Осы оқиғадан кейін Сеул қалалық полициясы тергеу жүргізген. Тәртіп сақшылары анасы мен баласына қатысты істе қолданылған алаяқтық тәсілдердің<strong> Қазақстанда жұмыс істеген телефон алаяқтары тобының әдістерімен бірдей екенін анықтаған. </strong>Сондықтан өткен айдың 19-ы күні істі осы топтың қызметін тергеп жатқан Пусан қалалық полиция басқармасына тапсырған.</p><p>Полицияның анықтауынша, <strong>Алматыда жұмыс істеген бұл қылмыстық топ </strong>2026 жылғы наурыз-маусым аралығында <strong>100-ден астам адамды алдап</strong>, жалпы 5,8 миллиард вон (<strong>шамамен 2 миллиард теңге</strong>) жымқырған. Алаяқтар адамдарға психологиялық қысым көрсетіп, қылмыстық жауапкершілікке тартылатынын айтып қорқытқан. Сондай-ақ оларды жақындарынан оқшаулаған.</p><p>Шілдеде Қазақстан мен Оңтүстік Корея құқық қорғау органдары бірлескен операция жүргізіп, Алматыда топтың <strong>14 мүшесін </strong>ұстаған. Тағы <strong>бес адам Корея аумағында </strong>қолға түскен. Топты <strong>басқарған Қытай азаматына халықаралық іздеу жарияланған</strong>.</p><p>Қазақстанда ұсталған күдіктілер 28 шілде мен 5 тамыз аралығында Кореяға жеткізілді. Барлығы <strong>19 күдікті қамауда отырып, </strong>прокуратураға тапсырылды.</p><h3 style="text-align: center;">Бұл алаяқтар Қазақстанға Комбоджодан келген</h3><p>Соңғы уақытта телефон алаяқтары полицияның қысымынан қашып, Камбоджадан басқа елдерге көшіп жатыр. Мамандар бұл құбылысты "шар әсері" деп атайды. Яғни бір елде қылмыстық топтарға қарсы күрес күшейсе, олар басқа мемлекетке көшіп, сол жерде жұмысын жалғастырады. Анасы мен баласының өліміне қатысы бар топ та осындай жолмен әрекет еткен. Олар 2024 жылдың қазанында Камбоджада алғаш рет байланыс орталығын ашқан. Кейін әр үш ай сайын Таиланд пен Вьетнам сияқты көрші елдерге көшіп отырған. Биыл Қазақстанға келген. Қазақстанда былтыр мұндай жағдай тіркелмесе, биыл <strong>16 күдікті қолға түскен.</strong></p><p>Полиция қызметкерінің айтуынша, Қазақстанда <strong>виза алу салыстырмалы түрде оңай әрі ел Қытайға жақын орналасқан</strong>. Сондықтан қылмыскерлерге құрлық арқылы басқа мемлекетке өтіп кету ыңғайлы. Бұған қоса, Қазақстанда Оңтүстік Корея полициясының қызметкерлері болмағандықтан, алаяқтарға қылмыс жасау жеңілдеген.</p><p>Қазақстанда 23 жылдан бері тұратын Оңтүстік Корея азаматы А есімді тұрғын да соңғы уақытта күмәнді жағдайларды байқағанын айтқан. Оның сөзінше, биыл корейлер жиі баратын орындарда қолма-қол ақша ұстайтын жастар көбейген. Сондай-ақ кейбір корей азаматтарының ірі көлемдегі ақшаны айырбастауды сұрағанын жиі көрген.</p><h3 style="text-align: center;"> Қазақстанда кореялық полиция бөлімшесін ашу ұсынылды</h3><p>Алаяқтар Камбоджадан басқа елдерге көшіп жатқанымен, Оңтүстік Кореяның шетелдегі қауіпсіздік шаралары мұндай өзгерістерге дайын болмай шыққан. Осыған байланысты елде қауіпсіздік инфрақұрылымын күшейту қажеттігі айтылып жатыр.</p><p>Қазір Камбоджада Оңтүстік Кореяның 13 полиция қызметкері жұмыс істейтін арнайы топ бар. Ал алаяқтар жаңа база ретінде таңдап отырған Орталық Азияда жағдай өзгеше. Бұл өңірде тек <strong>Өзбекстанда ғана Оңтүстік Кореяның бір полиция қызметкері жұмыс істейді.</strong></p><p>Сондықтан Қазақстандағы корей ұйымдары тамызда тергеу органдарымен бірлесіп жұмыс істейтін <strong>"Корей бөлімшесін" ашу туралы өтініш берген</strong>. <strong>Оңтүстік Корея полициясы да Қазақстанда полиция бөлімшесін ашу жөнінде Сыртқы істер министрлігіне ресми ұсыныс жолдаған.</strong></p><p>Пэксок университетінің полиция зерттеулері кафедрасының профессоры Ли Гон Соның айтуынша, Камбоджадағы полиция қысымынан қашқан қылмыстық топтар басқа елдерге таралып, алаяқтықтың күрделі тәсілдерін қолдана бастаған.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандықтарға алаяқтардың <a href="https://stan.kz/zi-arqyly-zana-sas-ulgisi-men-makiiaz-zasaudy-usynady-qazaqstandyqtarg-442376/">жаңа тәсілінен сақ болу </a>ескертілген еді. Олар енді ЖИ арқылы жаңа шаш үлгісі мен макияж жасауды ұсынуға көшкен. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматыда екі &quot;Гелендвагенмен&quot; жолда жарысқан жүргізушілерді полиция ұстады</title>
                <link>https://stan.kz/almatyda-eki-gelendvagenmen-zolda-zarysqan-zurgizusilerdi-policiia-ust-442412/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatyda-eki-gelendvagenmen-zolda-zarysqan-zurgizusilerdi-policiia-ust-442412/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:49:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948116987db14a7b332d26398a04c216b7a25d31_webp.webp"
                        length="101078"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Әлеуметтік желіде Алматы көшелерінде екі Mercedes-Benz G-Class көліктері  жүргізушілерінің жолдағы өзге көліктерге қауіп төндіріп, қауіпсіздік талаптарын елемеген видеосы тарады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h3><img alt="полиция" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948116987db14a7b332d26398a04c216b7a25d31_webp.webp" style="width: 1800px; height: 900px;"></h3> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: скриншот</em></figcaption> <h3>Әлеуметтік желіде Алматы көшелерінде екі Mercedes-Benz G-Class көліктері  жүргізушілерінің жолдағы өзге көліктерге қауіп төндіріп, қауіпсіздік талаптарын елемеген видеосы тарады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Желіде тараған видеоға Алматы қаласының полициясы назар аударып, көлік жүргізушілерін анықтаған. Екі жүргізуші де жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды.</p> <p>"Әлеуметтік желіде жарияланған бейнежазбаға әкімшілік полицияның іздестіру бөлімшесі жедел ден қойды. Тексеру барысында екі көліктің де жүргізушісі анықталды. Олар – Алматы қаласының 20 және 23 жастағы тұрғындары. Екеуінің де қауіпсіздік белдігін пайдалану талаптарын бұзғаны және жолдағы басқа адамдарға қауіп төндіретін маневрлер жасағаны белгілі болды. Осы заңбұзушылықтары үшін жүргізушілер әкімшілік жауапкершілікке тартылды", – деп хабарлады Алматы қаласының полиция департаменті.</p> <p>Полиция әлеуметтік желіде жарияланған құқықбұзушылықтар да назардан тыс қалмайтынын ескертті.  </p><p>Сондай-ақ ведомство жүргізушілерді жол қозғалысы ережелерін сақтауға шақырды. Полиция жолды жарыс алаңына айналдыруға болмайтынын және әр жүргізуші өзімен бірге өзге адамдардың да қауіпсіздігіне жауапты екенін тағы бір мәрте еске салды.</p><p>Еске салсақ, 21 наурызда Алматыдағы Әл-Фараби даңғылы мен Меңдіқұлов көшесінің қиылысында <a href="https://stan.kz/almatida-zhol-apatinan-3-adam-azhal-kyshti-zhurgizushi-432057/">үш адамның өмірін қиған жол апаты болғанын жазған едік</a>. Zeekr көлігінің жүргізушісі қарсы бағыттағы жолаққа шығып кетіп, Mercedes автокөлігімен соқтығысқан.</p><p>Апат салдарынан Mercedes көлігінің 29 жастағы жүргізушісі мен 20 және 23 жастағы екі жолаушысы оқиға орнында қаза тапты. Ал Zeekr жүргізушісі жарақат алып, ауруханаға жеткізілді.</p><p> </p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/DfumrjcxbHU/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/DfumrjcxbHU/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/DfumrjcxbHU/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Алматы қаласының ПД | ДП г.Алматы (@almaty.police)</a></p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ұлттық қауіпсіздік комитетінің жаңа төрағасы болып Марат Ирменов тағайындалды</title>
                <link>https://stan.kz/ulttyq-qauipsizdik-komitetinin-zana-toragasy-bolyp-marat-irmenov-tagai-442413/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ulttyq-qauipsizdik-komitetinin-zana-toragasy-bolyp-marat-irmenov-tagai-442413/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:46:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948118268a0ee43141a410fffc732aa54c7e9c5c_webp.webp"
                        length="48650"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы ауысты. Ермек Сағымбаев қызметінен босатылып, оның орнына Марат Ирменов тағайындалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948118268a0ee43141a410fffc732aa54c7e9c5c_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> </figure> <h2>Қазақстан Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы ауысты. Ермек Сағымбаев қызметінен босатылып, оның орнына Марат Ирменов тағайындалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2> <p>Ақорда Ермек Сағымбаевтың қызметінен босатылғанын мәлімдеді. Оның орнына жаңа басшы келді.</p>“Мемлекет басшысының Жарлығымен Марат Ғатаұллаұлы Ирменов Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Төрағасы болып тағайындалды. Ол бұрынғы атқарған лауазымынан босатылды”, – делінген хабарламада. <p>Марат Ирменов ұлттық қауіпсіздік органдарында шамамен 30 жыл қызмет еткен. Ол – ұлттық қауіпсіздік генерал-майоры. ҰҚК төрағасы болып тағайындалғанға дейін комитет төрағасының орынбасары қызметін атқарған.</p><p>ҰҚК сайтындағы өмірбаянына сүйенсек, Марат Ирменов 1993 жылы Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтын бітірген. Одан кейін, 1996 жылы ҰҚК институтында, ал 2000 жылы Халықаралық құқық және нарық академиясында білім алған.</p><p>Ирменовтің еңбек жолы түгелге жуық ұлттық қауіпсіздік органдарымен байланысты.</p><ul> <li>1996–2000 жылдары – ҰҚК органдарында жедел қызметтерде жұмыс істеген;</li> <li>2000–2025 жылдары – ұлттық қауіпсіздік органдарында басшылық қызметтер атқарған;</li> <li>2016–2020 жылдары – ҰҚК-ның Ақтөбе облысы бойынша департаментін басқарған;</li> <li>2020 жылы – ҰҚК-ның Жамбыл облысы бойынша департаментінің басшысы болған;</li> <li>2022 жылғы қаңтарда – ҰҚК-ның Алматы қаласы бойынша департаментінің басшысы болып тағайындалған;</li> <li>2025 жылғы қазанда – ҰҚК төрағасының орынбасары қызметіне тағайындалған.</li> </ul><p>Еске салсақ, Қазақстандық журналист <a href="https://stan.kz/qazaqstandyq-zurnalist-aqs-tagy-abc-telearnasyna-bassylyq-qyzmetke-tag-441881/">АҚШ-тағы телеарнаға басшылық</a> қызметке тағайындалған еді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Шығыс Қазақстанда тұрғындар ежелгі сақ қорғандарының бүлінгенін мәлімдеді: Әкімдік тексерісті тек қар еріген соң жүргізбек</title>
                <link>https://stan.kz/sygys-qazaqstan-oblysynda-saq-qorgandaryn-auyr-texnika-taptap-otken-442406/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/sygys-qazaqstan-oblysynda-saq-qorgandaryn-auyr-texnika-taptap-otken-442406/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:42:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794810564067c913c430c3a36c034e97192865985_webp.webp"
                        length="84224"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданындағы “Шағаноба” археологиялық кешенінде ауыр техникамен жер қазу жұмыстары жүргізілген. Желіде тарихи нысандар түсірілген видео тарады</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="қорған" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794810564067c913c430c3a36c034e97192865985_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданындағы “Шағаноба” археологиялық кешенінде ауыр техникамен жер қазу жұмыстары жүргізілген. Желіде тарихи нысандар түсірілген видео тарады. Кадрдан қорған үстінен ауыр техниканың жүріп өткенін көруге болады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Шілікті өңіріндегі сақ қорғандарының қазіргі күйін<a href="https://www.threads.com/share/JPaalRZOm"> Threads</a> желісінде Аяжан есімді қолданушы жазды. Оның айтуынша, тарихи нысанның үстінен белгісіз біреулер булдозермен өткен. </p>“13 қараша күні Шілікті өңіріндегі (ШҚО) сақ қорғандарының үстінен ауыр техникамен өткенін естіп, жағамды ұстадым. Біз ойлап тапқан дрондар, түрлі датчиктер мен роботтар қайда? Осындай тарихи мұраларды қорғауға неге қолданылмайды? Неліктен ұлттық қауіпсіздік пен тарихи ескерткіштердің қорғалуына соншалықты салғырт қараймыз? Меніңше, мұндай жағдайларға шетелдік компаниялардың да қатысы болуы мүмкін. Өз басым мұны да Қытайлардың ісі деп ойлаймын. Қаншама ғасыр бойы ұрланбаған нәрсе, осылар келгелі еліміздің шетінен ұсталып жатыр”, – деп жазды ол. <p>Аталған жайт желіде қызу талқыға түскен соң жағдайға полиция мен археологтар араласты.</p><p>Полиция қызметкерлері тексеру жүргізіп, жер қазу жұмыстары болған аумақты қарады. Мәліметке сәйкес, бұрын қазылған шұңқырлар топырақпен қайта көмілген. Бұл жұмыстарға “SRS” ЖШС-не тиесілі ауыр техника пайдаланылған.</p><p>Оқиға орнында болған азаматтардың жеке басы анықталып, полиция тиісті материалдарды тіркеген. Сонымен қатар археологтар, тарихи-мәдени мұраны қорғау саласының мамандары, жергілікті әкімдік пен полиция өкілдері нысанды бірлесіп тексерген.</p><p>Мамандар жер қазу жұмыстарынан қалған ізді фото-видеоға түсіріп, тексеру нәтижесі бойынша арнайы акт толтырған. Дегенмен бұл жұмыстардың көне қорғандарға нақты зиян келтірген-келтірмегені әзірге анықталған жоқ.</p><p>Облыс әкімдігінің хабарлауынша, археологиялық кешен аумағын қар басуына байланысты ескерткіштердің қазіргі жағдайын толық зерттеу мүмкін емес. Сондықтан нысанға қосымша археологиялық зерттеу жүргізу жұмыстары 2027 жылдың көктеміне жоспарланған.</p>“Көктемде мамандар қорғандардың сақталу жағдайын бағалап, ауыр техниканың әрекетінен зақым келген-келмегенін анықтайды. Егер тарихи нысандарға зиян келтірілгені расталса, қажет археологиялық құтқару жұмыстары жүргізілуі мүмкін. Ал оқиғаның құқық жағын бағалау үшін жиналған материалдар құқық қорғау органдарына жолданады. Тексеру барысында заң талаптарының бұзылғаны анықталса, оған жауапты тұлғалар заң аясында жауапқа тартылады”, – делінген жауапта. <p>Әкімдік тарихи-мәдени мұра нысандарын заңсыз қазу мен бүлдірудің алдын алу үшін бақылау шараларын күшейтетінін мәлімдеді.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Жетісу облысының Панфилов ауданындағы мыңдаған жылдар бұрын бой көтерген <a href="https://stan.kz/news-418587/">сақ қорғандарын белгісіз біреулер тонап кеткенін</a> жазған едік. Көне қорымдар Жаркент қаласынан солтүстікке қарай жүз шақырым жерде орналасқан. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Сарапшылар Жақыповтың ұсталуынан кейін &quot;Самұрық-Қазынаны&quot; таратуды ұсынды</title>
                <link>https://stan.kz/samuryq-qazynany-zabu-kerek-pe-sarapsylar-zaqypovtyn-ustaluynan-keiin-442411/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/samuryq-qazynany-zabu-kerek-pe-sarapsylar-zaqypovtyn-ustaluynan-keiin-442411/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:27:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179481064374a97a3787718ef7ff6fa83044ba3bde_webp.webp"
                        length="192300"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>&quot;Самұрық-Қазына&quot; ұлттық әл-ауқат қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен &quot;Қазақстан темір жолы&quot; басшысы Елжас Отыншиевтің сыбайлас жемқорлық күдігімен ұсталуы елдің халықаралық беделі мен инвестициялық тартымдылығына ауыр соқ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Самұрық-Қазына" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179481064374a97a3787718ef7ff6fa83044ba3bde_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: «Самұрық-Қазына» АҚ</em></figcaption> <h2>“Самұрық-Қазына” ұлттық әл-ауқат қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен “Қазақстан темір жолы” басшысы Елжас Отыншиевтің сыбайлас жемқорлық күдігімен ұсталуы елдің халықаралық беделі мен инвестициялық тартымдылығына ауыр соққы болуы мүмкін. Қаржыгер Арман Батаев пен энергетика саласының сарапшысы Нұрлан Жұмағұлов осы оқиғаға байланысты өз пікірлерін білдіріп, қордағы жүйелі мәселелер мен тексеруді қажет ететін ірі мәмілелерге назар аударды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><h3 style="text-align: center;">“Шетелдік инвесторлар Қазақстаннан келген қоңырауларға жауап бермеуі мүмкін”</h3><p data-path-to-node="3" dir="ltr"><strong>Қаржыгер Арман Батаевтың</strong> <a href="https://t.me/finmentorkz/9085">айтуынша</a>, мемлекеттік қор басшысының ұсталуы Вашингтонда өтіп жатқан B20 іскерлік форумымен тұспа-тұс келген. Дәл сол күні қазақстандық делегация АҚШ-та шетелдік инвесторларды ел экономикасына қаржы құюға шақырып жатқан еді.</p> <p data-path-to-node="4,0" dir="ltr">“Активы 100 миллиард долларға жуықтайтын (елдің ЖІӨ-сінің шамамен 30%-ы) басты квазимемлекеттік компанияның бірінші басшысы жемқорлық күдігімен ұсталғанда, бүкіл елге, әрбір шенеунікке көлеңке түседі. Енді Қаржы министрлігі, “Самұрық-Қазына” және ұлттық компаниялар үшін инвестиция тартатын немесе оларды IPO-ға шығаратын шетелдік инвестбанкирлер Қазақстаннан түскен қоңыраулар мен хаттарға құлықсыз жауап беретін болады”, — деп <a href="https://t.me/finmentorkz/9085">жазды</a> қаржыгер.</p> <p data-path-to-node="5" dir="ltr">Батаевтың пікірінше, бұл жағдай макроэкономикалық деңгейде кері әсерін тигізеді:</p><ul data-path-to-node="6" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="6,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="6,0,0">Қарыз алу қымбаттайды:</b> Шетелдік инвесторларды сендіру үшін қазақстандық эмитенттерге еурооблигациялар бойынша жоғары табыстылық ұсынуға тура келеді. Мөлшерлеменің ондаған базистік тармаққа өсуі жыл сайын миллиондаған доллар қосымша пайыздық шығынға әкеледі.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="6,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="6,1,0">Тәуекелдер күшейеді:</b> Бағалы қағаздарды шығару проспектілеріндегі "Тәуекел факторлары" бөлімінде елдегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері егжей-тегжейлі жазылып, үкіметтің оны жою жөніндегі нақты шараларын дәлелдеу талап етіледі.</p> </li> </ul><h3 style="text-align: center;">“Самұрық-Қазынаны” холдинг ретінде тарату ұсынылды</h3><p data-path-to-node="8" dir="ltr">Қаржыгер квазимемлекеттік сектордағы жемқорлықты жою үшін үкіметтің бақылауы жеткіліксіз екенін алға тартады. Оның орнына Батаев “Самұрық-Қазынаның” барлық қоржындық компанияларын әділ не төмендетілген бағасына қарамастан IPO-ға шығаруды ұсынды.</p><p data-path-to-node="9" dir="ltr">Оның тұжырымдамасы бойынша:</p> <li> <p data-path-to-node="10,0,0" dir="ltr">Мемлекет компаниялардағы <strong>51%-дық бақылау пакетін </strong>өзінде қалдыруы тиіс;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="10,1,0" dir="ltr">Алайда мемлекет операциялық басқаруға араласпайтын <strong>“пассивті инвестор” </strong>рөлінде ғана болуы керек;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="10,2,0" dir="ltr">Осыдан кейін <strong>“Самұрық-Қазынаны” холдингтік құрылым </strong>ретінде мүлде жабу қажет.</p> </li> <p data-path-to-node="11,0" dir="ltr">“Мемлекеттік компания — иесіз компания деген сөз. Онда нақты қожайын көрінбейді, есесіне басқарманың қолында орасан зор билік пен ресурс шоғырланған. Оны Solidcore, Kaspi, Halyk Bank сияқты жария компаниялармен салыстырып көріңізші. Онда жемқорлық тәуекелі әлдеқайда төмен, өйткені акционерлер өз-өзінен ұрламайды және актив құнының өсуіне тікелей мүдделі”, — дейді Арман Батаев.</p> <h3 style="text-align: center;">Нұрлан Жақыповтың тұсында жасалған 3 күмәнді мәміле</h3><p data-path-to-node="13" dir="ltr">Ал Energy Monitor қорының басшысы, мұнай-газ және <strong>энергетика саласының сарапшысы Нұрлан Жұмағұлов </strong>Нұрлан Жақыпов “Самұрық-Қазынаны” басқарған кезеңде энергетика саласында жасалған және құқық қорғау органдарының тексеруін қажет ететін үш күмәнді келісімді <a href="https://t.me/NRG_monitor/5657">атады:</a></p> <li> <p data-path-to-node="14,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="14,0,0">Түркістан облысындағы күкірт қышқылы зауыты:</b> Зауыттағы 60%-дық мемлекеттік үлес конкурс өткізілместен кәсіпкер Артықбаевқа сатылған. Айта кетерлігі, бұл жоба Қазақстанның Даму банкінен жеңілдетілген несие алған және 2043 жылға дейін еліміздегі уран өндіруші компанияларды күкірт қышқылымен қамтамасыз етуге арналған кепілді келісімшарттармен қамтылған. Мәміле сомасы жарияланбаған.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="14,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="14,1,0">“Phystech-2” мұнай-газ компаниясы:</b> Бұрын кәсіпкер Қайрат Боранбаевқа тиесілі болған компанияның 51%-дық үлесі тендерсіз жеке тұлға Гүлмарал Мырзағаринаға берілген. Келісім бойынша жаңа иесі компанияның жарғылық капиталына 8 миллиард теңге құюға міндеттелген, алайда сарапшының дерегінше,бұл қаражат әлі күнге дейін салынбаған.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="14,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="14,2,0">“Богатырь Көмір” компаниясындағы үлес:</b> Еліміздегі ең ірі көмір өндіруші кәсіпорындағы 35%-дық мемлекеттік үлес катарлық Primet компаниясына сатылған. Жұмағұловтың айтуынша, бастапқыда мемлекеттің үлесі 50% болған, кейін келісімге ыңғайлы болу үшін ол 35 %-ға дейін төмендетілген.Бұл мәміленің де нақты сомасы құпия қалып отыр.</p> </li> <p data-path-to-node="15" dir="ltr">Сарапшы “Богатырь Көмір” еліміздің энергетикалық қауіпсіздігі үшін стратегиялық маңызды нысан болғандықтан, мемлекет ондағы үлесін кері қайтарады деп болжайды.</p><p data-path-to-node="16" dir="ltr">Еске салайық, 11 қарашада Ұлттық қауіпсіздік комитеті “Самұрық-Қазына” басшысы Нұрлан Жақыпов пен ҚТЖ төрағасы Елжас Отыншиевтің сыбайлас жемқорлық күдігімен ұсталғанын ресми растады. Кейінірек Астанадағы “Atlant-6” тұрғын үй кешенінің жанынан шашылған доллар купюралары мен сегіз чемодан табылып, қоғамда үлкен резонанс тудырды. Осы оқиғалар аясында мемлекет басшысы үкіметке квазимемлекеттік сектордағы <a href="https://stan.kz/qauipsizdik-kenesinin-sugyl-otyrysy-toqaev-qtz-zumysyn-qatan-synga-aly-442361/">сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту</a> және корпоративтік басқару сапасын арттыру бойынша нақты шаралар әзірлеуге 10 күн уақыт берген болатын.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда балаларға қауіпті онлайн ойындар мен қосымшаларды бұғаттау ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-balalarga-qauipti-onlain-oiyndar-men-qosymsalardy-bugattau-442408/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-balalarga-qauipti-onlain-oiyndar-men-qosymsalardy-bugattau-442408/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794809046ae4ee20977f23e37b0e6e95df2ffa63e_webp.webp"
                        length="99166"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Жаңа заң жобасына қауіпті онлайн ойындарды бұғаттау, ата-ана бақылауын енгізу және балаларға арнайы ID-карта жасау талаптары енгізілмек . Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794809046ae4ee20977f23e37b0e6e95df2ffa63e_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> <h3>Жаңа заң жобасына қауіпті онлайн ойындарды бұғаттау, ата-ана бақылауын енгізу және балаларға арнайы ID-карта жасау талаптары енгізілмек. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Құрылтайда өткен Үкімет сағатында депутат Динара Закиева балалардың цифрлық және ақпараттық қауіпсіздігі туралы жаңа заң жобасын таныстырды. Оның айтуынша, құжатта балаларды интернеттегі қауіптен қорғауға бағытталған бірқатар өзгеріс қарастырылған.</p><p>Атап айтқанда, <strong>онлайн ойындар мен қосымшалардың мазмұны туралы толық ақпарат беру міндеттелуі мүмкін</strong>. Мысалы, ойында басқа адамдармен хат алмасуға немесе ақша жұмсауға бола ма, жоқ па – мұның бәрін алдын ала көрсету ұсынылды.</p> <p>"Жаңа қауіптер мен технологиялардың дамуын ескере отырып, балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін кешенді шаралар ұсынылды. Оның ішінде онлайн ойындар мен қосымшалардың мазмұнын арнайы белгілеу, олардағы хат алмасу және ойын ішінде ақша жұмсау мүмкіндігі туралы ақпарат беру талаптары бар", – деді Динара Закиева.</p> <p>Сонымен қатар <strong>онлайн ойындар мен қосымшалар уәкілетті мемлекеттік органның міндетті тексеруінен өтпек</strong>. Егер олардың балаларға қауіп төндіретіні анықталса, мұндай ойындарды интернеттен алып тастау немесе бұғаттау ұсынылып отыр. Ал заң талаптарын орындамаған <strong>платформалардың иелері жауапқа тартылмақ.</strong></p><p>Депутаттың айтуынша, <strong>жаңа талаптар интернет-дүкендерге де қатысты болады.</strong> Атап айтқанда, балалардың маркетплейстер арқылы тауар сатып алуына байланысты қауіпсіздік шараларын енгізу көзделіп отыр. Бұдан бөлек, <strong>барлық цифрлық платформада ата-ана бақылауы функциясын енгізу де ұсынылды</strong>.  </p> <p>"Балалар үшін арнайы сүзгі енгізіледі. Соның нәтижесінде тиісті белгісі жоқ және мемлекеттік тексеруден өтпеген цифрлық өнімдерді, ойындар мен қосымшаларды балалар көре алмайды. Оларға қол жеткізуге немесе жүктеп алуға да мүмкіндік болмайды", – деп түсіндірді депутат.</p> <p>Заң жобасында балаларға <strong>фотосуреті бар арнайы ID-карта енгізу де қарастырылған.</strong> Динара Закиеваның айтуынша, бұл баланың жеке басын нақты анықтауға, интернеттегі қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және оның құқықтарын қорғауға мүмкіндік береді.</p><p>Айта кетерлігі,<strong> жаңа заң жобасын әзірлеуге жасанды интеллект те қатысқан.</strong> Депутаттың сөзінше, құжат AI Majelis платформасының көмегімен дайындалған көрінеді.  </p> <p>"Бұл – AI Majelis жасанды интеллект платформасының көмегімен әзірленген алғашқы заң жобасы. Арнайы оқытылған құқықтық модель заң жобасының мәтінін дайындауға тікелей пайдаланылды. Соның нәтижесінде жаңа технологиялар мен қауіптерді ескеретін кешенді шаралар ұсынылды", – деді Динара Закиева. </p> <p>Алайды ұсыныстарды жасанды интеллект әзірлегенімен,  депутаттар, заңгерлер мен сарапшылар құжатты қайта қарап, толықтырулар енгізген.</p><p>Жалпы заң жобасында 120-дан астам түзету қарастырылып отыр. Құжат Үкіметтің қорытындысына жолданып, кейін жұмыс топтарында талқыланатын болады. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда 3-сынып оқушыларына <a href="https://stan.kz/3-synyp-oqusylaryna-ertegini-zi-komegimen-zazu-tapsyrylgan-qazaqstandy-440953/">жасанды интеллект көмегімен ертегі құрастыру</a> тапсырылғаны қоғамда қызу талқыланған еді. Желі қолданушыларының бірі мұндай тапсырмалар балалардың өз бетінше ойлауына және шығармашылық қабілетінің дамуына кері әсер етуі мүмкін екенін айтып, наразылық білдірген.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандағы вольфрам жобасына 840 миллион доллар инвестиция салынады: инвесторлар АҚШ сұранысын толық дерлік өтеуді көздейді</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstandagy-volfram-zobasy-840-million-dollarga-bagalandy-investorla-442409/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstandagy-volfram-zobasy-840-million-dollarga-bagalandy-investorla-442409/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:57:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794821930955a2724a856f46754e5a0a416a025a9_webp.webp"
                        length="277026"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Америкалық Cove Kaz Capital Group LLC компаниясы Қазақстандағы вольфрам кен орындарын игеруге 1–1,2 миллиард доллар көлемінде қаржы құюды жоспарлап отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Bloomberg агенттігіне сілтеме жасап хаб...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Вольфрам" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794821930955a2724a856f46754e5a0a416a025a9_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> </figure> <h2>Америкалық Cove Kaz Capital Group LLC компаниясы Қазақстандағы вольфрам кен орындарын игеруге 1–1,2 миллиард доллар көлемінде қаржы құюды жоспарлап отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a _ngcontent-ng-c3518076825="" _nghost-ng-c1891837658="" data-hveid="0" data-ved="0CAAQ_4QMahgKEwiwzY7514uYAxUAAAAAHQAAAAAQxQQ" decode-data-ved="1" externallink="" href="https://www.bloomberg.com/" jslog="197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl9jNTNiMjQyODNmZjU5MDlmIiwiY181MjgwMDAyODk0YzY5ZWRiIixudWxsLCJyY18xNWI5MWU1ODVkNjM5ZmYxIixudWxsLG51bGwsImtrIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDAsMF0sbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxbImh0dHBzOi8vd3d3LmJsb29tYmVyZy5jb20vIl1d" rel="noopener" target="_blank">Bloomberg</a> агенттігіне сілтеме жасап хабарлайды.</h2> <p data-path-to-node="2" dir="ltr">Журналистер АҚШ-тың Экспорттық-импорттық банкінен (EXIM Bank) Ақпарат еркіндігі туралы заң (FOIA) аясында алынған <strong>23 беттік құпия құжаттарды</strong> зерттеп шыққан. Олардың арасында <strong>Cove Kaz Capital Group</strong> компаниясының 2025 жылдың жазында дайындаған инвестициялық таныстырылымы бар. Құжатта қазақстандық активті сатып алу, вольфрам өндіру перспективасы, жобаның қаржылық моделі және АҚШ-қа шикізат жеткізу көлемі егжей-тегжейлі сипатталған.</p><p data-path-to-node="3" dir="ltr">Инвестор Қазақстанда тек шикізат өндірумен шектелмей, кен орындарын игеруден бастап өнеркәсіпке арналған дайын өнім шығаруға дейінгі толық өндірістік циклді жолға қоюды көздеген.</p><h3 data-path-to-node="4" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="4">Мемлекеттік активтің 70%-ы сатылды</b></h3><p data-path-to-node="5" dir="ltr">2025 жылғы таныстырылымда Cove Kaz бұған дейін <strong>“Тау-Кен Самұрық”</strong> ұлттық тау-кен компаниясына толық тиесілі болған “<strong>Солтүстік Қатпар” ЖШС-нің 75–100% </strong>үлесін сатып алу ниетін білдірген. Кейін тараптар <strong>70%-дық үлесті </strong>сату туралы келісімге келді. Сатып алу-сату шартына 2026 жылдың 13 ақпанында қол қойылып, 4 мамырда мәміле толық аяқталды.</p><p data-path-to-node="6" dir="ltr">Сатылған үлестің құны <strong>114,8 миллион долларды (54,2 млрд теңге)</strong> құрады. Қалған <strong>30%-ы</strong> “Тау-Кен Самұрық” компаниясының иелігінде қалды. Мәміле құнын үлеске шаққанда компанияның 100%-дық есептік бағасы шамамен<strong> 164 миллион доллар (77,5 млрд теңге)</strong> болады. Алайда бұл ресми нарықтық баға емес, есептік көрсеткіш қана.</p><p data-path-to-node="7" dir="ltr">“Солтүстік Қатпар” ЖШС Қарағанды облысындағы екі ірі вольфрам кен орнына — <strong>Солтүстік Қатпар</strong> мен <strong>Жоғарғы Қайрақты</strong> жобаларына иелік етеді.</p><h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8">Кен орнының құны 10 есе өсті</b></h3><p data-path-to-node="9" dir="ltr">Құжаттағы ең қызықты деректердің бірі — Солтүстік Қатпар кен орнының қаржылық бағалануы. 2023 жылы CSA Global жүргізген зерттеуге сәйкес, жобаның таза келтірілген құны (NPV) <strong>84 миллион доллар (39,7 млрд теңге)</strong> деп бағаланған еді. Ал Cove Kaz Capital өз қаржылық моделінде бұл көрсеткішті <strong>840 миллион долларға (396,9 млрд теңге)</strong> жеткізген. Осылайша,бағалау құны 10 есеге артқан.</p><p data-path-to-node="10" dir="ltr">Компания бұл айырмашылықты нарықтық конъюнктураның өзгеруімен және өндірісті оңтайландыру мүмкіндігімен түсіндіреді:</p><ul data-path-to-node="11" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="11,0,0" dir="ltr">2023 жылғы зерттеуде вольфрамның тоннасы <strong>25,6 мың доллар (12,1 млн теңге)</strong> деп есептелсе, Cove Kaz 2025 жылдың екінші тоқсанындағы орташа бағаны — тоннасына <strong>38,5 мың долларды (18,2 млн теңге)</strong> негізге алған;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,1,0" dir="ltr">Дисконттау мөлшерлемесі бұрынғы <strong>10%</strong>-дың орнына <strong>8%</strong> болып төмендетілген;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,2,0" dir="ltr">Өндіру мен өңдеу тиімділігін арттыру мүмкіндіктері қосылған.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Айта кетерлігі, <strong>840 миллион доллар (396,9 млрд теңге)</strong> — тәуелсіз сараптаманың нәтижесі емес, компанияның болашақ бағалар мен өндіріс тиімділігіне жасаған болжамына негізделген жеке бағасы.</p><h3 data-path-to-node="13" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="13">Қазақстандық вольфрам АҚШ импортының 90%-дан астамын жаба алады</b></h3><p data-path-to-node="14" dir="ltr">Жоспар бойынша Солтүстік Қатпар жылына шамамен<strong> 5 мың тонна вольфрам</strong> өндіруі тиіс. Жоғарғы Қайрақты кен орны іске қосылғаннан кейін өндіріс көлемі тағы 6 мың тоннаға артады. Осылайша, екі кен орнының жиынтық қуаты жылына <strong>11 мың тоннаға</strong> жетпек.</p><p data-path-to-node="15" dir="ltr">Салыстыру үшін айтсақ, АҚШ-тың кейінгі бес жылдағы орташа вольфрам импорты жылына шамамен <strong>11,85 мың тоннаны </strong>құраған. Яғни Қазақстандағы кен орындары АҚШ сұранысының <strong>90%-дан</strong> астамын қамтамасыз ете алады.</p><p data-path-to-node="16" dir="ltr">Cove Kaz өнімді АҚШ-тың мемлекеттік және корпоративтік сатып алушыларына, соның ішінде Ұлттық қорғаныс резервін толықтыруға бағыттауды көздеген. Қазір әлемдік вольфрам өндірісінің <strong>80%-дан</strong> астамын <strong>Қытай бақылауда</strong> ұстап отырғандықтан, <strong>Вашингтон стратегиялық маңызды минералдарды жеткізу көздерін </strong>әртараптандыруға ерекше мүдделі.</p><p data-path-to-node="17" dir="ltr">Сонымен қатар Солтүстік Қатпарда <strong>вольфрамнан бөлек молибден, мыс және висмут қорлары</strong> бар. 2023 жылғы техникалық-экономикалық зерттеуге сәйкес, ілеспе металдарды сатудан түсетін табыс кен орнының операциялық шығындарының шамамен <strong>60%-ын</strong> жаба алады.</p><h3 data-path-to-node="18" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="18">Жоба 3 кезеңде жүзеге асады</b></h3><p data-path-to-node="19" dir="ltr">Инвестициялық таныстырылымға сәйкес, жобаны дамыту үш негізгі кезеңге бөлінген:</p> <li> <p data-path-to-node="20,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="20,0,0">Бірінші кезең (400–450 млн доллар):</b> Солтүстік Қатпарды игеру және вольфрам концентратын өндіретін зауыт салу; (189 – 212,6 млрд теңге)</p> </li> <li> <p data-path-to-node="20,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="20,1,0">Екінші кезең (75–100 млн доллар):</b> Вольфрам өнеркәсібіне қажетті аралық өнім — аммоний паравольфраматын (APT) өңдеу қуаттарын құру; (35,4 – 47,2 млрд теңге)</p> </li> <li> <p data-path-to-node="20,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="20,2,0">Үшінші кезең (550–650 млн доллар):</b> Жоғарғы Қайрақты кен орнын игеру және өңдеу қуаттарын кеңейту. (259,9 – 307,1 млрд теңге)</p> </li> <p data-path-to-node="21" dir="ltr">Бұдан бөлек, алдын ала дайындыққа, қосымша геологиялық барлауға және түпкілікті техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеуге шамамен <strong>20 миллион доллар (9,45 млрд теңге) </strong>жұмсалмақ. Бұл жұмыстарға екі жыл, ал бірінші кезеңнің құрылысына <strong>18–24 ай</strong> уақыт берілген. Жалпы күрделі шығындар көлемі <strong>1–1,2 миллиард долларға (472,5 – 567 млрд теңге)</strong> бағаланып отыр.</p><p data-path-to-node="22" dir="ltr">Cove Capital-дың Қазақстандағы мүддесі <strong>вольфраммен ғана шектелмейді.</strong> Компания “Қазгеологиямен” бірлескен <strong>Akbulak REE Ltd</strong> кәсіпорнының <strong>75%</strong> үлесіне ие (Ақбұлақ учаскесінде сирек кездесетін жер элементтерін барлаумен айналысады). Сондай-ақ оның қоржынындағы “Kaz Critical Minerals” ЖШС Шығыс Қазақстандағы <strong>13 лицензиялық учаскеде</strong> геологиялық барлау жүргізуде.</p><h3 data-path-to-node="23" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="23">АҚШ тарапынан қаржыландыру және Трамптың ұлдарына қатысы</b></h3><p data-path-to-node="24" dir="ltr">Бұған дейін Bloomberg пен The Wall Street Journal басылымдары АҚШ президенті Дональд Трамптың ұлдары — <strong>Эрик Трамп пен кіші Дональд Трамптың</strong> құрылымдары арқылы Cove Kaz Capital компаниясында <strong>1%-дан</strong> аз жанама үлеске ие болуы тиіс екенін хабарлаған еді. Олардың өкілдері мен компания басшылығы Трамптың ұлдары бизнесті басқаруға және қазақстандық мәмілеге қатыспайтынын мәлімдеген.</p><p data-path-to-node="25" dir="ltr">Жобаны жүзеге асыру үшін Cove Kaz АҚШ-тың мемлекеттік қаржы институттарынан <strong>1,6 миллиард долларға (756 млрд теңге) </strong>дейін қаражат тартуды көздеген: EXIM Bank <strong>900 миллион долларға (425,2 млрд теңге)</strong>, ал АҚШ-тың Халықаралық дамуды қаржыландыру корпорациясы (DFC) 700 миллион долларға<strong> (330,7 млрд теңге) </strong>қызығушылық хатын берген. Алайда бұл құжаттар түпкілікті несиелік міндеттеме болып саналмайды.</p><p data-path-to-node="26" dir="ltr">Қазіргі уақытта америкалық ведомстволар жобаны қаржыландыруды белсенді түрде ілгерілетіп жатқан жоқ: DFC мәміле бойынша жұмыстың тоқтағанын растаса, EXIM хатының мерзімі 2026 жылдың тамызында аяқталған. Ал Cove Kaz Capital өкілдері құрылысты қаржыландыруға ресми өтінімді 2027 жылы түпкілікті ТЭН аяқталғаннан кейін ғана беретінін және америкалық институттармен өзара іс-қимыл жалғасып жатқанын <a href="https://stan.kz/aqs-tramptyn-uldaryna-qatysy-bar-qazaqstandagy-ken-ornyna-qarzy-bolmeu-442120/">хабарлады.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алаяқтардың құрбаны болған қазақстандық өзі алмаған несиені төлеуге міндеттелген</title>
                <link>https://stan.kz/alaiaqtardy-birge-ustaimyz-dep-aldady-qazaqstandyq-ozi-almagan-million-442403/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/alaiaqtardy-birge-ustaimyz-dep-aldady-qazaqstandyq-ozi-almagan-million-442403/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:53:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/09/full_178974602041393b41d5eefcb4aede81dc1cf453b6_webp.webp"
                        length="32508"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық ер адам өзін Ұлттық банк қызметкері ретінде таныстырған алаяқтардың арбауына түсіп, атына бірнеше несие рәсімделгенін білмей қалған. Алаяқтар оған тіпті &quot;банктерге хабарласып, қылмыскерлерді бірге ұстаймыз&quot; деп сендір...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Алаяқ " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/09/full_178974602041393b41d5eefcb4aede81dc1cf453b6_webp.webp" style="width: 1348px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Қазақстандық ер адам өзін Ұлттық банк қызметкері ретінде таныстырған алаяқтардың арбауына түсіп, атына бірнеше несие рәсімделгенін білмей қалған. Алаяқтар оған тіпті "банктерге хабарласып, қылмыскерлерді бірге ұстаймыз" деп сендірген. Алайда кейін миллион теңге қарыз коллекторларға өтіп, сот ер адамды өзі алмаған несиені төлеуге міндеттеген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://hronika.kz/kaiteyk-endy/21155/">Hronika.kz</a> порталына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><p>Оқиға Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданының тұрғыны Шавкет Зульяровтың басынан өткен. Шавкет Зульяровтың айтуынша, оқиға 2024 жылдың сәуірінде басталған. Сол кезде оған өзін "Актив" ұялы байланыс операторының қызметкері ретінде таныстырған адам қоңырау шалған. Ол ер адамның телефон нөмірін белсендіру үшін SMS арқылы арнайы код жіберілетінін айтып, келген кодты сұраған. Шавкет еш күмәнданбастан, кодты телефон арқылы хабарлаған.</p><p>Алайда арада жарты сағаттай уақыт өткенде оған тағы бір қоңырау түскен. Бұл жолы хабарласқандар әлгі кодты алаяқтар пайдаланып кеткенін айтып, ер адамның атына үш түрлі несие рәсімделгенін жеткізген. Осыдан кейін олар мәселені шешуге көмектесетін адаммен сөйлестіруді ұсынған. Көп ұзамай Шавкетке өзін Ұлттық банктің қызметкері ретінде таныстырған ер адам хабарласқан. Ол өзін Асқар деп атап, аты-жөні мен әкесінің атын толық айтып, алаяқтықпен күресетін бөлімді басқаратынын мәлімдеген. Оның сөзінше, Шавкеттің атына үш қаржы ұйымында несие рәсімделген. </p>“Ол енді сол банктерге WhatsApp арқылы хабарласып, алаяқтарды әшкерелей аламыз деді. 6 сәуірде туған күнім болған. Балаларым маған телефон сыйлаған еді. Сондықтан қолымда екі телефон болды. Бір телефонмен банк қызметкерімен сөйлесіп отырсам, екіншісі арқылы алаяқтар маған не айту керегін нұсқап отырды. Алдымен бір банкке қоңырау шалдық. Мен оператордың барлық сұрағына жауап бердім. Сол кезде "Ұлттық банктегі жаңағы Асқар" маған не айту керегін айтып отырды. "Бұлар алаяқтар, уайымдамаңыз, қазір оларды ұстап, бұғаттаймыз. Сіздің атыңызға несие қалмайды" деп сендірді. Сөйтіп, маған миллион теңге несие рәсімделгенін айтты. Одан кейін екінші банкке хабарластық. Онда жөндеу жұмыстарына деп 3,3 миллион теңге несие рәсімделген болып шықты. Үшінші микрокредиттік ұйымнан 45 мың теңге несие алынған”, — деді Шавкет Зульяров.<p>Осы әңгімелерден кейін көп ұзамай Шавкеттің үйіне көршісі келген. Ер адам оған болған жағдайды айтып бергенде, көршісі мұның алаяқтық екенін бірден түсінген. Ол Шавкетке банктерге барып, шоттарын бұғаттауға және жағдайды ресми түрде тіркеуге кеңес берген. Шавкет бірнеше банкке барып, өз атына рәсімделген несиелерге қатысы жоқ екенін айтып, өтініш қалдырмақ болған. Алайда қаржы ұйымдарының қызметкерлері мұндай жағдайда алдымен полицияға жүгіну керегін түсіндірген. </p><p>Содан кейін ер адам Еңбекшіқазақ аудандық полиция бөліміне арыз жазған. Полиция оны жәбірленуші деп танып, қылмыстық іс қозғаған. Бірақ тергеу әзірге нәтиже бермеген. Шавкеттің айтуынша, құқық қорғау органдары алаяқтарды әлі таппаған.</p><h3 style="text-align: center;">Сот ер адамның алаяқтық туралы уәжін қабылдамаған</h3><p><strong>Осы аралықта миллион теңге несие берген қаржы ұйымы берешекті коллекторлық компанияға өткізіп жіберген</strong>. Ал коллекторлар қарызды өндіру үшін<strong> сотқа жүгінген.</strong> Істі Алматы қаласы Әуезов ауданының №2 аудандық соты қараған.</p><p>Сот материалдарына сәйкес, Шавкеттің атына <strong>миллион теңге</strong> көлемінде микрокредит рәсімделген. Қарыз<strong> 60 айға,</strong> жылдық<strong> 40% сыйақымен</strong> берілген. Кейін оны өндіріп алу құқығы коллекторлық компанияға өткен.</p><p>Сотта талапкер тарап несие рәсімдеу кезінде ер адамның жеке басы тексеріліп, бейнежазба арқылы растау жүргізілгенін алға тартқан. Сондай-ақ миллион теңгенің оның банк шотына аударылғанын төлем құжаттарымен дәлелдеуге тырысқан. Ал Шавкет несие рәсімдеуге өзі бастамашы болмағанын, сол кезде телефон арқылы сөйлесіп отырып, алаяқтардың нұсқауымен әрекет еткенін түсіндірген. Алайда <strong>сот оның жауаптарын бір-біріне қайшы деп бағалаған.</strong></p><p>Сотта Шавкет несие рәсімделген кезде денсаулығына байланысты не болып жатқанын толық түсінбегенін айтқан. Кейін ол микроқаржы ұйымының қызметкерімен сөйлесіп жатқанда, екінші телефон арқылы алаяқтың оған не деп жауап беру керегін айтып отырғанын түсіндірген.</p><p>Алайда сот ер адамның бұл сөздеріне сенбеген. Судья оның қаржы ұйымының қызметкерімен сөйлескенін және несие алуға өтініш бергенін негізге алған. Сонымен қатар Шавкет несиенің алаяқтық жолмен рәсімделгенін дәлелдейтін заңды күшіне енген сот үкімін ұсына алмаған.</p>"Сот жауапкердің алаяқтық туралы уәждерін негізсіз деп санайды. Ол несие шарты бойынша алаяқтық жасалғанын және өзінің мұндай несие алуға ерік білдірмегенін дәлелдейтін заңды күшіне енген сот үкімін ұсынбаған", — делінген сот шешімінде.<p>Осы уәждерге сүйенген сот <strong>коллекторлық компанияның талабын қанағаттандырған</strong>. Нәтижесінде Шавкеттен миллион теңге негізгі қарыздан бөлек, өкіл қызметіне <strong>100 мың теңге,</strong> мемлекеттік<strong> бажға 30 мың теңге </strong>және атқарушылық жазба үшін <strong>10 900 теңге </strong>өндіру туралы шешім шығарылған. Алайда ер адам бұл шешіммен келіспейді. Оның айтуынша, атына несие рәсімдеу дерегі бойынша қылмыстық іс әлі аяқталған жоқ. Сондықтан алаяқтықтың құрбаны болғаны анықталып жатқан кезде қарызды өзінен өндіру әділетсіз.</p><p>Шавкеттің айтуынша, заң бойынша адам несие алаяқтық жолмен рәсімделгені үшін жәбірленуші деп танылса, қаржы ұйымы қарызды өндіріп алуды уақытша тоқтатуы керек. Ол осы мәселе бойынша Ішкі істер министрлігіне де сұрау жіберген. Министрліктен келген жауапта ер адамның банктерге жүгініп, қарызды өндіруді тоқтатуды талап етуге құқығы бар екені айтылған. Алайда сот бұл жағдайды ескермеген.</p>“Менде Ішкі істер министрлігінен келген жауаптар да бар. Онда банктерге барып, қарызды өндіріп алуды тоқтату туралы өтініш беруге құқығым бар екені жазылған. Бірақ осындай заң бола тұра, соттың неге менің жағымнан шықпағанын түсінбеймін. Құқығымды қорғау үшін адвокат жалдауға тура келді. Жақында апелляциялық сот болады. Сол жерде жеңіске жетемін деп үміттенемін”, — дейді ол.<p>Шавкет несие рәсімдеу кезінде қаржы ұйымы оның айлық табысын <strong>643 мың теңге деп көрсеткеніне </strong>де таңғалады. Ер адамның сөзінше, бұл соманы ұйым оның банк картасындағы ақшаның жұмсалуына қарап есептеген. Алайда картаға түскен қаражаттың басым бөлігі әйелі мен балаларынан келген аударымдар болған.</p>“Менің нақты табысым — 90 мың теңге. Күзетші болып жұмыс істеймін. Әйелім мен балаларым жіберген ақшаны да табысым деп есептеген сияқты. Оның үстіне, кредиттік тарихым нашар, ипотека бойынша берешегім бар, банкроттық жағдайым да болған. Өзім алған несиелерімді 2031 жылға дейін төлеймін. Бірақ енді өзім алмаған миллион теңгені де мойныма іліп қойды”, — дейді Шавкет Зульяров.<p>Ер адам сот оның бұрыннан бар қарыздарын және несие төлеу мүмкіндігін де ескермегеніне наразы. Сондай-ақ телефон қоңырауларының тарихын іске тіркеу туралы өтініші қабылданбағанын айтады. Оның пікірінше, бұл оқиғада алаяқтар тек өзін ғана емес, қаржы ұйымдарының жүйесін де алдаған. Ал оның салдарын өзі тартып отыр. Болған жағдайдан кейін Шавкеттің созылмалы ауруы асқынып, ұзақ уақыт емделуге тура келген. Ол Алматыдағы онкологиялық орталықта сәулелік терапия курсынан да өткен.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандықтарға алаяқтардың <a href="https://stan.kz/zi-arqyly-zana-sas-ulgisi-men-makiiaz-zasaudy-usynady-qazaqstandyqtarg-442376/">жаңа тәсілінен сақ болу </a>ескертілген еді. Олар енді ЖИ арқылы жаңа шаш үлгісі мен макияж жасауды ұсынуға көшкен. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда зейнетақы қорындағы монополияны жою тетіктері талқыланып жатыр</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-zeinetaqy-zinaqtarynyn-30-ga-zuygyn-zeke-kompaniialarga-be-442407/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-zeinetaqy-zinaqtarynyn-30-ga-zuygyn-zeke-kompaniialarga-be-442407/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:43:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_1792594715be380667bc65b811607cc324c7bb9cd1_webp.webp"
                        length="58384"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандықтардың 27 триллион теңгеден асатын зейнетақы жинағының 99%-ы бір ғана Ұлттық банктің басқаруында шоғырланған. Ал жеке басқарушы компанияларға сеніп тапсырылған қаражат үлесі небәрі 1%-ды немесе 268,1 миллиард теңгені қ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Зейнетақы " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_1792594715be380667bc65b811607cc324c7bb9cd1_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Қазақстандықтардың 27 триллион теңгеден асатын зейнетақы жинағының 99%-ы бір ғана Ұлттық банктің басқаруында шоғырланған. Ал жеке басқарушы компанияларға сеніп тапсырылған қаражат үлесі небәрі 1%-ды немесе 268,1 миллиард теңгені құрайды. Осы теңсіздікті жойып, нарықта бәсекелестік орнату үшін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі зейнетақы активтерін басқарудың жаңа тетіктерін ұсынды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p data-path-to-node="4" dir="ltr"></p><p data-path-to-node="6" dir="ltr">Реттеуші органның <a href="https://t.me/protenge_kz/3539">мәліметінше</a>, орасан зор қаржы ресурстарының бір құрылымның қолында қалуы қор нарығының дамуын тежеп отыр. Қазір нарықта өтімділік жетіспейді, ал инвестициялық стратегиялар бірсарынды.Сондықтан 2030 жылға қарай жинақтардың 20–30%-ын кәсіби нарық ойыншыларына бөліп беру көзделген.</p><h3 data-path-to-node="6" dir="ltr" style="text-align: center;">Салымшыларға ешқайда барудың қажеті жоқ: “Мандаттық басқару” деген не?</h3><p data-path-to-node="8" dir="ltr">Агенттік ұсынған модель бойынша, азаматтардың өзіне жеке компания таңдап, өтініш жазуы міндетті емес. Мұнда екі түрлі жол қарастырылған:</p><ul data-path-to-node="9" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="9,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="9,0,0">Дербес таңдау:</b> Бұрынғыдай әр салымшы өз жинағының бір бөлігін қалаған басқарушы компанияға өз еркімен аудара алады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="9,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="9,1,0">Мандаттық басқару:</b> Ұлттық банк кәсіби компанияларды ашық конкурс арқылы іріктеп, оларға портфельдің бір бөлігін арнайы мандат бойынша тапсырады. Бұл ретте салымшы үшін формалды түрде ештеңе өзгермейді — ақшаны қолмен аударудың қажеті жоқ.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="10" dir="ltr">Мандат ережесі бойынша басқарушы компанияларға қандай бағалы қағаздарды сатып алуға болатыны, тәуекел шегі және кем дегенде қанша табыс табу керектігі алдын ала қатаң белгіленеді. Бұл ретте қаражат толықтай Ұлттық банктің бақылауында қалады. </p><h3 data-path-to-node="10" dir="ltr" style="text-align: center;">Жеке басқарушыларға сұраныс 3 есе өсті, бірақ үлесі әлі мардымсыз</h3><p data-path-to-node="12" dir="ltr">2026 жылдың басынан бері өз жинағын жеке компанияларға сеніп тапсырған қазақстандықтардың саны артып келеді. Жыл басында жеке басқарушылардың қолында <strong>88,5 миллиард теңге</strong> болса, қазір бұл сома<strong> 268,1 миллиард теңгеге</strong> дейін 3 есеге жуық өсті. Бүгінде бұл қызметті <strong>106 мыңнан астам азамат </strong>пайдаланып отыр.</p><p data-path-to-node="13" dir="ltr">Дегенмен <strong>27 триллион теңгелік</strong> жалпы қормен салыстырғанда бұл көрсеткіш әлі де небәрі <strong>1%-дың</strong> айналасында ғана.</p><h3 style="text-align: center;">Басты сұрақ ашық күйінде қалып отыр: шығынға кім жауап береді?</h3><p data-path-to-node="15" dir="ltr">Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі реформаның жалпы бағытын жариялағанымен, оның нақты тетіктері мен тәуекелдеріне қатысты маңызды сұрақтарға әлі жауап берілген жоқ. Атап айтқанда:</p><ul data-path-to-node="16" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="16,0,0" dir="ltr">Инвестициялық табыс күтілген деңгейден төмен болған немесе шығынға ұшыраған жағдайда жауапкершілікті кім арқалайды;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="16,1,0" dir="ltr">Басқарушы компаниялар қанша мөлшерде комиссия алады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="16,2,0" dir="ltr">Іріктеу конкурсы нақты қашан өтеді және компаниялар қандай көрсеткіштер бойынша бағаланады.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="17" dir="ltr">Еске салсақ, бұған дейін Ұлттық банк пен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2030 жылға дейінгі капитал нарығын дамыту бағдарламасы аясында зейнетақы активтерінің бір бөлігін жеке басқарушыларға беруді 2027 жылдың соңына қарай іске асыру жоспарланып отырғанын <a _ngcontent-ng-c3518076825="" _nghost-ng-c1891837658="" data-hveid="0" data-ved="0CAAQ_4QMahgKEwiwzY7514uYAxUAAAAAHQAAAAAQgAg" decode-data-ved="1" externallink="" href="https://www.google.com/search?q=https://stan.kz/qazaqstanda-zeinetaky-zhinagynyn-30-yn-zheke-kompaniyalarga-beru-zhosparlanyp-otyr-441234/" jslog="197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl9iMWU2NTg3ZGU2ZTFkOTNjIiwiY181MjgwMDAyODk0YzY5ZWRiIixudWxsLCJyY185MGIyYmQ4NmE4YTk1MzU2IixudWxsLG51bGwsImtrIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDAsMF0sbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxbImh0dHBzOi8vd3d3Lmdvb2dsZS5jb20vc2VhcmNoP3E9aHR0cHM6Ly9zdGFuLmt6L3FhemFxc3RhbmRhLXplaW5ldGFreS16Il1d" rel="noopener" target="_blank">хабарлаған еді</a>.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ҚТЖ басшылығы ұсталған тұста компания 9,4 миллиард теңгеге костюм сатып алмақ</title>
                <link>https://stan.kz/qtz-bassylygy-ustalgan-tusta-kompaniia-94-milliard-tengege-kostium-sat-442404/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qtz-bassylygy-ustalgan-tusta-kompaniia-94-milliard-tengege-kostium-sat-442404/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:09:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794807526b0fbd6445edcb9f99c9f88bd416ca508_webp.webp"
                        length="189346"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ұлттық компания жалпы құны 9,4 миллиард теңгеге жуық костюм сатып алуға тендер жариялаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> </figure><figure style="margin: 0;"><img alt="ҚТЖ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794807526b0fbd6445edcb9f99c9f88bd416ca508_webp.webp" style="width: 1585px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> </figure><h3>Ұлттық компания жалпы құны 9,4 миллиард теңгеге жуық костюм сатып алуға тендер жариялаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Сатып алу порталындағы<a href="https://zakup.sk.kz/#/ext(popup:item/1264477/advert)?tabs=advert&q=1264477&adst=ALL&lst=ALL&page=1"> мәліметке сәйкес</a>, ҚТЖ жалпы саны <strong>285 264 жиынтық </strong>арнайы жұмыс киімін алуды жоспарлаған. Олар теміржол қызметкерлерін суықтан, судан, өндірістік ластанудан және механикалық әсерден қорғауға арналған. Айта кетсек, қазір компаниялар тобының барлық кәсіпорнында <strong>118 мыңнан астам адам жұмыс істейді.</strong></p><p>Сатып алудың жалпы құны <strong>9 384 208 816 теңге</strong>. Есеп бойынша бір жиынтықтың орташа бағасы шамамен <strong>32,9 мың теңгеден айналады</strong>. Киімдерді еліміздің бірнеше қаласына жеткізу қарастырылған.</p><p>Сатып алу ашық тендер арқылы жүргізілген. Тендерге қатысуға өтінімдер <strong>2-13 қараша аралығында қабылданған</strong>.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="ҚТЖ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794807421d08eb0c3e904fb3c6c8810ddc36ed3ec_webp.webp" style="width: 1442px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: zakup.sk.kz</em></figcaption> </figure><figure style="margin: 0;"><img alt="ЛОТ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794807867514722ee7ce429c5685b7de0f74984bb_webp.webp" style="width: 1709px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: zakup.sk.kz</em></figcaption> </figure><p>Әзірге сатып алу қорытындысы туралы ақпарат жарияланған жоқ.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Астанадағы "Атлант" тұрғын үй кешенінің жоғарғы қабатынан <a href="https://stan.kz/astanadagy-turgyn-ui-keseninin-manyna-sasylgan-6-million-dollar-aqsa-t-442298/">ақша толы шабадандар лақтырылғаны </a>туралы ақпарат тараған еді. Артынша "Самұрық-Қазына" қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен "Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиевтің<a href="https://stan.kz/astanada-dollarga-toly-cemodan-terezeden-laqtyryldy-artynsa-iri-kompan-442264/"> ұсталғаны белгілі болды.</a></p><p>Ұлттық қауіпсіздік комитеті олардың сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікпен ұсталғанын ресми түрде растады. Қазір іс бойынша тергеу амалдары жүріп жатыр.</p><p>13 қарашада президент Қасым-Жомарт Тоқаев <a href="https://stan.kz/toqaev-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylarynyn-ustaluyna-qatysty-pikir-bil-442348/">Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында осы жағдайға қатысты мәлімдеме жасады</a>. Мемлекет басшысы ұлттық компаниялар басшыларының ұсталуы мемлекеттік компаниялар жүйесіндегі жемқорлық мәселесінің ауқымды екенін көрсететінін айтты.  </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қытайда электрлі ұшақ алғаш рет экипажбен бірге сынақтан өтті</title>
                <link>https://stan.kz/qytaida-10-tonnalyq-elektr-usagy-algas-ret-ekipazben-birge-synaqtan-ot-442401/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qytaida-10-tonnalyq-elektr-usagy-algas-ret-ekipazben-birge-synaqtan-ot-442401/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794805018a4a43a7ab565efe86821348af9b6a4a6_webp.webp"
                        length="55914"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қытайда 10 тонналық электр ұшағы алғаш рет экипажбен бірге сынақтан өтті. CE-25A деп аталатын әуе кемесі болашақта 19 жолаушыны тасымалдауға арналған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Еnglish.news.cn хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="электрлі ұшақ сынақтан өтті " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794805018a4a43a7ab565efe86821348af9b6a4a6_webp.webp" style="width: 1324px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Ван Цзилян/Синьхуа</em></figcaption> <h2>Қытайда 10 тонналық электр ұшағы алғаш рет экипажбен бірге сынақтан өтті. CE-25A деп аталатын әуе кемесі болашақта 19 жолаушыны тасымалдауға арналған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://english.news.cn/20261114/962db2096da1431383746bdb4e9ecf97/c.html?utm_source=chatgpt.com">Еnglish.news.cn</a> хабарлайды. </h2><p>Қытайдың коммерциялық авиация корпорациясының мәліметінше, Қытайдың Шаньдун провинциясындағы Биньчжоу қаласында өткен. Сынақ кезінде ұшақ бортында <strong>екі ұшқыш пен бір сынақ инженері</strong> болған. </p><p><strong>CE-25A </strong>– COMAC компаниясы жасаған алғашқы электрлі коммерциялық ұшақ. Ол негізінен қалалар арасында жолаушы тасымалдауға арналған. Әуе кемесі <strong>19 жолаушыны</strong> тасымалдай алады. Ұшақтың ең жоғары ұшу салмағы – <strong>10 тонна</strong>. Оның сағатына <strong>300 шақырым жылдамдықпен</strong> ұшуға мүмкіндігі бар. Қалыпты ұшу биіктігі –<strong> 2400 метр</strong>, ал ұшу қашықтығы – <strong>400 шақырым</strong>.</p><p>Бұған дейін, биыл 2 ақпанда, <strong>CE-25A </strong>алғаш рет бортында ұшқышсыз, автоматты режимде сынақтан өткен.</p><p>Электр ұшағын COMAC компаниясы Қытайдың CATL аккумулятор өндірушісімен, Шанхай Цзяо Тун университетімен және басқа да серіктестерімен бірлесіп әзірлеген. Осы уақытқа дейін әуе кемесі ұшқышсыз режимде <strong>19</strong> сынақтан өткен.</p><p>Қытайдың Азаматтық авиация басқармасы COMAC компаниясының ұшаққа типтік сертификат алу туралы өтінімін қабылдаған. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін Air Astana компаниясының су жаңа <a href="https://stan.kz/air-astana-kompaniiasynyn-su-zana-dreamliner-i-aqs-ta-synaqtan-otti-441306/">Dreamliner-і сынақтан өткізген </a>еді. Рейстер 2027 жылы ашылады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Илон Масктың ғарыш кемесі Жерді айналып, алғаш рет ұшыру алаңына өзі қонды</title>
                <link>https://stan.kz/ilon-masktyn-garys-kemesi-algas-ret-usyru-alanyna-qaityp-oraldy-442402/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ilon-masktyn-garys-kemesi-algas-ret-usyru-alanyna-qaityp-oraldy-442402/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:49:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794804981fd113811667762f0df38ba9b6a84b2fa_webp.webp"
                        length="119614"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Компанияның Starship ғарыш кемесі 22 сағаттан астам уақытқа созылған сынақ ұшуынан кейін Жерге оралып, алғаш рет ұшыру мұнарасындағы арнайы темір құрылғылардың көмегімен қонды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі BBC-дің орыс қыз...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="зымыран" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794804981fd113811667762f0df38ba9b6a84b2fa_webp.webp" style="width: 1605px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: bbc.com</em></figcaption> <h3>Компанияның Starship ғарыш кемесі 22 сағаттан астам уақытқа созылған сынақ ұшуынан кейін Жерге оралып, алғаш рет ұшыру мұнарасындағы арнайы темір құрылғылардың көмегімен қонды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.bbc.com/russian/articles/c54gnlnjd9epo">BBC-дің орыс қызметіне</a> сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p>Starship ғарыш кемесі 14 қарашада Жерге оралды. Ол ұшыру алаңына жақындап, ауада қалықтап тұрған сәтте мұнарадағы "тамақ жеуге арналған таяқшалар" деп аталып кеткен алып механикалық құрылғылар кемені екі жағынан ұстап қалған. Ғарыш кемесінің жерге оралуы тікелей эфирде де көрсетілген. SpaceX өкілі Дэн Хуот бұл жетістікті ғарыш саласындағы маңызды бетбұрыс деп бағалады.</p> <p>"Біз көптен бері қол жеткізуге ұмтылған мақсатымызды орындадық. Starship кемесін әуеде ұстап қалдық. Енді бәрі өзгереді", – деді ол.</p> <p>Биіктігі 124 метр болатын Starship зымыраны 13 қарашада АҚШ-тың Техас штатындағы Бока-Чика аймағында орналасқан Starbase ғарыш айлағынан ұшырылған еді. Сынақ барысында ғарыш кемесі <strong>Жерді 14 рет айналып шығып</strong>, орбитаға Starlink <strong>интернет желісіне арналған 26 жерсерікті жеткізд</strong>і. Алайда SpaceX компаниясының бастапқы жоспары толық орындалған жоқ. Өйткені мамандар зымыранның екі бөлігін де Жерге қайтарып, арнайы құрылғылармен ұстап қалуды көздеген.</p><p>Starship екі негізгі бөліктен тұрады. Төменгі бөлігі Super Heavy деп аталады. Ол зымыранды жерден көтеріп, ғарышқа шығуға қажетті бастапқы күшті береді. Ал жоғарғы бөлігі – ғарышқа ұшып, жүк пен адамдарды тасымалдауға арналған Starship кемесі. Бұл жолы төменгі бөлікті ұшыру мұнарасына қайтару әрекеті тоқтатылды. Ол Мексика шығанағына бағытталып, суға құлау кезінде жарылды. Ал жоғарғы бөлігі Жерге сәтті оралды.</p><p>Бұған дейін SpaceX мамандары үш сынақ кезінде зымыранның төменгі бөлігін мұнарадағы арнайы құрылғылармен ұстап қалған болатын. Алайда ғарышқа шыққан жоғарғы бөлікті дәл осылай қайтару алғаш рет жүзеге асып отыр.</p><p><strong>Жетістіктің маңызы неде?</strong></p><p>SpaceX компаниясының басты мақсаты – ғарышқа ұшырылған зымырандарды қайта пайдалану алу. Қазір көптеген зымыранның кейбір бөліктері ұшырылғаннан кейін жарамсыз болып қалады. Ал оларды қайта пайдалану ғарыш сапарларына кететін шығынды айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді. Мәселен, SpaceX компаниясының Falcon 9 зымыранының төменгі бөлігін бірнеше рет пайдалануға болады. Осы технологияның арқасында компания ғарышқа ұшу құнын да төмендете алды. Енді компания Starship зымыранының екі бөлігін де Жерге аман қайтарып, келесі сапарларға қайта пайдалануды жоспарлап отыр.</p><p>Бұл жобаның нәтижесін АҚШ-тың NASA ғарыш агенттігі мұқият бақылауға алған. Өйткені Starship кемесі америкалық ғарышкерлерді Айға қайта жеткізу жоспарында маңызды рөл атқарады.  Одан бөлек, NASA 2028 жылы Айға адам қондыруды көздеп отыр. Алайда бұл мақсатқа жету үшін әлі де бірқатар күрделі сынақтан өту қажет. Бұл ретте Айға қону аппараттарын әзірлеумен Илон Масктың SpaceX компаниясынан бөлек, миллиардер Джефф Безостың Blue Origin компаниясы да айналысып жатыр.</p><p>Айта ктеерлігі, АҚШ-тың Айды игеру жоспары Қытаймен ғарыш саласындағы бәсекелестік аясында жүзеге асырылып жатыр. Қытай 2030 жылға қарай өз ғарышкерлерін Айға қондыруды жоспарлаған еді.</p><p> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Маңғыстауда екі күнде үш жұп егіз дүниеге келді</title>
                <link>https://stan.kz/mangystauda-eki-kunde-us-zup-egiz-duniege-keldi-442400/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/mangystauda-eki-kunde-us-zup-egiz-duniege-keldi-442400/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:32:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179480344521e5ca2cba462bca4bd1a0c9e1d4671a_webp.webp"
                        length="273838"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Маңғыстау облысында екі күн ішінде үш отбасы бірден егіздердің ата-анасы атанды. Облыстық Ана мен бала перинаталдық орталығында алты сәби дүниеге келген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="үш егіз бірдей дүниеге келді" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179480344521e5ca2cba462bca4bd1a0c9e1d4671a_webp.webp" style="width: 1500px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Маңғыстау облысы </em></figcaption> <h2>Маңғыстау облысында екі күн ішінде үш отбасы бірден егіздердің ата-анасы атанды. Облыстық Ана мен бала перинаталдық орталығында алты сәби дүниеге келген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ана мен бала перинаталдық орталығының <a href="https://www.facebook.com/cok.mangystau/posts/pfbid0iuMpUzQvV5LE9yWPpNFbPhcBa6nzqGUrQBfEnvUV4E4r9LrLvQaeyaRDJ7DmWW7Tl?rdid=C1x3kyiD900RBR6d">мәліметінше</a>, нәрестелердің екеуі – ұл мен қыз, ал бір жұбы – екі ұл.</p><p>“Алғашқы егіздер 13 қараша күні сағат 14:00 және 14:09-да өмірге келді. Отбасында салмағы 2740 грамм, бойы 51 см ұл бала және салмағы 2830 грамм, бойы 52 см қыз бала дүниеге келді. Сол күні кешкі сағат 17:16 және 17:33-те тағы бір жұп егіз туды. Бұл жолы ата-анасы қос ұлды болды. Нәрестелердің салмағы 2430 және 2290 грамм, бойлары 46 см”, – деді ведомство. </p><p>Сонымен қатар келесі күні тағы да егіздер дүниеге келген.</p><p>“Ал 14 қараша күні сағат 11:58-де салмағы 3080 грамм, бойы 51 см ұл бала, ал сағат 12:15-те салмағы 2960 грамм, бойы 52 см қыз бала дүниеге келді. Кішкентай ханзадалар мен ханшайымдардың есімдері әзірге толық анықталған жоқ. Тек бір ұл мен қыздың ата-анасы оларға Ануар және Ақнұр есімдерін берген. Осылайша, екі күнде перинаталдық орталық тарихында алты сәби өмірге келіп, үш отбасы егіздердің ата-анасы атанды”, – деп қосты ведомство. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандық әйел <a href="https://stan.kz/zetisu-oblysynda-tortem-duniege-akelgen-aiel-7-balanyn-anasy-atandy-442164/">төртем дүниеге әкеліп</a>, 7 баланың анасы атанған еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ҚТЖ-ның табысы қандай және компания басшылығы қанша алады</title>
                <link>https://stan.kz/qtz-zarty-zylda-191-milliard-tenge-paida-tapty-qaryzy-qansaga-osti-442352/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qtz-zarty-zylda-191-milliard-tenge-paida-tapty-qaryzy-qansaga-osti-442352/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794663991510868baf83ea2be70141a59bfb48c1d_webp.webp"
                        length="105172"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>&quot;Қазақстан темір жолы&quot; ұлттық компаниялар тобы 2026 жылдың алғашқы алты айында 191 миллиард теңге таза пайда көрсетті. Алайда қарызы 715 миллиард теңгеге көбейіп, 3,9 триллион теңгеге жетті. Пайда өсіміне валюта бағамының өзгеруі...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="ҚТЖ басшылары ұсталған" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794663991510868baf83ea2be70141a59bfb48c1d_webp.webp" style="width: 1353px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ҚТЖ</em></figcaption> </figure> <h2>“Қазақстан темір жолы” ұлттық компаниялар тобы 2025 жылы таза пайдасын екі еседен астам ұлғайтып, 343,6 миллиард теңгеге жеткізді. Ал 2026 жылдың алғашқы алты айында тағы 191 миллиард теңге пайда көрсетті. Алайда компанияның қарызы 3,9 триллион теңгеге жетіп, жалғыз акционері “Самұрық-Қазына” қорына дивиденд аудармай отыр. Stan.kz ҚТЖ-ның 2023–2025 жылдардағы аудиттелген жылдық есептері мен 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы шоғырландырылған есебін талдады.</h2> <h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;"> </h3> <h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;">2023–2025 жылдар қорытындысы: пайда ненің есебінен екі еселенді?</h3> <p data-path-to-node="3" dir="ltr">ҚТЖ-ның 2025 жылғы ресми есебіне сәйкес, <strong>соңғы үш жылда </strong>компанияның жалпы табысы мен қағаз жүзіндегі пайдасы тұрақты өскен. 2023 жылы <strong>136,7 миллиард теңге</strong> болған таза пайда 2024 жылы <strong>160,8 миллиард теңгеге,</strong> ал 2025 жылдың қорытындысы бойынша бірден 2,1 есе өсіп, <strong>343,6 миллиард теңгеге</strong> жетті. Компанияның негізгі жұмысынан түскен жалпы ақша 2024 жылғы <strong>2,16 триллион теңгеден</strong> 2025 жылы <strong>2,75 триллион теңгеге</strong> (+27,5%) дейін артты.</p> <p data-path-to-node="4" dir="ltr">Бұл өсімнің басты себебі —<strong> жүк тасымалы бағасының қымбаттауы</strong> мен <strong>шетелдік жүктерді ел аумағы арқылы өткізу:</strong></p> <ul data-path-to-node="5" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="5,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="5,0,0">Жүк тасымалы мен транзит:</b> 2025 жылы жүк тасымалдау бағасы орта есеппен <strong>28%-ға </strong>көтеріліп, тасымал көлемі <strong>10,4%-ға </strong>өсті. Соның арқасында жүк тасымалынан түскен табыс <strong>2,46 триллион теңгеге</strong>, ал шетелдік жүктерді өткізуден түскен кіріс<strong> 827,2 миллиард теңгеге </strong>жетіп, компанияның негізгі табыс көзіне айналды.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="5,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="5,1,0">Жолаушылар тасымалы:</b> Халықты тасымалдайтын “Жолаушылар тасымалы” бағыты 2025 жылы билет сатудан <strong>129 миллиард теңге </strong>жинағанымен (+17%), жылды шамамен <strong>29 миллиард теңге</strong> шығынмен аяқтады.Бұл бағыт жұмысын тоқтатпауы үшін мемлекет бюджеттен 2024 жылы <strong>41,1 миллиард теңге,</strong> ал 2025 жылы <strong>46,1 миллиард теңге</strong> субсидия бөлген.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="5,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="5,2,0">Бірреттік табыс пен валюта бағамы:</b> 2025 жылғы пайдаға <strong>43,2 миллиард теңгелік </strong>бірреттік қаржылық кіріс және доллар мен еуро бағамының ауытқуынан болған шығынның 6<strong>9,6 миллиард теңгеден 20 миллиард теңгеге дейін азаюы</strong> да оң әсер еткен. Сонымен қатар 2025 жылы бюджетке төленген табыс салығы 2,5 есе өсіп, <strong>155,4 миллиард теңгені</strong> құрады.</p> </li> </ul> <figure style="margin: 0;"><img alt="КТЖ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947739352d4be9a00db8336288aa4c962937ed43_webp.webp" style="width: 1613px; height: 900px;"></figure> <p data-path-to-node="7" dir="ltr"><i data-index-in-node="0" data-path-to-node="7">ҚТЖ-ның 2023–2025 жылдарға арналған ресми жылдық есептері және 2026 жылдың І жартыжылдығына арналған есебі</i></p> <h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;">2026 жылдың І жартыжылдығы: Пайда валюта бағамының арқасында өсті</h3> <p data-path-to-node="9" dir="ltr">ҚТЖ-ның <strong>2026 жылғы толық есебі әлі шыққан жоқ.</strong> Сондықтан биылғы жағдай 30 маусымда аяқталған алғашқы <strong>алты айдың есебі </strong>бойынша бағаланды (бұл есепті халықаралық “Ernst & Young” компаниясы тексерген).</p> <p data-path-to-node="10" dir="ltr">Қаңтар–маусым айларында ҚТЖ тобының жалпы табысы<strong> 1,47 триллион теңге</strong> болып, былтырғы осы уақытпен салыстырғанда 15%-ға өсті. Салық төлегенге дейінгі пайда<strong> 123 миллиард теңгеден 299,4 миллиард теңгеге, </strong>ал таза пайда <strong>86,1 миллиардтан 191 миллиард теңгеге </strong>жетті. Компанияның күнделікті жұмысынан қолына түскен таза ақша <strong>257,7 миллиард теңгені</strong> құрады.</p> <p data-path-to-node="11" dir="ltr">Алайда биылғы пайданың күрт өсуіне негізінен валюта бағамының өзгеруі себеп болған. Былтыр алғашқы алты айда бағам айырмасы ҚТЖ-ға <strong>77 миллиард теңге</strong> шығын әкелсе, биыл керісінше <strong>99,7 миллиард теңге</strong> пайда түсірген. Егер валюта бағамының әсерін алып тастасақ, компанияның салыққа дейінгі нақты табысы екі жылда да шамамен <strong>200 миллиард теңге</strong> деңгейінде өзгеріссіз қалған.</p> <p data-path-to-node="12" dir="ltr">Жүк тасымалы жарты жылда <strong>195,3 миллиард теңге </strong>пайда әкелді. Ал жолаушылар тасымалының қағаздағы шығыны <strong>17,9 миллиардтан 4,1 миллиард теңгеге</strong> дейін азайғанымен, валюта әсерін қоспағандағы нақты шығыны <strong>6,2 миллиардтан 14,7 миллиард теңгеге</strong> өскен. Бұл бағытқа жарты жылда мемлекеттен <strong>25,8 миллиард теңге</strong> көмек ақша бөлінді.</p> <h3 data-path-to-node="13" dir="ltr" style="text-align: center;">ҚТЖ қарызы 3,9 триллион теңгеге жетті</h3> <p data-path-to-node="14" dir="ltr">Пайда еселеп өскенімен, ҚТЖ тобының <strong>қарызы одан да жылдам көбейіп келеді.</strong> Соңғы үш жарым жылда компанияның алған несиелері мен бағалы қағаздар арқылы тартқан қарызы екі есеге жуық өсіп, 2023 жылғы <strong>2,1 триллион теңгеден</strong> 2026 жылғы маусым соңында <strong>3,901 триллион теңгеге </strong>жетті (тек биылғы алты айда қарыз <strong>715 миллиард теңгеге </strong>немесе 22,4%-ға артқан).</p> <p data-path-to-node="15" dir="ltr">Биылғы алғашқы жартыжылдықта компания<strong> 1,088 триллион теңге </strong>жаңа қарыз алып, бұрынғы негізгі қарызының <strong>495,2 миллиард теңгесін</strong> қайтарған. Қарыздың көбеюіне шетелдік және ішкі нарықта сатылған қарыз қағаздары әсер етті: сәуірде ҚТЖ халықаралық нарықта жалпы құны <strong>1 миллиард доллар</strong> болатын бағалы қағаз шығарды (<strong>461,6 млрд теңге;</strong> қолға нақты түскені — <strong>457,2 млрд теңге</strong>), ал ақпанда өзінің жалғыз иесіне <strong>2,22 миллиард</strong> юань көлемінде қарыз қағазын (<strong>159,4 млрд теңге</strong>) орналастырды. Маусым соңында “Самұрық-Қазына” қорынан алынған қарыздың өзі <strong>1,214 триллион теңге</strong> болды (оның <strong>285,7 миллиард теңгесін </strong>алдағы бір жылда қайтару керек). Ал барлық несиелер бойынша алдағы 12 айда төленуге тиіс сома <strong>562 миллиард теңгені</strong> құрайды.</p> <p data-path-to-node="16" dir="ltr">Есепте алдағы бір жылда төленуі тиіс қарыздар мен міндеттемелер компанияның қолындағы бар ақшасы мен тез сатылатын мүлкінен <strong>923,2 миллиард теңгеге</strong> артық екені көрсетілген (2025 жылдың соңында бұл жетіспеушілік <strong>963 миллиард теңге </strong>болған). Сондай-ақ ҚТЖ қарыз мөлшеріне қатысты банк қойған басты шартты уақытша бұзып алған: қарыздың компания капиталына қатынасы 1,18-ге жетіп, келісімдегі 1,15 шегінен асып кеткен.Халықаралық HSBC банкі бұл талапты 30 қарашаға дейін қолданбауға уақытша келісім берген. Компания есебінде қажет болған жағдайда тағы<strong> 387,6 миллиард теңге </strong>несие алуға мүмкіндік бар екені жазылған.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="КТЖ 2" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947740930d27bae7767ef03de7cf9683e0cc1c67_webp.webp" style="width: 1613px; height: 900px;"></figure> <p><i data-index-in-node="0" data-path-to-node="18">ҚТЖ-ның 2025 жылғы жылдық есебі және 2025–2026 жылдардың бірінші жартыжылдығына арналған есептері</i></p> <h3 data-path-to-node="19" dir="ltr" style="text-align: center;">Басшылыққа қанша сыйақы төленді?</h3> <p data-path-to-node="20" dir="ltr">ҚТЖ басшыларына берілетін <strong>сыйақы көлемі де жыл сайын өсіп келеді.</strong> Ресми есепке сәйкес, компанияны басқаратын негізгі тұлғаларға (Басқарма мен Директорлар кеңесінің 18–19 мүшесіне, салықтарды, зейнетақы және әлеуметтік аударымдар мен еңбек демалысына арналған қорды қоса есептегенде):</p> <ul data-path-to-node="21" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="21,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="21,0,0">2024 жылы</b> — 816 миллион теңге;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="21,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="21,1,0">2025 жылы</b> — 1,036 миллиард теңге (+27%);</p> </li> <li> <p data-path-to-node="21,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="21,2,0">2026 жылдың І жартыжылдығында</b> — 564 миллион теңге есептелген (2025 жылдың алғашқы алты айында — 669 млн теңге).</p> </li> </ul> <p data-path-to-node="22" dir="ltr">Компанияның Қазақстан қор биржасына жолдаған ресми хатында бұл ақшаның ішінде <b data-index-in-node="78" data-path-to-node="22">тек Басқарма мүшелеріне</b>(компания басшысы, оның орынбасарлары мен басқарушы директорлар, жыл ішінде құрамда болған 10–13 адамға) нақты қолға берілген жалақы мен ақшалай сыйақылар бөлек көрсетілген. Соған сәйкес, 2024 жылы Басқарма мүшелеріне <b data-index-in-node="320" data-path-to-node="22">694 миллион теңге</b>, ал 2025 жылы <b data-index-in-node="352" data-path-to-node="22">721,2 миллион теңге</b> төленген. Қалған шамамен <strong>315 миллион теңге </strong>Директорлар кеңесі мүшелерінің төлемдеріне, салықтар мен өзге міндетті аударымдарға тиесілі.</p> <p data-path-to-node="23" dir="ltr">2026 жылғы мамырда ҚТЖ-ның сол кездегі басшысы <strong>Талғат Алдыбергенов </strong>өзінің айлық жалақысы <strong>1,5 миллион теңге</strong> екенін, ал <strong>1 миллиард теңгеден</strong> астам соманың ішінде директорлар кеңесінің төлемдері мен компания табысқа шыққан жағдайда кеңес шешімімен берілетін жылдық сыйақылар бар екенін айтқан. Сонымен қатар сыйақы өсімі еншілес компанияларда да байқалады: мәселен, ҚТЖ үлесі бар “Dosjan temir joly” АҚ басшылығына 2023 жылы <strong>85,8 миллион теңге</strong>, 2024 жылы <strong>102,5 миллион теңге</strong>, ал 2025 жылы <strong>149,4 миллион теңге</strong> төленген.</p> <h3 data-path-to-node="24" dir="ltr" style="text-align: center;"> </h3> <h3 data-path-to-node="24" dir="ltr" style="text-align: center;">“Самұрық-Қазынаға” неге пайдадан үлес төленбеді? Акцияларды сатуға не кедергі?</h3> <p data-path-to-node="25" dir="ltr"><strong>ҚТЖ-ның 100% жалғыз иесі — “Самұрық-Қазына” қоры.</strong> Алайда компания жүздеген миллиард теңге таза пайда тапқанына қарамастан, <b data-index-in-node="123" data-path-to-node="25">2023 және 2024 жылдардың қорытындысы бойынша иесіне дивиденд төлеген жоқ</b>. Мәселен, 2025 жылғы 2 мамырдағы жалғыз иенің шешімімен 2024 жылғы жеке есептегі <strong>157,8 миллиард теңге</strong> таза табыс толықтай компанияның өз ішінде қалдырылды. 2026 жылдың жартыжылдық есебінде де қорға аударылған қаржы көрсетілмеген (тек еншілес компаниялардың өзге үлескерлеріне тиесілі төлемдер бөлек берілген).</p> <p data-path-to-node="26" dir="ltr">ҚТЖ-ның пайдасын мемлекеттік қорға аудармай, өз ішінде қалдыруының басты себебі — құны <strong>4,68 триллион теңге</strong> болатын ірі құрылыс жобалары (Достық–Мойынты теміржолын жаңарту, Бақты–Аягөз жаңа желісін салу және транзиттік жолдарды кеңейту) мен <strong>3,9 триллион теңгелік </strong>қарызды жабу. Керісінше, “Самұрық-Қазына” ҚТЖ-дан пайда алудың орнына оған өзі ақша беріп отыр: 2025 жылы қор <strong>28,8 миллиард теңгеге</strong> қосымша қаржы құйып, жылына небәрі 0,05%-дық жеңілдетілген үстемемен несие бөлген.</p> <p data-path-to-node="27" dir="ltr">Қарызды азайтудың бір жолы ретінде қарастырылған ҚТЖ акцияларын биржаға шығарып сату (IPO) мерзімі әлі белгісіз. Бұған дейін көлік министрі акцияларды сату 2027 жылдың басына ауысқанын хабарласа, қыркүйекте “Самұрық-Қазына” басшысы Нұрлан Жақыпов оны 2026 жылдың соңына дейін өткізу жоспары сақталғанын айтқан.</p> <p data-path-to-node="29" dir="ltr">Қорытындылай келе, ҚТЖ тобы 2025 жылы да, 2026 жылдың алғашқы жартысында да табысты еселеп өсіргенімен, оның негізгі бөлігі тасымал бағасының қымбаттауы мен валюта бағамының әсерінен қалыптасқан. Ал тапқан табыстың бір тиыны да жалғыз иесі — “Самұрық-Қазына” қорына пайда үлесі ретінде төленбей,толығымен 3,9 триллион теңгелік қарызды жабуға және теміржол құрылысына жұмсалып отыр. Соған қарамастан басшылыққа есептелетін жылдық сыйақы 1 миллиард теңгеден асып, оның нақты қанша бөлігі жекелеген басшыларға сыйақы ретінде берілгені әлі күнге дейін ашық жарияланбай келеді.</p> <p data-path-to-node="2" dir="ltr">Еске салсақ, 11 қарашада “Самұрық-Қазына” қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен ҚТЖ басқарма төрағасы Елжас Отыншиев және басқа адамдар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікпен <a href="https://stan.kz/astanada-dollarga-toly-cemodan-terezeden-laqtyryldy-artynsa-iri-kompan-442264/">ұсталды</a>. Жақыпов қорды 2023 жылдан бері басқарады, ал Отыншиев ҚТЖ төрағасы болып 2026 жылғы шілдеде тағайындалған. Қазіргі таңда іс бойынша тергеу жүріп жатыр.</p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Теңгенің қай банкноттары үздік деп танылған</title>
                <link>https://stan.kz/news-442310/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442310/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Біздің таңдауымыз</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794571045bbc48e84be26ae099021d650a2cfe069_webp.webp"
                        length="297298"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанның ұлттық валютасы айналымға енгеніне 30 жылдан асты. Осы уақыт ішінде теңге дизайны да талай өзгерді. Алғашқы банкноттарда Абай, әл-Фараби, Абылай хан сынды тарихи тұлғалардың бейнесі болса, қазіргі купюраларда сақ дәуі...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="банкнота" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794571045bbc48e84be26ae099021d650a2cfe069_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGpt арқылы жасалды</em></figcaption> </figure> <h2>Қазақстанның ұлттық валютасы айналымға енгеніне 30 жылдан асты. Осы уақыт ішінде теңге дизайны да талай өзгерді. Алғашқы банкноттарда Абай, әл-Фараби, Абылай хан сынды тарихи тұлғалардың бейнесі болса, қазіргі купюраларда сақ дәуірінің жәдігерлері мен көне ою-өрнектер көрініс тапқан. Осы орайда Stan.kz дизайнымен ерекшеленіп, халықаралық деңгейде мойындалған банкноталарға шолу жасап көрді. </h2> <h3> </h3> <h3>Теңге дизайны алғаш қашан өзгерді?</h3> <p>Қазақстанның ұлттық валютасы – теңге 1993 жылы 15 қарашада айналымға енді. Алғашқы банкноттар Англияда басылып, олардың дизайнына қазақ тарихында ерекше орын алған тұлғалар енді. Бұл серия шартты түрде<strong> “Портреттер” </strong>деп аталды.</p> <p>Теңге тарихында банкнота дизайны <strong>бес негізгі кезеңнен </strong>өтті. Әр жаңа серия елдің тарихи мұрасын, мәдениетін және заманауи келбетін бейнелеуге бағытталды.</p> <p>1993 жыл – <strong>“Портреттер”</strong> сериясы. Алғашқы банкноталарда <strong>Әбу Насыр әл-Фараби, Сүйінбай Аронұлы, Құрманғазы, Шоқан Уәлиханов, Абай Құнанбайұлы, Әбілқайыр және Абылай хан</strong> портреттері бейнеленді.</p> <p>1993–2003 жылдар – <strong>“Әл-Фараби” </strong>сериясы. Бұл кезеңде банкноталардың алдыңғы бетіне ғұлама ғалым Әбу Насыр әл-Фарабидің портреті орналасты. Инфляция мен экономикалық өзгерістерге байланысты <strong>200, 500, 1 000, 2 000, 5 000 және 10 000 теңгелік</strong> ірі номиналдар біртіндеп айналымға шықты.</p> <p>2006 жыл – <strong>“Бәйтерек” сериясы. </strong>Банкнота дизайны түбегейлі жаңарып, алғаш рет тік формат қолданылды. Купюраларда “Бәйтерек” монументі, мемлекеттік рәміздер, ұлттық ою-өрнектер мен елорданың сәулет нысандары бейнеленді.</p> <p>2011–2022 жылдар – <strong>“Қазақ елі” және “Самұрық” сериясы. </strong>Жаңа банкноталарға “Қазақ елі” монументі мен Самұрық құсы бейнеленді. Бұл серияда ұлттық нақыш пен заманауи қорғаныш технологиялары қатар қолданылды.</p> <p>2023 жылдан бастап – <strong>“Сақ стилі” сериясы. </strong>Жаңа банкноталар сақ мәдениеті мен көшпелілер өркениетінің мұрасына негізделген. Олардың дизайнында аң стиліндегі бейнелер, ұлттық ою-өрнектер мен заманауи қорғаныш элементтері үйлесім тапқан.</p> <p>Осылайша, 1993 жылдан бері теңге банкноталары бес негізгі сериямен шығарылды. Ал қазақстандық банкноталардың халықаралық деңгейде мойындалған жетістіктері 2007 жылдан басталады.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="банкнот" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794569597d9834810c6fc8578bbab84048a9c8cbd_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Кесте Stan.kz</em></figcaption> </figure> <h3>10 000 теңге: 2007 жылы халықаралық марапат алды</h3> <p>2006 жылы 15 қарашада Қазақстанда банкноталардың жаңа сериясы айналымға енді. Ол елорданың басты сәулет нысандарының бірі – “Бәйтерек” монументінің құрметіне шартты түрде<strong> “Бәйтерек” сериясы</strong> деп аталды.</p> <p>Купюралардың алдыңғы бетіне “Бәйтерек” монументі, ашық алақан, мемлекеттік ту мен елтаңба бейнеленді. Ал сыртқы бетінде “Ақорда” резиденциясы мен Қазақстан картасының сұлбасы орналасты. </p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179456877438c595593633644971f2ad9d9495f1de_webp.webp" style="width: 900px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: yes-coin.kz</em></figcaption> </figure> <p>Бұл серияға <strong>200, 500, 1 000, 2 000, 5 000 және 10 000 теңгелік</strong> алты номинал кірді. Олардың ішінде 10 000 теңгелік банкнота халықаралық деңгейде ерекше көзге түсті. </p> <p>2007 жылы Бангкок қаласында өткен халықаралық байқауда осы 10 000 теңгелік банкнота IACA ұйымының <strong>“Үздік жаңа банкнота”</strong> (Best New Banknote) номинациясында бірінші орын алды. Сонымен қатар 2006 жылы шығарылған жаңа банкноттар сериясы да жылдың үздік жаңа сериясы ретінде марапатталды. </p> <h3>10 000 теңге: 2011 жылдың үздік банкнотасы</h3> <p>Ұлттық валютаның халықаралық деңгейдегі ең елеулі жетістіктерінің бірі – <strong>10 000 теңгелік</strong> естелік банкнотаның International Bank Note Society (IBNS) байқауында жеңіске жетуі.</p> <p>Банкнот 2011 жылы 4 шілдеде Қазақстан тәуелсіздігінің 20 жылдығына орай айналымға шығарылды. Оның дизайнын Ұлттық банк мамандары мен британдық De La Rue компаниясының өкілдері бірлесіп әзірледі. Ал банкнотты Ұлттық банктің Банкнот фабрикасы басып шығарды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794568587d193a08e9c5d8ddd076238d4c939e5a1_webp.webp" style="width: 900px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: yes-coin.kz</em></figcaption> </figure> <p>Банкнотаның тік бағытта безендірілген беткі жағында “Қазақ елі” монументі мен ұшып бара жатқан көгершіндер бейнеленген. Ал сыртқы бетінде президент резиденциясы – “Ақорда” мен Қазақстан картасы орналасқан.</p> <p>Купюраның негізгі түстері – <strong>қою көк пен күлгін.</strong></p> <p>2012 жылы International Bank Note Society ұйымы бұл банкнотаны <strong>“2011 жылдың үздік банкноты” </strong>деп таныды. Ол әлемнің түрлі елінде шығарылған 100-ге жуық жаңа банкноттың арасынан үздік шықты. Екінші орынды Канаданың 100 долларлық банкнотаны иеленді.</p> <p>Осылайша, қазақстандық теңге қағаз ақшалардың дизайны бойынша әлемдегі беделді халықаралық марапаттардың біріне алғаш рет ие болды.</p> <h3>5 000 теңге: екінші жыл қатарынан жеңіс</h3> <p>10 000 теңгелік естелік банкнотадан кейін халықаралық деңгейде 5 000 теңгелік купюра да мойындалды.</p> <p>Ол 2011 жылы 30 желтоқсанда айналымға енгізілді. Банкнотаның негізгі түсі – <strong>қанық қызыл. </strong>Беткі жағында <strong>“Қазақ елі” монументі,</strong> <strong>ұшып бара жатқан көгершіндер мен Қазақстанның мемлекеттік рәміздері</strong> бейнеленген.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794569774f8312502a5829a08d1abedb27b82500b_webp.webp" style="width: 1080px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: yes-coin.kz</em></figcaption> </figure> <p>Ал сыртқы бетіне Тәуелсіздік монументі, Алматыдағы “Қазақстан” қонақүйі және ел картасы орналастырылған.</p> <p>2013 жылы International Bank Note Society ұйымы бұл банкнотаны <strong>“2012 жылдың үздік банкноты” </strong>деп жариялады. Сарапшылар оның дизайнын, тұжырымдамасын, техникалық орындалуын және қорғаныш элементтерін жоғары бағалады.</p> <p>Байқауға әлемнің әртүрлі елінде шығарылған 100-ге жуық жаңа банкнота қатысты. Қазақстандық купюра Канаданың 50 долларлық және Джерси аралының 100 фунттық банкноттарын басып озды. </p> <h3>1 000 теңге: Күлтегінге арналған банкнот</h3> <p>Қазақстанға үшінші жыл қатарынан жеңіс әкелген банкнота – Екінші Түрік қағанатының көрнекті қолбасшысы әрі мемлекет қайраткері <strong>Күлтегінге</strong> арналған <strong>1 000 теңгелік</strong> естелік купюра. Ол 2013 жылы 12 желтоқсанда айналымға енді. Банкнотаның жалпы таралымы 10 миллион дана болды.</p> <p>Беткі жағында Күлтегін мүсінінің бір бөлігі, “<strong>Қазақ елі” </strong>монументі және ұшып бара жатқан көгершіндер бейнеленген. Ал сыртқы бетінде ат үстіндегі көне түркі жауынгерлері, бұғы және көне түркі жазба ескерткіші орналасқан.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794568875045cf6a714c7586f539e12cf9936c6ff_webp.webp" style="width: 951px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: banknoteworld.com</em></figcaption> </figure> <p>Банкноттың негізгі түстері – <strong>сары мен қоңыр.</strong> Оның басты ерекшелігі – көне түркі дәуірінің тарихи бейнелерін Қазақстанның заманауи мемлекеттік рәміздерімен үйлестіруінде. 2014 жылы International Bank Note Society бұл купюраны <strong>“2013 жылдың үздік банкноты” </strong>деп таныды. Осылайша, Қазақстан банкноталары аталған марапатты үш жыл қатарынан иеленген алғашқы ел атанды.</p> <p>Халықаралық сарапшылар банкноттың көркемдік безендірілуімен қатар, техникалық орындалуы мен қорғаныш элементтерін де жоғары бағалады.</p> <h3>Сериядағы өзге банкноттар және халықаралық жетістіктер</h3> <p>2015 жылы ұлттық валюта айналымға енгізілгеніне 20 жыл толуына орай <strong>20 000 теңгелік</strong> естелік банкнота шығарылды. Оның дизайнында алдыңғы сериялардың элементтері, мемлекеттілік нышандары мен сәулет нысандары бейнеленді.</p> <p>Банкноттың негізгі түстері – <strong>көк пен күлгін.</strong></p> <p>2016 жылы бұл купюра High Security Printing Europe халықаралық байқауында<strong> “2015 жылдың үздік аймақтық банкноты” </strong>(Best Regional Banknote of 2015) аталымы бойынша марапатқа ие болды. Сонымен қатар International Bank Note Society ұйымының 2015 жылғы байқауында екінші орын алды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794568939d1a870201f16b02e88c18ab71e49e01f_webp.webp" style="width: 919px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: banknotes.zp.ua</em></figcaption> </figure> <p>2016 жылы желтоқсанда Ұлттық банк Қазақстан тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған <strong>10 000 теңгелік</strong> естелік банкнотты айналымға шығарды. Оның дизайнында мемлекеттің қалыптасу тарихы, ұлттық рәміздер мен мәдени мұра элементтері көрініс тапты.</p> <p>2021 жылы тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған тағы бір<strong> 20 000 теңгелік</strong> естелік банкнот жарық көрді. Оның безендірілуіне мемлекеттік рәміздер мен ел тарихына қатысты бейнелер арқау болды.</p> <p>Ал 2022 жылы “Қазақ елі” сериясындағы 20 000 теңгелік банкноттың жаңартылған нұсқасы шығарылды. Бұл серияның жаңа дизайнға көшу алдындағы соңғы банкноттарының бірі болды.</p> <h3>10 000 теңге: тағы бір халықаралық марапат</h3> <p>Жаңа сериядағы ең танымал банкноттардың бірі – 2024 жылы маусымда айналымға шыққан 10 000 теңгелік купюра.</p> <p>Ол High Security Printing Asia халықаралық байқауында жоғары бағаланды. Қазақстандық банкнот <strong>“Үздік жаңа банкнот”</strong> (Best New Banknote) аталымында бірінші орын алды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794569485ee9dbf11754754613967b72e66f46a66_webp.webp" style="width: 1381px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Қазақстан Ұлттық банкі</em></figcaption> </figure> <p>Сарапшылар оның дизайнын, заманауи қорғаныш технологияларын және ұлттық мәдени мұраны бейнелеуін ерекше атап өтті.</p> <p>Банкноттың безендірілуінде сақ өнерінің нақыштары мен Қазақстанның көне тарихына қатысты бейнелер пайдаланылған. Сонымен қатар жалған ақша жасауды қиындататын қорғаныш элементтеріне ерекше мән берілген. Олар банкноттың қауіпсіздігін қамтамасыз етумен қатар, көркемдік келбетін де толықтырады.</p> <p>Осылайша, “Сақ стилі” сериясы қазақстандық теңгенің халықаралық деңгейде мойындалу дәстүрін жалғастырды.</p> <p>Айта кетейік, бұған дейін Ұлттық банк келесі жылы <a href="https://stan.kz/ulttyq-bank-kelesi-zyly-500-millionga-zuyq-banknota-sygarudy-zosparlap-438136/">шамамен 500 миллион банкнота шығаратыны </a>туралы жазған едік. Жаңа купюралар Банкнот фабрикасында дайындалып, алдымен Ұлттық банктің резервтік қорына түседі, кейін қажетіне қарай айналымға кезең-кезеңімен енгізіледі.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Ұят болды&quot;: Жолаушысын шатастырған такси жүргізушісі бес тәулікке қамалды</title>
                <link>https://stan.kz/uiat-boldy-zolausysyn-satastyrgan-taksi-zurgizusisi-bes-taulikke-qamal-442399/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/uiat-boldy-zolausysyn-satastyrgan-taksi-zurgizusisi-bes-taulikke-qamal-442399/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 08:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794800286b2cfff7dd6eca2b18794f89db25dd1c6_webp.webp"
                        length="35508"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Астанада такси жүргізушісі вокзал маңында тұрған бейтаныс ер адамды өз жолаушысы деп ойлап, оның сөмкелерін дөрекі түрде көлігіне салған. Алайда көп ұзамай қателескенін түсінген. Ол осы үшін 5 тәулікке қамалды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="такси" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794800286b2cfff7dd6eca2b18794f89db25dd1c6_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Астанада такси жүргізушісі вокзал маңында тұрған бейтаныс ер адамды өз жолаушысы деп ойлап, оның сөмкелерін дөрекі түрде көлігіне салған. Алайда көп ұзамай қателескенін түсінген. Ол осы үшін 5 тәулікке қамалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p data-pm-slice="1 1 []">Оқиға Астанадағы “Нұрлы жол” теміржол вокзалының автотұрағында болған.</p><p>Жүргізуші көлігінің жанынан қолына сөмке ұстаған ер адамды көріп, оны жүк салуға көмектесуін күтіп тұрған жолаушы деп ойлаған. Бұл жағдай такси жүргізушісінің ашуын келтірген. Ол көлікте отырып, телефонына видео түсірген. Жүргізуші ер адамның “әдепсіз әрекетіне” наразылығын білдірген.</p><p>Кейін көліктен түсіп, ер адамның сөмкелерін ашуланы жүріп жүксалғышқа лақтырған.</p><p>Алайда көп ұзамай әлгі адамның оның жолаушысы емес екені анықталған. Ол вокзал маңында жай ғана досын күтіп тұрған. Бұл видео әлеуметтік желіде тарап, полицияның назарына іліккен.</p><p>Құқық қорғау органдары жүргізушінің жеке басын анықтады. Ол Ақтөбе облысының тумасы, 35 жастағы Кенбай Серікбаев болып шықты.</p><p>Сот ер адамды ұсақ бұзақылық жасағаны үшін кінәлі деп танып, бес тәулікке әкімшілік қамауға алды. </p><p>Айта кетейік, бұған дейін Алматыда жол ережелерін елемейтінін айтқан <a href="https://stan.kz/esqasan-beldik-taqpaimyn-almatyda-442108/">әйел жүргізуші куәлігінен айырылғаны</a> туралы жазған едік. Ол әлеуметтік желіде жол қозғалысы ережелерін әдейі бұзып, өзіне ешқандай жаза қолданылмайтынын мәлімдеген. Осыдан кейін оған қатысты іс қозғалды. Тексеру барысында оның бұған дейін сот шешімімен көлік жүргізу құқығынан айырылғаны анықталған. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Әлемдік футбол жұлдызы қазақстандық баланың тұсауын кесті: Бұл үшін отбасы Дубайға барған</title>
                <link>https://stan.kz/ronaldinyo-qazaqstannan-bargan-buldirsinnin-tusauyn-kesti-futbolsyny-b-442397/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ronaldinyo-qazaqstannan-bargan-buldirsinnin-tusauyn-kesti-futbolsyny-b-442397/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 08:20:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794799649d11092894f42747bcb4fc4c225867679_webp.webp"
                        length="125272"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бразилия футболының аңызы Роналдиньо Қазақстаннан барған бүлдіршіннің тұсауын кесті. Бір қызығы, әйгілі футболшыны баланың өзі таңдаған</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="тұсаукесер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794799649d11092894f42747bcb4fc4c225867679_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Бразилия футболының аңызы Роналдиньо Қазақстаннан барған бүлдіршіннің тұсауын кесті. Бір қызығы, әйгілі футболшыны баланың өзі таңдаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Әкесі ұлына саясаткерлердің, миллиардерлер мен әйгілі спортшылардың суреттерін көрсеткен. Олардың арасында Қасым-Жомарт Тоқаев, Дональд Трамп, Илон Маск, Майк Тайсон, Геннадий Головкин, Лионель Месси және басқа да танымал тұлғалар болған. Алайда бүлдіршін суреттердің ішінен Роналдиньоны таңдаған.</p><p>Бұл оқиға мұнымен аяқталмаған. Кейін баланың отбасы Біріккен Араб Әмірліктеріне барып, сол жерде Роналдиньоның өзін кездестірген. Бразилиялық футболшы қазақтың дәстүріне сай баланың тұсауын кескен.</p><p>Еске салайық, Роналдиньоның кәсіби футболға қайта оралатыны хабарланған еді. Бразилия құрамасының бұрынғы шабуылшысы Италияның “Равенна” клубында өнер көрсетуді жоспарлап отыр.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қазақстандық кәсіпкер Дінмұхамед Сыздықов <a href="https://stan.kz/kazak-zhigit-aygili-braziliyalik-futbolshi-ronaldinonin-416204/">әйгілі бразилиялық шабуылшы Роналдиньоның иығына шапан жапқаны</a> туралы жазған едік. Қазақ жігіт әйгілі футболшымен көптен бері кездесуді армандап жүргенін айтқан. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанның 17 өңірінде тұман түсіп, бірнеше облыста көктайғақ болады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstannyn-17-onirinde-tuman-tusip-birnese-oblysta-koktaigaq-bolady-442396/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstannyn-17-onirinde-tuman-tusip-birnese-oblysta-koktaigaq-bolady-442396/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 08:05:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179479891039b7fab528c827e736242fe526ed611a_webp.webp"
                        length="107052"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>&quot;Қазгидромет&quot; РМК синоптиктері 16 қарашада Қазақстанның бірқатар өңірінде қолайсыз метеорологиялық құбылыстар болатынын ескертті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h3><img alt="ауа райы көктайғақ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179479891039b7fab528c827e736242fe526ed611a_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"></h3> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>"Қазгидромет" РМК синоптиктері 16 қарашада Қазақстанның бірқатар өңірінде қолайсыз метеорологиялық құбылыстар болатынын ескертті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Астана, Алматы және Қонаев қалаларында, сондай-ақ Ақмола, Алматы, Жетісу, Жамбыл, Түркістан, Қызылорда, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан, Атырау, Маңғыстау, Павлодар, Қарағанды, Ұлытау, Абай және Шығыс Қазақстан облыстарында <strong>тұман түсед</strong>і.</p><p>Астана қаласында, сондай-ақ Ақтөбе, Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстарында <strong>көктайғақ</strong> болады. Аталған өңірлерде <strong>жаңбыр мен қар жауады</strong> деп болжанып отыр.</p><p>Сонымен қатар Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан, Атырау, Маңғыстау, Алматы, Жетісу, Жамбыл, Түркістан, Қызылорда, Қарағанды және Ұлытау облыстарының жекелеген аудандарында <strong>желдің екпіні күшейеді.</strong></p><p>Бұған дейін синоптиктер жаңбыр мен қар аралас жауатын өңірлер мен қатты жел болатын <a href="https://stan.kz/qar-aralas-zanbyr-men-tuman-qazaqstannyn-birnese-aimagynda-kun-suytady-442250/">өңірлерді екіге бөлді</a>. Жетісу, Түркістан, Жамбыл, Ақтөбе, Маңғыстау, Шығыс Қазақстан, Абай, Қарағанды және Ұлытау облыстарында жауын-шашын мен қар жауса, Жетісу облысының Алакөл көлдері ауданында, Батыс Қазақстан облысында, Атырау және Маңғыстау, Түркістан, Жамбыл, Шығыс Қазақстан және Абай облыстарында қатты жел болды. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алкоголь деменцияға шалдығу қаупін арттыра ма: Дәрігер зерттеу нәтижесін түсіндірді</title>
                <link>https://stan.kz/alkogol-demenciia-qaupin-arttyra-ma-dariger-zertteu-natizesin-tusindir-442395/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/alkogol-demenciia-qaupin-arttyra-ma-dariger-zertteu-natizesin-tusindir-442395/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 21:10:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Пайдалы кеңестер</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794752023b3cf1094ae43a4c35560ffa83e5b3bb0_webp.webp"
                        length="72758"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Дәрігер-нарколог Андрей Тюрин алкоголь тұтыну мен деменцияның даму қаупі арасында ғылыми байланыс бар-жоғын түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Lenta.ru басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="алкоголь деменция" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794752023b3cf1094ae43a4c35560ffa83e5b3bb0_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Дәрігер-нарколог Андрей Тюрин алкоголь тұтыну мен деменцияның даму қаупі арасында ғылыми байланыс бар-жоғын түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://lenta.ru/news/2026/11/14/vrach-ob-yasnil-vliyanie-alkogolya-na-risk-razvitiya-dementsii/">Lenta.ru</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Дәрігердің сөзінше, 2026 жылы жүргізілген ауқымды зерттеу алкогольдің есте сақтау мен ойлау қабілетіне әсері оны қанша мөлшерде тұтынатынына байланысты екенін көрсеткен. Алайда спирттік ішімдіктердің ми саулығына әсері тұтынылатын мөлшерге тікелей байланысты.</p><p>Зерттеу нәтижесінде күніне 50 грамнан астам таза этанол тұтыну деменцияның барлық түріне шалдығу ықтималдығын 18-29%-ға арттыратыны анықталған.</p><p>Нарколог Оксфорд университеті ғалымдарының тағы бір зерттеуіне де тоқталды. Оның нәтижелері қызыл шарап пен құрамында алкоголь мөлшері аз басқа да сусындардың ми саулығына қорғаныш әсері бар деген пікірді жоққа шығарған. Ғалымдар жүргізген генетикалық талдау алкогольдің кез келген мөлшері Альцгеймер ауруы мен деменцияның басқа түрлеріне шалдығу қаупін белгілі бір деңгейде арттыратынын көрсеткен.</p><p>Тюрин кейбір зерттеулерде алкогольді мөлшермен тұтыну когнитивті бұзылулар қаупін аздап төмендететіні байқалғанын да айтты. Дегенмен ол деменцияның алдын алу үшін спирттік ішімдіктерді тұтынуға кеңес бермейді.</p>"Алкогольдің қауіпсіз мөлшері жоқ. Этанол ми жасушаларының жойылуына, нейрондар арасындағы байланыстың бұзылуына және ағзадағы қабыну үдерісінің күшеюіне әкелетіні анықталған, – деп қорытындылады нарколог.<p>Дәрігердің сөзінше, мұның бәрі ми саулығына зиян келтіреді және деменциямен қатар, қатерлі ісікке шалдығу қаупін де арттырады.</p><p>Бұған дейін дәрігер <a href="https://stan.kz/dariger-aptap-ystyqta-isu-qauipti-alkogoldi-susyndardy-atady-436915/">аптап ыстықта ішу қауіпті алкогольді сусындарды</a> атаған еді. Маманның айтуынша, алкогольдің ең зияны – тәтті алкогольді сусындар. Оның сөзінше, мұндай сусындар шөлді күшейтіп, ағзаның сусыздануына әкеледі. Сонымен қатар оларды ішу оңай болғандықтан, адам байқамай белгіленген мөлшерден көп ішіп қоюы мүмкін.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>АҚШ-та дизель отыны арзандады: Өзгеріс Қазақстандағы жанармай бағасына қалай әсер етеді</title>
                <link>https://stan.kz/aqs-ta-dizel-otyny-arzandady-ozgeris-qazaqstandagy-zanarmai-bagasyna-q-442394/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqs-ta-dizel-otyny-arzandady-ozgeris-qazaqstandagy-zanarmai-bagasyna-q-442394/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 19:05:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17947511804394f401698c18c139d20ab522634eb9_webp.webp"
                        length="86686"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>АҚШ-та дизель отынының бір галлонының бағасы екі айдан бері алғаш рет 6 доллардан төмендеді. Reuters агенттігінің хабарлауынша, бұған мұнай бағасының арзандауы мен жанармайға деген сұраныстың төмендеуі әсер еткен. Соңғы екі аптада...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="АҚШ дизель баға" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947511804394f401698c18c139d20ab522634eb9_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>АҚШ-та дизель отынының бір галлонының бағасы екі айдан бері алғаш рет 6 доллардан төмендеді. Reuters агенттігінің хабарлауынша, бұған мұнай бағасының арзандауы мен жанармайға деген сұраныстың төмендеуі әсер еткен. Соңғы екі аптада Brent маркалы мұнайдың бағасы <strong>18,5%-ға</strong> түсті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><h3 style="text-align: center;"> </h3><h3 style="text-align: center;">АҚШ-та дизель отыны не себепті арзандады?</h3><p>GasBuddy мәліметінше, 14 қарашада АҚШ-та дизель отынының орташа бағасы бір галлонына (3,785 литр) <strong>5,998 долларға</strong> дейін төмендеген. Ал басқа бір қызмет – AAA сол күнгі бағаны <strong>6,0366 доллар</strong> деп бағалаған.</p><p>Қыркүйек айында АҚШ-та дизель отыны күрт қымбаттады. Бұған АҚШ пен Израильдің Иранмен соғысы, мұнай жеткізу саласындағы іркілістер және Украинаның Ресей мұнай өңдеу зауыттарына жасаған шабуылдары әсер етті. 22 қыркүйекте дизель бағасы бір галлон үшін <strong>6,519 долларға</strong> жетіп, рекордтық көрсеткіш тіркелді. Ал Калифорниядағы кейбір жанармай бекеттерінде баға уақытша 10 доллардан асып кеткен.</p><p>Қазір жағдай өзгеріп жатыр. Соңғы екі аптада Brent мұнайының бағасы <strong>18,5%-ға</strong> арзандаған. Сонымен қатар маусымдық себептерге байланысты жанармайға деген сұраныс та төмендеген.</p>“Күзде америкалықтар көлікпен аз жүреді. Сондай-ақ дауыл салдарынан мұнай өңдеу зауыттарының жұмысы тоқтап қалу қаупі азаяды. Бұған қоса, мұнай өңдеу кәсіпорындары жоспарлы жөндеу жұмыстарын аяқтап, өндіріс көлемін қайта арттырып жатыр”, – дейді GasBuddy мұнай нарығын талдау бөлімінің басшысы Патрик Де Хаан.<h3 style="text-align: center;">Мұнай бағасының төмендеуі Қазақстанға қалай әсер етеді?</h3><p>Қазақстан үшін АҚШ-тағы дизель бағасының арзандауынан гөрі әлемдік мұнай бағасының өзгеруі маңыздырақ.</p><p>Халықаралық валюта қоры 2026 жылғы қаңтарда жариялаған баяндамасында мұнай бағасының төмендеуін Қазақстан экономикасына төнетін сыртқы тәуекелдердің бірі ретінде атаған. Шикізат бағасының ұзақ уақыт арзандауы елдің экспорттан түсетін кірісін және бюджетке түсетін мұнай түсімдерін азайтуы мүмкін.</p><p>Ұлттық банктің қазан айындағы макроэкономикалық сауалнамасында сарапшылар Brent мұнайының орташа бағасын 2026 жылы барреліне <strong>88,4 доллар</strong>, ал 2027 жылы <strong>80 доллар</strong> болады деп болжаған. Алайда бұл болжамдар мұнай бағасының соңғы төмендеуіне дейін жарияланған.</p><p>Бұған дейін BCC Invest сарапшылары мұнай бағасының жоғары болуы теңгенің нығаюына әсер еткен факторлардың бірі екенін айтқан. Оған қоса, елге шетелдік капиталдың келуі және мемлекеттің валюта сатуы да ұлттық валютаны қолдаған. Сондықтан мұнай бағасының ұзақ уақыт төмен болуы теңгеге қысымды күшейтуі мүмкін.</p><h3 style="text-align: center;">Қазақстанда дизель отыны арзандай ма?</h3><p>Әлемдік нарықта мұнай бағасының төмендеуі Қазақстандағы жанармай құны бірден арзандайды дегенді білдірмейді.</p><p>10 қарашада Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов елдегі бензин мен дизель отынының бағасы ішкі сұраныс пен ұсынысқа байланысты қалыптасатынын айтқан. Сол кезде Қазақстанда дизель отынының бір литрі <strong>356-367 теңгеден</strong> сатылған.</p>"Егер баға күрт көтерілсе, мемлекет оны тұрақтандыру үшін барлық қажетті шараны қабылдайды", – деген министр.<p>Оның айтуынша, сол уақытта Қазақстанның мұнай базаларында <strong>400 мың тоннадан</strong> астам дизель отыны болған. Ірі мұнай өңдеу зауыттары да штаттық режимде жұмыс істеп тұрған.</p><p>Бұған дейін Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Қазақстанда <a href="https://stan.kz/benzin-300-tengeden-asa-ma-energetika-ministri-zauap-berdi-442129/">бензин мен дизель отынының бағасы күрт өссе, мемлекет шара қолданатынын</a> айтқан еді. Алайда министр 2027 жылға арналған баға болжамын айтпады. Оның сөзінше, жанармай бағасы ішкі сұраныс пен ұсынысқа байланысты қалыптасады. Ол АИ-92 бензинінің литрі <strong>253–271 теңгеден,</strong> ал дизель отыны <strong>356–367 теңгеден</strong> сатылып жатқанын айтты.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Автобустағы балалар арбасына шектеу жоқ: Министр ата-аналардың шағымынан кейін ережені қайта қарауға уәде берді</title>
                <link>https://stan.kz/avtobustagy-balalar-arbasy-ministr-ata-analardyn-sagymynan-keiin-ereze-442393/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/avtobustagy-balalar-arbasy-ministr-ata-analardyn-sagymynan-keiin-ereze-442393/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 17:39:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794747667f0541e130e2a805257537cc6d085268b_webp.webp"
                        length="143880"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Көлік министрі Әсел Жанасова әлеуметтік желіде ата-аналардан автобустағы балалар арбасына қатысты көп өтініш түскендіктен жолаушыларды тасымалдау ережелерін қайта қарауға уәде берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="балалар арбасы автобус" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794747667f0541e130e2a805257537cc6d085268b_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Shutterstock</em></figcaption> <h3>Көлік министрі Әсел Жанасова әлеуметтік желіде ата-аналардан автобустағы балалар арбасына қатысты көп өтініш түскендіктен жолаушыларды тасымалдау ережелерін қайта қарауға уәде берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Әсел Жанасова  ата-аналардың шағымына Threads әлеуметтік желісінде жауап берді. Министр қоғамдық көлікте балалар арбасымен жүруге тыйым салынбағанын және мұндай шектеу енгізілмейтінін атап өтті.</p><p>Министрдің айтуынша, егер бала ұйықтап жатса немесе ата-анаға арбаны жинау ыңғайсыз болса, қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, автобуста арбаны жайылған күйінде алып жүруге болады.</p>"Кішкентай баласымен келе жатқаны үшін ешкім ата-ананы арбаны жинауға немесе автобустан түсуге мәжбүрлемеуі керек", – деді Жанасова.<p>Министр қолданыстағы талаптарды не себепті қайта қарауға шешім қабылдағанын да түсіндірді.</p>"Ата-аналардан келіп түскен өтініштер мен сұрақтарды ескере отырып, жолаушылардың жайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тиісті ережелерді қайта қарау туралы шешім қабылдадым", – деп жазды ол.<p>Әзірге ережелерге енгізілетін өзгерістердің мазмұны мен оларды қабылдау мерзімі белгісіз.</p><p>Еске салайық, 29 қыркүйектен бастап Қазақстанда жолаушыларды тасымалдаудың жаңартылған қағидалары қолданысқа енді. Оған сәйкес, автобус іші толған жағдайда ата-анаға отыруға бос орын болса, балалар арбасын жинап алып жүру керек. Сонымен қатар арба басқа жолаушылардың өтуіне кедергі келтірмеуі тиіс.</p><p>Осы талаптағы тұжырымға байланысты әлеуметтік желілерде жайылған балалар арбасымен автобусқа мінген ата-аналарға қызмет көрсетуден бас тартуы мүмкін деген ақпарат тарады.</p><p>14 қарашада Көлік министрлігі <a href="https://stan.kz/avtobusta-balalar-arbasyn-alyp-zuruge-tyiym-salu-kolik-ministrligi-aqp-442383/">арбамен қоғамдық көлікке кіруге тыйым салынғаны туралы ақпаратты жоққа шығарды</a>. Ведомство арбаны жинаудан бас тартқан ата-аналарға айыппұл салу, оларды автобустан түсіру немесе басқа да шаралар қолдану қарастырылмағанын түсіндірді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ақтөбе облысында тағы бір тасжол ақылы болды: Жол жүру құны қанша</title>
                <link>https://stan.kz/aqtobe-oblysynda-tagy-bir-taszol-aqyly-boldy-zol-zuru-quny-qansa-442391/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtobe-oblysynda-tagy-bir-taszol-aqyly-boldy-zol-zuru-quny-qansa-442391/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 15:58:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794740449c3d946c49dfb78f0a877235e7eae6d7d_webp.webp"
                        length="115518"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтөбе облысында республикалық маңызы бар Ақтөбе – Қандыағаш тасжолының 89 шақырымдық бөлігі ақылы жүйеге қосылды. Жаңа тәртіп 15 қарашадан бастап күшіне енді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ақылы жол Ақтөбе" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794740449c3d946c49dfb78f0a877235e7eae6d7d_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>Ақтөбе облысында республикалық маңызы бар Ақтөбе – Қандыағаш тасжолының 89 шақырымдық бөлігі ақылы жүйеге қосылды. Жаңа тәртіп 15 қарашадан бастап күшіне енді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>"ҚазАвтоЖолдың" мәліметінше, аталған учаске қолданыстағы <strong>Қандыағаш – Мақат</strong> ақылы тасжолының құрамына енгізілді. Осылайша, жолдың жалпы ұзындығы <strong>469,5 шақырымға</strong> жетті.</p><p>Жолдың 11-шақырымынан 87,2-шақырымына дейінгі аралықта барлық көлік түрі үшін ақы алынады. Ал тасжолдың қалған бөлігінде тек автобустар мен жүк көліктері ғана жол жүру ақысын төлейді. Жеңіл көліктер үшін бұл учаскелерде жол жүру тегін.</p><p>Жеңіл автокөлікпен ақылы бағыттың өзіне арналған бөлігін бір бағытта жүріп өту құны алдын ала төлем жасағанда шамамен <strong>240 теңге</strong>, ал сапардан кейін төлегенде<strong> 276 теңге</strong> болады.</p><p>Тасжол бойында көліктердің мемлекеттік нөмірін автоматты түрде анықтап, жол ақысын есептейтін <strong>10 бақылау аркасы</strong> орнатылған.</p><p>Ақылы учаскеге жақын орналасқан елді мекендер мен аудандарда тіркелген көлік иелеріне жеңілдік қарастырылған. Жеңіл автокөліктерге арналған жылдық абонемент құны – 1 АЕК, яғни <strong>4 325 теңге</strong>. Автобустар мен жүк көліктеріне көлік санатына қарай айлық және жылдық абонементтер ұсынылады.</p><p>"ҚазАвтоЖол" жүргізушілерге жолға шықпас бұрын көлік балансын тексеріп, мүмкіндігінше жол ақысын алдын ала төлеуге кеңес берді. Балансты компанияның сайты, банк қосымшалары және басқа да ресми төлем сервистері арқылы толықтыруға болады.</p><p>Еске салайық, Қазақстанда 2027-2029 жылдары <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-aqyly-zoldarmen-zuru-quny-50-ga-deiin-qymbattauy-mumkin-441897/">ақылы жолдармен жүру тарифтері кезең-кезеңімен көтерілуі</a> мүмкін екенін жазған едік. </p><p>Көлік министрлігі 2027-2029 жылдарға арналған ақылы автомобиль жолдарымен жүру тарифтерін кезең-кезеңімен өзектендіру жоспарын бекітті. Құжатқа сәйкес, тарифтер жыл сайын көлік құралдарының санаты мен класына қарай сараланып өзгертіледі.</p><p>Атап айтқанда, жеңіл көліктер мен салмағы 10 тоннаға дейінгі жүк көліктерін қамтитын<strong> 2-5-кластағы көлік құралдары үшін тарифтерді 30%-ға дейін арттыру</strong> көзделген. Ал салмағы 10 тоннадан асатын жүк көліктерін қамтитын <strong>6-7-кластағы көліктер үшін жол ақысы 50%-ға дейін көтерілуі</strong> мүмкін.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматының кей тұрғындары енді көмірмен үй жылыта алмайды: Бұл қай аудандарға қатысты</title>
                <link>https://stan.kz/almatyda-komirmen-ui-zylytuga-tyiym-salynadysekteu-qai-audandagy-uiler-442390/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatyda-komirmen-ui-zylytuga-tyiym-salynadysekteu-qai-audandagy-uiler-442390/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 14:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794735693725a6b570dc9479a224f1596ed47bffa_webp.webp"
                        length="34846"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>2027 жылдан бастап Алматының кейбір аудандарындағы жеке үйлерді көмірмен, отынмен және маймен жылытуға тыйым салынады. Мұндай талап 2025 жылы қабылданған Атмосфералық ауаны қорғау қағидаларында көрсетілген. Алайда қаладағы жеке се...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жылыту көмір тыйым айыппұл" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794735693725a6b570dc9479a224f1596ed47bffa_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>2027 жылдан бастап Алматының кейбір аудандарындағы жеке үйлерді көмірмен, отынмен және маймен жылытуға тыйым салынады. Мұндай талап 2025 жылы қабылданған Атмосфералық ауаны қорғау қағидаларында көрсетілген. Алайда қаладағы жеке сектордың барлығы бірдей газға қосылмаған. Экология басқармасы Алматыда қанша үй жаңа талапқа сай келмейтінін мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><h3 data-pm-slice="1 1 []" style="text-align: center;">Тыйым қай аудандағы үйлерге қатысты?</h3><p>Көмір, отын, дизель отыны мен майды пайдалануға қойылатын талаптар <strong>Атмосфералық ауаны қорғау қағидаларының 52-тармағында</strong> жазылған.</p><p>Құжатқа сәйкес, шығарындылар деңгейі төмен аймаққа кіретін, газдандырылған аудандарда өндірістік қажеттіліктер үшін қатты және сұйық отын пайдалануға болмайды. Бұл шектеу жеке тұрғын үйлердің <strong>жылыту қазандықтарына, моншаларға</strong> және <strong>көпқабатты үйлерді жылытатын жекелеген қазандықтарға</strong> да қатысты. Тек төтенше жағдайларда жылу және энергиямен қамтамасыз етудің резервтік көздерін пайдалануға рұқсат етіледі.</p><p>Қағида <strong>2027 жылғы 1 қаңтардан</strong> бастап шығарындылар деңгейі төмен аймақта күшіне енеді.</p><p>Әзірге пилоттық LEZ аймағы мына көшелердің арасындағы аумақты қамтиды:</p><ul> <li>Бөгенбай батыр көшесінен оңтүстікке қарай;</li> <li>Абай даңғылынан солтүстікке қарай;</li> <li>Желтоқсан көшесінен шығысқа қарай;</li> <li>Достық даңғылынан батысқа қарай.</li> </ul><p>Айта кетейік, алда бұл аумақты одан әрі кеңейту жоспарланып отыр.</p><p>Алматы қаласының Экология және қоршаған орта басқармасының 2026 жылдың тоғыз айындағы есебінде 2027 жылдан бастап төмен шығарындылар аймағын толық іске қосу жоспарланғаны айтылған. Бұл ретте міндетті экологиялық тексеруден өтпеген автокөліктерге нақты шектеулер мен айыппұлдар енгізіліп, стационарлық шығарындылар көздеріне бақылау күшейтіледі.</p><h3 style="text-align: center;">Алматыда газға қосылмаған қанша үй бар?</h3><p>Қалалық Экология басқармасының мәліметінше, Алматыдағы жеке тұрғын үйлердің 99,6%-ы газбен қамтылған.</p>"Аудан әкімдері аппараттарының мәліметінше, газға қосылмаған 3 889 тұрғын үй анықталды", – делінген басқарманың есебінде.<p>Алайда газға қосылмаған үйлердің нақты қай аудандарда орналасқаны туралы ақпарат көрсетілмеген.</p><p>Жеке секторды экологиялық таза отынға көшіру жұмысын жеделдету үшін қала билігі демеушілерді де тартқан. Қайырымдылық қорларының бірі газға қосылмаған тұрғын үйлерді көгілдір отынға қосу үшін 460 миллион теңге бөледі.</p><h3 style="text-align: center;">Көмір жағып, үйді немесе моншаны жылытқандар қандай айыппұл арқалайды?</h3><p>Жеке үйдің иесі белгіленген талаптарды бұзса, Қазақстанның Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 324-бабы бойынша жауапқа тартылуы мүмкін.</p><p>2027 жылы айыппұл мөлшері мынадай болады:</p><ul> <li>Жеке тұлғаларға – ескерту немесе 10 АЕК (46 930 теңге);</li> <li>Шағын бизнес субъектілері мен лауазымды тұлғаларға – 15 АЕК (70 395 теңге);</li> <li>Орта бизнес субъектілеріне – 20 АЕК (93 860 теңге);</li> <li>Ірі бизнес субъектілеріне – 100 АЕК (469 300 теңге).</li> </ul><p>Бұған дейін Щучинскідегі <a href="https://stan.kz/zylu-berilgenimen-pater-isi-aiaz-shhucinskidegi-komfort-klastagy-zap-z-441405/">"комфорт-кластағы" жап-жаңа үйдің тұрғындары жылусыз күнелтіп отырғаны</a> туралы жазған едік. Құрылыс компаниясының басшысы тұрғындардың шағымынан хабардар екенін және мәселенің себебін анықтауға тырысқанын айтты. Арнайы комиссия жылу дұрыс берілмейтін пәтерлерді аралап, кейбір тұрғындар жөндеу жұмыстары мен қайта жоспарлау кезінде жылыту жүйесін өзгертіп, оның қалыпты жұмысына кедергі келтіруі мүмкін деген қорытындыға келген.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ұйқының қанбауы инфаркт пен инсульт қатерін арттырады: Дәрігер қауіпті әдеттерді атады</title>
                <link>https://stan.kz/uiqynyn-qanbauy-infarkt-pen-insult-qaupin-arttyrady-dariger-qauipti-ad-442389/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/uiqynyn-qanbauy-infarkt-pen-insult-qaupin-arttyrady-dariger-qauipti-ad-442389/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 13:44:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Пайдалы кеңестер</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17947328120760f4657b5acf68cb6326f2df94445a_webp.webp"
                        length="72220"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Түнгі ұйқының жүйелі түрде қанбауы атеросклероздың дамуын жеделдетеді. Соның салдарынан инфаркт пен инсульт сияқты қан тамырлары ауруларының қаупі айтарлықтай артады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Lenta.ru басылымына сілтем...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ұйқы қауіп" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947328120760f4657b5acf68cb6326f2df94445a_webp.webp" style="width: 1286px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>Түнгі ұйқының жүйелі түрде қанбауы атеросклероздың дамуын жеделдетеді. Соның салдарынан инфаркт пен инсульт сияқты қан тамырлары ауруларының қаупі айтарлықтай артады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://lenta.ru/news/2026/11/15/somnolog-rasskazal-o-veduschih-k-insultu-i-infarktu-nochnyh-privychkah/">Lenta.ru</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Жоғары санатты дәрігер-сомнолог Илья Смирновтың айтуынша, ұйқысы қанбайтын адамдарда салауатты өмір салтына қайшы келетін басқа да факторлар жиі кездеседі. Дегенмен ұйқының қанбауы қан тамырларының зақымдануын күшейтетін маңызды фактор саналады. Сондай-ақ созылмалы ұйқысыздықтың өзі де жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін арттырады, бірақ оның әсері ұйқының жүйелі түрде қанбауымен салыстырғанда біршама төмен.</p><p>Маман сомнологиядағы ең қауіпті жағдай – ұйқы кезіндегі обструктивті апноэ синдромы екенін атап өтті. Әсіресе, бұл синдром ауыр түрде өтіп, артық салмақпен қатар байқалған жағдайда қауіп күшейе түседі.</p>"Бұл жағдайда мынадай механизм жұмыс істейді: жоғарғы тыныс жолдары мезгіл-мезгіл тарылып немесе бітеліп қалатындықтан, ми мен ағзаға оттегі жетпей қалады. Ағза тұншығуды өмірге төнген қауіп ретінде қабылдап, қанға стресс гормондары – катехоламиндерді бөледі. Соның салдарынан қан тамырлары тарылып, қан қысымы күрт көтеріледі және зат алмасу процесінде елеулі бұзылыстар пайда болады. Ал апноэнің негізгі белгісі – тыныс алудың үзілуі және қатты қорыл. Адамдар бұл белгіні жылдар бойы елемей жүреді", – деді маман.<p>Смирнов ұйқыға жату уақытын үнемі кейінге қалдырудан бөлек, ұйықтау үшін алкоголь ішудің де қауіпті екенін айтты. Дәрігердің түсіндіруінше, ұйықтар алдында ішілген бір стақан алкогольдің өзі ұйқының қалыпты құрылымын бұзады, қорыл кезінде оттегі тапшылығын күшейтеді. Бұған қоса, алкоголь жүрек-қан тамырлары жүйесіне қосымша уытты әсер етеді.</p><p>Бұған дейін дәрігер демалыс күндері <a href="https://stan.kz/news-441687/">түске дейін ұйықтайтындарға ескерту жасаған</a> еді. Ұйқы дәрігері Илья Смирнов толыққанды демалуға кедергі келтіретін әдеттерді атап, ұйқы режимін қалай реттеуге болатынын түсіндірді.  Маманның айтуынша, сенбі мен жексенбі күндері түске дейін ұйықтау адамның қалыпты ұйқы режимін бұзады. Салдарынан адам өзін шаршаңқы сезініп, жексенбі күні кешке ұйықтап кетуі қиындайды. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
            </channel>
</rss>
