<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
    <channel>
        <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
        <atom:link href="https://stan.kz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <atom:link href="https://pubsubhubbub.appspot.com/" rel="hub" />
        <link>https://stan.kz</link>
        <description>Бүгінгі басты жаңалықтар. Қазақстан және әлемдегі соңғы жаңалықтар. Астана, Алматы, Шымкент жаңалықтары. Қазақстандағы оқиғалар, қызықты мәліметтер</description>
        <language>kk</language>
                    <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 13:08:00 +0500</lastBuildDate>
                <image>
            <url>https://stan.kz/images/touch-icon-iphone.png</url>
            <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
            <link>https://stan.kz</link>
        </image>
                                <item>
                <title>&quot;Мені ешкім сағынбасын. Сен сағын!&quot; Төреғали Төреәлі жарына арнап жаңа ән шығарды</title>
                <link>https://stan.kz/meni-eskim-sagynbasyn-sen-sagyn-toregali-toreali-zaryna-arnap-zana-an-442570/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/meni-eskim-sagynbasyn-sen-sagyn-toregali-toreali-zaryna-arnap-zana-an-442570/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 13:08:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795075730673dec355048c154440e7e68d794781d_webp.webp"
                        length="135772"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Танымал әнші Төреғали Төреәлі сүйікті жарына арнап жаңа әнін жарыққа шығарды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Төреғали Төреәлі, Толқын" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795075730673dec355048c154440e7e68d794781d_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/toregalitoreali</em></figcaption> <h2>Танымал әнші Төреғали Төреәлі сүйікті жарына арнап жаңа әнін жарыққа шығарды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Махаббат пен сағынышқа толы туындысын өнер иесі әлеуметтік желідегі парақшасында таныстырды.</p><p>Жаңа әннің сөзін белгілі ақын Қалқаман Сарин жазса, әуенін композитор Алмас Мұхтарұлы шығарған. Туындыда сүйген адамға деген сағыныш пен шынайы сезім жырланады.</p><p>“Мені ешкім сағынбасын. Сен сағын!” – деп басталатын әнде ақын қос ғашықтың арасындағы ерекше байланысты әсерлі жеткізген.</p><p>Төреғали Төреәлі жаңа туындысын таныстыра отырып, ерлі-зайыптылар арасындағы махаббат пен отбасылық құндылықтар туралы да ойын ортаға салды.</p> <p>“Ерлі-зайыптылар бірін-бірі өмір бойы сүйіп өтуі керек. Қалғаны өзінен-өзі шешіледі”, – деп жазды әнші.</p> <p>Айта кетейік, бұл Төреғали Төреәлінің жұбайына арнаған алғашқы әні емес. Бұған дейін жарына арнап орындаған “Толқыным” әні көпшілікке кеңінен танылып, тыңдарманның сүйікті туындыларының біріне айналған еді.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Df2BsdfNJgu/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Df2BsdfNJgu/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Df2BsdfNJgu/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Төреғали Төреәлі (@toregalitoreali)</a></p> <p>Еске салайық, бұған дейін Төреғали Төреәлінің жары Толқын тұңғышы Кәусардың <a href="https://stan.kz/suiinsi-toregali-torealinin-tungysy-enbektedi-439056/">еңбектегенін айтып, көпшіліктен сүйінші сұрағаны</a> хабарланған еді. Оның айтуынша, Кәусар бес жасына дейін Қытайда ем алып, бірнеше күрделі отадан өткен. Осы жылдар ішінде отбасы қызының денсаулығын жақсарту үшін ем-домын үзбей жалғастырып келген. Әншінің жары бұл сәтті 11 жылға созылған еңбектің жемісі деп бағалады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Аян Өтепберген Испаниядағы халықаралық кинофестивальде үздік атанды</title>
                <link>https://stan.kz/aian-otepbergen-ispaniiadagy-xalyqaralyq-kinofestivalde-uzdik-atandy-442568/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aian-otepbergen-ispaniiadagy-xalyqaralyq-kinofestivalde-uzdik-atandy-442568/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950743459d6539159eef040006017113b6a76323_webp.webp"
                        length="57398"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық актер Аян Өтепберген Испанияда өткен халықаралық кинофестивальде “Үздік актер” аталымын жеңіп алды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Аян Өтепберген" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950743459d6539159eef040006017113b6a76323_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/otepbergen_ayan</em></figcaption> <h2>Қазақстандық актер Аян Өтепберген Испанияда өткен халықаралық кинофестивальде “Үздік актер” аталымын жеңіп алды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Астана қаласындағы Музыкалық жас көрермен театрының актері Аян Өтепберген Испанияның Тенерифе аралында ұйымдастырылған X халықаралық Isla Calavera фантастикалық кинофестивалінде үздік деп танылды.</p><p>Қазақстандық өнер иесі “Sicko” фильміндегі рөлі үшін <strong>Джек Тейлор атындағы арнайы марапатқа</strong> ие болды. Қазылар алқасы актердің шеберлігіне жоғары баға беріп, оның кейіпкер бейнесін нанымды жеткізе білгенін, драмалық көріністер мен қара юморды шебер үйлестіргенін атап өтті.</p><p>Фестиваль қорытындысы бойынша “Sicko” фильмі бірден үш аталымда топ жарды. Картина</p><ul> <li>“Үздік толықметражды фильм”, “Үздік актер” және “Үздік костюмдер” номинациялары бойынша марапатталды.</li> </ul><p>Айта кетейік, Isla Calavera халықаралық фантастикалық кинофестивалі жыл сайын Испанияның Канар аралдарында өткізіледі. Биыл оныншы рет ұйымдастырылған мерейтойлық фестиваль 6-15 қараша аралығында өтті.</p><p>Мәдениет және ақпарат министрлігі Аян Өтепбергеннің халықаралық байқаудағы жеңісін қазақстандық кино өнері үшін маңызды жетістік деп бағалады. Ведомство бұл отандық актерлердің шығармашылық әлеуеті мен кәсіби шеберлігінің халықаралық деңгейде мойындалып келе жатқанын көрсетеді деп есептейтінін жеткізді.</p><p>Еске салайық, бұған дейін Қазақстан құрамасы өрт сөндіру спортынан <a href="https://stan.kz/qazaqstan-quramasy-ort-sondiru-sportynan-alem-cempionatynda-top-zaryp-442047/">әлем чемпионатында топ жарып, рекорд орнатқаны</a> хабарланған еді. Спортшылар “Жауынгерлік қанат жаю” дисциплинасында үздік нәтиже көрсетті.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қалыңмал төлеген адам мәһр бермеуіне бола ма: ҚМДБ даулы сұраққа жауап берді</title>
                <link>https://stan.kz/qalynmal-tolegen-adam-mahr-bermeuine-bola-ma-qmdb-dauly-suraqqa-zauap-442565/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qalynmal-tolegen-adam-mahr-bermeuine-bola-ma-qmdb-dauly-suraqqa-zauap-442565/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:39:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795073957f8e0b129052a9c20867f8b608081a42d_webp.webp"
                        length="110594"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақ дәстүрінде күйеу жігіт қалыңдықтың отбасына қалыңмал береді. Ал исламда әйелге некеге байланысты берілетін жеке ақы – мәһр бар. Екі ұғымның ара-жігі кейде ажыратылмай жатады</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="мәһр" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795073957f8e0b129052a9c20867f8b608081a42d_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGpt арқылы жасалды</em></figcaption> <h2>Қазақ дәстүрінде күйеу жігіт қалыңдықтың отбасына қалыңмал береді. Ал исламда әйелге некеге байланысты берілетін жеке ақы – мәһр бар. Екі ұғымның ара-жігі кейде ажыратылмай жатады. Сонда жігіт жағы қалыңмал төлесе, мәһір беруден босатыла ма? Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы бұл мәселеге қатысты түсініктеме берді. Олар қандай жағдайда қалыңмалды мәһр ретінде есептеуге болатынын айтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Мүфтият дерегінше, қалыңмал мен мәһр – қалыптасу тарихы мен құқықтық сипаты жағынан екі бөлек ұғым. Қазақ дәстүрінде қалыңмал жігіт жағының қыздың отбасына үйлену қарсаңында беретін мал-мүлкі саналған. Оның мөлшері отбасының жағдайына, өңірлік ерекшеліктер мен дәуірге қарай өзгеріп отырған.</p><p>Дәстүр бойынша қалыңмал алған қыз жағы оның есебінен жасау әзірлеген. Жасауға төсек-орын, кілем, ыдыс-аяқ, киім-кешек, әшекей бұйымдар және жаңа шаңыраққа қажет басқа да дүниелер кірген. Демек қалыңмалдың негізгі мақсаттарының бірі қызды жаңа отбасылық өмірге қажет заттармен қамтамасыз ету болған.</p><p>Ал ислам шариғатында мәһр – әйелдің жеке меншігі. Оны ата-анасы да, күйеуі де әйелдің рұқсатынсыз пайдалана алмайды. Мәһр ақша немесе мүлік түрінде берілуі мүмкін. Оның нақты мөлшері мен түрін некелесетін екі тарап өзара келіседі.</p><h3>Қалыңмал мәһрдің орнына жүре ме?</h3><p>Мүфтият бұл сұраққа біржақты жауап бермейді. Басқарма мәліметінше, қалыңмал екі тараптың алдын ала келісімімен мәһр ретінде белгіленсе, оны мәһр есебінде қарастыруға болады.</p><p>Мысалы, құда түсу кезінде жігіт жағы қызға 1 миллион теңге беріп, екі тарап бұл соманы мәһр деп келіссе, ол қалыңдықтың жеке ақысы саналады. Мұндай жағдайда қыздың ата-анасы ақшаны өз бетінше жұмсай алмайды. Оны жасауға пайдалануға тек қыздың келісімі қажет.</p><p>Егер қалыңдық бұған келіспесе, мәһр толықтай өзіне берілуі тиіс. Күйеуі де әйелінің рұқсатынсыз оның мәһірін пайдалана немесе сата алмайды.</p><h3>Мәһр қашан берілуі керек?</h3><p>Ислам құқықтануында мәһр төлеу уақытына қарай екі түрге бөлінеді. Біріншісі – неке қию кезінде немесе оған дейін берілетін мәһр. Екіншісі – кейін төлеуге келісілген мәһр.</p><p>Демек, мәһрді неке қию рәсіміне дейін де беруге болады. Осы тұрғыдан алғанда, құда түсу кезінде берілетін қалыңмалдың алдын ала төленуі мәһрдің ертерек берілуіне ұқсайды. Алайда оның мәһр болып есептелуі үшін екі тараптың нақты келісімі болуы керек.</p><p>Басқарма мәліметінше, Ғұламалар кеңесінің шешіміне сәйкес, күйеу жігіттің қалыңмал ретінде берген дүниесін қыздың келісімімен мәһр деп есептеуге және оның жасауына жұмсауға болады. Ал қыз бұған келіспесе, мәһр толықтай өзіне тиесілі болады.</p><p>Сонымен қатар қалыңмал беру дәстүрі жоқ өңірлерде неке қию кезінде мәһр мәселесі міндетті түрде ескерілуі керек.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы <a href="https://stan.kz/kuieu-zigitti-qaryzga-batyrmau-kerek-qmdb-mahrdin-molserin-naqtylady-436417/">неке шарттарының талаптары мен шарттары</a> туралы айтқан еді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Шаршаған&quot;, &quot;Құрбангүл&quot;: Қазақстандық ата-аналарға балаға ат қоюға жауапкершілікпен қарау ескертілді</title>
                <link>https://stan.kz/sarsagan-qurbangul-reva-men-liuciia-erekse-esimderi-bar-qazaqstandyqta-442535/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/sarsagan-qurbangul-reva-men-liuciia-erekse-esimderi-bar-qazaqstandyqta-442535/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:34:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950100072e28276eb82ab63c9e5451f245ad0298_webp.webp"
                        length="167048"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Балаға ат қою – ата-ананың өміріндегі маңызды шешімнің бірі. Бірі сәбиіне жақсы тілекпен белгілі тұлғалардың есімін берсе, енді бірі ата-бабадан қалған дәстүрді ұстанады. Алайда кейде баланың есімі оның өмір бойы қысылып, өзгелерг...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ерекше есімдері бар қазақстандықтар " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950100072e28276eb82ab63c9e5451f245ad0298_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Жасанды интеллект көмегімен</em></figcaption> <h2>Ата-ананың жақсы ниетпен қойған есімі балаға әрдайым ұнай бермейді. Кейде ол қоғамның келемежіне себеп болып, тіпті психологиялық қысым тудыруы мүмкін. Ақтаулық Шаршаған Джұмабайева осы себепті есімін өзгертуге шешім қабылдаған. Stan.kz тілшісі кейіпкерлер мен мамандардан балаға ат қоюда ата-аналар нені ескеруі керегін және есім таңдауда қандай жауапкершілік барын сұрады.</h2><h3 data-pm-slice="1 1 []"> </h3><h3 data-pm-slice="1 1 []">“Әжем атымды Шаршаған қойған”</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Шаршаған Джұмабайева Түрікменстанда туған. Бір жасқа толмай Ақтауға көшіп келген. Оның есімі бала күнінен өзіне ыңғайсыздық тудырып, мектепте сыныптастарының әзіліне себеп болған. Кейін ол есімін өзгертуге шешім қабылдаған.</p>“Негізі, мен үйдің бесінші қызымын. Біздің отбасымызда 6 қыз бар. Мен дүниеге келген кезде ата-анам мені ұл болады деп күткен екен. Анам маған жүкті кезінде ауырған. Босанатын кезде жағдай қиындап, анам мені үш күн толғатқан. Дәрігерлер баланың жағдайы нашарлап бара жатқанын, тіпті анасының өміріне де қауіп төнуі мүмкін екенін айтқан. Сол кезде әжем де қатты уайымдапты”, – деп баяндады Шаршаған.<p>Кейіпкердің айтуынша, есімді әжесі қойған. Келіні үш күн қиналып, шаршағанын ескеріп, <strong>немересіне Шаршаған деген ат берген.</strong></p>“Бала кезімнен әжемнен: "Неге менің атымды Шаршаған деп қойдың? Мектепте осы есімім үшін ыңғайсыз жағдайларға тап болдым", – деп сұрайтынмын. Сонда әжем: "Сені босандыру үшін үш күн бойы қиналдым. Қорықтым, шаршадым, анаңның өміріне алаңдадым. Сол кездегі жағдайымды айтып, осы есімді қойдым", – дейтін”, – деді ол.<p>Шаршаған есімінің ерекшелігін мектепке барған кезде сезіне бастаған. Сыныптастарының әзілдері көңіліне тиіп, есіміне байланысты ыңғайсызданған.</p>“Сыныптастарымның есімдері әдемі еді. Өз есімімнің басқалардан ерекшеленетінін сол кезде сезіндім. Мектептен жылап келгенде ата-анам жұбататын. Бірақ бәрібір ішіме сақтап жүрдім. Оның үстіне анамның құрбылары да "қызыңа неге мұндай есім қойдың?" деп айтқанда, анам да ыңғайсызданған. Кейін есімімді өзгерткім келетінін анама айта бастадым”, – деді ол.<p data-pm-slice="1 1 []">Уақыт өте келе Шаршаған есімін өзгерткісі келген. 16 жасында анасына айтып, құжаттарын ауыстыруға тырысқанымен, Түрікменстанда туғандықтан бұл мәселе шешілмеген.</p>“Сол кезде есімімді "Шура" немесе "Шакира" деп өзгертсем бе деп ойладым. Сөйтіп жүріп есімімді сұраған сайын, өзімді жайсыз сезінетін болдым. Өзімді еркін ұстай алмай, көп нәрсені ішіме жинайтынмын”, – деп қосты ол.<p>Шаршаған көп ауыра бастаған соң отбасы үйге молда шақырған. Имам да оның есімін өзгертуге кеңес берген.</p><p>Кейін отбасы молда шақырғанда, имам да есімін өзгертуге кеңес берген.</p>“Имам "Балаға осындай ат қоя ма? Есімнің белгілі бір мағынасы болуы керек" деді. Сол кезде әкем жаңа есім таңдау туралы ақылдасты. Ол Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) жұбайы Айша анамыздың есімін бергісі келетінін айтты. Айша деген есім маған бірден ұнады”, – деп баяндады Шаршаған.<p>Осылайша бойжеткен есімін Айша деп өзгерткен. Оның айтуынша, жаңа аты өзіне деген сенімін арттырған.</p>“Біреумен танысқанда есімімді қалай айтсам екен деп алдын ала ойланатынмын. "Шаршаған" деп айтсам, ыңғайсыз жағдайға қаламын ба деп қорқатынмын. Ал Айша болғаннан кейін "Менің атым – Айша" деп еркін айта бастадым”, – деді ол.<p>Алайда жеке куәлігінде әлі де Шаршаған деп жазылған. 23 жасында құжаттағы есімін өзгерту үшін тағы өтініш берген. Түрікменстаннан қажетті құжаттарға қатысты жауап кешігіп, мәселе әлі шешілмеген. Жақында әлеуметтік желіде оқиғасы тарағаннан кейін АХАТ өкілдері онымен байланысып, есімді электронды өтініш арқылы өзгертуге болатынын түсіндірген.</p><p>Айша ата-аналарды балаға ат қойғанда жауапкершілікпен қарауға шақырды.</p>“Түсінгенім, есім өмірде өте үлкен маңызға ие. Шаршаған деген ат мен үшін ауыр болды. Ата-аналар балаға ат қоярда осыған мән берсе екен деймін”, – деп қорытты кейіпкер.<h3 style="text-align: center;">“Інімнің аты – Рева, менікі – Люция: Сол жылдардағы революцияға байланысты”</h3><p>Ал Шымкенттік Люция өз атының ерекшелігін бұрыннан байқағанын, бірақ өзгертуге ниеттенбегенін алға тартты. </p>“Інімнің аты – Рева. Әзілдеп айтқанда, екеуміз бірге "революция" боламыз. Есімдерімізді нағашы атам қойған екен. Ол кісі әскери адам болған. Мен 1967 жылғы 7 қарашада, яғни Кеңес Одағында Октябрь революциясы аталып өтетін күні дүниеге келіппін. Сондықтан қыз балаға Люция, ал ұл балаға Рева деп есім берген екен. Екеуінің басын қоссаң, "революция" сөзі шығады”, – деді Люция. <p>Люция өз есімін өзгертуге тырыспағанымен кейде қазақша есімге қызыққанын да жасырмады. </p>"Есімім өмірімде аса қатты кедергі болды деп айта алмаймын. Дегенмен түсінбей басқа тілдегі, басқа ұлттан енген ат деп ойлатндар бар. Кейде тіпті “Неге есімімізді қазақша қоймаған?" деген сұрақ туындайтын. Меніңше, әр бала қазақ болғандықтан, оған қазақы есімін берген дұрыс. Өз тіліміз бен болмысымызды есімімізден де танытуымыз керек деп ойлаймын. Сол үшін ата-аналар есім таңдарда барынша жақсы аттарды ойласа деймін. Мұның үлкен жауапкершілік екенін ұғыну керек”, – деп қорытты ол. <h3 style="text-align: center;">“Құрбанкүл аты тағдырына әсер етті”</h3><p>Редакциямызға 26 жастағы Арай (кейіпкер өтінішімен есімі өзгертілген) есімді кейіпкер де оқиғасын бөлісті.</p>“Студент кезімнен Құрбангүл деген құрбым болды. Негізі, ол Құрбан айт мерекесінде дүниеге келгендіктен, ата-анасы есімін осылай қойған екен. Дегенмен кейін ойласам есімі шынымен өміріне әсер еткендей. Себебі Құрбангүл өте талапшыл, дамуға ұмтылған, білімді жан еді. Дегенмен өзі төрт баласы бар жігітке тұрмысқа шығып, тағдырын сол отбасының қамына құрбан етті. Қазір күйеуінің төрт баласымен қоса өз балаларын тәрбиелеп, жұмыс істемей, үйде отыр. Кейде оның алған білімі мен студенттік жылдары босқа кеткендей көрінеді”, – деді Арай. <p>Арай осы тұста ата-аналардың ат қоюда бүтін бір тағдырға жауапты шешім қабылдайтынын еске салды. </p><p> </p><h3 style="text-align: center;">“Исламда есімді бірнеше рет беруге рұқсат”</h3><p>Имам Бауыржан Есмахан дінде ата-анаға жүктелген үш маңызды міндетті атады. Олардың қатарында: сәби дүниеге келгенде оған жақсы ат қою, екіншісі – тәлім-тәрбие беріп, білім үйрету, үшіншісі – үйлендіру.</p>“Бүгінгі әңгімеміздің негізгі тақырыбы – осы міндеттердің алғашқысы, яғни балаға ат қою мәселесі. Ат қоюға байланысты Мұхаммед пайғамбардың (с.ғ.с.) мынадай хадисі бар. Хадисте адамдардың есімдері өздеріне лайықты етіп қойылатыны айтылады. Яғни қойылған есім сол адамға сай болуы керек деген мағына береді. Былайша айтқанда, адамға қандай да бір есім берсек те, оның белгілі бір мағынасы мен мәні болады. Мысалы, біреулер баласына Мұхаммед деп ат қойып, пайғамбарымыздың жолын ұстансын дейді. Біреулер сахабалардың есімдерін қойып, солар сияқты ізгі адам болсын деп тілейді. Ғалымдардың атын қойып, ғалым болуын қалайды. Батырлардың есімін беріп, батыр болсын деп ниет етеді. Яғни ата-ана баласына белгілі бір адамның есімін бере отырып, соған ұқсасын деген жақсы тілегін білдіреді”, – деді имам. <p>Бауыржан Есмахан "ауыр есім" деген түсінік Ислам дінінде жоқ екенін айтты. Оның сөзінше, бұл – қазақ халқының салт-дәстүрі мен ырымынан қалыптасқан ұғым.</p>“Бұрын ата-аналар баланы тіл-көзден сақтап, түрлі жамандықтан қорғау ниетімен де ерекше есімдер қойған. Қазақ халқында балаға ат қою кезінде тек жақсы мағынадағы есімдер ғана емес, "Ұлдай", "Ұлбала" сияқты аттар да берілген. Кейде баланы тіл-көзден, жамандықтан сақтасын, басына бір жағдай түспесін деген ниетпен осындай есімдер қойған. Яғни мұның діни негізі жоқ, бұл – халқымыздың салт-дәстүрі мен ырымына байланысты қалыптасқан түсінік.<p>Имам осы тұста адамдарға есімді қайта қоюға дінде кедергі жоқ екенін жеткізді. </p>“Тағы бір кең тараған ырым бар. Кейде адамның есімін ауырсынып, "Бұл ат оған жақпай жүр, көтере алмай жүр. Қайтадан азан шақырып, атын ауыстырайық" деп жатады. Мұның да Ислам дінінде нақты діни негізі жоқ. Бұл да – халық арасындағы ырым. Бірақ адамға бірнеше есім беруге де болады. Мысалы, Мұхаммед пайғамбардың (с.ғ.с.) Мұхаммед, Ахмет, Махмұд, Мұстафа сияқты бірнеше есімі болған. Кей адамдар өз есімінің өміріне әсер еткенін де айтады. Сол себепті ата-ана баласына атқоярда жақсы ниетпен ғана таңдаған дұрыс”, – деп қорытты маман.<h3 style="text-align: center;">“Ата-ана балаға есім беруде нені ескеруі керек?”</h3><p>Республикалық ономастикалық комиссия мүшесі және "Ономастар одағы" қоғамдық бірлестігінің басқарма төрағасы Гүлнар Бекенова айтуынша, соңғы кезде ата-аналар есімдердің мән-мағынасына қарағанда дыбысталуына көбірек мән береді екен.</p>“Адам аттары, яғни антропонимдер – субъективті атаулар. Мысалы, жер-су атаулары белгілі бір географиялық ерекшеліктерге байланысты қалыптасады. Ал адам есімін таңдау ата-ананың өз еркінде. Сондықтан бұл шешімге жауапкершілікпен қарау керек. Ата-ана баласына есім бергенде оған белгілі бір тілек пен ниетін арнайды. Мысалы, қыз балаға сұлулықты, нәзіктікті білдіретін, гүл атауларымен байланысты есімдер қойса, ұл балаға қайратты, мықты болып, еліне қорған, отбасына тірек болсын деген ниетпен ат берген. Соңғы кезде кейбір ата-аналар есімнің мағынасына емес, оның сыртқы дыбысталуына көбірек мән беретін болды. Кейде мағынасы ескерілмей, тек әдемі естілгені үшін қойылатын есімдер кездеседі”, – деді ол. <p>Маман шетелдік есімдерді таңдағанда да аса мән беру керек екенін алға тартты. </p>“Кейбір ата-аналар есімнің мағынасы мен шығу тегін зерттей бермейді. Ал есім – белгілі бір тілге тән тілдік бірлік. Сондықтан шетелдік есім таңдаса да, оның мағынасын, кімге немесе неге байланысты қойылғанын түсіну керек. Мысалы, бір танысым немересінің атын Селена деп қойғанын айтты. Неліктен екенін сұрасам, Селена Гоместің құрметіне қойғанын жеткізді. Мұндайда ата-аналар есім бермес бұрын сол есім иесі туралы да ақпарат іздеп, оның кім екенін білгені дұрыс. Баланың атын тек сыртқы дыбысталуына қарап қоюға болмайды. Адам өзінің есімін мақтанышпен айтып, оның мағынасын түсініп өсуі керек. Ата-ана да баласына есімінің мәнін кішкентайынан түсіндіріп отырғаны жөн. Мысалы, Абылай – үш жүздің басын біріктірген тарихи тұлғаның есімі. Ата-ана баласына өз есімінің тарихын, мағынасын түсіндіріп, оны мақтан тұтуға үйретуі керек. Әр адам өз есімін құрметтеп, қажет болса, оның мәнін өзгелерге түсіндіре білуі қажет”, – деп қосты маман. <p>Гүлнәр Бекенованың айтуынша кейбір елдер өздерінің ұлттық мәдениеттеріне тән есімдерді сақтап, көп қояды.</p>“Мысалы, Түркияда балаға қойылатын есімдерге қатысты белгілі бір талаптар бар. Ал Мехмет, Ахмет, Мұхаммед сияқты есімдер әр тілде өзіндік қалпын сақтап келеді. Қазақстанда ата-анаға балаға есім таңдауда еркіндік берілген. Кейде балалар өз есімінің ұнамайтынын кішкентай кезінен-ақ айтып жатады. Әлі оның мәнін толық түсінбесе де, өз атына көңілі толмайтынын білдіреді. Сондықтан ата-ана бұл мәселеге жеңіл қарамауы керек. Есім – адамның болашағына қатысты маңызды таңдау. Ата-ана баласына ат қойғанда оның мағынасына сай жақсы тілек пен ниет арнағаны жөн. Дегенмен қандай есім таңдалса да, оның мағынасы мен баланың болмысына қаншалықты үйлесетініне назар аударған жөн. Ең бастысы – есімді тек сәнге немесе дыбысталуына қарап қоймай, мәніне үңілу керек”, – деп қорытты ол. <p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-sabilerge-en-kop-qoiylgan-esimder-belgili-boldy-435222/">сәбилерге ең көп қойылған </a>есімдерді жазған едік. Бюро мәліметінше, 1 қаңтар мен 1 маусым аралығында Қазақстанда жаңа туған ұл балаларға ең көп қойылған есім – Алан. Ал қыз балалар арасында Айлин есімі көш бастап тұр. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Атырауда балабақша тәрбиешісі баланы сүйреп, шапалақпен ұрған: Оқиға видеоға түсіп қалды</title>
                <link>https://stan.kz/atyrauda-balabaqsa-tarbiesisi-balany-suirep-sapalaqpen-urgan-oqiga-vid-442567/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrauda-balabaqsa-tarbiesisi-balany-suirep-sapalaqpen-urgan-oqiga-vid-442567/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 12:14:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Атамбаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795072245a23462d6e3eac689ba4952489d884b86_webp.webp"
                        length="148590"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Атырау облысының Индербор кентіндегі &quot;Балдәурен&quot; балабақшасының тәрбиешісі балалардың бірінің туған күнін атап өту кезінде оларға дөрекілік танытқан. Оқиға түсірілген видео әлеуметтік желілерде тарады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат а...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="индердегі балабақша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795072245a23462d6e3eac689ba4952489d884b86_webp.webp" style="width: 1300px; height: 700px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Атырау облысының Индербор кентіндегі "Балдәурен" балабақшасының тәрбиешісі балалардың бірінің туған күнін атап өту кезінде оларға дөрекілік танытқан. Оқиға түсірілген видео әлеуметтік желілерде тарады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Оқиға балабақшаның "Күншуақ" тобында болған. Онда бүлдіршіндердің бірі екі жасқа толуына орай туған күнін атап өткен. Тәрбиешілер ата-аналарға арналған мерекелік видео түсіру үшін балаларды туған күн иесінің айналасына жинаған.</p><p>Сол сәтте тәрбиешілердің бірі баланы үстелге қарай дөрекі түрде сүйреп әкелсе, екіншісінің арқасынан шапалақпен ұрған.</p><p>Видеода әйелдің балаға зекіп сөйлеп, оны итеріп, шымшығаны байқалады. Сондай-ақ ол баланың әрекетін өзгелерге көрсеткендей сөйлеп <strong>"Әне, қарашы. Тентек тұр, әлі де оны итеріп, түртіп жатыр. Тағы да қасына келіп тұрып алып, қарашы мұны?"</strong> деп айтқан.</p><p>Редакция Атырау облыстық білім басқармасынан және Индер аудандық білім бөлімінің басшысы Орынша Ділмұқашевадан түсініктеме сұраған.</p><p><strong>Білім бөлімінің мәліметінше, аталған жағдайға қатысты тексеру басталған. </strong>Оның нәтижесі туралы қосымша хабарланатыны айтылды.</p><p></p><p>Еске салайық, бұған дейін Ақтөбе облысы Шалқар ауданының Бегімбет ауылындағы "Айгөлек" бөбекжай-бақшасында <a href="https://stan.kz/eki-kun-boiy-sosynyp-zylap-syqty-balabaqsa-qyzmetkeri-uiyqtap-zatqan-1-440390/">тәрбиешінің көмекшісі ұйықтап жатқан 1,5 жасар баланың бетін тырнағаны </a>бейнебақылау камерасына түсіп қалған еді. Баланың анасы қызметкер мұны басқа тәрбиешімен арадағы кикілжіңге байланысты әдейі жасағанын айтқан. Оқиғадан кейін қызметкер жұмыстан уақытша шеттетіліп, полиция қылмыстық іс қозғаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық әйел Instagram-дағы жазбасы үшін 544 мың теңге айыппұл арқалады</title>
                <link>https://stan.kz/aqtaulyq-aiel-instagram-dagy-zazbasy-usin-544-myn-tenge-aiyppul-arqala-442564/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtaulyq-aiel-instagram-dagy-zazbasy-usin-544-myn-tenge-aiyppul-arqala-442564/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 11:49:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950722190bc7b1287fe8041b3342a2f9d24ce5df_webp.webp"
                        length="79222"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтауда әйел Instagram әлеуметтік желісіндегі жазбасы үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылып, 544 950 теңге айыппұл төлеуге міндеттелді. Ол жәбірленушінің отбасы жағдайы мен балалары туралы жалған ақпарат таратқан. Бұл туралы Sta...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Әйел жалған ақпарат сот" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950722190bc7b1287fe8041b3342a2f9d24ce5df_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Ақтауда әйел Instagram әлеуметтік желісіндегі жазбасы үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылып, 544 950 теңге айыппұл төлеуге міндеттелді. Ол жәбірленушінің отбасы жағдайы мен балалары туралы жалған ақпарат таратқан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p data-pm-slice="1 1 []">Маңғыстау облыстық сотының мәліметінше, әйелге қатысты істі Ақтау қаласының әкімшілік құқықбұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған соты қараған.</p>“Әйел биыл қазан айында Instagram парақшасында жәбірленушінің отбасылық жағдайы мен балаларына қатысты шындыққа сәйкес келмейтін ақпарат жариялады”, – деп мәлімдеді сот.<p>Сот отырысында айыпталушы хаттамамен келіспейтінін айтып, өз кінәсін мойындамаған. Ал жәбірленуші оны әкімшілік жауапкершілікке тартуды талап еткен.</p><p>Сот әйелдің кінәсін <strong>жәбірленушінің түсініктемелері</strong>, құқықбұзушының парақшасынан алынған <strong>жарияланымдар</strong> мен <strong>фотосуреттер</strong>, <strong>арыз</strong> және <strong>әкімшілік құқықбұзушылық туралы хаттама</strong>, сондай-ақ сот отырысында зерттелген өзге де <strong>жазбаша дәлелдер</strong> арқылы анықтаған.</p><p>Нәтижесінде әйел Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодекстің 73-3-бабының 2-бөлігі (Жала жабу) бойынша кінәлі деп танылды.</p><p>Жаза тағайындау кезінде сот оның 14 жасқа толмаған баласы бары жауапкершілікті жеңілдететін мән-жай ретінде ескерілді. Ал жауапкершілікті ауырлататын жағдайлар анықталмаған.</p><p>Осыны ескере отырып, сот 180 АЕК мөлшеріндегі айыппұлды 30%-ға қысқартқан. Осылайша, әйел <strong>544 950 теңге</strong> айыппұл төлеуге міндеттелді.</p><p>Айта кетейік, сот қаулысы әзірге заңды күшіне енген жоқ.</p><p>Бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-adamnyn-suretin-ruqsatsyz-zariialagandarga-aiyppul-salynba-442519/">адамның суретін рұқсатсыз жариялағандарға айыппұл салынуы</a> мүмкін екені жайлы жазған едік. Заң жобасына сәйкес, адамның фотосуретін оның келісімінсіз жариялаған жеке тұлғаларға 30 АЕК (2026 жылы <strong>129 750 теңге</strong>) көлемінде айыппұл салынуы мүмкін. Ал ұйымдар үшін айыппұл мөлшері 60-тан 200 АЕК-ке дейін (<strong>259 500 – 865 000 теңге</strong>) болмақ.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда 2027 жылдан бастап жұмысынан айырылғандарға төлем мөлшері көтеріледі</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-2027-zyldan-bastap-zumyssyz-qalgandarga-3465-myn-tengege-d-442562/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-2027-zyldan-bastap-zumyssyz-qalgandarga-3465-myn-tengege-d-442562/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 11:16:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795069218ca73490bbcaf383735dac0ca3b4e6d51_webp.webp"
                        length="138774"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>2027 жылдан бастап Қазақстанда жұмыссыз қалған азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемді алу тәртібі өзгереді. Енді төлем мерзімі қысқарып, оның ең жоғары мөлшері айына 346,5 мың теңгеге дейін жетеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат аге...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="Ақша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795069218ca73490bbcaf383735dac0ca3b4e6d51_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> </figure><h2></h2><h2 data-pm-slice="1 1 []"></h2><h2 data-pm-slice="1 1 []">Қазақстанда 2027 жылдан бастап жұмысынан айырылған азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемнің мерзімі екі есе қысқарады. Бұған дейін алты айға дейін төленген қаражат енді ең көбі үш ай ғана беріледі. Ал ай сайынғы төлемнің жоғарғы шегі 346,5 мың теңгеге дейін өседі. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p></p><p data-pm-slice="1 1 []">2026 жылғы 1 қазаннан бастап пилоттық жоба аясында жұмысынан айырылу бойынша әлеуметтік төлемнің ең жоғары мөлшері жеті ең төменгі жалақының <strong>45%-ымен</strong> шектелді. 2026 жылы ең төменгі жалақы <strong>85 мың теңге </strong>болғандықтан, төлемнің жоғарғы шегі <strong>267 750 теңгені </strong>құрады.</p><p>Ал 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы <strong>110 мың теңгеге </strong>дейін көтеріледі. Осыған байланысты жеті ең төменгі жалақының 45%-ына тең төлемнің ең жоғары мөлшері <strong>346 500 теңге </strong>болады. Бұл 2026 жылғы пилоттық жоба аясындағы шектен <strong>78 750 теңгеге</strong> артық.</p><p>Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жұмысынан айырылған азаматтарға берілетін төлем тәртібіне енгізілетін өзгерістерді түсіндірді. Жаңа талаптар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енеді.</p><h3>Төлем қалай есептеледі?</h3><p>Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, 2027 жылдан бастап жұмысынан айырылған азаматтарға соңғы екі жылдағы орташа айлық табысының <strong>45%-ы</strong> мөлшерінде әлеуметтік төлем беріледі. Бұл ретте есепке алынатын табыс <strong>жеті ең төменгі жалақыдан</strong> аспауға тиіс.</p><p>2027 жылғы 1 қаңтардан бастап <strong>ең төменгі жалақы 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін көтеріледі.</strong> Осы өзгеріске байланысты есепке алынатын табыстың жоғарғы шегі де <strong>595 мың теңгеден 770 мың теңгеге дейін ұлғаяды.</strong></p><p>Оның <strong>45%-ы – 346 500 теңге</strong>. Бұл әлеуметтік төлемнің ең жоғары мөлшері. Алайда оны барлық жұмыссыз азамат толық көлемде алмайды. Нақты сома адамның соңғы екі жылдағы табысына және әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне қарай есептеледі.</p><p>Мысалы, орташа айлық табысы <strong>200 мың теңге</strong> болған азаматтың 2027 жылғы әлеуметтік төлемі <strong>90 мың теңгені</strong>құрайды. Бұл – 200 мың теңгенің 45%-ы.</p><h3 style="text-align: center;">Бұған дейін төлем қалай есептелді?</h3><p>Жұмысынан айырылған азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемді есептеу кезінде бұрын соңғы <strong>24 айдағы орташа табыс пен әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтілі</strong> ескерілді. Есептеуде табысты алмастыру коэффициенті – <strong>45%</strong>, сондай-ақ сақтандыру жүйесіне қатысу өтілінің коэффициенті қолданылды.</p><p>Мысалы, соңғы екі жылдағы орташа айлық табысы 200 мың теңге, ал сақтандыру жүйесіне қатысу коэффициенті 0,75 болған азаматқа айына 67 500 теңге төлем есептелген.</p><p>Ал 2027 жылдан бастап өзгеретін негізгі талаптың бірі – әлеуметтік төлемнің жоғарғы шегі. Ол жеті ең төменгі жалақының <strong>45%-ынан</strong> аспауға тиіс. 2027 жылы ең төменгі жалақы 110 мың теңге болған жағдайда, төлемнің ең жоғары есептік мөлшері <strong>346 500 теңгені</strong> құрайды.</p><h3 style="text-align: center;"> </h3><h3 style="text-align: center;">Қанша уақыт төленеді?</h3><p>Жаңа тәртіп бойынша әлеуметтік төлем алу мерзімі де өзгереді. Бұған дейін жұмыссыз қалған азаматтар оны алты айға дейін алса, 2027 жылдан бастап төлем ұзақтығы сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне байланысты белгіленеді.</p><p>Мәселен:</p><ul data-spread="false"> <li> <p>әлеуметтік аударымдар 6 айдан 12 айға дейін жасалса –<strong> 1 ай;</strong></p> </li> <li> <p>12 айдан 24 айға дейін болса – <strong>2 ай;</strong></p> </li> <li> <p>24 ай және одан көп болса – <strong>3 ай.</strong></p> </li> </ul><p>Бұдан бөлек, келесі әлеуметтік төлемді алу үшін алдыңғы төлем аяқталғаннан кейін кемінде <strong>12 ай </strong>өтуі керек.</p><p>Айта кетейік, жаңа талаптар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік төлем тағайындауға өтініш беретін азаматтарға қолданылады. Ал осы күнге дейін төлем алып жүрген азаматтарға бұрын тағайындалған әлеуметтік қолдау белгіленген мерзімі аяқталғанша жалғасады.</p><h3 style="text-align: center;">Жұмыссыз қалған адам алдымен не істеуі керек?</h3><p>Әлеуметтік төлемді бірден рәсімдеу мүмкін емес. Алдымен азамат жұмыс іздеуші ретінде тіркеліп, мансап орталығына жүгінуі қажет.</p><p>2026 жылғы 1 қазаннан бастап <strong>жұмыс іздеуші мәртебесінде болу мерзімі екі күннен 13 күнге ұзартылды. </strong>Осы уақытта мамандар азаматтың еңбек тәжірибесі мен дағдыларын зерттеп, оған сәйкес бос жұмыс орындарын ұсынады. Қажет болса, жұмыс берушілермен сұхбаттасу ұйымдастырылады.</p><p>Бұл талап 2027 жылдан бастап емес, 2026 жылғы 1 қазаннан бастап пилоттық жоба аясында енгізілген. Сондықтан жұмыс іздеу мерзімінің ұзартылуы мен әлеуметтік төлемді есептеу тәртібінің өзгеруі – екі бөлек жаңашылдық.</p><p>Егер осы уақыт ішінде лайықты жұмыс табылмаса, азаматқа ресми түрде жұмыссыз мәртебесі беріледі. Содан кейін әлеуметтік төлемге өтініш беруге болады.</p><p>Өтінішті <em>eGov.kz, Enbek.kz </em>порталдары, екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары арқылы немесе мансап орталығы мен ХҚКО-ға барып тапсыруға болады. SMS арқылы проактивті қызметті пайдалану мүмкіндігі де қарастырылған.</p><h3 style="text-align: center;">Кімдер төлем ала алады?</h3><p>Бұл әлеуметтік қолдау міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысатын азаматтарға арналған. Яғни жұмыс істеген кезеңде олардың табысынан әлеуметтік аударымдар жасалуы керек.</p><p>Жаңа тәртіп 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап өтініш беретін азаматтарға қолданылады. Ал осы күнге дейін тағайындалған төлемдер бұрынғы талаптар бойынша белгіленген мерзім аяқталғанша жалғасады.</p><p>Министрлік бұл өзгерістердің мақсаты – жұмыссыз қалған азаматтарға уақытша қаржылай қолдау көрсетумен қатар, олардың тұрақты жұмысқа тезірек орналасуына көмектесу екенін атап өтті.</p><p>Еске салайық, Қазақстанда 2027 жылдан бастап атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау тәртібін өзгерту жоспарланып отыр. Жаңа талаптарға сәйкес, отбасының материалдық жағдайын бағалау кезінде оның табысы ғана емес, иелігіндегі жылжымайтын мүлік, автокөлік, жер учаскелері және бизнестегі үлесі де ескеріледі. Осы мақсатта Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі азаматтарға отбасының әл-ауқатын алдын ала есептеуге мүмкіндік беретін арнайы цифрлық <a href="https://stan.kz/tolyqtyruga-nemese-tuzetuge-bolady-enbek-ministrligi-otbasynyn-materia-442472/">калькуляторды</a> іске қосты. </p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Әйелді өлтіріп, іздеуге өзі қатысқан: Теміртаудағы қылмысқа қатысты жаңа мәліметтер шықты</title>
                <link>https://stan.kz/aieldi-oltirip-izdeuge-ozi-qatysqan-temirtaudagy-qylmysqa-qatysty-zana-442561/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aieldi-oltirip-izdeuge-ozi-qatysqan-temirtaudagy-qylmysqa-qatysty-zana-442561/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 11:03:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950680332ad3ff7a060ab314b37711bec792bbcb_webp.webp"
                        length="43698"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Теміртауда қатыгездікпен өлтірілген 38 жастағы Ирина Керннің жерлеу рәсімі ертең өтеді. Марқұмның туыстары әйелдің өліміне қатысты жан түршігерлік деректерді айтып берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі КТК арнасына сілтеме ж...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Ирина Керн" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950680332ad3ff7a060ab314b37711bec792bbcb_webp.webp" style="width: 1177px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Теміртауда қатыгездікпен өлтірілген 38 жастағы Ирина Керннің жерлеу рәсімі ертең өтеді. Марқұмның туыстары әйелдің өліміне қатысты жантүршігерлік деректерді айтып берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.ktk.kz/kz/news/video/2026/11/18/305963/">КТК</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Ирина Керн 20 қыркүйекте із-түзсіз жоғалып кеткен. Оны іздеуге туыстары, еріктілер мен әскери қызметкерлер жұмылдырылып, Теміртау қаласы мен оған жақын аумақтарды түгел тексерген.</p><p>Бір қызығы, әйелді іздеуге онымен бірге тұрған азаматтың өзі де белсенді қатысқан. Алайда кейін ол осы іске қатысты басты күдікті ретінде танылды.</p><p>40 жастағы ер адам шипажайлардың бірінде от жағушы болып жұмыс істеген. Иринаның бөлшектелген дене қалдықтары дәл сол аумақтағы көлден табылған. Қазір ол адам өлтірді деген күдікпен ұсталған.</p><p>Марқұм мен күдіктінің үш жастағы ортақ баласы бар. Иринаның артында барлығы үш баласы қалды. Енді оларды марқұмның әпкесі тәрбиелеп алмақ. Ол сіңлісінің өліміне кінәлі адам заң алдында қатаң жауап бергенін қалайды.</p><p>Марқұмның әпкесі Анастасия Духованың айтуынша, күдікті әйелді шамамен жарты сағат бойы ұрып-соққан. Кейін денесін бөлшектеп, көлікпен көлге апарып тастаған. Соған қарамастан, ол іздеу жұмыстарына қатысып, полицияға әйелдің өз еркімен үйден кетіп қалғанын айтып келген.</p>"Ол сіңлімді шамамен жарты сағат бойы ұрып-соққан. Одан кейін денесін қорлап, бөлшектеген. Кейін көлікпен алып кетіп, көлге тастаған. Сөйтіп, өзі де іздеу жұмыстарына қатысқан. Бірақ сіңлімнің өліміне қатысы барын жасырып, полицияны жаңылыстырған", – деді Анастасия Духова.<p>Оның айтуынша, ер адам полицияны “Ирина үйден өз еркімен кетіп қалды” деп сендірген.</p><p>Еске салайық, Ирина Керн 20 қыркүйекте жоғалып кеткен. Сол кезде әйелдің күйеуімен жанжалдасып, үйден шығып кеткені хабарланған еді. Қалада оны іздеу жұмыстары кең көлемде жүргізілді. Еріктілер мен әскери қызметкерлер иттердің көмегімен орман алқаптарын, саяжай аумақтары мен зираттарды түгел тексерген. Алайда іздеу нәтижесіз аяқталды.</p><p>Мәліметке сәйкес, <a href="https://%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%20%D1%81%D3%99%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D1%81,%20%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%BD%20%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%20%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%20%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%2022%20%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%20%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96,%20%D0%BA%D2%AF%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%20%D0%BE%D1%82%20%D0%B6%D0%B0%D2%93%D1%83%D1%88%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%20%D0%B6%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81%20%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%20%D1%88%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%20%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD%20%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD.%20%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%20%D2%AF%D1%88%20%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B.%20%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96%20%D0%BD%D0%B5%D0%B1%D3%99%D1%80%D1%96%20%D2%AF%D1%88%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0">бөлшектелген дене қалдықтары</a> қаладан 22 шақырым жердегі, күдікті от жағушы болып жұмыс істеген шипажай аумағынан табылған. Марқұмның артында үш баласы қалды. Кенжесі небәрі үш жаста.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Шымкенттке бензовоз жүргізушісі тірідей жанып кетті</title>
                <link>https://stan.kz/symkentte-benzovoz-audarylyp-ortenip-ketti-zurgizusi-qaza-tapty-442560/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/symkentte-benzovoz-audarylyp-ortenip-ketti-zurgizusi-qaza-tapty-442560/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:46:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950680430a5157d8bbd2c08614cbc1cce0b147bb_webp.webp"
                        length="106104"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Шымкентте жол апатынан кейін бензин таситын көлік аударылып, өртеніп кетті. Құтқарушылар көлік кабинасынан қаза тапқан ер адамның мәйітін тапты</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="өрт" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950680430a5157d8bbd2c08614cbc1cce0b147bb_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Шымкентте жол апатынан кейін бензин таситын көлік аударылып, өртеніп кетті. Құтқарушылар көлік кабинасынан қаза тапқан ер адамның мәйітін тапты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Қайғылы оқиға 18 қараша күні Тұран ауданы Ташкент тасжолында болған. Құтқарушыларға өрт туралы хабар сағат 15:58-де түскен. Оқиға орнына өрт сөндіру бөлімшелері күшейтілген шақырту тәртібімен жіберілген.</p><p>Құтқарушылар жеткен кезде аударылған бензовозды түгел жалын шарпыған. Өрт жолға төгілген жанармайға да жайылған.</p><p>“Өрт сөндіру бөлімшелері оқиға орнына жеткенде жол апатынан аударылған бензовоз түгелдей отқа оранған. Төгілген жанармай да тұтанған. Өрт 60 шаршы метр аумақты шарпыды. Көлік кабинасынан қаза тапқан ер адамның мәйіті табылды”, – деп хабарлады Шымкент қалалық төтенше жағдайлар департаменті.</p><p>Қазір полиция қызметкерлері адам өліміне әкелген жол апатының себебі мен мән-жайын анықтап жатыр.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Түркістан облысында шаруалардың 12 мың тоннаға жуық <a href="https://stan.kz/turkistan-oblysynda-sarualardyn-12-myn-tonnaga-zuyq-buylgan-sobi-orten-441677/">буылған шөбі өртеніп кеткені </a>туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Бір дауыс қанша тұрады: Мәслихат сайлауының ақшасы қайдан келіп, қайда кетіп жатыр</title>
                <link>https://stan.kz/bir-dauys-qansa-turady-maslixat-sailauyndagy-mandattyn-quny-qandai-442532/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/bir-dauys-qansa-turady-maslixat-sailauyndagy-mandattyn-quny-qandai-442532/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794997900ae5ac8352dbdcf12229488c2e28589cf_webp.webp"
                        length="64150"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда 29 қарашада кезектен тыс мәслихат сайлауы өтеді. Биыл 228 мәслихаттың 3 447 мандатына 10 971 кандидат таласып жатыр, сайлауды өткізуге республикалық бюджеттен 35,8 млрд теңге бөлінген. Stan.kz редакциясы науқан ақшасын...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="сайлау" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794997900ae5ac8352dbdcf12229488c2e28589cf_webp.webp" style="width: 1434px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Gov.kz</em></figcaption> <h2></h2><h2 data-lfile-container="a35518c1-d493-44a2-83e9-96f57278f9f2" data-pm-slice="1 1 []">Қазақстанда 29 қарашада кезектен тыс мәслихат сайлауы өтеді. Биыл 228 мәслихаттың 3 447 мандатына 10 971 кандидат таласып жатыр, сайлауды өткізуге республикалық бюджеттен 35,8 млрд теңге бөлінген. Stan.kz редакциясы науқан ақшасының қайдан түсіп, қайда жұмсалатынын талдап, 2023 жылғы бір округтің деректерімен бір дауысқа шаққандағы шартты шығынды есептеп көрді. Үгіт әлі жүріп жатқандықтан, 2026 жылғы деректер 18 қарашадағы жағдай бойынша толық емес, ал соңғы сан нақты баға емес, жорамалға сүйенген есеп екенін алдын ала ескертеміз.</h2><h3 style="text-align: center;">Сайлау қаржысы қалай бөлінеді?</h3><p></p><p dir="ltr">Сайлауға қатысты қаржыны үш бөлікке бөліп қарастырған жөн: сайлауды ұйымдастыруға арналған бюджет, кандидаттардың үгіт шығынын өтеу және жеке сайлау қорлары.</p><ul dir="ltr"> <li><strong>Біріншісі — сайлауды ұйымдастыруға арналған жалпы бюджет.</strong> Сайлауды өткізуге бөлінген 35,8 млрд теңге Орталық және жергілікті сайлау комиссияларының жұмысына, учаскелерді жабдықтауға, бюллетень әзірлеуге және басқа да ұйымдастыру жұмыстарына жұмсалады. ОСК мәліметінше, оның шамамен 25,1 млрд теңгесі сайлау комиссиялары мүшелерінің еңбекақысына бағытталады. Бұл қаражат кандидаттардың үгітіне берілмейді.</li> <li><strong>Екіншісі — кандидаттардың кейбір үгіт шығынын өтеу.</strong> 2026 жылғы сайлауда облыстық және республикалық маңызы бар қалалар мәслихатына кандидаттарға 700 мың теңгеге дейін, қалалық мәслихаттарға кандидаттарға 650 мың теңгеге дейін, аудандық мәслихаттарға кандидаттарға 500 мың теңгеге дейін қарастырылған. Аталған сома кандидатқа тікелей берілетін ақша емес, заңда көрсетілген шығынды өтеудің ең жоғары мөлшері.</li> <li><strong>Үшіншісі — жеке сайлау қоры.</strong> Бірмандатты округтен түсетін кандидат жеке қор ашады. Оған кандидаттың өз ақшасы және Қазақстан азаматтары мен ұйымдарының ерікті ақшалай көмегі түседі. Заңда мұндай көмекті “ерікті қайырмалдық” деп атайды.</li> </ul><p dir="ltr">2023 жылы облыстық және республикалық маңызы бар қалалар мәслихатына кандидаттардың кейбір үгіт шығынын өтеу шегі 550 мың теңге болған. 2026 жылы ол 700 мың теңгеге дейін өсті. Айырмасы — 150 мың теңге немесе шамамен 27%. Бұл сома әр кандидатқа міндетті түрде толық беріледі дегенді білдірмейді: ол — өтеуге болатын шығынның ең жоғары мөлшері.</p><p dir="ltr">ОСК қаулысына сәйкес, 700 мың теңгелік өтем мынадай шығындарға арналған:</p><ul dir="ltr"> <li>БАҚ-та сөз сөйлеуге және баспасөзде не интернет-басылымда екі мақала жариялауға — 410 мың теңге (58,5%);</li> <li>көпшілік алдындағы сайлауалды шаралар мен үгіт материалдарына — 180 мың теңге (25,7%);</li> <li>көлік шығынына — 110 мың теңге (15,7%).</li> </ul><p dir="ltr">Қалалық мәслихат кандидаттары үшін осы шығындарға 400 мың, 170 мың және 80 мың теңге; аудандық мәслихат кандидаттары үшін 290 мың, 130 мың және 80 мың теңге қарастырылған.</p><p dir="ltr">Жеке қор мен бюджеттен өтелетін шығын — бірмандатты кандидаттың науқанына қатысты бөлек қаржы көздері. Ал партиялық тізімнің үгіт шығыны партияның сайлау қорынан төленеді.</p><p dir="ltr">Жарияланған өңірлік есептерде Жамбыл облысындағы “Әділет” партиясының қорынан 46,8 млн теңге жұмсалғаны көрсетілген. Қарағанды облысындағы есептер бойынша партиялардың жалпы шығыны 37,2 млн теңге болған: оның 36,5 миллионын “Әділет”, 720 мыңын “Ақ жол” жұмсаған.</p><p dir="ltr">Ал Атырау облысында “Әділет” партиясының қорына 66 млн теңге түскені хабарланған. Оның 15,5 миллионы белгіленген шектен асуына байланысты қайтарылған. Солтүстік Қазақстан облысында 10 қарашадағы есепте “Әділет” партиясының қорына 67,3 млн теңге түскені, ал сол күнге дейін шығын көрсетілмегені жазылған. Демек, қорға түскен ақшаны жұмсалған ақша деп көрсетуге болмайды.</p><p dir="ltr">Партия қорындағы соманы бірмандатты округтегі жеке кандидаттың шығыны деуге болмайды. Партия мен кандидаттың сайлау қорлары бөлек есептеледі.</p><h3 style="text-align: center;">2023 жылғы сайлау: 20 өңірдегі көрініс</h3><p></p><p dir="ltr">Қазақстандағы соңғы жалпыұлттық мәслихат сайлауы 2023 жылғы 19 наурызда өтті. Биылғы сайлау әлі аяқталған жоқ. Кандидаттардың қорытынды қаржы есептері мен дауыс нәтижелері дауыс беруден кейін жарияланады. Сондықтан бірмандатты округтердегі бәсекені салыстыру үшін редакция 2023 жылғы деректерді негізге алды.</p><p dir="ltr">2023 жылы 20 өңірде 334 бірмандатты округ құрылды. Сайлаушылар тізіміне 12 миллионнан астам адам енгізіліп, бірмандатты округтер бойынша 1 451 кандидат тіркелді. Әр округке орта есеппен 4,3 кандидаттан келді. Алматы мен Астанада бір мандатқа жеті-сегіз үміткер таласты.</p><figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="кесте" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795072277072d4f7da8ff152f71eca1667e981229_webp.webp" style="width: 620px; height: 900px;"></figure> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Stan.kz / ЖИ</em></figcaption> </figure><p></p><p dir="ltr"><em>Орташа көрсеткіш өңірдегі сайлаушылардың жалпы санын бірмандатты округтер санына бөлу арқылы есептелді. Бұл әр округтегі сайлаушылардың нақты саны емес, жуық орташа көрсеткіш.</em></p><h3 style="text-align: center;">Астана қаласындағы №17 округ: бір дауысқа шаққандағы шығын</h3><p></p><p dir="ltr">2023 жылғы сайлау нәтижесі мен қаржы есебін салыстыру үшін редакция Астана қаласының №17 округін мысалға алды.</p><p dir="ltr">Округте Жандос Рахмет жеңіске жетіп, 4 294 дауыс жинаған. Астана қаласы әкімдігінің сайтында жарияланған ОСК есебінде оның сайлау қорынан 5 582 902,96 теңге жұмсалғаны көрсетілген. Құжаттағы есептік кезең — 2023 жылғы ақпан айы. Сондықтан бұл соманы бүкіл науқанның шығыны деп санауға болмайды.</p><p dir="ltr">2023 жылы бюджеттен өтелетін 550 мың теңгелік шек толық пайдаланылды деп шартты түрде алсақ, оны жеке қордың көрсетілген шығынына қосқанда жалпы сома 6 132 902,96 теңге болады. Бұл соманы Рахметтің 4 294 дауысына бөлсек, бір дауысқа шаққандағы шартты шығын шамамен <strong>1 428 теңге</strong> шығады.</p><p dir="ltr">Бұл — нақты шығын емес, шартты есеп. Мұнда ақпан айындағы есепте көрсетілген шығын және бюджет өтемінің 550 мың теңгелік шегі толық пайдаланылды деген жорамал алынған. Өтемнің толық төленгенін растайтын дерек жоқ. Сондықтан 1 428 теңгені бір дауысқа шаққандағы нақты шығын немесе мандаттың нақты бағасы деп түсінуге болмайды.</p><h3 style="text-align: center;"></h3><h3 data-path-to-node="6,0" dir="ltr" style="text-align: center;">Жеке қордағы шектер мен донорларға қойылатын талаптар</h3><p data-path-to-node="6,1" dir="ltr">Бірмандатты округте бақ сынайтын кандидаттың жеке қорына түсетін қаражат заңмен қатаң шектелген. 2026 жылы ең төменгі жалақы 85 мың теңге болғандықтан, облыстық және республикалық маңызы бар қала мәслихатының кандидаты қорға өз қалтасынан <b data-index-in-node="239" data-path-to-node="6,1">8,5 млн теңгеге</b> дейін сала алады. Ал азаматтар мен ұйымдардан қабылданатын ерікті көмектің жалпы шегі — <b data-index-in-node="343" data-path-to-node="6,1">17 млн теңге</b> (бір азамат — 850 мың теңгеге дейін, бір ұйым — 2,125 млн теңгеге дейін).</p><p data-path-to-node="6,2" dir="ltr">Аудандық және қалалық мәслихат үміткерлері үшін бұл меже екі есе төмен: жеке қаражат шегі — <b data-index-in-node="92" data-path-to-node="6,2">4,25 млн теңге</b>, сырттан түсетін көмектің жалпы лимиті — <b data-index-in-node="148" data-path-to-node="6,2">8,5 млн теңге</b> (бір азаматтан — 425 мың теңге, бір ұйымнан — 1,275 млн теңге). Дегенмен бұл — заң рұқсат ететін ең жоғары шек қана, қорға осынша сома жиналуы немесе оның түгел жұмсалуы міндетті емес.</p><p data-path-to-node="6,3" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="6,3">Қорға кімдер ақша аудара алмайды?</b> </p><p data-path-to-node="6,3" dir="ltr">Заң бойынша сайлау қорына шетелдік мемлекеттерден, ұйымдар мен азаматтардан, жарғылық капиталында шетелдік үлесі бар қазақстандық компаниялардан, сондай-ақ аты-жөні белгісіз донорлардан қаражат қабылдауға қатаң тыйым салынған. Мемлекеттік органдар мен ұйымдар, қайырымдылық қорлары мен діни бірлестіктер де донор бола алмайды. Сонымен қатар кандидат үгіт шығынын қордан тыс төлей алмайды және тегін қызмет алуына да рұқсат жоқ. Сондықтан отандық кәсіпкердің сайлау қорына ресми түрде ақша аударуы заң бұзушылықты білдірмейді.</p><h3 data-path-to-node="6,4" dir="ltr" style="text-align: center;">Сайлаудан кейін не белгілі болады?</h3><p data-path-to-node="6,5" dir="ltr">Қордағы барлық қаржы арнайы банк шотында сақталып, тек БАҚ пен интернеттегі жарнамаға, кездесулерге, баспа өнімдері мен көлік шығындарына ғана жұмсалады. Интернеттегі жарнама да осы қордан төленуге тиіс, бірақ жарияланған есептерде бұл шығындар көбіне жалпы баптардың ішінде кетіп, жеке жол болып бөлінбеуі мүмкін.</p><p data-path-to-node="6,6" dir="ltr">29 қарашадағы дауыс беру аяқталып, кандидаттар мен партиялар қорытынды қаржы есептерін тапсырған соң ғана науқанның толық картинасы ашылады. Сол кезде кез келген <strong>сайлаушы өз округіндегі жеңімпаздың жинаған дауысы мен жұмсаған нақты қаржысын өзара бөліп, бір дауыстың шығынын дәл есептей алады.</strong> Әзірге басты қорытынды біреу: науқан шығынын дауыс санына бөлу — дауыстың “нарықтық бағасын” емес, үгіт-насихаттың қаржылық ауқымын көрсететін құрал ғана.</p><p>Еске салсақ, Тоқаев 29 қарашада өтетін <a href="https://stan.kz/toqaev-maslixat-sailauyna-daiyndyqty-talqylady-442444/">мәслихат сайлауында</a> кандидаттарға тең жағдай жасау қажет екенін айтты.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>50 миллион теңге сұраған: Ер адам Астанада кәсіпкерді бопсалағаны үшін сотталды</title>
                <link>https://stan.kz/50-million-tenge-suragan-er-adam-astanada-kasipkerge-aqparattyq-qysym-442559/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/50-million-tenge-suragan-er-adam-astanada-kasipkerge-aqparattyq-qysym-442559/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:18:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795066185054850d667c3a0a94d3eb85b77ba4810_webp.webp"
                        length="65310"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Кәсіпкер мен елорданың коммуналдық кәсіпорындары басшыларын атышулы қылмыстық іске қатысы бар деп көрсеткен ер адам 9 жылға сотталды. Ол интернетте көрінеу жалған ақпарат таратып, кәсіпкерге ірі көлемде шығын келтірген</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ақша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795066185054850d667c3a0a94d3eb85b77ba4810_webp.webp" style="width: 1446px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: rudaw.net</em></figcaption> <h2>Кәсіпкер мен елорданың коммуналдық кәсіпорындары басшыларын атышулы қылмыстық іске қатысы бар деп көрсеткен ер адам 9 жылға сотталды. Ол интернетте көрінеу жалған ақпарат таратып, кәсіпкерге ірі көлемде шығын келтірген. Кейін жәбірленушіден бұл мәліметтерді әрі қарай таратпау үшін 50 миллион теңге талап еткен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Сот материалдарына сәйкес, ер адам бірнеше адаммен сөз байласып, интернет-ресурста жалған ақпарат жариялаған. Онда кәсіпкер мен елорданың коммуналдық кәсіпорындары басшыларының қоғамда үлкен резонанс тудырған қылмыстық іс бойынша фигурантпен байланысы бар екені айтылған.</p><p>Алайда бұл мәліметтер шындыққа сәйкес келмеген. Жалған жарияланым салдарынан кәсіпкерге тиесілі тұрғын емес үй-жайды жалға алу шарты бұзылып, ол ірі көлемде материалдық шығынға ұшыраған.</p><p>Бұдан кейін сотталушы кәсіпкерге қысым көрсетуді жалғастырған. Ол жәбірленушінің іскерлік мүдделеріне елеулі зиян келтіруі мүмкін мәліметтерді жинауды және оларды одан әрі таратуды тоқтатуға уәде берген. Алайда бұл үшін кәсіпкерден <strong>50 миллион теңге талап еткен.</strong></p><p>Құқық қорғау органдары ер адамды талап еткен ақшаны алып жатқан жерінде ұстаған.</p><h3>Сот қандай шешім шығарды?</h3><p>Бірінші сатыдағы сот ер адамды <strong>Қылмыстық кодекстің 274-бабының 3-бөлігі (Көрінеу жалған ақпарат тарату) және 194-бабы 4-бөлігінің 2) тармағы (Қорқытып алу) бойынша</strong> кінәлі деп таныды. Сот оны 9 жылға бас бостандығынан айырды.</p><p>Сотталған тарап бұл шешіммен келіспей, апелляциялық сатыға жүгінген. Алайда апелляциялық сот алғашқы үкімді өзгеріссіз қалдырған.</p><p>Кейін сотталушының адвокаты кассациялық шағым түсіріп, қорғауындағы адамның кінәсі толық дәлелденбегенін айтқан. Осыған байланысты сот актілерінің күшін жоюды сұраған.</p><h3>Кассациялық сот неге үкімді өзгертпеді?</h3><p>Кассациялық сот істі қайта қарап, сотталған адамның кінәсі жеткілікті дәлелдермен расталған деген қорытындыға келген.</p><p>Атап айтқанда, сот кәсіпкер мен куәгерлердің айғақтарын, тергеу әрекеті нәтижелерін, сараптама қорытындыларын және ақшаның берілуіне қатысты материалдарды зерттеген. Олардың жиынтығы ер адамның өзге адамдармен бірлесіп жалған ақпарат таратқанын, кәсіпкерге ірі көлемде залал келтіргенін және одан 50 миллион теңге бопсалағанын дәлелдеген.</p><p>Сонымен қатар кассациялық сот дәлелдемелердің заң талаптарына сай алынғанын және зерттелгенін айтты. Істің нәтижесіне әсер етуі мүмкін елеулі процестік заңбұзушылықтар да анықталмаған.</p><p>Сот ер адамның әрекеттері дұрыс сараланғанын, ал тағайындалған жаза қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіп дәрежесіне сай екенін мәлімдеді.</p><p>Осылайша, кассациялық сот адвокаттың шағымын қанағаттандырмай, төменгі соттардың шешімдерін өзгеріссіз қалдырды.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қостанайда <a href="https://stan.kz/qostanaida-17-million-tenge-bopsalagan-eki-er-adam-ustaldy-441693/">17 миллион теңге бопсалаған екі ер адам </a>ұсталғаны туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Біреудің ипотекасына кепілгер болсаңыз, өзіңізге баспана алуға кедергі бола ма</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-ipotekaga-kepilger-boludyn-tauekeli-qandai-442558/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-ipotekaga-kepilger-boludyn-tauekeli-qandai-442558/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:11:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795065451c430744321d17d874ae0d638be306c47_webp.webp"
                        length="67078"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Жақын адамыңыздың баспана алуына көмектесу үшін кепілгер болуға келістіңіз делік. Алайда ипотека бірнеше жылға рәсімделетінін ескерсек, бұл шешімнің салдары да ұзаққа созылуы мүмкін. Қарыз алушы төлем жасамай қалса, банк кепілгерд...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="Гарант" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795065451c430744321d17d874ae0d638be306c47_webp.webp" style="width: 1761px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: info.homsters.kz</em></figcaption> </figure><h2>Жақын адамыңыздың баспана алуына көмектесу үшін кепілгер болуға келістіңіз делік. Алайда ипотека бірнеше жылға рәсімделетінін ескерсек, бұл шешімнің салдары да ұзаққа созылуы мүмкін. Қарыз алушы төлем жасамай қалса, банк кепілгерден ақшаны талап ете ала ма? Мұндай міндеттеме адамның өзіне ипотека рәсімдеуге кедергі келтіре ме? Stan.kz кепілгер болудың қаржылық тәуекелдерін және Қазақстан заңнамасында қарастырылған жауапкершілік тәртібін зерттеді.</h2><p data-pm-slice="1 1 []"></p><h3 data-pm-slice="1 1 []" style="text-align: center;">Біреудің қарызы үшін өзіңіз жауап беруіңіз мүмкін</h3><p>Ипотека рәсімдегенде банктер<strong> қарыз алушының төлем қабілетін бағалайды. </strong>Егер адамның табысы жеткіліксіз болса немесе банк қосымша қамтамасыз етуді қажет деп тапса, кепілдік немесе <strong>кепіл болушылық</strong> сияқты құралдар қолданылуы мүмкін.</p><p>Бұл жағдайда басқа адам <strong>қарыз алушының міндеттемесін орындауына жауапкершілік алады. </strong>Бірақ кепілгер ипотекаға алынған үйдің ортақ иесі болмайды. Оның міндеті – жылжымайтын мүлікке үлес алу емес, кредит шарты бойынша міндеттеменің орындалуын қамтамасыз ету.</p><p>Азаматтық кодекстің 329-бабында кепілдік берушінің басқа адамның міндеттемесі үшін толық немесе ішінара жауап бере алатыны көрсетілген.</p><p>Ал 332-бапта кепілдік беруші мен кепіл болушының жауапкершілік көлемі ажыратылған. Кепілдік беруші, егер шартта өзгеше көзделмесе, борышкермен бірдей көлемде жауап береді. Бұған негізгі қарыз, сыйақы, айыпақы және қарызды өндіріп алуға байланысты сот шығындары кіруі мүмкін.</p><p>Кепіл болушы болса, шартта көрсетілген сома шегінде жауап береді. Егер оның жауапкершілігі қосалқы сипатта болса, кредитор алдымен негізгі борышкерден қарызды өндіруге ақылға қонымды шаралар қолдануға тиіс.</p><p>Сондықтан кепілгер болуға келіскенде құжаттың атауына ғана емес, <strong>жауапкершіліктің нақты көлеміне де назар аудару </strong>қажет.</p><h3 style="text-align: center;">Кепілгердің өзі ипотека рәсімдей ала ма?</h3><p>Басқа адамның ипотекасына <strong>кепілгер болған азаматтың өзіне баспана сатып алуға заң жүзінде тыйым салынбайды</strong>. Бірақ <strong>жаңа несие рәсімдегенде оның қаржылық жағдайы қайта бағаланады.</strong></p><p>Банктер қарыз алушының ресми табысын, қолданыстағы кредиттерін, ай сайынғы төлемдерін және жалпы борыштық жүктемесін ескереді. Егер табысы барлық міндеттемені өтеуге жеткіліксіз болса, несие мақұлданбауы мүмкін.</p><p>Мұнда кепілгер мен қоса қарыз алушының жағдайын шатастырмау керек.</p><p>Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің түсіндіруінше, қоса қарыз алушының табысы кредит сомасын есептеу кезінде ескеріледі. Ол негізгі қарыз алушымен бірге міндеттемені өтеуге жауап береді. Ал кепілдік берушінің міндеті шарттағы жауапкершілікке байланысты туындайды.</p><p>Демек, басқа адамның ипотекасына кепілгер болғаны үшін азаматтың өзіне жаңа ипотека берілмейді деуге болмайды. Бірақ банк оның барлық қаржылық міндеттемесін және тәуекелдерін бағалауы мүмкін. Сондықтан өз баспанасын сатып алуды жоспарлап жүрген адам үшін бұл мәселені алдын ала анықтап алған жөн.</p><h3 style="text-align: center;">Қарыз алушы төлем жасамаса, кепілгерге не болады?</h3><p>Мәселен, азамат 25 миллион теңге ипотека рәсімдеп, оған басқа адам кепілдік берді делік. Бірнеше жылдан кейін негізгі қарыз алушы табысынан айырылып, төлем жасауды тоқтатты.</p><p>Мұндай жағдайда банк кепілдік немесе кепіл болушылық шартына сәйкес кепілгерге талап қоя алады. Оның қанша ақша төлеуге міндетті болатыны шарттағы жауапкершілік көлеміне байланысты.</p><p>Егер кепілдік беруші қарызды негізгі борышкердің орнына өтесе, ол ақшаны кейін борышкерден қайтаруды талап етуге құқылы. Бұл құқық Азаматтық кодекстің 334-бабында қарастырылған.</p><p>Алайда бұл кепілгердің ақшасын бірден және еш қиындықсыз қайтара алатынын білдірмейді. Егер негізгі қарыз алушы ақшаны қайтармаса, кепілгер сотқа жүгінуге мәжбүр болуы мүмкін.</p><p>Сондай-ақ кепілгердің мүлкіне немесе банктік шоттарына өндіріп алу шаралары бірден қолданылады деп айтуға болмайды. Мұндай әрекеттер заңда белгіленген тәртіппен, тиісті негіздер болған жағдайда жүзеге асырылады.</p><h3 style="text-align: center;">Кепілгер міндеттемеден қашан босатылады?</h3><p>Кепілгер болуға келіскен адам бұл жауапкершіліктен кез келген уақытта өз еркімен бас тарта алмайды. Оның міндеттемесі заңда және шартта көрсетілген негіздер бойынша тоқтатылады.</p><p>Азаматтық кодекстің 336-бабына сәйкес, кепілдік пен кепіл болушылық өздері қамтамасыз еткен негізгі міндеттеме тоқтаған кезде де тоқтайды. Сондай-ақ шартта көзделген басқа жағдайлар болуы мүмкін.</p><p>Мысалы, <strong>ипотека толық өтелсе,</strong> оны қамтамасыз еткен кепілдік міндеттемесі де тоқтайды. Ал негізгі міндеттеме кепілгердің келісімінсіз өзгеріп, оның жауапкершілігін арттырса немесе басқа жағымсыз салдарға әкелсе, заңда көрсетілген жағдайларда кепілдік тоқтатылуы мүмкін.</p><p>Сондықтан ипотека алты немесе он жыл бұрын рәсімделгеніне қарап, кепілгердің міндеттемесі автоматты түрде аяқталды деп есептеуге болмайды. Оның күшінде екенін шарт пен міндеттеменің қазіргі жағдайына қарап анықтау қажет.</p><h3 style="text-align: center;">Кепілгер болуға келіспес бұрын нені тексеру керек?</h3><p>Біреудің ипотекасына кепілгер болу – жай ғана жақын адамға көмектесу емес, <strong>қаржылық жауапкершілік алу. </strong>Сондықтан қол қоймас бұрын мына мәселелерге назар аударған жөн:</p> <li> <p><strong>Шарттың түрін анықтаңыз.</strong> Кепілдік беруші ретінде ме, әлде кепіл болушы ретінде ме жауап беретініңізді біліңіз.</p> </li> <li> <p><strong>Жауапкершілік көлемін тексеріңіз.</strong> Негізгі қарыздан бөлек сыйақы, айыпақы және сот шығындары кіре ме?</p> </li> <li> <p><strong>Қарыз алушының төлем қабілетін бағалаңыз.</strong> Оның табысы мен тұрақты шығындары ипотеканы өтеуге жете ме?</p> </li> <li> <p><strong>Өз қаржылық жоспарыңызды ескеріңіз.</strong> Алдағы уақытта өзіңіз ипотека немесе басқа несие алуды жоспарласаңыз, ықтимал салдарын анықтаңыз.</p> </li> <li> <p><strong>Міндеттеменің аяқталу тәртібін біліңіз.</strong> Қандай жағдайда кепілгерліктен босатылатыныңызды шарттан қараңыз.</p> </li> <p>Біреуге баспана алуға көмектесу жақсы ниеттен туындауы мүмкін. Бірақ ипотека бірнеше жылға созылатындықтан, кепілгерлікке келісу де ұзақ мерзімді қаржылық шешім екенін ұмытпаған жөн.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін біз қаржы сарапшысымен бірге “<a href="https://stan.kz/paterdi-qazir-algan-tiimdi-me-alde-aqsa-zinagan-durys-pa-qazaqstandagy-442201/">Қазақстанда пәтерді ипотекаға алған тиімді ме, әлде ақша жинап алған тиімді ме</a>” деген сауалға жауап іздеп көрдік.</p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда алдағы үш күнде жаңбыр мен қар жауып, көктайғақ болады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-aldagy-us-kunde-zanbyr-men-qar-zauyp-koktaigaq-bolady-442557/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-aldagy-us-kunde-zanbyr-men-qar-zauyp-koktaigaq-bolady-442557/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:01:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950648731955ed8b1c1d278a0f55f1ccedb42407_webp.webp"
                        length="67370"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алдағы үш күнде Қазақстанның басым бөлігінде ауа райы тұрақсыз болады. Синоптиктердің болжамынша, ел аумағына солтүстік-батыс циклоны әсер етіп, жаңбыр мен қар жауады. Солтүстік өңірлерде көктайғақ болуы мүмкін. Бұл туралы Stan.kz...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ауа райы (4)" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950648731955ed8b1c1d278a0f55f1ccedb42407_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Алдағы үш күнде Қазақстанның басым бөлігінде ауа райы тұрақсыз болады. Синоптиктердің болжамынша, ел аумағына солтүстік-батыс циклоны әсер етіп, жаңбыр мен қар жауады. Солтүстік өңірлерде көктайғақ болуы мүмкін. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p>Циклонның әсері алдымен елдің батысында байқалады. Кейін тұрақсыз ауа райы солтүстік-батыс және солтүстік аймақтарға таралады. Ал Қазақстанның шығыс өңірінде жауын-шашын күтілмейді.</p><p>Елдің басым бөлігінде жаңбыр мен қар жауады. Солтүстік өңірлерде көктайғақ болады. Сонымен қатар республика бойынша жел күшейіп, түнгі және таңғы уақытта кей жерлерде тұман түседі.</p><p>Ауа температурасына келсек, батыс өңірлерде біртіндеп жылынады. Түнде ауа температурасы бастапқы −2…+5 градустан +1…+10 градусқа дейін жоғарылайды. Күндіз +2…+10 градустан +5…+10 градусқа дейін көтеріледі.</p><p>Солтүстік-батыс, солтүстік, орталық және шығыс өңірлерде түнгі температура −3…−13 градус аралығында сақталады. Ал күндіз ауа температурасы 0…+5 градустан +5…+10 градусқа дейін жоғарылайды.</p><p>Оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтарда алдағы үш күнде ауа температурасы айтарлықтай өзгермейді.</p><p>Бұған дейін Қазақстанның <a href="https://stan.kz/qazaqstannyn-17-onirinde-tuman-tusip-birnese-oblysta-koktaigaq-bolady-442396/">17 өңірінде тұман түсіп, бірнеше облыста көктайғақ</a> болатыны туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Астанада жүрегі оң жақта орналасқан әйелге күрделі ота жасалды</title>
                <link>https://stan.kz/astanada-iski-agzalary-kerisinse-ornalasqan-aielge-kurdeli-ota-zasaldy-442556/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/astanada-iski-agzalary-kerisinse-ornalasqan-aielge-kurdeli-ota-zasaldy-442556/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 09:31:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179506310280fefd1eff401c1b2bd90664dbf2b37e_webp.webp"
                        length="107494"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Астаналық дәрігерлер ішкі ағзалары әдеттегіден керісінше орналасқан әйелге күрделі жүрек отасын жасады. Науқас жүктіліктің соңғы айларында денсаулығына байланысты қиындықтарға тап болған</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ота" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179506310280fefd1eff401c1b2bd90664dbf2b37e_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ncvb.kz</em></figcaption> <h2>Астаналық дәрігерлер ішкі ағзалары әдеттегіден керісінше орналасқан әйелге күрделі жүрек отасын жасады. Науқас жүктіліктің соңғы айларында денсаулығына байланысты қиындықтарға тап болған. Сәбиін босанғаннан 40 күн өткен соң оған шұғыл түрде жүрегіне ота жасау қажет болған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Астаналық Гүлжан Фазылованың жүрегіне қатысты мәселе жүктілік кезінде анықталған. Тексеру барысында оның жүрегі адамдардың басым бөлігіндегідей сол жақта емес, оң жақта орналасқаны белгілі болды.</p><p>Былтыр қыркүйекте жүктіліктің 30-аптасында медициналық көрсетілімдерге байланысты әйелге кесарь тілігі жасалған. Босанған соң шамамен 40 күн өткенде оған жүрегіне ота жасау қажет болған.</p><p>Дәрігерлер науқастың жүрек қақпақшаларының бірі қатты тарылғанын анықтаған. Салдарынан қан айналымы қиындаған. Осыған байланысты мамандар зақымданған қақпақшаны биологиялық протезбен алмастыру туралы шешім қабылдаған.</p><p>Үш сағатқа созылған отаны №2 қалалық көпбейінді аурухананың жүрек-қан тамырлары хирургиясы бөлімінің меңгерушісі Алексей Смоленский бастаған мамандар тобы жасаған.</p><p>Операцияның күрделілігі науқастың жүрегі мен басқа да ішкі ағзаларының әдеттегіден өзгеше орналасуымен байланысты болды.</p><p>Дәрігердің айтуынша, мұндай жағдай оның тәжірибесінде алғаш рет кездескен. Сондықтан хирургтер отаға алдын ала мұқият дайындалған.</p><p>“Әріптестерімнің қолдауының арқасында операцияға алдын ала дайындалдық. Жүректің компьютерлік томографиясын қарап, негізгі қан тамырларының орналасуын тексердік. Жүректің анатомиялық құрылымын да егжей-тегжейлі зерттедік”, – деді жүрек-қан тамырлары хирургі Алексей Смоленский.</p><p>Маманның мәліметінше, митральды қақпақшаны алмастыру операциясы сәтті өткен. Отадан кейінгі тексеру барысында әйелдің жүрегі қалыпты жиырылатыны, ал орнатылған протездің дұрыс жұмыс істеп тұрғаны анықталған.</p><p>Ем қабылдап, жағдайы тұрақталған Гүлжан Фазылова ауруханадан үйіне шығарылмақ. Енді ол сәбиі мен отбасына оралып, ана міндетіне кірісе алады.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін күніне төрт құты энергетикалық сусын ішкен <a href="https://stan.kz/kunine-4-energetikalyq-susyn-isken-almatylyqqa-sugyl-ota-zasaldy-441455/">қазақстандық ота үстелінен бір-ақ шыққаны</a> туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>190,4 миллион доллар: Ван Гогтің картинасы аукционда рекордтық бағаға сатылды</title>
                <link>https://stan.kz/van-gogtin-kartinasy-aukcionda-rekordtyq-1904-million-dollarga-satyldy-442555/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/van-gogtin-kartinasy-aukcionda-rekordtyq-1904-million-dollarga-satyldy-442555/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 09:24:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Танымал тұлғалар</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950625700a5862ea61f76ce5c447617b0858b28a_webp.webp"
                        length="89194"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Нидерланд суретшісі Винсент Ван Гогтің &quot;Гүлдеген каштан ағаштары&quot; (Châtaigniers en fleurs) картинасы Нью-Йоркте Sotheby&#039;s аукционында 190,4 миллион долларға сатылды. Бұл – Sotheby&#039;s тарихындағы бағасы бойынша екінші орында тұрған...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Цветущие каштаны" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950625700a5862ea61f76ce5c447617b0858b28a_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: AFP via Getty Images</em></figcaption> <h3>Нидерланд суретшісі Винсент Ван Гогтің "Гүлдеген каштан ағаштары" (Châtaigniers en fleurs) картинасы Нью-Йоркте Sotheby's аукционында 190,4 миллион долларға сатылды. Бұл – Sotheby's тарихындағы бағасы бойынша екінші орында тұрған өнер туындысы. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.bbc.com/russian/articles/c6ly57q8wxkpo">BBC</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Аукциондағы ең қымбат өнер туындысы жөніндегі рекорд әлі де Густав Климттің "Элизабет Ледерердің портретіне" тиесілі. Ол бір жыл бұрын 236,4 миллион долларға сатылған.</p><p>Ал Ван Гогтің осыған дейін ең қымбат сатылған картинасы "Кипаристер арасындағы бидай алқабы" болған. Оның құны 2022 жылы 117,2 миллион доллар болған.</p><p>Жалпы, аукциондарда немесе жеке мәмілелер арқылы ресми түрде сатылған ең қымбат өнер туындыларының тізімінде "Гүлдеген каштан ағаштары" картинасы тоғызыншы орынға жайғасты. Бірінші орында авторы Леонардо да Винчи болуы мүмкін деп саналатын "Әлем құтқарушысы" (Salvator Mundi) картинасы тұр. Ол 2017 жылы Christie's аукционында ресейлік миллиардер Дмитрий Рыболовлевке 450 миллион долларға сатылған.</p><p>Ван Гог “Гүлдеген каштан ағаштары” картинасын 1890 жылы Париж маңындағы Овер-сюр-Уаз ауылында салған. Суретші өмірінің соңғы екі айын дәл осы жерде өткізген. Картина марқұм аргентиналық меценаттар Карлос Блакье мен оның жұбайы Нелли Арьета жинаған әйгілі Блакье-Арьета топтамасындағы 12 туындының бірі болған.</p><p>Аукцион алдында осы топтамадағы картиналар Лондон, Париж, Тайбэй, Гонконг және Нью-Йоркте көрмеге қойылған. Оларды тамашалауға 30 мыңға жуық адам келген.</p><p>Алайда картина сатылымға шығар алдында оның айналасында құқықтық дау туындаған. Sotheby's аукцион үйі сауда басталуына бірнеше сағат қалғанда ғана картинаны сатуға болатынын хабарлаған. Бұған Блакье мен Арьета мұрагерлері және неміс еврейі, белгілі баспагер Самуэль Фишердің ұрпақтары арасындағы дау себеп болған.</p><p>Фишердің мұрагерлерінің адвокаты олардың отбасы картинаны нацистік қуғын-сүргін салдарынан сатуға мәжбүр болғанын мәлімдеген. Оның айтуынша, отбасының баспасы нацистік режим кезінде ауыр қаржылық шығынға ұшырағандықтан, 1936 жылы картинаны Амстердамда сатуға тура келген.</p><p>Алайда аукцион алдындағы сәрсенбі күні Sotheby's екі отбасының өзара келісімге келгенін хабарлады.</p>“Картинаның нацистік кезеңдегі күрделі тарихын және Фишер отбасының Холокост кезінде көрген азабын ескере отырып, екі отбасы өзара тиімді шешімге келді. Осы келісімге сәйкес туынды сатылымға шығарылады”, – делінген аукцион үйінің хабарламасында.<p>1936 жылдан кейін картина Блакье мен Арьетаның қолына өткенге дейін тағы бес адамның меншігінде болған. Ал аргентиналық меценаттар оны 1975 жылы сатып алған.</p><p>Бұған дейін Италияда мұражайдан танымал суретшілердің картиналарын ұрлап кеткені туралы жазған едік. </p><p>Ұрланған туындылар қатарында Пьер Огюст Ренуардың “Балықтар”, Поль Сезаннның “Шиелер салынған натюрморт” және Анри Матисстің “Террасадағы одалиска” атты еңбектері бар. Полицияның хабарлауынша, <a href="https://stan.kz/kyni-birneshe-million-euro-italiyada-muzeyden-tanimal-s-432267/">қылмысты төрт адам жасаған</a>. Бетперде киген күдіктілер кіреберіс есікті бұзып, бірінші қабаттағы залдардың біріне кіріп, мұражай бақшасы арқылы қашып кеткен.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық зейнеткер үйінде 400-ге жуық жәдігері бар мұражай ашқан</title>
                <link>https://stan.kz/atyrau-oblysynyn-turgyny-uiinen-400-ge-zuyq-zadigeri-bar-murazai-asqan-442554/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrau-oblysynyn-turgyny-uiinen-400-ge-zuyq-zadigeri-bar-murazai-asqan-442554/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 08:39:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179505996647490b1c56314cbde6757ca04bd97faf_webp.webp"
                        length="92778"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Атырау облысы Құрманғазы ауданында тұратын зейнеткер үйінен шағын мұражай ашқан. Ғалымжан Мұқашевтың бірнеше жылдан бері жинаған көне бұйымдарының саны бүгінде 400-ге жуықтаған</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="мұражай" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179505996647490b1c56314cbde6757ca04bd97faf_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Атырау облысы Құрманғазы ауданында тұратын зейнеткер үйінен шағын мұражай ашқан. Ғалымжан Мұқашевтың бірнеше жылдан бері жинаған көне бұйымдарының саны бүгінде 400-ге жуықтаған. Олардың арасында өткен ғасырдың 50–70-жылдарына тиесілі тұрмыстық заттар, алғашқы фотоаппараттар, ескі радио мен теледидарлар, ұлттық мұраға жататын жәдігерлер бар. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі<a href="https://www.youtube.com/watch?v=RulvOu9C8oY"> “Информбюро</a>” бағдарламасына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><p>Коллекционердің көне дүниелерге қызығушылығы анасына тиесілі бұйымнан басталған. Кейін ол отбасы мен туған-туыстарынан қалған заттарды жинап, уақыт өте келе жеке мұражайын жасаған.</p><p>Мұнда мал сүйегінен жасалған көне ұршық, ғасырдан астам тарихы бар тас диірмен, 1956 жылы шығарылған шамдар мен Қазақстанның алғашқы теңге үлгілері сақталған. Сонымен қатар әкесі мен анасы тұтынған тұрмыстық бұйымдар да көпшілік назарына ұсынылған.</p>“Тас диірмен бар, оның тарихы 100 жылдан асады. 1956 жылы шыққан шамдар және басқа да көне жәдігерлер сақталған. Әкемнің тұтынған заттары да осында. Әкем – Ұлы Отан соғысының ардагері. Анамның да қолданған бұйымдары бар. Мұражайды ата-бабадан қалған мұра кейінгі ұрпаққа жетсін деген ниетпен аштым. Немерелерім де бұл дүниелерге қызығушылық танытады”, – деді Ғалымжан Мұқашев. <p>Мұражай қорында ескі теледидарлар, радиоқабылдағыштар, сағаттар мен музыкалық аспаптардың бірнеше түрі бар. Бұдан бөлек, алғашқы фотоаппараттар мен түрлі үлгідегі шамдарды да кездестіруге болады.</p><p>Ғалымжан Мұқашевтің бастамасына өзге тұрғындар да қолдау білдіріп келеді. Мәселен, Атырау қаласының тұрғыны Эдуард Ильясов әкесінен қалған ескі радио мен күйтабақтарды мұражай қорына тапсырған.</p>“Үлесімді қосып, әкемнен қалған заттарды тапсырдым. Олардың қатарында ескі радио мен күйтабақтар бар. Мұндай бастаманың өскелең ұрпаққа берері мол деп ойлаймын. Еліміздің әр өңірінен, соның ішінде Ақтөбе, Астана, Алматыдан қонақтар келгенде көрсететін құнды орынға айналғаны қуантады”, – деді Эдуард Ильясов. <p>Қазір коллекционердің үйіндегі мұражайды тамашалауға келетіндер қатары артып келеді. Ғалымжан Мұқашев үшін әрбір жәдігердің орны бөлек. Өйткені олардың әрқайсысы белгілі бір кезеңнің тарихын, отбасының естелігін сақтап қалған. Ол жинаған дүниелерін көзінің қарашығындай сақтап, келер ұрпаққа мұра етіп қалдыруды көздейді.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін қазақстандық қажылар Сауд Арабиясындағы <a href="https://stan.kz/qazaqstandyq-qazylar-saud-arabiiasyndagy-paigambar-murazaiyna-kiruge-z-433951/">Пайғамбар мұражайына кіруге жеңілдіктер </a>ала алатыны туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ақтөбеде спиртке су қосып, оны арақ деп сатқан ер адам жазадан құтылып кетті</title>
                <link>https://stan.kz/aqtobede-er-adam-spirtke-su-qosyp-zalgan-araqty-tupnusqa-dep-satqan-442553/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtobede-er-adam-spirtke-su-qosyp-zalgan-araqty-tupnusqa-dep-satqan-442553/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 08:24:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179505920007f55cea39ccb1fb1bb0e184e76303c3_webp.webp"
                        length="112546"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтөбеде 46 жастағы ер адам спиртті сумен араластырып, танымал брендтердің арағы ретінде сатып келген. Жеке компанияда жүргізуші болып жұмыс істейтін азамат таныстарының кеңесіне еріп, қолдан алкоголь жасап сатуды табыс көзіне айн...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="арақ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179505920007f55cea39ccb1fb1bb0e184e76303c3_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGPT арқылы жасалды</em></figcaption> <h2>Ақтөбеде 46 жастағы ер адам спиртті сумен араластырып, танымал брендтердің арағы ретінде сатып келген. Жеке компанияда жүргізуші болып жұмыс істейтін азамат таныстарының кеңесіне еріп, қолдан алкоголь жасап сатуды табыс көзіне айналдырмақ болған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ол таза спирт сатып алып, оған сүзгіден өткізілген су қосқан. Дайын қоспаны танымал арақ брендтерінің атауы жазылған жапсырмалары бар бөтелкелерге құйған. Сонымен қатар  белгісіз біреуден жалған акциз маркаларын сатып алып, оларды бөтелкелерге жапсырған.</p><p>Ер адам қолдан жасаған арақты көтерме саудамен өткізген. Бұл заңсыз кәсіппен 2026 жылдың қаңтарынан қыркүйегіне дейін айналысқан. Құқық қорғау органдарының қызметкерлері сатып алушы кейпіне еніп, одан жалған арақ сатып алған. Осыдан кейін ер адам ұсталды.</p><p>Іс сотқа жеткенімен, ер адам қылмыстық жауапкершіліктен босатылды. Ол мемлекетке келтірілген 148 мың теңге шығынды толық өтеп, кінәсін мойындап, өкінген. Сонымен қатар бұған дейін қылмыстық жауапкершілікке тартылмағаны ескерілген.</p><p>Осы мән-жайларды назарға алған сот оны қылмыстық жауапкершіліктен босату туралы шешім қабылдады. Ал тәркіленген спирт пен жалған арақ құйылған бөтелкелер сот үкімімен жойылады.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Ақтөбе тұрғыны<a href="https://stan.kz/aktobe-tyrgini-koldan-zhasalgan-alkogoldi-barlar-men-ka-429929/"> су қосылған спиртті бренд сусын деп сатып,</a> адамдарды алдағаны туралы жазған едік. Ал ойын-сауық мекемелерінің иелері түпнұсқа арақты бар болғаны 1 000 теңгеге сатып алып жүрміз деп ойлаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қостанайда Ақтаудағы ұшақ апатынан қаза тапқан марқұмның зиратын тонап кеткен</title>
                <link>https://stan.kz/qostanaida-aqtaudagy-usaq-apatynan-qaza-tapqan-marqumyn-ziratyn-tonap-442552/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qostanaida-aqtaudagy-usaq-apatynan-qaza-tapqan-marqumyn-ziratyn-tonap-442552/</guid>
                <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 08:14:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795058911cf008882173719a183469dc0decbad9b_webp.webp"
                        length="78034"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қостанайда Ақтау маңындағы ұшақ апатынан қаза тапқан қыздың зиратына орнатылған бейнебақылау камерасын белгісіз біреулер ұрлап кеткен. Марқұмның туыстары қабірді бұзақылардан қорғау үшін камера орнатқан. Алайда бұл да оларға кедер...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="зират тонау Ақтау ұшақ апаты" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795058911cf008882173719a183469dc0decbad9b_webp.webp" style="width: 967px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Қостанайда Ақтау маңындағы ұшақ апатынан қаза тапқан қыздың зиратына орнатылған бейнебақылау камерасын белгісіз біреулер ұрлап кеткен. Марқұмның туыстары қабірді бұзақылардан қорғау үшін камера орнатқан. Алайда бұл да оларға кедергі болмаған. Енді отбасы биліктен зират аумағын ретке келтіріп, күзет ұйымдастыруды талап етіп отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі 31-арнаның <a href="https://www.youtube.com/watch?v=qeNhzNXSX0I&list=PLFV0mSIg8hWM&index=4">“Информбюро”</a> бағдарламасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Ақтау маңындағы ұшақ апатынан қаза тапқан Салимат Джутаева Қостанайда жерленген. Марқұмның анасы зираттағы ұрлық мәселесіне назар аударту үшін екінші рет журналистерге жүгінген.</p><p>Бұл жолы белгісіз біреулер қызының зиратына жақын маңда орнатылған бейнебақылау камерасын ұрлап кеткен. Туыстары камераны қабірді бұзақылардан қорғау үшін өз қаражатына орнатқан.</p><p>Марқұмның анасы Ұлтуған Джутаеваның айтуынша, камераны зиратты тонаушылардан қорғап, олардың жолын кесу үшін қойған. Алайда ұрылар құрылғыны тіреуішінен жұлып алып кеткен.</p>“Біз бұл жерді қорғау үшін бейнекамера орнатуды жөн көрдік. Ол мародерлерді қорқытады деп ойладық. Бірақ олай болмады. Камераны тіреуішінен жұлып, түгелімен алып кеткен. Жақсы болғаны, полиция күдіктіні ұстады. Оның көзіне қарап, мұны не үшін істегенін сұрағым келеді. Бұл жерде ешқандай қорғаныс жоқ. Қоршау да жоқ. Адамдар ештеңеден тайынбайтын болған”, – деді ол.<p>Камера зиратта бұған дейін болған кезекті ұрлықтан кейін орнатылған. Белгісіз біреулер марқұмның анасы қызының қабірінің жанына отырғызған бұталарды қазып алып кеткен. Бұған дейін зираттан бірнеше рет тірі гүлдер де жоғалған. Тіпті бірде қаскөйлер мәрмәр орындықты алып кетуге әрекеттенген. Алайда туыстары мұны дер кезінде байқап қалған.</p><p>Зираттағы жағдаймен өз күшімен күресуден шаршаған отбасы бейнебақылау камерасын орнатуға шешім қабылдаған.</p>"Өз қаражатымызға баған орнатып, күн батареясымен жұмыс істейтін камера қойдық. Бірақ оны да ұрлап кетті. Мұнда ешқандай бақылау жоқ", – деді марқұмның ағасы Руслан Джутаев.<p>Қостанай облысы полиция департаментінің криминалдық полиция басқармасының аға жедел уәкілі Айри Темиргалиева полиция қызметкерлері бұл іске қатысы болуы мүмкін адамды анықтағанын хабарлады.</p>"Полиция қызметкерлері аталған құқық бұзушылыққа қатысы болуы мүмкін адамды анықтады. Қазір оқиғаның барлық мән-жайын анықтауға бағытталған қажетті тергеу шаралары жүргізіліп жатыр", – деді ол.<p>Ал Қостанай ауданының әкімдігі зиратты абаттандыруға бюджетте қаражат қарастырылмағанын мәлімдеді. Аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімінің басшысы Денис Петрухноның айтуынша, аудандық және облыстық бюджеттен қаржы бөлу туралы өтінім берілген. Алайда әзірге ол мақұлданбаған.</p>"Аудандық және облыстық бюджеттен қаржыландыруға өтінім берілді. Қазіргі өтінімдер мақұлданған жоқ. Енді 2027 жылға арналған бюджеттік өтінімді қайта дайындау мәселесімен айналысамыз", – деді ол.<p>Айта кетейік, өткен жылы депутаттар елдегі зираттардың жағдайын ретке келтіру мәселесін көтерген. Олар Үкіметке зираттардың тек мемлекеттік меншік нысандары ретіндегі мәртебесін заңнамалық деңгейде бекітуді ұсынған. Сондай-ақ зираттарды күтіп-ұстаумен және жерлеу қызметтерін көрсетумен айналысатын мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру және сату жөніндегі кешенді жоспардан шығаруды сұраған.</p><p>Бұған дейін Қарағанды облысында <a href="https://stan.kz/karagandi-oblisinda-eki-otbasi-bir-molani-bolise-almay-430604/">екі отбасы бір моланы бөлісе алмай жүргені</a> туралы жаған едік. Айгүл Жамиленова 2024 жылы қарашада Бұқар жырау ауданы, Құрылыс ауылындағы мұсылман зиратында анасын жерлеген. Қабір қазуға орынды зират күзетшісі мен жеке кәсіпкер берген. Ол қабірді қазып, оның жөндеу жұмыстарына 160 мың теңге ақша алған. Жазда Айгүл мен күйеуі мазар салуға келгенде, ол жерде бөтен адамның аты-жөні жазылып, зират қоршалып тұрған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Атырау облысында оқушының аяқ киімінен ине табылған: Ата-анасы дабыл қақты</title>
                <link>https://stan.kz/atyrau-oblysynda-oqusynyn-aiaqkiiminen-ine-tabylgan-ata-anasy-dabyl-qa-442551/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrau-oblysynda-oqusynyn-aiaqkiiminen-ine-tabylgan-ata-anasy-dabyl-qa-442551/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 22:54:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950222274a49e26ed528ab800e1c80af8bf4b91e_webp.webp"
                        length="74144"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Әлеуметтік желіде Атырау облысы Құлсары қаласында 8-сынып оқушысының аяқ киіміне біреу ине салып кеткені туралы ақпарат тарады. Осыған байланысты №1 мектеп әкімшілігі тексеру жүргізіп, бейнебақылау камераларының жазбаларын зерделе...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="бауын байлаған бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950222274a49e26ed528ab800e1c80af8bf4b91e_webp.webp" style="width: 1421px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: depositphotos.com</em></figcaption> <h2>Әлеуметтік желіде Атырау облысы Құлсары қаласында 8-сынып оқушысының аяқ киіміне біреу ине салып кеткені туралы ақпарат тарады. Осыған байланысты №1 мектеп әкімшілігі тексеру жүргізіп, бейнебақылау камераларының жазбаларын зерделеген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Оқиға туралы оқушының әжесі Самал Балабаева әлеуметтік желіде хабарлаған. Оның айтуынша, немересінің аяқ киімінен ине табылған. Алайда бөгде заттың аяқ киімге кім және қандай жағдайда салғаны әзірге белгісіз.</p><p>Жылыой аудандық білім бөлімінің мәліметінше, мектеп әкімшілігі 16 қарашадағы бейнебақылау камераларының жазбаларын қарап, сол күні сабақ өткізген мұғалімдер мен сынып жетекшісінен түсініктеме алған.</p>"Тексеру нәтижесінде оқушының аяқ киімін ауыстырғаны немесе оның аяқ киіміне бөгде зат салынғаны туралы дәлелдер анықталған жоқ", – деп хабарлады аудандық білім бөлімі.<p>Мұғалімдердің айтуынша, оқушының мектепте басқа балалармен жанжалдаспаған. Ол сыныптастарымен жақсы араласады, мектептегі іс-шараларға қатысады және сабақтан себепсіз қалмайды.</p><p>Сонымен қатар оқушының ата-анасы мән-жайды анықтау үшін мектепке шақырылған. Білім бөлімінің өкілдері оларға жалған аккаунттан жарияланған жазбаның авторын анықтау мақсатында құзырлы органдарға жүгіну тәртібін түсіндірген.</p><p>Қазір жағдай Жылыой аудандық білім бөлімінің бақылауында.</p><h2>Еске салсақ, Атыраудағы мектептердің бірінде эвакуация кезінде <a href="https://stan.kz/atyraudagy-mektepte-oqu-zattygu-kezinde-balalar-birin-birip-taptap-zar-442523/">оқушылар бір-бірін итеріп, бірнеше бала жарақат</a> алды. Оқиға 17 қарашада болған. </h2></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық әйел TikTok-тағы тікелей эфирі үшін психикалық орталыққа жатқызылды (видео)</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstandyq-aiel-tiktok-tagy-tikelei-efiri-usin-psixikalyq-ortalyqqa-442550/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstandyq-aiel-tiktok-tagy-tikelei-efiri-usin-psixikalyq-ortalyqqa-442550/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 22:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795020813fbd302c45390836cc5fe8c55751acc06_webp.webp"
                        length="56688"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Семей қаласының 53 жастағы тұрғыны TikTok әлеуметтік желісінде тікелей эфир кезінде былапыт сөздер айтқан. Осы оқиғадан кейін әйел психикалық денсаулық орталығына мәжбүрлі түрде емделуге жіберілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агент...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Тікелей эфирдегі әйел" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795020813fbd302c45390836cc5fe8c55751acc06_webp.webp" style="width: 1400px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Семей қаласының 53 жастағы тұрғыны TikTok әлеуметтік желісінде тікелей эфир кезінде былапыт сөздер айтқан. Осы оқиғадан кейін әйел психикалық денсаулық орталығына мәжбүрлі түрде емделуге жіберілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Абай облыстық полиция департаментінің мәліметінше, полицейлердің назарына әйелдің әлеуметтік желідегі тікелей эфирі іліккен. Эфир барысында ол әдепсіз сөздер айтып, балағаттаған.</p><p>Құқық қорғау органдары әйелдің жеке басын жедел анықтаған. Тексеру барысында әйелдің бұған дейін де осындай құқық бұзушылық жасағаны, биыл тамыз айында сот оны осыған ұқсас әрекеті үшін әкімшілік қамауға алғаны анықталды.</p><p>Бұл жолы полицейлер әйелдің үйіне жедел жәрдем бригадасымен бірге барған. Сондай-ақ оның бірге тұратын азаматы да әйелдің үстінен шағым түсірген.</p>"Әйел психикалық денсаулық орталығына үш ай мерзімге мәжбүрлі түрде жатқызылды", – делінген полиция хабарласында.<p>Полиция департаменті әлеуметтік желілерде қоғамдық тәртіпті бұзу заңда белгіленген жауапкершілікке әкеп соғатынын еске салды. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін астаналық әйел <a href="https://stan.kz/astanalyq-aiel-tiktok-tagy-tikelei-efiri-usin-aiyppul-arqalady-441955/">TikTok-тағы тікелей эфирі үшін айыппұл арқалағаны туралы</a> жазған едік.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Df4n224O1RP/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Df4n224O1RP/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Df4n224O1RP/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Абай Облысының Полиция Департаменті (@abai_department_police)</a></p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда емханалардағы қабылдау тәртібін өзгерту ұсынылды: Не өзгереді</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-emxanalardagy-qabyldau-tartibin-ozgertu-usynyldy-ne-ozgere-442549/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-emxanalardagy-qabyldau-tartibin-ozgertu-usynyldy-ne-ozgere-442549/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 21:28:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795019295310ff29fd6f6f0f8248bca2dd3c20c22_webp.webp"
                        length="69758"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда емханаларда медициналық қызмет көрсету тәртібін өзгерту ұсынылды. Денсаулық сақтау министрлігі әзірлеген жобаға сәйкес, дәрігерлер бір қабылдау кезінде науқасты тексеріп қана қоймай, медициналық көрсетілімдер болса, ре...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Дәрігер мен науқас " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795019295310ff29fd6f6f0f8248bca2dd3c20c22_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда емханаларда медициналық қызмет көрсету тәртібін өзгерту ұсынылды. Денсаулық сақтау министрлігі әзірлеген жобаға сәйкес, дәрігерлер бір қабылдау кезінде науқасты тексеріп қана қоймай, медициналық көрсетілімдер болса, рецепт жазып, анықтама беріп, профилактикалық қызметтерді де көрсете алады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Министрліктің <a href="https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15946638">бұйрық жобасында</a> амбулаториялық көмек көрсету қағидаларына бірқатар өзгеріс енгізу көзделген.</p><h3>Бір қабылдауда бірнеше қызмет көрсетіледі</h3><p>Жаңа тәртіп бойынша дәрігер науқасты қабылдау барысында оның жағдайын бағалап, қажеттілігіне қарай дәрі-дәрмекке рецепт жазып, тиісті анықтамаларды рәсімдей алады. Сонымен қатар алдын алу шараларын да сол қабылдау кезінде жүргізуге мүмкіндік беріледі.</p><p>Бұдан бөлек, егер пациент басқа созылмалы ауруы бойынша жоспарлы бақылаудан өтіп жүрсе, оған қатысты медициналық шаралардың нәтижелері де сол қабылдау аясында ескерілуі мүмкін. Бұл үшін жеке қабылдау рәсімдеу талап етілмейді.</p><h3>Диагностикалық тексерулердің мүмкіндігі кеңейеді</h3><p>Жоба аясында медициналық көрсетілімдер болған жағдайда жүргізілетін зерттеулердің ең төменгі тізбесін бекіту ұсынылып отыр. Қажет болған жағдайда дәрігер науқастың денсаулық жағдайына қарай қосымша тексерулер тағайындай алады.</p><p>Атап айтқанда, В және С вирустық гепатиттерін анықтау мүмкіндіктерін кеңейту, соның ішінде экспресс-диагностика әдістерін қолдану қарастырылған.</p><p>Сондай-ақ міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) аясында қан ұю жүйесінің бұзылыстары және жүйке-бұлшықет жүйесінің аурулары бар пациенттерге арналған тексерулер тізбесін нақтылау ұсынылған.</p><p>Барлық қосымша зерттеулерді дәрігер медициналық көрсетілімдерге сәйкес тағайындайды.</p><h3> </h3><h3>Дәрігерлердің құжат рәсімдеу жұмысы азаяды</h3><p>Өзгерістердің тағы бірі медициналық ақпараттық жүйелерге қатысты. Қабылдау кезінде көрсетілген қызметтер мен жазылған рецепттер туралы мәліметтерді жүйеге автоматты түрде енгізу жоспарланып отыр.</p><p>Денсаулық сақтау министрлігінің пікірінше, бұл дәрігерлердің құжаттарды қолмен толтыруға жұмсайтын уақытын қысқартып, науқастарға көбірек көңіл бөлуіне мүмкіндік береді.</p><p>Министрлік ұсынған өзгерістердің негізгі мақсаты – медициналық көмектің қолжетімділігі мен қолайлылығын арттыру. Әсіресе емханаға тұрақты түрде қаралып, бақылаудан өтуі қажет созылмалы аурулары бар науқастар үшін бұл тәртіптің маңызы зор болмақ.</p><p>Айта кетейік, әзірге бұл – бұйрық жобасында ұсынылған өзгерістер. Құжат қабылданған жағдайда амбулаториялық көмек көрсету тәртібіне тиісті түзетулер енгізіледі.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін денсаулық сақтау министрлігі <a href="https://stan.kz/nauqastardyn-pikiri-esepteledi-qazaqstanda-emxanalardy-bagalau-zuiesi-440726/">елімізде емханаларды бағалау жүйесі өзгеретінін</a> мәлімдеген еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>“Таныстарын шақырып, зорлатқан”: Балқашта 13 және 15 жастағы апалы-сіңлілерді жезөкшелікке мәжбүрлеген күдіктілер ұсталды</title>
                <link>https://stan.kz/balqasta-13-zane-15-zastagy-qyzdardy-zorlap-zezokselikke-mazburlegen-k-442548/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/balqasta-13-zane-15-zastagy-qyzdardy-zorlap-zezokselikke-mazburlegen-k-442548/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 20:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950157196b4bda5757d7f662446c58d8c637590c_webp.webp"
                        length="60900"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қарағанды облысының Балқаш қаласында 13 және 15 жастағы екі жасөспірім қызға қатысты жыныстық зорлық-зомбылық жасалғаны туралы қылмыстық іс тергеліп жатыр. Қыздардың туысы олардың бірнеше ай бойы соққыға жығылып, қорлық көргенін ж...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Күдіктіні ұстау сәті" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950157196b4bda5757d7f662446c58d8c637590c_webp.webp" style="width: 1400px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Қарағанды облысының Балқаш қаласында 13 және 15 жастағы екі жасөспірім қызға қатысты жыныстық зорлық-зомбылық жасалғаны туралы қылмыстық іс тергеліп жатыр. Қыздардың туысы олардың бірнеше ай бойы соққыға жығылып, қорлық көргенін және жезөкшелікке мәжбүрленгенін мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Әлеуметтік желіде Балқаш тұрғынының <a href="https://t.me/qumash_kz/16929">мәлімдемесі </a>жарияланды. Ер адамның айтуынша, биыл жазда оның 13 және 15 жастағы екі жиеніне белгісіз адамдар зорлық-зомбылық көрсеткен.</p><p>Туысының айтуынша, қыздарды ұрып-соғып, денелерін темекімен күйдірген. Сондай-ақ видеода жасөспірімдерге есірткілік әсері бар препараттар араластырылған ішімдік ішкізіп, жыныстық қатынасқа тұсуге мәжбүрлегені айтылған.</p><p>Видеода бұл іске 20-ға жуық жігіттің қатысы болуы мүмкін екені, олардың алтауы ұсталғаны айтылған.</p><p>Қыздардың әкесінің сөзінше, оқиға биыл маусым айында басталған. Сол кезде көшеде қыздармен өздерінен үлкендеу бір бойжеткен танысып, оларды дәмханаға шақырып, косметика мен түрлі ұсақ-түйек сыйлаған. Кейін ол қыздарды өзінің таныстарымен араластырған.</p>“Алғашында жаңа таныстары қыздарымыздың сеніміне әбден кірген. Бірте-бірте ішімдік ішуге және темекі шегуге көндіре бастаған. Кейін қыздарды үйге жеткізіп саламыз деп уәде беріп, таныс жігіттерін шақырған. Олар жолда екі қызды да зорлап, видеоға түсіріп алған”, – дейді қыздардың әкесі.<p>Әкесінің айтуынша, осыдан кейін қыздарды әртүрлі ер адамдармен жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүрлеген. Қарсылық білдірген жағдайда ұрып-соғып, қорқытқан. Сондай-ақ интимдік материалдарын таратамыз деп бопсалап, әкесі жұмыста болған кезде қыздарды үйден шығуға мәжбүрлеген көрінеді.</p><p>Қарағанды облыстық полиция департаментінің мәліметінше, 16 қарашада Балқаш қаласының 55 жастағы тұрғыны кәмелетке толмаған қыздарына қатысты заңсыз әрекеттер жасалғаны туралы арыз түсірген. Осы дерек бойынша қылмыстық іс қозғалды.</p>“Жедел-іздестіру іс-шараларының нәтижесінде полицейлер күдіктілерді анықтап, ұстады. Құқыққа қайшы әрекеттер әртүрлі уақытта және әртүрлі жерде жасалғаны анықталды. Ұсталғандардың барлығы уақытша ұстау изоляторына қамалды”, – деп хабарлады ведомство.<p>Полиция департаменті тергеуге тәжірибелі қызметкерлер тартылғанын және сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысы департамент басшылығының ерекше бақылауында екенін мәлімдеді.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қарағанды облысында бес жасөспірім мас күйдегі қызды дәрменсіз жағдайын пайдаланып, <a href="https://stan.kz/darmensiz-kuiin-paidalangan-qaragandy-oblysynda-qyzdy-zorlagan-bes-zas-442269/">топ болып зорлағаны үшін сотталғаны туралы</a> жазған едік.</p><p></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда энергетикалық сусындарға толық тыйым салу ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-energetikalyq-susyndarga-tolyq-tyiym-salu-usynyldy-442547/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-energetikalyq-susyndarga-tolyq-tyiym-salu-usynyldy-442547/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 19:52:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795012059095dbc283a239b914957e35dd9153358_webp.webp"
                        length="40410"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда энергетикалық сусындарды өндіруге, елге әкелуге және сатуға толық тыйым салу туралы петиция жарияланды. Оны &quot;Әкелер одағы&quot; қоғамдық бірлестігі бастамалаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Энергетикалық сусын" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795012059095dbc283a239b914957e35dd9153358_webp.webp" style="width: 1379px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда энергетикалық сусындарды өндіруге, елге әкелуге және сатуға толық тыйым салу туралы петиция жарияланды. Оны "Әкелер одағы" қоғамдық бірлестігі көтерген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Петиция Денсаулық сақтау министрлігіне жолданған. Үкімет деңгейінде қаралуы үшін құжатқа кемінде 50 мың адамның қолы жиналуы керек. Алайда әзірге петицияға 100-ге де жетпейтін адам қол қойған.</p><p>Қазақстанда 2025 жылдан бастап энергетикалық сусындарды 21 жасқа толмаған азаматтарға сатуға тыйым салынған. Ал 2026 жылдан бастап бұл өнімдерге акциз енгізілді. Дегенмен петиция авторлары қолданыстағы шектеулерді жеткіліксіз деп санайды.</p><p>Олардың пікірінше, энергетикалық сусындар тек жастардың ғана емес, ересектердің де денсаулығына зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан олар бірқатар елде мұндай сусындарды сатуға жас шектеуі енгізілгенін алға тартып, <strong>Қазақстанда бұдан да қатаң шаралар қабылдауды</strong> ұсынады.</p><p>Петицияда энергетикалық сусындардың қан қысымын көтеруі, құрамындағы қанттың көп болуы және қант алмастырғыштардың ықтимал зияны туралы зерттеулерге сілтеме жасалған. Сондай-ақ авторлар ересектердің шаршау мен ұйқының қанбауын энергетикалық сусындар арқылы өтеуге тырысатынына алаңдайды. Мұндай әдет ұйқының бұзылуына және сусындарға тәуелділіктің қалыптасуына әкелуі мүмкін деп есептейді.</p><p>Бұдан бөлек, петиция авторлары <strong>тыйымды айналып өтуге мүмкіндік беретін әрекеттерге жол бермеуді</strong> талап етеді. Атап айтқанда, өндірушілер өнімнің атауын өзгерту арқылы шектеуден жалтармауы керек. Сондай-ақ <strong>энергетикалық сусындардың жарнамасына, тегін таратылуына және әлеуметтік желілерде насихатталуына тыйым салуды</strong> ұсынады.</p><p>Петиция авторлары энергетикалық сусындарды<strong> заңсыз сатқандарға жауапкершілік енгізу қажеттігін де</strong> атап өткен.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Шымкентте 21 жасқа толмаған адамға <a href="https://stan.kz/symkentte-21-zasqa-tolmagan-adamga-energetikalyq-susyn-satqan-dukensig-441083/">энергетикалық сусын сатқан дүкеншіге 216 мың теңге айыппұл салынғаны туралы</a> жазған едік.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Бектенов &quot;Самұрық-Қазынадағы&quot; жағдайға қатысты мәлімдеме жасады</title>
                <link>https://stan.kz/bektenov-samuryq-qazyna-qoryna-zana-bassy-tagaiyndalatynyn-malimdedi-442546/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/bektenov-samuryq-qazyna-qoryna-zana-bassy-tagaiyndalatynyn-malimdedi-442546/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 19:10:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950098768aa494286dd9c8cd1f75a628b7ec34ae_webp.webp"
                        length="111108"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Премьер-министр, &quot;Самұрық-Қазына&quot; қоры директорлар кеңесінің төрағасы Олжас Бектенов қор басшылығына қатысты соңғы оқиғаларға түсініктеме берді. Ол тергеу барысы мемлекет басшысының бақылауында екенін айтып, қордың жаңа басқарма т...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Олжас Бектенов " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950098768aa494286dd9c8cd1f75a628b7ec34ae_webp.webp" style="width: 1474px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: primeminister.kz</em></figcaption> <h2>Премьер-министр, "Самұрық-Қазына" қоры директорлар кеңесінің төрағасы Олжас Бектенов қор басшылығына қатысты соңғы оқиғаларға түсініктеме берді. Ол тергеу барысы мемлекет басшысының бақылауында екенін айтып, қордың жаңа басқарма төрағасы жақын арада тағайындалатынын мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Премьер-министрдің айтуынша, қазір құқық қорғау органдары жекелеген лауазымды тұлғаларға қатысты тергеу әрекеттерін жүргізіп жатыр. Істің барлық мән-жайы тергеу аясында анықталуға тиіс.</p><p>Бектенов <strong>бұл жағдай Қордың бүкіл компаниялар тобының қызметіне күмән келтіруге негіз бола алмайтынын</strong> атап өтті.</p>"Қазір сөз нақты бір жағдай туралы болып отыр. Бұл жағдай Қордың бүкіл компаниялар тобының қызметіне күмән келтіруге негіз бола алмайды. Жақын арада "Самұрық-Қазына" АҚ Басқармасының жаңа төрағасы тағайындалады. Бұл ретте басқару ісіндегі сабақтастық пен Қор қызметінің үздіксіздігі толық қамтамасыз етіледі", – деді премьер-министр.<p>Үкімет басшысының мәлімдеуінше, қор құрамындағы барлық компания штаттық режимде жұмысын жалғастырып жатыр. Оның даму стратегиясы өзгермейді, инвестициялық және инфрақұрылымдық жобалар бекітілген жоспарға сәйкес жүзеге асырылады.</p><p>Сондай-ақ инвесторлар, кредиторлар, банктер мен халықаралық қаржы институттары алдындағы қаржылық, шарттық және борыштық міндеттемелер толық әрі уақытылы орындалады.</p><p>Сонымен қатар Бектенов қалыптасқан жағдай корпоративтік басқару жүйесін жетілдіруді және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алу шараларын күшейтуді талап ететінін айтты.</p><p>Осы мақсатта қордың және оның еншілес ұйымдарының директорлар кеңестерінің, сондай-ақ аудит пен тәуекелдерді басқару жөніндегі комитеттердің рөлін арттыру көзделіп отыр. Ішкі бақылау, комплаенс және ішкі аудит тетіктері де қайта қаралып, күшейтіледі.</p><p>Премьер-министр сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алу, мүдделер қақтығысын анықтау, шешім қабылдау үдерісінің ашықтығын арттыру және басшылардың дербес жауапкершілігін күшейтуге басымдық берілетінін жеткізді.</p>"Біздің міндетіміз тек нақты құқық бұзушылықтарға ден қоюмен шектелмейді. Ең бастысы, мұндай жағдайлардың қайталануына жол бермейтін тиімді жүйе қалыптастыру", – деді ол.<p>Мәлімдемесінің соңында Олжас Бектенов қордың стратегиялық бағыты өзгеріссіз қалатынын және тұрақтылық, ашықтық пен жауапты әріптестік қағидаттарын ұстанатынын мәлімдеді. Сондай-ақ Қазақстан халықаралық инвестициялық және қаржы қоғамдастығы үшін сенімді әріптес болып қала беретінін атап өтті.</p><p>Еске салсақ, 12 қарашада ұлттық қауіпсіздік комитеті сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі <a href="https://stan.kz/aspannan-aqsa-zaudy-qazaqstandyqtar-442300/">"Самұрық-Қазына" басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, "Қазақстан темір жолы" басшысы Елжас Отаншиевті және басқа да тұлғаларды ұстағанын растады.</a> ҰҚК мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. </p><p>Тоқаев "Самұрық-Қазына" мен ҚТЖ басшыларының ұсталуына қатысты пікір білдіріп, <a href="https://stan.kz/toqaev-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylarynyn-ustaluyna-qatysty-pikir-bil-442348/">жағдайды "ауқымды жемқорлықтың белгісі" деп атады.</a> </p><p>Президент үкімет пен бақылаушы органдарға 24 қарашаға дейін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алуға және оларды азайтуға бағытталған <a href="https://stan.kz/toqaev-ukimetke-zemqorlyqpen-kures-boiynsa-24-qarasaga-deiin-naqty-usy-442346/">нақты ұсыныстар әзірлеуді тапсырды.</a></p><p>18 қарашада сот санкциясымен “Самұрық-Қазына” ұлттық әл-ауқат қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен “Қазақстан темір жолы” ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиевты <a href="https://stan.kz/sot-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylaryn-qamauga-aluga-sankciia-berdi-442520/">қамауға алынды. </a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Дастан Сәтпаев пен &quot;Қайраттың&quot; 13 футболшысы Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері атанды</title>
                <link>https://stan.kz/qairattyn-14-futbolsysy-qazaqstannyn-enbek-sinirgen-sport-seberi-atand-442545/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qairattyn-14-futbolsysy-qazaqstannyn-enbek-sinirgen-sport-seberi-atand-442545/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 18:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Спорт</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795008987beb9531e2eea479c452b79f132b41d6d_webp.webp"
                        length="143784"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматылық &quot;Қайрат&quot; футбол клубының Чемпиондар лигасында өнер көрсеткен 14 ойыншысына &quot;Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері&quot; құрметті атағы берілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Футболшылар" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795008987beb9531e2eea479c452b79f132b41d6d_webp.webp" style="width: 1579px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Қайрат ФК</em></figcaption> <h2>Алматылық "Қайрат" футбол клубының Чемпиондар лигасында өнер көрсеткен 14 ойыншысына "Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері" құрметті атағы берілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Марапаттау рәсімі Тимур Сегізбаев атындағы академияда өтті. Футболшыларға наградаларды клубтың бақылау кеңесінің төрағасы Қайрат Боранбаев, бас директоры Асқар Есімов, сондай-ақ қазақстандық футбол ардагерлері Құралбек Ордабаев пен Ваит Талгаев табыстады.</p><p>Құрметті атаққа <strong>Темірлан Анарбеков, Дамир Қасаболат, Әділет Садыбеков, Еркін Тапалов, Александр Мрынский, Александр Широбоков, Лев Кургин, Олжас Байбек, Азамат Туяқбаев, Шерхан Қалмұрза, Мансұр Бірқұрманов, Мұхамедәлі Әбіш және Рамазан Бағдат</strong> ие болды.</p><p>Сондай-ақ марапатталған футболшылардың қатарында <strong>Дастан Сәтпаев</strong> та бар. Алайда ол қазір Англияда жүргендіктен, салтанатты рәсімге қатыса алмады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Рафаэль Уразбахтиннің <a href="https://stan.kz/rafael-urazbaxtin-qairat-futbol-klubynyn-bas-bapkeri-qyzmetinen-ketti-441446/">"Қайрат" футбол клубының бас бапкері қызметінен кеткені туралы</a> жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Үкіметтің бір парағы&quot;: Тұрсынбек Қабатовтың екінші әйелі заңды некені құнсыз етемін деп сынға қалды</title>
                <link>https://stan.kz/ukimettin-bir-paragy-tursynbek-qabatovtyn-ekinsi-aieli-zandy-nekeni-qu-442538/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ukimettin-bir-paragy-tursynbek-qabatovtyn-ekinsi-aieli-zandy-nekeni-qu-442538/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 17:51:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795008302f208f0d6798a611cef2b46bc3460c41e_webp.webp"
                        length="99968"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Танымал әзілкеш, тележүргізуші Тұрсынбек Қабатовтың екінші әйелі Айман Талғатқызы әлеуметтік желіде желі қолданушыларына жеке өміріне қатысты әңгімеге жауап беремін деп сынның астында қалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі ха...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Тұрсынбек екінші әйелі Айманмен" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795008302f208f0d6798a611cef2b46bc3460c41e_webp.webp" style="width: 1299px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Әлеуметтік желіден</em></figcaption> </figure> <h2>Танымал әзілкеш, тележүргізуші Тұрсынбек Қабатовтың екінші әйелі Айман Талғатқызы әлеуметтік желіде желі қолданушыларына жеке өміріне қатысты әңгімеге жауап беремін деп сынның астында қалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2> <p>Айман Талғатқызының жазбасы көпшіліктің ашуын туғызды. Ол өзін екінші әйел деп санамайды. </p>“Ешқашан ешкімнің көңілдесі де, тоқалы да болған емеспін. Бірінші күннен Алланың алдында мешітке барып некелескен, мұсылмандық, шариғат жолмен қиған некем бар. Менің де, оның да бір ғана некесі. Үкіметтің бір ғана парағына мәз болып жүргенде, өзіңнің зина жасап жүргеніңнен хабардар бол. Алда не болатынын білмеймін, Құдай емеспін. Қайсысың не десең де, қалай қарғасаң да Құдай қалағанша, Жер тұрғанша тұратыным анық”, – деп жазды ол.<figure style="margin: 0;"><img alt="Айман 3" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795005292da764d36b2927295e3e9cb5dbddd7143_webp.webp" style="width: 1222px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Әлеуметтік желіден</em></figcaption> </figure><p>Алайда желі қолданушылары бұл пікірмен келіспейді. Олар заңды некені құнсыздандырғаны үшін ашуға мінді.</p>“Барлық құқығыңды қорғайтын сол “үкіметтің парағы”. Алла алдында қиып берген мешіттің неке парағын алғаныңмен, күйеуің ауызша үш рет талақ айтып, маңыратып кетеді”, “Жасырын неке адал неке болып санала ма?”, “Некені қиған мешіттегі имамды жауапқа тарту керек. Мешітте неке қиярда заңды неке қағазын сұрайды. Онсыз неке қиылмайды”, “20 жылдан бері үкіметтің бір парағына риза болып жүрмін”, “5 баланың үстінен неке қию қашаннан бері “ақ неке” саналады”, – деп жарыса жазды желідегілер. <p>Кейін әзілкештің жұбайы көпшіліктің дұрыс түсінбей, байбаламға салып жатқанын айтты.</p>“Екі әйел де сүйді, екеуі де сенді, үміттенді. Әркімнің көрер жолы болды. Алла әр тарапқа өзінше сынақтармен қатар қайырын берді. “Әйелімін” деп, әйел деген атынан ауытқып кеткен, шаршап жүрген әйелдер көп. “Әйелмін” дейді, бірақ өмірде сенері тек бір парақ қағаз. Араларында сезім де, мақсат та, жетістік те жоқ. Мен соны астарлап айтқан едім”, – деп жазды Айман Талғатқызы. <p>Ол “менің де, оның да” деп екі әйелді меңзедім деп ақталды. </p><p> Желіде бұл жазбалардан кейін Тұрсынбек Қабатов мен Мөлдір Мұқанованың тұңғыш қызы Әдемі Тұрсынбекқызының желіге жариялаған жазбасы көпшіліктің көзіне түсті. Желі қолданушылары мұны Айманға берген жауабы деп топшылады.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Айман 4" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950055043d5d21c326f0c85f36262eff5b6285e7_webp.webp" style="width: 1225px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Әлеуметтік желіден</em></figcaption> </figure>"Текті жердің қызын алсаң, тойған сайын құлпырады, тексіз жердің қызын алсаң, тойған сайын құтырады", – деп қысқа қайырды бойжеткен.<p>Желі қолданушыларының бірі Айман Талғатқызына көптің сөзін көтере алмаса, парақшасын жауып, атын өзгертуге кеңес берді. </p><p>Айта кетейік, Тұрсынбек Қабатов – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, танымал әзілкеш әрі тележүргізуші. Ол сахнадағы қойылымдарында отбасылық қарым-қатынас пен қоғамдағы түрлі мәселелерді жиі қозғайды.</p><p>Еске салайық, бұған дейін продюсер Мөлдір Мұқанова әзілкеш Тұрсынбек Қабатовпен заңды түрде <a href="https://stan.kz/konildesimen-dubayga-barip-kelgen-moldir-mykanova-tyrsi-425701/">ажырасып кеткенін</a> мәлімдеді. Оның сөзінше, 14 жыл бұрын әзілкештің көңілдесі пайда болған. Сондай-ақ продюсер Тұрсынбек Қабатов <a href="https://stan.kz/barimizdi-bloktap-tastagan-moldir-mykanova-tyrsinbek-pe-425711/">балаларын бұғаттап қойғанын</a> айтты.</p><p dir="ltr">Продюсердің сұхбатынан кейін желі қолданушылары Тұрсынбек Қабатовқа <a href="https://stan.kz/konildesimen-dubayga-barip-kelgen-moldir-mykanova-tyrsi-425701/">бойкот жариялауға</a> шақырды. Оған қоса, желі қолданушылары Тұрсынбек Қабатовтың Instagram желісіндегі парақшасында түрлі пікір қалдырып жатыр.</p><p dir="ltr">Кейінірек Тұрсынбек Қабатов экс-әйелінің сұхбатына <a href="https://stan.kz/tyrsinbek-kabatov-eks-ayelinin-sykbatina-zhauap-berdi-425713/">жауап берді.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда адам өліміне әкелетін жол апаттарын азайту үшін тасжолдарды төрт жолақты ету ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-adam-olimine-akeletin-zol-apattaryn-azaitu-usin-taszoldard-442539/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-adam-olimine-akeletin-zol-apattaryn-azaitu-usin-taszoldard-442539/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 17:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795005364aa11db403c085b0bcf5aeb80fd395d54_webp.webp"
                        length="82688"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан Ішкі істер министрлігі жол-көлік оқиғаларынан қаза табатындар санын азайту үшін тасжолдарды төрт жолақты етіп кеңейтуді ұсынды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жол" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795005364aa11db403c085b0bcf5aeb80fd395d54_webp.webp" style="width: 1306px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ҚазАвтоЖол</em></figcaption> <h2>Қазақстан Ішкі істер министрлігі жол-көлік оқиғаларынан қаза табатындар санын азайту үшін тасжолдарды төрт жолақты етіп кеңейтуді ұсынды. Ведомство мәліметінше, бірқатар жол қайта жаңғыртылған соң ондағы адам өліміне әкелген апаттар саны азайған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ішкі істер министрлігі өкілі Ақтоты Боранованың айтуынша, Астана – Щучинск және Астана – Қарағанды тасжолдары қайта жаңғыртылған соң бұл бағыттарда жол апатынан қаза тапқандар саны 47%-ға азайған.</p>“Жол инфрақұрылымы жүргізушілер қателескен жағдайда да адам өміріне қауіп төнбейтіндей жобалануы керек. Мысалы, қарсы бағыттағы көліктердің бетпе-бет соқтығысу қаупін азайту үшін жолдарды төрт жолақты ету ұсынылып отыр”, – деді министрлік өкілі. <p>Қазір Қазақстанда құқық бұзушылықтарды автоматты түрде тіркейтін 33 мыңнан астам жүйе жұмыс істейді. Заң бұзушылықтардың шамамен 70%-ы осы камералардың көмегімен анықталады. Ал қала сыртындағы тасжолдарда 600-ге жуық мобильді камера кешені жұмыс істейді. Олар патрульдік полиция көліктеріне орнатылған. Сонымен қатар полиция қызметкерлері жолдағы тәртіпті бақылау үшін арнайы белгілері жоқ азаматтық көліктермен де патрульге шығады.</p><p>Еске салайық,Тоқаев халыққа арнаған Жолдауында жол салу және оны күтіп ұстау мәселесін жауапты мемлекеттік органдар бір-біріне сілтей беретінін сынға алған еді. Президент жолдардың сапасын жақсартуды талап етіп, жергілікті жолдарды қоса алғанда, елдегі барлық автомобиль жолына жауапкершілікті Көлік министрлігіне жүктеуді тапсырды.</p><p>Бұған дейін, үш жыл бұрын, мемлекет басшысы “Қазақстан темір жолы” компаниясын көлік-логистика саласындағы толыққанды компанияға айналдыруды және автомобиль жолдарын салу кезіндегі мәселелерді қысқа мерзімде шешуді тапсырған.</p><p>Сондымен қатар президент 2029 жылға қарай Қазақстандағы электр энергиясы тапшылығын жойып, тұрақты энергия қорын қалыптастыру міндетін қойған еді. Ол үшін жаңа электр станцияларын салу, ескі станцияларды жаңарту, көмір мен жаңартылатын энергия көздерін дамыту және атом энергетикасының қуатын арттыру қажет екенін айтқан.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда 2027-2029 жылдары <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-aqyly-zoldarmen-zuru-quny-50-ga-deiin-qymbattauy-mumkin-441897/">ақылы жолдармен жүру тарифтері кезең-кезеңімен көтерілуі</a> мүмкін екенін жазған едік. </p><p>Көлік министрлігі 2027-2029 жылдарға арналған ақылы автомобиль жолдарымен жүру тарифтерін кезең-кезеңімен өзектендіру жоспарын бекітті. Құжатқа сәйкес, тарифтер жыл сайын көлік құралдарының санаты мен класына қарай сараланып өзгертіледі.</p><p>Атап айтқанда, жеңіл көліктер мен салмағы 10 тоннаға дейінгі жүк көліктерін қамтитын<strong> 2-5-кластағы көлік құралдары үшін тарифтерді 30%-ға дейін арттыру</strong> көзделген. Ал салмағы 10 тоннадан асатын жүк көліктерін қамтитын <strong>6-7-кластағы көліктер үшін жол ақысы 50%-ға дейін көтерілуі</strong> мүмкін.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда заң күшіне енген соң 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желідегі аккаунттары өшіріле ме</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-16-zasqa-tolmagan-balalardyn-aleumettik-zelidegi-akkauntta-442537/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-16-zasqa-tolmagan-balalardyn-aleumettik-zelidegi-akkauntta-442537/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1795002850f277c8b7479bf77ad10687626aab0f7c_webp.webp"
                        length="179696"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Құрылтай отырысында депутат Александр Данилов 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салу мәселесіне қатысты пікір білдірді. Ол заң қабылданған жағдайда балалардың қазір қолданыстағы аккаунттарының тағд...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="желі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795002850f277c8b7479bf77ad10687626aab0f7c_webp.webp" style="width: 1706px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: aztecalaguna.com</em></figcaption> <h2>Құрылтай отырысында депутат Александр Данилов 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салу мәселесіне қатысты пікір білдірді. Ол заң қабылданған жағдайда балалардың қазір қолданыстағы аккаунттарының тағдыры не болатынын түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Журналистердің айтуынша, заң жобасын әзірлеу кезінде бұрыннан ашылған аккаунттарға қатысты нақты ұстаным болмаған. Алайда Құрылтайдың қарауына ұсынылған нұсқада заң күшіне енгеннен кейін балалардың аккаунттары өшірілетіні жазылған.</p><p>БАҚ өкілдері өтпелі кезең қанша уақытқа созылатынын және жасөспірімдердің туған күнін өзгертіп, қайта аккаунт ашуына қалай тосқауыл қойылатынын сұрады.</p><p>Александр Даниловтың айтуынша, жасөспірімдердің қайта тіркелуіне жол бермеу мәселесі қазір талқыланып жатыр. Сонымен қатар кей балалар VPN арқылы жас шектеуін айналып өтуі мүмкін екені де ескерілген.</p>“Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылғыны немесе телефон нөмірін пайдаланушының жеке басына байланыстыруды ұсынып отыр. Бірақ нақты тетігін әлі пысықтау керек. Өтпелі кезеңнің ұзақтығы мен басқа да мәселелер жұмыс топтарында талқыланады. Бұл талаптарды кезең-кезеңімен қалай енгізуге болатынын анықтап, халықаралық тәжірибені зерттеуіміз керек. Аустралия, Түркия және Еуропалық одақ елдерінің тәжірибесін қарастырып жатырмыз”, – деді депутат.<p>Оның айтуынша, жаңа ережелерді енгізу кезінде заманауи технологиялардың мүмкіндіктері ескерілуі керек. Сонымен қатар балалардың білім алуға қажет ақпарат пен материалдарға қол жеткізуіне шектеу қойылмауы маңызды.</p><p>Депутат бұл мәселелердің әлі де талқыланып жатқанын айтты. Заң жобасында балалардың әлеуметтік желіге қайта тіркелуіне жол бермеу және жасын анықтау сияқты нақты тетіктер екінші оқылымға дейін пысықталмақ.</p><p>Еске салайық, 2025 жылы желтоқсанда Қазақстанда 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салу туралы заң жобасы қоғамдық талқылауға шығарылды. Ал 2026 жылы мамырда құжат мемлекеттік органдармен келісу кезеңінде болған.</p><p>Бұған дейін президент Қасым-Жомарт Тоқаев та 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерге тіркелуіне шектеу қою мәселесіне қатысты пікір білдірген еді.</p><p>Заң жобасын талқылаудың бастапқы кезеңінде балалардың қолданыстағы аккаунттарын уақытша бұғаттау мүмкіндігі де айтылған.</p><p>Ал мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев Құрылтай отырысында онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заңнамалық түзетулерді таныстырды.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін үкімет 1<a href="https://stan.kz/elimizde-16-zasqa-tolmagandardyn-aleumettik-zelidegi-akkaunttaryna-uaq-440599/">6 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желіде тіркелуіне шектеу қою үшін </a>олардың жасын анықтаудың бірнеше тәсілін қарастырып жатқанын хабарлаған. Олардың қатарында бет-жүзді тану және қолданушының әлеуметтік желідегі әрекетін талдау технологиялары бар. Сонымен қатар премьер-министр Олжас Бектенов 16 жасқа толмаған балалардың бұрыннан ашылған аккаунттарын уақытша тоқтату мүмкіндігі қарастырылатынын айтқан.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда коммуналдық тарифтерді кезең-кезеңімен көтеру ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/xalyqaralyq-valiuta-qory-qazaqstanga-kommunaldyq-tarifterdi-kezen-keze-442544/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/xalyqaralyq-valiuta-qory-qazaqstanga-kommunaldyq-tarifterdi-kezen-keze-442544/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:44:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2025/09/full_1758770795e7f7b2c2ecc5111c4cca29b6f858d112_webp.webp"
                        length="86358"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Халықаралық валюта қоры Қазақстанға электр энергиясы, жылу, су және басқа да коммуналдық қызметтердің тарифтерін біртіндеп көтеруді ұсынды. Қордың пікірінше, тарифтер қызмет көрсетуші компаниялардың нақты шығындарын жабатындай дең...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Shutterstock коммуналдық тарифтер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2025/09/full_1758770795e7f7b2c2ecc5111c4cca29b6f858d112_webp.webp" style="font-size: 1.5vw; width: 1200px; height: 797px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color: rgb(184, 184, 184); font-size: 0.85rem; margin-top: 5px;"><em>Фото: Shutterstock</em></figcaption> </figure> <h2> </h2> <h2>Халықаралық валюта қоры Қазақстанға электр энергиясы, жылу, су және басқа да коммуналдық қызметтердің тарифтерін біртіндеп көтеруді ұсынды. Қордың пікірінше, тарифтер қызмет көрсетуші компаниялардың нақты шығындарын жабатындай деңгейге жетуі керек. Бұл туралы Stan.kz хабарлайды.</h2> <p>Мұндай ұсыныс Халықаралық валюта қоры миссиясының Қазақстандағы 2026 жылғы консультацияларының қорытындысы бойынша жарияланған мәлімдемеде айтылған. Құжат 17 қарашада жарияланды.</p><p>Қор өкілдерінің пікірінше, коммуналдық тарифтерді белгілеу кезінде ашық әрі түсінікті жүйе қолданылуы қажет. Ол қызмет көрсетуші кәсіпорындардың нақты шығындарын ескеріп, ұзақ мерзімді жоспарлауға негізделуі тиіс.</p><p>Бұл тәсіл коммуналдық компанияларға инфрақұрылымды жаңартуға қаражат бөлуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар тұтынушылар үшін бағаның күрт әрі күтпеген жерден өсуіне жол бермеуге бағытталған.</p><p>Алайда Халықаралық валюта қоры тарифтерді өткен жылғы инфляция деңгейіне автоматты түрде индекстеуді қолдамайды. Қордың пайымынша, баға нақты шығындарға сүйене отырып, алдын ала болжанатын тәртіппен өзгеруі керек.</p><h3 style="text-align: center;">Коммуналдық тарифтердің өсуі инфляцияға әсер етуі мүмкін</h3><p>Халықаралық валюта қоры коммуналдық қызметтер бағасының қайта көтерілуі инфляциялық қысымды күшейтуі мүмкін екенін де ескертті.</p><p>Қордың бағалауынша, 2027 жылы Қазақстандағы баға өсіміне мемлекеттік шығындардың ұлғаюы, Ұлттық қор қаражатын пайдалану көлемінің артуы және мемлекеттік кәсіпорындардың квазимемлекеттік қызметінің кеңеюі әсер етуі мүмкін.</p><p>Сондықтан қор бюджет шығындарын қатаң бақылауды және Ұлттық қордан берілетін трансферттерді шектеуді ұсынады. Сондай-ақ мұнай бағасының құбылуына байланысты экспорттан түсетін қосымша кірісті жинақтап, мұнайға қатысы жоқ бюджет түсімдерін арттыру қажеттігін атап өткен.</p><h3 style="text-align: center;">Мемлекеттік компанияларды жекешелендіруді жеделдету ұсынылды</h3><p>Халықаралық валюта қоры Қазақстанға мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру мен қайта құрылымдауды жеделдетуді де ұсынды.</p><p>Бұдан бөлек, қор ірі инфрақұрылымдық жобалардың құнын мұқият есептеп, жобаларды іріктеу мен мемлекеттік сатып алу рәсімдерінің ашықтығын арттыру қажет деп санайды.</p><p>Мемлекеттік кәсіпорындардың қарыз алу, несие беру, кепілдік беру және инвестициялық жоспарларын республикалық бюджетпен үйлестіру де ұсыныстар қатарында.</p><p>Қордың пікірінше, мемлекет экономикаға араласуын азайтып, жеке сектордың рөлін күшейтуі, кәсіпкерлік ортаны жақсартып, меншік құқығын қорғауды қамтамасыз етуі керек.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-zaryq-su-men-zylu-tarifteri-zyl-sonynda-osui-mumkin-441793/">жарық, су мен жылу тарифтері жыл соңында өсуі </a>мүмкін екені айтылған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Астанада ағаштарға цифрлық паспорт берілетін жаңа саябақ ашылады</title>
                <link>https://stan.kz/astanada-agastarga-cifrlyq-pasport-beriletin-zana-saiabaq-asylady-442536/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/astanada-agastarga-cifrlyq-pasport-beriletin-zana-saiabaq-asylady-442536/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:37:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179500133954351a79380c1ad00dc35fd9479108d0_webp.webp"
                        length="208738"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>18 қараша күні &quot;Таза Қазақстан&quot; жалпыұлттық бастамасы аясында ағаш отырғызу экологиялық іс-шарасы өтті. Nazarbayev University кампусындағы жаңа саябаққа студенттер мен Астана тұрғындары 500 түп ағаш отырғызды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h2><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179500133954351a79380c1ad00dc35fd9479108d0_webp.webp" style="width: 1597px; height: 900px;" />18 қараша күні “Таза Қазақстан” жалпыұлттық бастамасы аясында ағаш отырғызу экологиялық іс-шарасы өтті. Nazarbayev University кампусындағы жаңа саябаққа студенттер мен Астана тұрғындары 500 түп ағаш отырғызды. Жаңа саябақ елордадағы жасыл желек аумағын кеңейтіп, қала тұрғындарының демалып, серуендеуіне қолайлы қоғамдық кеңістік қалыптастыруды көздейді. Іс-шара басталғанға дейін саябақ аумағына 4500 түп ағаш отырғызылған.</h2> </figure> <p>Жобаның негізгі идеясы – адам өміріндегі маңызды кезеңдерді табиғатқа қамқорлық жасаумен ұштастыру. Оған жас жұбайлар, жас ата-аналар және университеттің бірінші курс студенттері қатысты. Олар үшін ағаш отырғызу отбасының құрылуы, сәбидің дүниеге келуі немесе студенттік өмірдің басталуы сияқты жаңа өмір кезеңдерінің символына айналды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1795001339b2ede2218a2f6715df01c58040f6a8ef_webp.webp" style="width: 1597px; height: 900px;" />Жаңа саябақтың ерекшеліктерінің бірі – әр ағашқа цифрлық паспорт беру. Арнайы сайтта әр ағаш пен оны отырғызған адам туралы ақпарат орналастырылады. Қатысушылар ағаштардың өсу барысын бақылап, топырақ пен судың жай-күйін бақылай алады. Сондай-ақ олар саябақтағы жасыл желекті күтіп-баптау жұмыстарына қатыса алады.</figure> <figure style="margin: 0;"> <p><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950013394c2de82fa118c29e8400d9fbcbabd877_webp.webp" style="width: 1597px; height: 900px;" /></p> <p>Жаңа саябақ қала тұрғындары мен қонақтары үшін ашық болады. Экологиялық жобаның мақсаты – табиғатқа жанашырлықпен қарау мәдениетін қалыптастыру, жастарды қоғамға пайдалы істерге тарту және қоршаған ортаға ұзақ мерзімді қамқорлық жасауға ынталандыру.</p> </figure>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың салығын өзгертуді ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-ozin-ozi-zumyspen-qamtygandardyn-salygyn-ozgertudi-usynyld-442542/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-ozin-ozi-zumyspen-qamtygandardyn-salygyn-ozgertudi-usynyld-442542/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_1793368942a3f86d015484501519c2570be03a3899_webp.webp"
                        length="88648"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтардың табысын есептеу тәртібі мен салық лимитін өзгерту ұсынылды. Депутаттар такси жүргізушілері мен курьерлердің табысынан цифрлық платформалардың комиссиясын алып тастап, маусымдық ж...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="салық" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_1793368942a3f86d015484501519c2570be03a3899_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> </figure><h2>Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтардың табысын есептеу тәртібі мен салық лимитін өзгерту ұсынылды. Депутаттар такси жүргізушілері мен курьерлердің табысынан цифрлық платформалардың комиссиясын алып тастап, маусымдық жұмыс істейтін азаматтар үшін айлық шектеуді жылдық лимитке ауыстыруды ұсынды. Бұл туралы Stan.kz хабарлайды.</h2><p>Мұндай бастаманы Құрылтай депутаты, “Ақ жол” фракциясының өкілі Олжас Нұралдинов көтерді. Ол жаңа Салық кодексіндегі өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға қатысты талаптарды қайта қарау жөнінде премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринге депутаттық сауал жолдаған.</p><p>Депутаттың айтуынша, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілген жаңа салық режимі өз бетінше жұмыс істейтін азаматтардың еңбек ерекшеліктерін толық ескермейді.</p><h3 style="text-align: center;">Такси жүргізушілері мен курьерлердің табысын қайта есептеу ұсынылды</h3><p>Депутат көтерген мәселелердің бірі цифрлық платформалар арқылы жұмыс істейтін азаматтарға қатысты. Мәселен, Яндекс Go сервисінің комиссиясы кей жағдайда тапсырыс құнының 23%-ына дейін жетеді. Бұл қаражат платформаның өзінде қалып, жүргізушіге немесе курьерге түспейді.</p><p>Осыған байланысты депутат комиссияны азаматтың табысына қосып есептеу әділетсіз деп санайды.</p><p>Мысалы, жолаушы такси қызметі үшін 10 мың теңге төлесе, оның 2 300 теңгесі платформаның комиссиясына кетеді. Ал жүргізушіге басқа ұсталымдар мен шығындарды есептемегенде 7 700 теңге ғана қалады.</p><p>Сондықтан депутаттар салық пен міндетті төлемдерді есептеу кезінде платформаның комиссиясын шегеріп, азаматтың қолында нақты қалатын соманы ғана табыс ретінде есептеуді ұсынып отыр.</p><p>Қазір өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар жеке табыс салығынан босатылғанымен, табысының 4%-ы көлемінде әлеуметтік төлем жасайды. Сол себепті табысты есептеу тәртібі олардың төлейтін міндетті жарналарына тікелей әсер етеді.</p><h3 style="text-align: center;">Айлық лимитті жылдық шектеуге ауыстырмақ</h3><p>Екінші ұсыныс маусымдық жұмыс істейтін азаматтарға қатысты. Қазір өзін-өзі жұмыспен қамтығандар арнайы салық режимін қолдану үшін ай сайынғы табысы 300 айлық есептік көрсеткіштен аспауы керек. 2026 жылы бұл сома 1 миллион 297 мың 500 теңгеге тең.</p><p>Алайда депутаттың пікірінше, мұндай талап туризм, құрылыс, тұрғын үй жөндеу, жолаушылар тасымалы және абаттандыру саласында жұмыс істейтіндерге қолайсыздық туғызады. Себебі бұл бағыттарда табыс жыл бойы біркелкі түспейді. Мысалы, жазда тапсырыс көбейсе, қыста жұмыс көлемі азаюы мүмкін.</p><p>Депутат екі азаматтың табысын салыстырған. Біріншісі ай сайын 500 мың теңгеден тауып, жылына 6 миллион теңге табыс табады. Екіншісі тек төрт ай жұмыс істеп, айына 1,5 миллион теңгеден алады. Оның да жылдық табысы 6 миллион теңге болады.</p><p>Алайда екінші азамат айлық лимиттен асып кеткендіктен, арнайы салық режимін қолдану құқығынан айырылуы мүмкін.</p><p>Осыған байланысты “Ақ жол” фракциясы ай сайынғы 300 АЕК шектеуін жылына 3 600 АЕК лимитіне ауыстыруды ұсынып отыр. 2026 жылғы көрсеткішпен есептегенде, бұл 15 миллион 570 мың теңге болады.</p><p>Яғни депутаттар жылдық табыс шегін ұлғайтуды емес, азаматтарға табысын жыл бойы икемді түрде алуға мүмкіндік беруді көздейді.</p><p>Әзірге бұл ұсыныстар депутаттық бастама деңгейінде қалып отыр. Фракция Үкіметтен Салық кодексіне тиісті өзгерістер енгізу мәселесін қарастыруды сұраған.</p><p>Еске салсақ, Қазақстанда енді такси мен курьер қызметіндегі <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-endi-taksi-men-kurer-qyzmetindegi-komissiiany-asyq-korsetu-440499/">комиссияны ашық көрсету</a> талап етіледі.</p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматының ауызсуын қайнату керек пе: Судан табылған бактерияға қатысты мамандар не дейді</title>
                <link>https://stan.kz/qandai-su-isip-zurmiz-almatydagy-zertteu-kumandi-natize-korsetti-442496/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qandai-su-isip-zurmiz-almatydagy-zertteu-kumandi-natize-korsetti-442496/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 16:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Атамбаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949214725b282a7172f17cf0211ba8ee7efafc2b_webp.webp"
                        length="67092"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда ауызсу сапасына қатысты күмән туындады. Тұрғын зертханаға тапсырған төрт су сынамасының барлығынан синегной таяқшасы анықталғанын айтады. Қауіпті бактерия кран суынан да, сүзгіден өткен судан да табылған. Ал &quot;Алматы Су&quot; м...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="крандағы судан бактерия табылды" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949214725b282a7172f17cf0211ba8ee7efafc2b_webp.webp" style="width: 1348px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> </figure> <h2> </h2> <h2>Алматыда ауызсу сапасына қатысты күмән туындады. Тұрғын зертханаға тапсырған төрт су сынамасының барлығынан көк іріңді таяқша анықталғанын айтады. Бактерия кран суынан да, сүзгіден өткен судан да табылған. Ал "Алматы Су" мекемесі өз зерттеуінде мұндай микроорганизм анықталмағанын мәлімдеді. Алайда кәсіпорынның синегной таяқшасын анықтауға қажетті зерттеу мүмкіндігіне қатысты сұрақтар туындады. Осыған байланысты Stan.kz мәселені зерттеп көрді.</h2> <p>Зерттеуге сәйкес барлық төрт үлгіден <strong>Pseudomonas aeruginosa – медицинада көк іріңді таяқша деп аталатын бактерияның өсуі тіркелген.</strong> Бұл ылғалды ортада, соның ішінде суда тіршілік ете алатын шартты-патогенді микроорганизм. Ол әсіресе иммунитеті әлсіреген адамдар үшін қауіпті болуы мүмкін.</p> <p>Ағзаға түскен жағдайда тыныс алу жолдарын, теріні, жараларды және басқа да мүшелерді зақымдайтын инфекциялар туындатуы ықтимал.</p> <p>Зертханаға алғашқы су үлгілері 14 қыркүйекте тапсырылған. Оның бірі тазартылған, екіншісі сілтілі су болған. 17 қыркүйекте дайындалған №4685К хаттамасында тазартылған судың жалпы микробтық саны <strong>35 КОЕ/см³</strong> болғаны көрсетілген.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="судың сынамасы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794920953f1c47f08067c68e2b6dd241ff3a6b2dd_webp.webp" style="width: 637px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Алматы тұрғынының жеке архивінен</em></figcaption> </figure> <p>Бұл белгіленген <strong>50 КОЕ/см³ нормасынан аспайды.</strong> Алайда зертхананың ескертпесінде осы үлгіден көк іріңді таяқшаның өсуі анықталғаны жазылған.</p> <p>Ал сілтілі судың нәтижесі бұдан да алаңдатарлық. №4684К хаттамасы бойынша, оның жалпы микробтық саны <strong>210 КОЕ/см³-ге жеткен. Бұл рұқсат етілген 50 КОЕ/см³ көрсеткішінен 4,2 есе жоғары.</strong> Оның үстіне, осы үлгіден де Pseudomonas aeruginosa анықталған.</p> <p>28 қыркүйекте зертханаға тағы екі сынама тапсырылған. Дәл осы жолы краннан алынған су мен сүзгіден өткен сілтілі су тексерілген. 2 қазанда рәсімделген №4931К хаттамасында кран суының жалпы микробтық саны <strong>8 КОЕ/см³</strong>, ал сүзгіден өткен судың бұл көрсеткіші <strong>12 КОЕ/см³</strong> болған. Екі нәтиже де белгіленген нормадан төмен.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="судың сынамасы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949209857412b54d22c3b458c703ef2348cf61be_webp.webp" style="width: 640px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Алматы тұрғынының жеке архивінен</em></figcaption> </figure> <p>Бірақ микробтық көрсеткіштердің қалыпты болуы судың толық қауіпсіз екенін білдірмейді. Себебі зертхананың ескертпесінде <strong>екі үлгіден де көк іріңді таяқшаның өсуі тіркелген.</strong></p> <p>Осылайша <strong>14 және 28 қыркүйекте алынған төрт түрлі су үлгісінің барлығынан бір бактерияның өсуі анықталған.</strong> Оның ішінде кран суы да, сүзгіден өткен су да, тазартылған және сілтілі су да бар.</p> <p>Зерттеу хаттамаларында судың басқа физика-химиялық көрсеткіштері негізінен белгіленген шектен аспаған. Атап айтқанда, су құрамындағы хлоридтер, сульфаттар, минералдану деңгейі, кермектілік, лайлылық және pH көрсеткіштері зертханалық нормаларға сәйкес келген.</p> <p>Алайда судың химиялық құрамы талапқа сай болғанымен, <strong>микробиологиялық қауіпсіздігіне қатысты сұрақ туындайды.</strong> Әсіресе сүзгіден өткен судан да бактерияның анықталуы сүзгі жүйесінің тиімділігі мен тазалығын тексеру қажеттігін көрсетеді.</p> <p>Зертхана құжаттары бактерияның нақты қайдан пайда болғанын анықтамайды. Оның <strong>су құбырынан, сүзгі жүйесінен немесе сынама алу кезінде түсуі мүмкін екені әзірге белгісіз.</strong> Сондай-ақ хаттамаларда бактерияның нақты концентрациясы көрсетілмеген.</p> <p>Дегенмен төрт үлгінің бәрінен бірдей микроорганизмнің анықталуы қосымша тексеруді қажет етеді. Ең бастысы, мұндай жағдай <strong>бір ғана зертханалық қорытындымен шектелмей, су көзін, сүзгі жүйесін және сынама алу тәртібін қайта тексеруге негіз болуы тиіс.</strong></p> <h3>"Аккредитациясы мен аттестациясы жоқ"</h3> <p>Осы ретте Қазақстан тұтынушылар ұлттық лигасының президенті Светлана Романовская да Алматыдағы ауызсудан синегной таяқшасы анықталғанын растады.</p> <p>Романовская бұл мәселені Қазақстан баспасөз клубында өткен баспасөз мәслихатында көтерді. Оның айтуынша, бір тұтынушы краннан ағатын судың сапасын жақсарту үшін арнайы сүзгі сатып алып, үйіне орнатқан. Алайда сүзгіден өткен судың қауіпсіздігін тексеруді ұйғарған.</p> "Ол сүзгіден өткен судың қаншалықты қауіпсіз екенін және ауызсуға қойылатын микробиологиялық талаптарға сәйкестігін тексергісі келді. Осы мақсатта аккредиттелген зертханаға жүгініп, су сынамасын тапсырды. Мамандар арнайы ыдысқа алынған үлгілерге зертханалық талдау жүргізді. Осылайша судан синегной таяқшасы (Pseudomonas aeruginosa) анықталды", – деп түсіндірді Светлана Романовская. <p>Светлана Романовскаяның айтуынша, зертханаға кәдімгі және сілтілі су сынамалары тапсырылған. Алайда бактерия екі сынамадан да табылған.</p> "Біз әрі қарай әрекет еттік. Алматы қаласының Су арнасын шақырдық. Олар біздің синегной таяқшасына қатысты мәселе көтеріп отырғанымызды біле тұра, келіп, су сынамаларын алды. Кейін "Суда синегной таяқшасы жоқ" деп мәлімдеді. Бірақ олардың осы бактерияны анықтауға қатысты аккредитациясы да, аттестациясы да жоқ болып шықты. Мамандары, жабдықтары мен зерттеу әдістемесі жоқ, соған қарамастан суда синегной таяқшасы жоқ деп отыр", – деді Романовская. <p>Светлана Романовскаяның сөзінше, су қауіпсіздігіне қатысты мемлекеттің стандарттары мен белгілі бір көрсеткіштер бар. Алайда <strong>синегной таяқшасы міндетті түрде тексерілетін микроорганизмдер тізіміне енгізілмеген.</strong></p> "Неліктен Алматы қаласының Су арнасының синегной таяқшасын анықтауға қатысты аккредитациясы мен аттестациясы жоқ? Өйткені олар суды бұрын-соңды бұл бактерияға тексермеген. Оларда мұндай қауіпсіздік стандарттары жоқ, тексерілетін көрсеткіштер тізімінде синегной таяқшасы қарастырылмаған", – деп атап өтті ол. <p>Романовская тексерілетін микроорганизмдер тізіміне синегной таяқшасын да енгізуді талап етуді жоспарлап отырғанын айтты.</p> <h3>"Алматы Су" не дейді?</h3> <p>Алматы қаласының сумен жабдықтау жүйесіне жауапты "Алматы Су" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны жағдайға қатысты түсініктеме берді. Мекеме өкілдерінің айтуынша, кәсіпорын ауызсудың сапасын дайындау мен тұтынушыларға жеткізудің барлық кезеңінде тәулік бойы бақылап отырады.</p> <p>"Өндірістік зертханалық бақылау деректеріне сәйкес, қалалық су құбыры желісіне берілетін су белгіленген қауіпсіздік талаптарына сәйкес келеді. Әуезов көшесі, 64/4 мекенжайындағы тұрғынның өтініші бойынша кәсіпорын мамандары су сынамаларын алып, зертханалық зерттеу жүргізді. Тексерілген физикалық-химиялық және микробиологиялық көрсеткіштер бойынша нормативтерден ауытқу анықталған жоқ", – деп пікір білдірді мекеме.</p> <p>Мекеменің жауабында ұсынылған хаттамаларда <strong>микроорганизмнің краннан алынған және тұрмыстық сүзгіден өткен су сынамаларынан анықталғаны</strong> көрсетілген.</p> "Алайда хаттамаларда оны анықтау әдістемесі жазылмаған. Бұл микроорганизм орталықтандырылған ауызсудың нормаланатын микробиологиялық көрсеткіштері тізіміне кірмейді. Ұсынылған хаттамалардағы деректер микроорганизмнің қалалық су құбыры желісінде бар екенін анықтауға немесе судың гигиеналық нормативтерге сәйкес келмейтіні туралы қорытынды жасауға жеткіліксіз", – деп хабарлады "Алматы Су" өкілдері. <p>Сонымен қатар кәсіпорын зерттеу нәтижелерін қосымша тексеру үшін қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау органымен бірлесіп, су сынамаларын алуды жоспарлап отыр.</p> <p>"Алынған сынамалар суда осы микроорганизмді анықтауға аккредиттелген зертханаға қосымша зерттеу жүргізу үшін жіберіледі", – деп қорытындылады кәсіпорын.</p> <p>Мамандар суды <strong>қалалық тарату желісінен, үйге кіретін тұстан және ғимарат ішіндегі су алу нүктелерінен</strong> тексермек.</p> <h3>"СЭС суды қайнатуға болатынын айтты"</h3> <p>Редакция Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментіне ресми сауал жолдап, су сапасына қосымша зерттеу жүргізілген-жүргізілмегенін, бұл микроорганизмнің адам денсаулығына қаншалықты қауіпті екенін және тұрғындарға суды қайнатып ішу қажет пе екенін сұрады.</p> <p>Департамент мәліметінше, <strong>2026 жылғы 11 қарашада "Алматы Су" мекемесімен және зертханалық ұйымдармен бірлесіп, су сынамалары алынған.</strong> Зерттеу Романовскаяның өтінішінде көрсетілген шағын аумақта жүргізілген.</p> "Су құбырының үш нүктесінен сынама алынды. Тұрғын үйге кірер алдында, сондай-ақ пәтердің бірінші және екінші қабаттарынан. Сынама алуға Ұлттық сараптама орталығының, Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының және "Алматы Су" зертханаларының өкілдері қатысты. Жұмыс Алмалы аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының бақылауымен жүргізілді", – деп хабарлады ведомство. <p>Редакция сауалында синегной таяқшасының неліктен ауыз судың сапасын тексеру кезінде міндетті көрсеткіштер тізіміне кірмейтіні де сұралды.</p> <p>Департамент түсіндіруінше, <strong>Pseudomonas aeruginosa стандартты санитариялық-микробиологиялық зерттеу аясында міндетті түрде тексерілетін микроорганизмдер қатарына жатпайды.</strong> Себебі ауыз судың қауіпсіздігін бағалау кезінде ең алдымен фекалдық ластануды және эпидемиологиялық қауіптілікті көрсететін негізгі микроорганизмдер бақыланады.</p> "<strong>Синегной таяқшасы нәжістік ластанудың негізгі көрсеткіш микроорганизмдеріне жатпайды. Қазақстанда орталықтандырылған ауыз сумен жабдықтау жүйесінде оған тұрақты міндетті бақылау белгіленбеген", – делінген ресми жауапта.</strong> <p>Ведомствоның мәліметінше, Қазақстанда ауыз судың қауіпсіздігі <strong>жалпы микробтық сан, жалпы колиформды бактериялар және термотолерантты колиформды бактериялар</strong> сияқты көрсеткіштер арқылы бағаланады. Ал синегной таяқшасы бассейндер мен бөтелкедегі судың бақыланатын көрсеткіштері қатарына енгізілген.</p> <p>Сондай-ақ департамент бұл микроорганизмнің адам денсаулығына ықтимал әсеріне қатысты түсініктеме берді. Мамандардың айтуынша, синегной таяқшасы – шартты-патогенді микроорганизм. Ол қоршаған ортада, суда, топырақта, ағынды суларда және ылғалды беттерде кездесуі мүмкін. Бұдан бөлек, <strong>су құбырлары, резервуарлар мен тұрмыстық сүзгілер сияқты ылғалды ортада көбейе алады.</strong></p> <p>Тұрғындарды толғандырған тағы бір мәселе – ауыз суды қосымша қайнатып ішу қажеттілігі. Редакция осы сұрақты да санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментіне жолдады.</p> "Алматы қаласының тұрғындарына берілетін су белгіленген санитариялық талаптар мен гигиеналық нормативтерге сәйкес болуы тиіс. 2026 жылдың тоғыз айында қалада ауыз судың 452 сынамасы микробиологиялық, 465 сынамасы санитариялық-химиялық көрсеткіштер бойынша зерттелді. Белгіленген гигиеналық нормативтерге сәйкессіздік анықталған жоқ", – деп мәлімдеді департамент. <p>Осыған байланысты ведомство <strong>қолданыстағы гигиеналық нормативтерге сәйкес келетін суды ішер алдында міндетті түрде қосымша қайнатудың қажеті жоқ</strong> екенін атап өтті.</p> <p>Дегенмен мамандар тұрғындарға <strong>тұрмыстық су сүзгілерін дұрыс пайдалануға, картридждерін уақтылы ауыстыруға және сантехникалық жабдықтардың тазалығын сақтауға</strong> кеңес береді. Себебі су құбырынан келген су үйдің ішкі су жүйесінде қайта ластануы мүмкін.</p> <p>Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті тұрғындар судың сапасына күмәнданған жағдайда <strong>аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасына жүгініп, зертханалық тексеру жүргізу мәселесін көтере алатынын</strong> хабарлады.</p> <p data-pm-slice="1 1 []">Еске салайық, бұған дейін 2025 жылдың шілдесінде Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті<a href="https://stan.kz/sayran-kolindegi-su-sapasi-normativterge-saykes-kelmeyd-420288/"> Сайран көлінен алынған су сынамаларының гигиеналық нормативтерге сәйкес келмейтінін</a> хабарлаған еді. Зерттеу кезінде су құрамынан органикалық ластануды көрсететін аммиак азоты анықталған. Алайда микробиологиялық көрсеткіштер, соның ішінде холера вибрионы мен энтеровирустар бойынша ауытқу тіркелмеген. Сол кезде ведомство көлді қайта жаңарту және абаттандыру жұмыстары аяқталмағандықтан, тұрғындарға жағажайды пайдаланбауға кеңес берген.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>GTA 6 ойынының шығуына байланысты әлемде еңбек демалысын алатындар көбейген</title>
                <link>https://stan.kz/gta-6-oiynynyn-syguyna-bailanysty-alemde-qyzmetkerler-zappai-enbek-dem-442529/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/gta-6-oiynynyn-syguyna-bailanysty-alemde-qyzmetkerler-zappai-enbek-dem-442529/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 15:43:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949984426fb93683f3e1c5444bb161203d6adf86_webp.webp"
                        length="158594"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>GTA 6 ойынының жанкүйерлері 19 қарашаны асыға күтіп жүр. Себебі дәл осы күні көптен күткен Grand Theft Auto 6 (GTA 6) ойыны жарыққа шығады. Осыған байланысты жанкүйерлер сол күндері жұмыстан демалыс немесе қосымша демалыс күнін ал...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="GTA 6" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949984426fb93683f3e1c5444bb161203d6adf86_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Rockstar Games</em></figcaption> <h3>GTA 6 ойынының жанкүйерлері 19 қарашаны асыға күтіп жүр. Себебі дәл осы күні көптен күткен Grand Theft Auto 6 (GTA 6) ойыны жарыққа шығады. Осыған байланысты жанкүйерлер сол күндері жұмыстан демалыс немесе қосымша демалыс күнін алуға алдын ала өтініш берген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Қызметкерлерді басқаруға арналған бағдарламалық жасақтама әзірлейтін Personio компаниясы GTA 6 ойынының шығу кезеңіне сәйкес келетін еңбек демалысына өтініштер санын зерттеген. Нәтижесінде 19 қарашадан бастап мұндай өтініштер саны осы кезеңдегі орташа көрсеткіштен шамамен <strong>38%-ға</strong> артқаны анықталған.</p><p>Кейбір ойыншылар бұған дейін жиналған артық жұмыс сағаттарын демалыс күндері ретінде пайдалануды ұйғарған. Мұндай өтініштер саны да <strong>58%-ға</strong> өскен. Оның үстіне қызметкерлер тек ойын шығатын күнге ғана емес, одан кейінгі аптаға да еңбек демалысын алуды жоспарлап отыр.</p><p>Қызметкерлерді басқару бағдарламаларын ұсынатын тағы бір Remote компаниясы да GTA 6 ойынының шығуына байланысты еңбек демалысына өтініштер санын зерттеген. Компания дерегінше, мұндай өтініштер <strong>32%-ға</strong> көбейген.</p><p>Remote мәліметінше, GTA 6 шығатын кезеңге еңбек демалысын алуға әсіресе <strong>Z буынына</strong> жататын, яғни 1995-2010 жылдары туған ер адамдар  жиі өтініш берген. Олар былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда шамамен <strong>2,2 есе</strong> көп өтініш жолдаған. Одан кейін <strong>миллениалдар</strong> мен <strong>X буынының өкілдері</strong> тұр.</p><p>GTA 6 ойынының шығуын және демалысты әсіресе қаржы мен маркетинг саласында жұмыс істейтіндер асыға күтіп жүрген көрінеді. Бұл салаларда еңбек демалысына өтініштер саны қаржы секторында екі есе, ал маркетинг саласында <strong>1,75 есе артқан</strong>.</p><p>Remote компаниясы еңбек демалысына өтініштер ең көп тіркелген ел ретінде <strong>Италияны</strong> атады. Мұнда көрсеткіш әдеттегі деңгейден шамамен екі есе жоғары. Екінші орында <strong>Үндістан</strong> (<strong>1,6 есе өсім</strong>), үшінші орында <strong>Ирландия</strong> (<strong>1,57 есе өсім</strong>) тұр. Ал Ресей үздік ондыққа енбеген. Бұл елде Remote қызметін пайдаланатын компаниялар санының аздығымен байланысты болуы мүмкін.</p><p>Бір қызығы, ойыншылардың аз бөлігі ғана демалыс алу себебін өтініште ашық көрсеткен. 170 өтініштің біреуінде ғана <strong>"GTA", "Vice City", "Leonida"</strong> немесе <strong>"Rockstar"</strong> сөздері кездескен. Дегенмен бұл қалған қызметкерлердің ойынға байланысты демалыс алғысы келетінін жасырғанын білдірмейді. Кейбір компанияларда еңбек демалысына шығу себебін көрсету міндетті емес.</p><p>Бұған дейін қазақстандық режиссер Медет Шаяхметов әлем бойынша миллиондаған жанкүйер асыға күтіп отырған <a href="https://stan.kz/qazaqstandyq-rezisser-gta-vi-oiynynyn-zarnamalyq-roligin-tusirdi-442507/">Grand Theft Auto VI ойынының жарнамалық науқанына қатысқан</a> еді. Ол Rockstar Games компаниясымен бірлесіп америкалық Andrew Miami бренді шығарған арнайы киім топтамасына арналған проморолик түсірді.</p><p>Роликте режиссер GTA әлеміндегі Вайс-Сити қаласының атмосферасын жеткізген. Роликте неон шамдары, қымбат көліктер, гидроциклдер мен көше өмірі бейнеленген. Бұл көріністер GTA VI ойынындағы Майами қаласының атмосферасын және оның ерекше стилін көрсетеді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда бизнеске жүргізілетін тексерістер жүйесін өзгертпек: кәсіпкерлерге қандай жеңілдік жасалуы мүмкін</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-bizneske-zurgiziletin-tekserister-zuiesin-ozgertpek-kasipk-442540/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-bizneske-zurgiziletin-tekserister-zuiesin-ozgertpek-kasipk-442540/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 15:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17945724402ebd1ff26a6f1b0ad455fe37f461ce4c_webp.webp"
                        length="91392"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда кәсіпкерлерді жаппай тексерудің орнына, тәуекел деңгейіне қарай бақылау жүйесін енгізу ұсынылды. Бизнес-омбудсмен Қанат Нұровтың пікірінше, қолданыстағы жүйе кәсіпкерлерге түсетін әкімшілік салмақты біркелкі бөлмейді....</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жалақы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945724402ebd1ff26a6f1b0ad455fe37f461ce4c_webp.webp" style="width: 1714px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: malim.kz</em></figcaption> <h2>Қазақстанда кәсіпкерлерді жаппай тексерудің орнына, тәуекел деңгейіне қарай бақылау жүйесін енгізу ұсынылды. Бизнес-омбудсмен Қанат Нұровтың пікірінше, қолданыстағы жүйе кәсіпкерлерге түсетін әкімшілік салмақты біркелкі бөлмейді. Бұл туралы Stan.kz хабарлайды.</h2><p>Бизнес-омбудсмен Қанат Нұров Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектеновке мемлекеттік бақылау жүйесін жетілдіру жөнінде бірқатар ұсыныс жолдаған. Оның негізгі мақсаты – кәсіпкерлерді жаппай тексеруді азайтып, бақылауды нақты тәуекелдерге қарай жүргізу.</p><p>Мәселен, 2026 жылғы мәлімет бойынша, автоматтандырылған тәуекелдерді басқару жүйесі енгізілуі тиіс 66 саланың тек 15-інде ғана жұмыс істеп тұр. Қалған 51 салада мұндай жүйе әлі іске қосылмаған.</p><p>Аталған жүйе кәсіпкерлердің қызметіне қатысты деректерді талдап, оларды тәуекел деңгейіне қарай жіктеуі керек. Осылайша, тексеруге шынымен негіз бар компанияларды анықтауға мүмкіндік туады. Алайда бизнес-омбудсменнің айтуынша, жүйе әлі толыққанды жұмыс істемейді. Бұған қоса, тексерілуі тиіс кәсіпкерлердің нақты саны туралы сенімді деректер де жоқ.</p><h3 style="text-align: center;">Тексерістердің 92%-ы жоспардан тыс жүргізілген</h3><p>Бас прокуратураның құқықтық статистикасына сәйкес, 2025 жылы Қазақстандағы бизнеске жүргізілген тексерістердің 92%-ы жоспардан тыс болған.</p><p>Сонымен қатар тексеру нәтижесінде ешқандай заңбұзушылық анықталмаған жағдайлардың үлесі де өскен. Егер 2024 жылы бұл көрсеткіш 37% болса, 2025 жылы 43%-ға жеткен. Бұдан бөлек, прокуратура органдары 1,5 мыңнан астам заңсыз тексерісті анықтаған.</p><p>Кәсіпкерлерге түсетін бақылау жүктемесі бизнестің көлеміне қарай да ерекшеленеді. 2025 жылы шағын бизнес субъектілеріне орта есеппен 64 кәсіпкерге бір тексерістен келсе, орта бизнеске бір кәсіпкерге 2,5 тексерістен, ал ірі бизнеске 4,8 тексерістен келген.</p><p>Бизнес-омбудсменнің пікірінше, мұндай айырмашылық компаниялардың өсуіне де кедергі келтіруі мүмкін.</p><h3 style="text-align: center;">Айыппұлдардың 63%-ы ірі бизнеске тиесілі</h3><p>Қанат Нұров әкімшілік айыппұлдардың бөлінуіне де назар аударған. 2025 жылы бизнеске салынған айыппұлдардың жалпы көлемі 96,4 миллиард теңгені құраған. Оның 60,3 миллиард теңгесі немесе 63%-ы ірі бизнес субъектілеріне тиесілі.</p><p>Оның айтуынша, Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодекстің кәсіпкерлікке қатысты 302 бабында айыппұлдар негізінен айлық есептік көрсеткішпен белгіленген. Кәсіпорынның санатына қарай айыппұл мөлшері екі-төрт есе артуы мүмкін. Алайда компаниялардың табысы бір-бірінен ондаған, тіпті жүздеген есе ерекшеленуі ықтимал.</p><p>Ал айыппұлды пайыздық мөлшерлемемен есептеу тәсілі кодекстің тек 23 бабында ғана қарастырылған.</p><h3 style="text-align: center;">Кәсіпкерлерді тексеру жүйесін қалай өзгертпек?</h3><p>Бизнес-омбудсмен тексерістерді бір санаттағы кәсіпкерлерден екіншісіне ауыстыруды емес, бақылау жүктемесін теңестіруді ұсынады.</p><p>Осы мақсатта Үкіметке бірнеше бастама жолданған. Атап айтқанда:</p><ul> <li> <p>Тәуекелдерді бағалаудың бірыңғай әдістемесін әзірлеу. Онда дереккөздер, кәсіпорындардың тәуекел деңгейін анықтау қағидалары және тексеруге іріктеу тәртібі белгіленуі керек.</p> </li> <li> <p>Цифрлық жүйені кезең-кезеңімен енгізу. Алдымен әкімшілік қысым жоғары салалардан бастау ұсынылады.</p> </li> <li> <p>Тәуекелдерді бағалау критерийлері мен олардың салмақ коэффициенттерін ашық жариялау.</p> </li> </ul><p>Канат Нұровтың пікірінше, бірыңғай әдістемесіз цифрландыру тексерістердің объективтілігін қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан мемлекет бақылауды жаппай тексеруге емес, нақты тәуекелдерді анықтауға бағыттауы керек.</p><p>Әзірге бұл ұсыныстар Үкіметке жолданған. Оларды жүзеге асыру жөнінде нақты шешім қабылданғаны хабарланған жоқ. </p><p>Еске салсақ, Қазақстанда 2027 жылдан бастап шағын және микробизнеске үш жылдық <a href="https://stan.kz/toqaev-bizneske-us-zyldyq-moratorii-zariialaudy-usyndy-kasipkerlerdin-441543/">мораторий </a>енгізу жоспарланып отыр.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қонаевтағы мектепте 11 жастағы оқушы баспалдақтан сырғанаймын деп көз жұмды</title>
                <link>https://stan.kz/qonaevtagy-mektepte-qaigyly-oqiga-baspaldaqtan-qulagan-11-zastagy-oqus-442531/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qonaevtagy-mektepte-qaigyly-oqiga-baspaldaqtan-qulagan-11-zastagy-oqus-442531/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 15:29:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17950002214a59e335d62b9b39e7b4b78cce7c4154_webp.webp"
                        length="184858"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қонаев қаласындағы мектептердің бірінде баспалдақтан құлаған 11 жастағы оқушы көз жұмды. Дәрігерлер екі күн бойы баланың өмірін сақтап қалуға тырысты</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="баспалдақ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17950002214a59e335d62b9b39e7b4b78cce7c4154_webp.webp" style="width: 1440px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: diearchitekten.org</em></figcaption> <h2>Қонаев қаласындағы мектептердің бірінде баспалдақтан құлаған 11 жастағы оқушы көз жұмды. Дәрігерлер екі күн бойы баланың өмірін сақтап қалуға тырысты. Десе де аман алып қалу мүмкін болмады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Оқиға 16 қарашада сағат 13:18 шамасында, сабақ арасындағы үзіліс кезінде болған.</p><p>Ведомство мәліметінше,<strong> оқушы үшінші қабаттағы баспалдақ қоршауымен сырғанап түспек болған. Сол сәтте ол тепе-теңдігін жоғалтып, екінші қабатқа құлаған. Салдарынан басынан ауыр жарақат алған.</strong></p><p>Оқиға орнына жедел жәрдем шақырылып, бала аса ауыр халде ауруханаға жеткізілген.</p><p>Оқушыны емдеуге республикалық, қалалық және облыстық медициналық мекемелердің балалар нейрохирургтері жұмылдырылды. 17 қарашада дәрігерлер баланың өмірін сақтап қалу үшін шұғыл ота жасады.</p><p>Алайда дәрігерлердің күш-жігері мен реанимациялық шараларға қарамастан, <strong>18 қараша сағат 10:00-де бала қайтыс болды. </strong></p><p>Айта кетсек, Қазақстанның өзге өңірлерінде де оқушылардың мектеп баспалдағынан құлап, жарақат алған жағдайлары болған.</p><p><strong>2023 жылдың қыркүйегінде </strong>Астанадағы №14 мектеп-гимназияның екінші сынып оқушысы екінші қабатқа көтеріліп бара жатқанда баспалдақтан құлап кеткен. Баланы сыныптасы итеріп жіберген. Оқушы түрлі жарақатпен ауруханаға жеткізілді. Осы оқиғадан кейін полиция балалардың қауіпсіздігіне жауапты адамдар өз міндетін дұрыс орындады ма деген мәселе бойынша сотқа дейінгі тергеу бастады. Кейін мектеп директоры қызметінен босатылды.</p><p><strong>Тағы бір осындай жағдай 2019 жылдың сәуірінде </strong>Қостанайдағы №19 мектепте болған. Асханаға бара жатқанда сегіз жастағы оқушы аяғы тайып кетіп, бір қабаттан екінші қабатқа құлаған. Бала бас-ми жарақаты және бас сүйегі сынып, ауруханаға жеткізілген. Дәрігерлер оның жағдайын орташа ауыр деп бағалап, өміріне қауіп төнбейтінін айтқан. Оқиғадан кейін мектеп директоры баспалдақтың екі жағына да қоршау орнатылатынын мәлімдеген.</p><p><strong>2017 жылы Шығыс Қазақстан облысындағы Зырян қаласының</strong> №1 бастауыш мектебінде үшінші сыныпта оқитын тоғыз жастағы бала бірінші және екінші қабаттың арасындағы баспалдақ алаңынан құлап кеткен. Салдарынан оның басы жарақаттанып, екінші дәрежелі комаға түскен. Кейін дәрігерлер баланың есін жиып, жағдайы тұрақталғанын хабарлады.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Жамбыл облысы Қордай ауданындағы мектептерде оқушылардан ақша бопсалап, <a href="https://stan.kz/zambyl-oblysynda-us-zasospirimnin-olimine-qatysty-is-sotqa-zoldandy-442165/">бағынбағандарды жазалайтын бейресми жүйе болғаны</a> туралы жазған едік. Бұл құрылымның өз иерархиясы мен тәртібі қалыптасып, оқушыларға қысым көрсету, қорқыту және күш қолдану әрекеттері жасалған. Прокуратура оқушылар арасындағы ақша бопсалау мен үш жасөспірімнің қаза болуы өзара байланысты екенін айтқан. Қылмыстық іс сотқа жолданған. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда ең төменгі жалақы 110 мың теңгеге дейін өседі: Бұған қосымша қанша қаржы бөлінеді</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-en-tomengi-zalaqy-110-myn-tengege-deiin-osedi-quryltai-zan-442530/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-en-tomengi-zalaqy-110-myn-tengege-deiin-osedi-quryltai-zan-442530/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 15:16:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_179260621511a7a307b5ab0d4db4e49532adea7c2b_webp.webp"
                        length="201014"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы 85 мыңнан 110 мың теңгеге дейін өседі. Құрылтай депутаттары тиісті өзгерісті 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң аясында мақұлдады. Бұл туралы Sta...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Құрылтай " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_179260621511a7a307b5ab0d4db4e49532adea7c2b_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: quryltai.kz</em></figcaption> <h3>Қазақстанда 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы 85 мыңнан 110 мың теңгеге дейін өседі. Құрылтай депутаттары тиісті өзгерісті 2027-2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң аясында мақұлдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Ең төменгі жалақыны көтеруге <strong>келесі жылы 75,9 миллиард теңге бөлінеді.</strong> Осылайша, <strong>аталған көрсеткіш бірден 25 мың теңгеге немесе шамамен 29,4%-ға артады.</strong></p><p>Одан бөлек, Құрылтай депутаттары президенттің халыққа <strong>Жолдауында берген тапсырмаларын орындауға қосымша 114,1 миллиард теңге бөлуді де қолдады</strong>. Оның ішінде:</p><p><strong>75,9 миллиард теңге </strong>– ең төменгі жалақыны көтеруге;</p><p><strong>20 миллиард теңге</strong> – алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін ұйымдар қызметкерлерінің жалақысын арттыруға;</p><p><strong>600 миллион теңге</strong> – орта білім беру жүйесіне жасанды интеллект енгізуге;</p><p><strong>17,6 миллиард теңге</strong> – өзге шығындарға бағытталады.</p><p>Бұдан бөлек, <strong>президенттің жекелеген тапсырмаларын орындауға тағы 101,5 миллиард теңге қарастырылған</strong>. Соның 34,5 миллиард теңгесі Сәтбаев атындағы каналдан Астанаға дейін су құбырын тартуға жұмсалады. Ал 21,9 миллиард теңге шекарадағы өткізу бекеттерін жаңартуға, 16,2 миллиард теңге "Балқаш" атом электр станциясына қатысты іздестіру жұмыстарына бөлінеді.</p><p>Депутаттар <strong>өңірлердегі инфрақұрылымдық жобаларға қосымша 47 миллиард теңге қарастыруды да қолдады</strong>. Бұл ақша жылу, газ, электр және сумен жабдықтау жүйелерін дамытуға, денсаулық сақтау нысандарына, арнайы экономикалық аймақтарға, әуе көлігі саласы мен Төтенше жағдайлар министрлігінің бөлімшелеріне бағытталады.</p><p><strong>Ең төменгі жалақы соңғы рет қашан өсті?</strong></p><p>Қазақстанда ең төменгі жалақы <strong>соңғы рет 2024 жылғы 1 қаңтарда көтерілген</strong>. Сол кезде оның мөлшері <strong>70 мыңнан 85 мың теңгеге өскен еді</strong>.</p><p>Бұған дейін ең төменгі жалақыны көтеру мәселесі бірнеше рет талқыланған. 2025 жылғы маусымда қаржы министрі Мәди Такиев бюджет бұл көрсеткішті шамамен 90 мың теңгеге дейін арттыруға мүмкіндік беруі мүмкін екенін айтқан. Ал сол жылдың тамызында ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин ең төменгі жалақыны көтеру жоспарланбағанын мәлімдеген.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Құрылтай <a href="https://stan.kz/ukimet-2029-zylga-qarai-biudzet-tapsylygyn-azaitpaq-439786/">2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасын </a>бірінші оқылымда қолдаған. Құжатты 128 депутат қолдап, алтауы қалыс қалған еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Құрманбек Жұмағали &quot;Қазақфильм&quot; киностудиясының басшысы қызметіне кірісті</title>
                <link>https://stan.kz/qurmanbek-zumagali-qazaqfilm-kinostudiiasynyn-bassysy-qyzmetine-kirist-442528/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qurmanbek-zumagali-qazaqfilm-kinostudiiasynyn-bassysy-qyzmetine-kirist-442528/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 14:52:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949959115ea5bb4f3092c43554addc6e0b032d6b_webp.webp"
                        length="100738"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Құрманбек Жұмағали Шәкен Айманов атындағы &quot;Қазақфильм&quot; ұлттық киностудиясының президенті қызметіне тағайындалды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Қазақфильм" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949959115ea5bb4f3092c43554addc6e0b032d6b_webp.webp" style="width: 1601px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Қазақфильм</em></figcaption> <h2>Құрманбек Жұмағали Шәкен Айманов атындағы "Қазақфильм" ұлттық киностудиясының президенті қызметіне тағайындалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Құрманбек Жұмағали 1985 жылы туған. 2008 жылы Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетін “Журналистика” мамандығы бойынша тәмамдаған.</p><h3> </h3><h3>Еңбек жолы:</h3><p><strong>2004–2007 жылдары</strong> – “Қазақстан” республикалық телерадиокорпорациясында редактор, бағдарлама жүргізушісі;</p><p><strong>2007–2013 жылдары</strong> – “Хабар” агенттігінің ақпараттық бағдарламалар дирекциясында продюсер, қорытынды жаңалықтар жүргізушісі;</p><p><strong>2013–2014 жылдары</strong> – Қарағанды облысы әкімінің баспасөз қызметінің жетекшісі, кеңесшісі;</p><p><strong>2014–2015 жылдары</strong> – “Қазақстан” РТРК АҚ ақпараттық-талдамалық бағдарламалар дирекциясының директоры, “Сенбілік кездесу” ток-шоуының жүргізушісі;</p><p><strong>2015–2016 жылдары </strong>– “Қазақстан” РТРК АҚ өңірлерді дамыту департаментінің директоры;</p><p><strong>2016–2017 жылдары</strong> – “Қазақстан халқы Ассамблеясы қоры” қоғамдық қорының директоры;</p><p><strong>2017 жылы мамырға дейін </strong>– “Алматы” телеарнасы” АҚ бас директорының бірінші орынбасары;</p><p><strong>2017 жылы мамыр–желтоқсан аралығында </strong>– Маңғыстау облысы ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары, кейін басқарма басшысы;</p><p><strong>2018–2019 жылдары </strong>– “Қазақ радиолары” ЖШС директоры;</p><p><strong>2019 жылы қазанға дейін</strong> – “Қазақстан” РТРК АҚ басқарма төрағасының бірінші орынбасары;</p><p><strong>2019 жылы 1 қазан – 2021 жылы қыркүйек аралығында</strong> – “Астана” телеарнасының бас директоры;</p><p><strong>2021 жылы қыркүйек – 2023 жылы шілде аралығында </strong>– “31 арна” телеарнасының бас директоры.</p><p><strong>2023 жылдың шілдесінен бастап </strong>Құрманбек Жұмағали “Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығы” КЕАҚ басқарма төрағасы қызметін атқарды.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін “Қазақфильм” 2025 жылы 1,24 миллиард теңге табыс (тартылған қаражат) тапқанымен, <a href="https://stan.kz/qazaqfilm-milliardtagan-tabys-tapqanymen-taza-paidasy-353-myn-tengeden-437516/">таза пайдасы небәрі 353 мың теңге болғаны </a>туралы жазған едік. Киностудияның кірісі негізінен мемлекеттен түскен, ал шығындары табыстан асып кеткен.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ақтөбеде танымал жанармай құю бекетінің иесін өлтірді деген күдікті ұсталды</title>
                <link>https://stan.kz/aqtobede-kasipkerdi-oltirdi-degen-kudikti-ustaldy-442526/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtobede-kasipkerdi-oltirdi-degen-kudikti-ustaldy-442526/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 14:44:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949953688aae35087d492f009933db68887a66a9_webp.webp"
                        length="95096"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтөбеде 49 жастағы кәсіпкердің өліміне қатысты күдікті екі күннен кейін ұсталды. Алдын ала мәлімет бойынша, ол марқұмның көршісі болған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Ақтөбе кәсіпкер өлі күдікті" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949953688aae35087d492f009933db68887a66a9_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: instagram.com/aqtobe_sergek</em></figcaption> </figure> <h3>Ақтөбеде 49 жастағы кәсіпкердің өліміне қатысты күдікті екі күннен кейін ұсталды. Алдын ала мәлімет бойынша, ол марқұмның көршісі болған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3> <p>Оқиға куәгерлерінің айтуынша, көршілері атыс дыбысын естіген.</p> "Таңғы сағат 7:30 шамасында, нақтырақ айтқанда, 7:40-та үш рет тарс еткен дыбыс естілді. Бірақ оның оқ атылған кездегі дыбыс екенін аңғармадым. Сыртта әлі қараңғы болғандықтан, көршілеріміз тағы да отшашу атқан шығар деп ойладым. Кейін жұмысқа кеттім. Біраз уақыттан соң әпкем хабарласып, көршімізді атып өлтіргенін айтты", – дейді Ақтөбе қаласының тұрғыны. <p><a href="https://www.ktk.kz/ru/news/video/2026/11/16/305908/">КТК</a> телеарнасының мәліметінше, таңда Ақтөбедегі өз үйінде танымал жанармай құю станциялары желісінің директоры, <strong>49 жастағы Айболат Жисовты</strong> атып кеткен. Қылмыс жасалған болуы мүмкін зәулім үй қаланың ең жабық әрі беделді аудандарының бірінде орналасқан. Таңертеңнен бастап аумақты полиция қоршауға алған.</p> <p>Полиция қоршауды алып тастағаннан кейін үйге көліктер келе бастаған. Хабарланғандай, марқұмның туыстары көңіл айту үшін жиналып жатыр.</p> <p>Қазір күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалды.</p> <p>Ақтөбе облысының полиция департаменті күдіктінің қалай ұсталғаны туралы әзірге толық ақпарат берген жоқ. Белгілі болғандай, қылмысты ашу үшін Ішкі істер министрлігінің орталық аппаратының тәжірибелі жедел қызметкерлері Ақтөбеге жіберілген.</p>"Жедел-іздестіру шараларының нәтижесінде полиция қызметкерлері кәсіпкерді өлтірді деген күдіктіні анықтап, ұстады. Ол – Қазақстан азаматы, Ақтөбе қаласының тұрғыны", – деп хабарлады Ақтөбе облысының полиция департаменті.<p>Тергеу барысын Ішкі істер министрлігі өз бақылауына алды.</p><p>Еске салайық, бұған дейін Ақтөбеде <a href="https://stan.kz/aqtobede-kasipkerdi-uiinde-atyp-oltirip-koligi-men-qundy-zattaryn-urla-442456/">жанармай бекеттерінің басшысын үйінде атып өлтіріп</a>, көлігі мен құнды заттарын ұрлап кеткені туралы жазған едік. </p><p>Қанды оқиға 16 қараша күні таңертең қаланың элиталық шағын аудандарының бірінде болған. Марқұмның үйі биік қоршаумен қоршалып, аумағына бейнебақылау камералары орнатылған. Дегенмен қылмыскердің үйге қалай кіргені және оқиғаның қалай өрбігені әзірге белгісіз.</p><p>Көршілері таңертең атыс даусын естігенін айтқан. Ал әлеуметтік желіде күдіктінің қылмыстан кейін кәсіпкердің көлігіне мініп, ізін суытқаны туралы ақпарат тарады. Кейін автокөлік Ресейге қарай бағытталған Богослов тасжолынан табылған деген болжам бар. Алайда бұл ақпарат әзірге ресми түрде расталған жоқ.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қойма нарығы тепе-теңдікті күтіп отыр: Алматыда CAWS 2026 саммиті өтті</title>
                <link>https://stan.kz/qoima-narygy-tepe-tendikti-kutip-otyr-almatyda-caws-2026-sammiti-otti-442525/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qoima-narygy-tepe-tendikti-kutip-otyr-almatyda-caws-2026-sammiti-otti-442525/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 14:19:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794993731a71ac4132b1073b37c50d767c445f03c_webp.webp"
                        length="103242"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазан айында Алматыда Central Asia Warehouse Summit 2026 (CAWS 2026) саммиті өтті. Орталық Азияның қойма нарығына қатысушылар мен халықаралық инвесторлар қандай қоймаларға сұраныс болатынын, жобалар экономикасының қалай өзгеріп жа...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="саммит Central Asia Warehouse Summit " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794993731a71ac4132b1073b37c50d767c445f03c_webp.webp" style="width: 1349px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Central Asia Warehouse Summit </em></figcaption> </figure> <h2>Қазан айында Алматыда Central Asia Warehouse Summit 2026 (CAWS 2026) саммиті өтті. Орталық Азияның қойма нарығына қатысушылар мен халықаралық инвесторлар қандай қоймаларға сұраныс болатынын, жобалар экономикасының қалай өзгеріп жатқанын және салаға инвестиция тарту үшін не қажет екенін зерттеулер мен практикалық тәжірибеге сүйене отырып талқылады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2> </figure> <p>Саммит 15 қазанда The Ritz-Carlton қонақүйінде өтті. Оны IBC Global консалтингтік компаниясы жыл сайын ұйымдастырады. Биыл іс-шараға 13 елден 350-ден астам адам қатысты. Олардың қатарында девелоперлер, қойма иелері, жалға алушылар, логистикалық операторлар, банктер мен инвестициялық қорлардың, халықаралық қаржы институттары мен мемлекеттік органдардың өкілдері болды.</p> <p>Саммиттің негізгі тақырыбы – “Қазақстанның қойма нарығы: 2026–2027. Енді жалға алушылардың кезегі ме?”</p> <h3>Нарық тынысы: 48,1 балл</h3> <p>Саммиттің басты оқиғаларының бірі – IBC Global әзірлеген "Орталық Азия қойма нарығының тынысы" атты жаңа зерттеудің таныстырылымы. Көрсеткіш аймақтың төрт еліндегі 100-ден астам компанияның бағалауына негізделген.</p> <p>2026 жылғы III тоқсанның қорытындысы бойынша көрсеткіш <strong>100 балдың 48,1 балын</strong> құрады, бейтарап деңгей – <strong>50 балл</strong>. Сауалнамаға қатысқандардың 52%-ы алдағы бір жылда сұраныс пен ұсыныс теңеседі деп болжаса, девелоперлердің 81%-ы жаңа жобаларды іске қосуды жоспарлап отыр. Дегенмен жалға алушылар тарапынан сұраныстың әлсіздігі әлі де нарықты тежейтін негізгі фактор болып қалып отыр.</p> "Қойма инфрақұрылымын дамыту ішкі сауда, экспорттық жеткізулер және Қазақстанның транзиттік әлеуетін іске асыру үшін маңызды. Инвестиция жұмылдыру үшін жұмыс істеудің болжамды жағдайлары және инфрақұрылымдық әрі әкімшілік мәселелерді жүйелі шешу қажет", – деді Kazlogistics Қазақстан көлікшілер одағы Президиумының мүшесі Ерхат Искалиев. <h3>Бизнеске қандай қоймалар керек?</h3> <p>Пікірталастың басты тақырыптарының бірі – жаңа қойма нысандарының бизнес қажеттілігіне қаншалықты сай келетіні. Девелоперлер сұранысқа нысанның орналасқан жері, инженерлік жабдықталуы және құрылыс сапасы қалай әсер ететінін, сондай-ақ маркетплейстер мен сауда желілерінің талаптарын талқылады.</p> <p>"Қазпошта" АҚ жалпы ауданы кемінде 50 мың шаршы метр болатын қойма және логистикалық орталықтар желісін кезең-кезеңімен құру жоспарын таныстырды. Нысандар еліміздің бірнеше өңірінде салынып, халықаралық жөнелтілімдерді өңдеу, тауарларды тарату және фулфилмент қызметтерін көрсету үшін пайдаланылады. Компанияның Инфрақұрылымды басқару дирекциясы филиалының басшысы Салтанат Төлекованың айтуынша, "Қазпошта" халық пен бизнеске қызмет көрсету желісін де дамытып жатыр.</p> <p>Саммитте шағын және орта бизнеске арналған Light Industrial форматындағы екі кешен таныстырылды: Астанадағы CRED Group компаниясының Business Park AQJOL жобасы және Бішкек маңындағы MEGA UNITS by DSKA кешені. Екі жобаның жиынтық инвестиция көлемі <strong>60 млн долларға</strong> дейін жетеді. Бұл формат – ортақ инфрақұрылымы мен сервисі бар автономды блоктар: өндірісті, қойманы және кеңсені бір жерде орналастыруға мүмкіндік береді.</p> <p>Сонымен бірге Қазақстанда ірі жалға алушыларға арналған ауқымды қойма кешендері де салынып жатыр. Солардың бірі – халықаралық девелопер Griffin Partners Еуразиялық даму банкінің қолдауымен жүзеге асырып жатқан "Griffin Логопарк Алматы" жобасы. Кешеннің жалпы ауданы 125 мың шаршы метрден асады.</p> <h3>А класты қоймалар рейтингі</h3> <p>IBC Global Қазақстандағы А класты қоймалардың ірі меншік иелерінің рейтингін де жариялады. Іріктеуге қатысқан 30 компанияның ішінен <strong>Continental Logistics, Focus Logistics, Imagine Apple Logistics, Mercury Solutions</strong> және <strong>"Еуразиялық Логистикалық Парк"</strong> жеңімпаз атанды. Олардың жиынтық қойма портфелі шамамен 400 мың шаршы метрді құрайды.</p> <p>“Еуразиялық логистикалық парк” “Жыл жаңалығы” номинациясы бойынша марапатқа ие болды. Ал Sky Logistics Corporation BREEAM стандарты бойынша сертификатталған кешені үшін жаңа экологиялық номинацияда жеңіске жетті.</p> <h3>Құрылыс экономикасы және кадр мәселесі</h3> <p>Бағдарламаның практикалық бөлімі қойма салудың экономикалық тиімділігіне арналды. Standart жобалау бюросының, "Техностиль" компаниялар тобының, жиһаз бен үй тауарларын сататын Hoff гипермаркеттер желісінің және сөре жүйелерін өндіретін AVETO компаниясының өкілдері құрылыс құнына, энергия тиімділігіне және нысанды технологиялық жабдықтауға әсер ететін шешімдерді талқылады.</p> <p>Қатысушылар қойма салуға жұмсалатын бастапқы инвестициямен қатар, оны кейін пайдалануға кететін шығындарды да ескеру қажет екенін атап өтті.</p> <p>Кадр нарығындағы ахуалды саммиттің аналитикалық және ақпараттық серіктесі hh.kz таныстырды. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығына арналған шолуға сәйкес, "Көлік, логистика, тасымалдау" сегментінде бір бос жұмыс орнына 6,7 түйіндеме келеді, ал ұсынылатын медианалық жалақы бір жылда 16,4%-ға өскен. Ozon, Facility Management Central Asia және ALT University өкілдері үміткерлердің жеткілікті болуы біліктілік мәселесін толық шешпейтінін айтып, практикалық оқыту мен еңбек жағдайларының маңызын талқылады.</p> <h3>Қаржыландыру</h3> <p>Қаржы сессиясында банктердің, даму институттары мен инвесторлардың өкілдері жобаларға қойылатын талаптарды, қарыз қаражатының құнын және валюталық тәуекелдерді қарастырды. ЕҚДБ мен Еуразиялық даму банкі өкілдері қатысқан талқылауда қаржыландыру шарттары, инвестициялық қорлардың даму мүмкіндігі және дайын қойма нысандарымен жасалатын мәмілелер сөз болды.</p> <p>Саммит IBC Global компаниясының Орталық Азиядағы қойма нарығының даму болжамын таныстырумен аяқталды.</p> <p>"Орталық Азияның қойма нарығы енді ғана қалыптасу мүмкіндігін талқылап отырған жоқ. Қазір нарыққа қатысушылар оның даму жолдарын ғана емес, алға жылжуына кедергі келтіретін мәселелерді де ашық айтады. Бұл – нарықтың жетіліп келе жатқанының белгісі", – деді IBC Global компаниясының басқарушы серіктесі Станислав Ахмедзянов.</p> <p>CAWS 2026 серіктестері – Business Park AQJOL, Standart жобалау бюросы, Griffin Partners, "Техностиль" компаниялар тобы, MEGA UNITS by DSKA, "Дордой" қауымдастығы, "А-Сталь Азия", Facility Management Central Asia және AVETO. Саммиттің аналитикалық және ақпараттық серіктесі – hh.kz. Іс-шара "Атамекен" Ұлттық кәсіпкерлер палатасының, Almaty Invest ұйымының, Қазақстан логистер клубының және "Метрикон" ақпараттық цифрлық платформасының қолдауымен өтті.  </p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Атыраудағы мектепте оқу-жаттығу кезінде оқушылар бір-бірін таптап, жарақат алды</title>
                <link>https://stan.kz/atyraudagy-mektepte-oqu-zattygu-kezinde-balalar-birin-birip-taptap-zar-442523/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyraudagy-mektepte-oqu-zattygu-kezinde-balalar-birin-birip-taptap-zar-442523/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 12:54:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949951251585596631850b5549c92afc3ab85637_webp.webp"
                        length="53278"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Атыраудағы мектептердің бірінде жоспарлы эвакуация кезінде оқушылар арасында кептеліс болып, бірнеше бала жарақат алды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="мектеп" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949951251585596631850b5549c92afc3ab85637_webp.webp" style="width: 1138px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Атыраудағы мектептердің бірінде эвакуация кезінде оқушылар бір-бірін итеріп, бірнеше бала жарақат алды.Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Оқиға 17 қарашада болған. Сол күні мектепте төтенше жағдай кезіндегі әрекеттерді пысықтау үшін жоспарлы оқу-жаттығу өткізілген. Мұндай жаттығулар оқушылардың <strong>төтенше жағдайда өзін қалай ұстау керегін үйренуі үшін тұрақты түрде ұйымдастырылады.</strong></p><p>Алайда эвакуация кезінде балалар мектептің шыға берісіне жиналып, бір-бірін итерген. Соның салдарынан кептеліс пайда болған.<strong> Кейбірінің денесі көгеріп, жарақат алған.</strong></p><p>Мектеп әкімшілігінің мәліметінше, балаларға қажет медициналық көмек көрсетіліп, ата-аналарына жеке хабар берілген. Қазір олардың жағдайы тұрақты.</p><p>Оқу орны өкілдері оқиғаның себебі анықталып жатқанын хабарлады. Қазір оқушылар мен мұғалімдерге түсіндіру жұмыстары жүріп жатыр.</p><p>Мектеп әкімшілігі мұндай жағдай қайталанбауы үшін эвакуация жоспарын қайта қарап, оқу-жаттығуды ұйымдастыру тәртібін күшейтетінін мәлімдеді. Сонымен қатар болған жағдай үшін ата-аналардан кешірім сұрады.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Атыраудағы мектептердің бірінде оқушылардың кіреберісте жаппай сығылысып,<a href="https://stan.kz/atyrauda-mektepte-oqusylar-sygylysyp-bir-birin-taptap-kete-zazdady-439888/"> бір-бірін таптап кетуге шақ қалған сәті </a>видеоға түсіп қалғаны туралы жазған едік. Оқиға түскі уақытта болған. Кадрларды тұрғындардың бірі әлеуметтік желіге жариялаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>BUTA Group және Freedom банк: Алматыда баспана сатып алу қолжетімді бола түсті</title>
                <link>https://stan.kz/buta-group-zane-freedom-bank-almatyda-baspana-satyp-alu-qolzetimdi-bol-442514/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/buta-group-zane-freedom-bank-almatyda-baspana-satyp-alu-qolzetimdi-bol-442514/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 12:23:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794981317ac05bbb11494f20c3c20c36b4667cc44_webp.webp"
                        length="157916"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда BUTA Group компаниясы мен Freedom банк арасында стратегиялық ынтымақтастық туралы келісімге ресми түрде қол қойылды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <h2><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794981317ac05bbb11494f20c3c20c36b4667cc44_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" />Алматыда BUTA Group компаниясы мен Freedom банк арасында стратегиялық ынтымақтастық туралы келісімге ресми түрде қол қойылды.</h2> </figure> </figure> </figure> <p>Қол қойылған келісімдер тұрғын үй сатып алу мүмкіндіктерін кеңейтуге және жаңа ипотекалық шешімдерді іске қосуға бағытталған.</p> “BUTA Group үшін Freedom банкпен серіктестік орнату – ұзақмерзімді перспективаға бағытталған стратегиялық шешім. Біз ипотекалық несиелеу шарттарын жақсартуға және қазақстандық отбасылар үшін баспананың қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік беретін тетіктерді дамытуға мүдделіміз”, – деді BUTA Group компаниясының бас директоры Сарван Имаш оглы Шукуров. <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <h3><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949824964ef3787f1a44e52fd634ff9033c7b696_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" />Тиімді шарттармен ипотека рәсімдеу</h3> </figure> </figure> </figure> <p>Ынтымақтастық аясындағы алғашқы бастамалар жүзеге асырыла бастады. Ипотекалық несиелеудің алғашқы бағдарламасы Алматы қаласының Алатау ауданында орналасқан BUTA Meken тұрғын үй кешенінен пәтер сатып алушылар үшін қолжетімді болды.</p> <p data-d-component="text">Бағдарлама аясында жылдық номиналды сыйақы мөлшерлемесі 10,5–14,5%, ал жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) 11,01–15,49% аралығында белгіленген.</p> <p>Бағдарлама талаптары орындалған жағдайда мөлшерлемені 10%-ға дейін төмендету мүмкіндігі қарастырылған (ЖТСМ 11,00%-дан 14,59%-ға дейін). Несие мерзімі – 20 жылға дейін.</p> <p>Ипотекаға өтінімді Freedom SuperApp мобильді қосымшасы арқылы беруге болады. Цифрлық рәсімдеу жүйесі өтінім бойынша мақұлдауды онлайн алуға және ипотекалық несиені рәсімдеуге кететін уақытты едәуір қысқартуға мүмкіндік береді.</p> "BUTA Group компаниясымен серіктестік орнату цифрлық ипотекалық несиелеуді дамыту және Қазақстанның жетекші құрылыс компанияларымен ынтымақтастықты кеңейту стратегиямызға сай келеді. Біз тұрғын үй сатып алу үдерісін клиенттер үшін барынша ыңғайлы әрі жылдам ету мақсатында қаржылық және технологиялық шешімдерімізді үнемі жетілдіріп келеміз", – деді Freedom Bank-тің атқарушы директоры Ялкунчан Турсунович Ганиев. <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <h3>BUTA Meken – заманауи қала өмірінің жаңа форматы</h3> </figure> </figure> <p><a href="https://butameken.kz/">BUTA Meken</a> – Алматының қарқынды дамып келе жатқан оңтүстік-батыс полицентрінде орналасқан Urban Comfort+ форматындағы аз қабатты тұрғын үй кешені.</p> <p>Кешеннің сәулеттік жобасын халықаралық Dome & Partners бюросы әзірлеген. Жоба аясында терезелері үлкейтілген алты қабатты тұрғын үйлер, жерасты автотұрағы, абаттандырылған аулалар, жүгіру және велосипед жолдары, спорт және балалар ойын алаңдары қарастырылған.</p> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Бута ЖШС 3" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794985975b78598fb0864ec4953ade12bad1633aa_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: "ButaDevelopment" ЖШС баспасөз қызметінен</em></figcaption> </figure> <p>Кешенде күнделікті өмірге қажет инфрақұрылымды дамытуға ерекше көңіл бөлінген. Оның аумағында дүкендер мен түрлі қызмет көрсету орындары орналасқан жеке сауда аллеясы, сондай-ақ тек тұрғындарға арналған BUTA Space қосымша кеңістіктер жүйесі қарастырылған. Олардың қатарында коворкинг, Wellness Studio, Kids Lab, Mind Club, Hobby Center және Dastarkhan Hall бар.</p> </figure> </figure> <p>Тұрғын үй кешенінің тұжырымдамасы “15 минуттық қала” қағидатына негізделген. Бұл қағидат бойынша күнделікті қажетті қызметтер, демалыс, жұмыс істеу және жеке даму мүмкіндіктері үйден алыс емес жерде шоғырланады.</p> <figure style="margin: 0;"> <h3><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949824965782a3ee13736ce60eb19543dc4bea6f_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" />BUTA Group компаниясы туралы</h3> </figure> <p>BUTA Group – көпсалалы тәжірибесі бар, заманауи тұрғын үй жобаларын жүзеге асырып, қалалық ортаның жаңа стандарттарын қалыптастыруға бағытталған девелоперлік компания.</p> <p>Компания философиясының негізінде сәулет, табиғат және технологияның үйлесімді байланысы жатыр. BUTA Group адам қажеттіліктерін ескере отырып, функционалдылық пен жайлылықты үйлестіретін кеңістіктер жасайды.</p> <p>Компания құрылыс сапасына, инновациялық шешімдерге және инфрақұрылымды дамытуға ерекше мән береді. Осы арқылы өзіндік ерекшелігі мен ұзақмерзімді құндылығы бар жобаларды жүзеге асырады.</p> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Құрылыс компаниясы " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179498586272962f2cd4125ef96ea51bb8749cd7d8_webp.webp" style="width: 1601px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: "ButaDevelopment" ЖШС баспасөз қызметінен</em></figcaption> </figure> <h3> </h3> <h3>Корпоративтік ынтымақтастықты дамыту</h3> </figure> </figure> <p>Қол қойылған келісім компаниялар арасындағы банк қызметтерін көрсету және бірлескен бастамаларды жүзеге асыру бағытындағы іскерлік байланыстарды кеңейтуге де жол ашады.</p> "Freedom Bank-тің корпоративтік бағыты үшін девелопмент саласы – болашағы зор бағыттардың бірі. Біз құрылыс саласының қажеттіліктерін ескеретін кешенді шешімдер әзірлеуге мүдделіміз", – деді Freedom Bank-тің корпоративтік бизнес жөніндегі атқарушы директоры Дмитрий Владимирович Гуэ-Хао. <h3>Алдағы жоспарлар</h3> <p>Тараптар BUTA Group компаниясының басқа да тұрғын үй жобаларын серіктестік бағдарламасына қосу мүмкіндігін қарастыруда. Сонымен қатар клиенттерге қызмет көрсетудің цифрлық үдерісін одан әрі дамыту және қаржыландырудың жаңа нұсқаларын енгізу жоспарланып отыр.</p> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Бута ЖШС 2" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794985862a461c64689371a348bc6e21dc9d71a59_webp.webp" style="width: 1613px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: "ButaDevelopment" ЖШС баспасөз қызметінен</em></figcaption> </figure> <p>Ипотекалық несиелеу шарттары, қолжетімді пәтерлер және рәсімдеу тәртібі туралы толық ақпаратты BUTA Group компаниясының сату бөлімдерінен, сондай-ақ қысқа нөмірлер арқылы алуға болады:</p> </figure> <ul> <li>BUTA Group – 3888;</li> <li>Freedom банк – 595.</li> </ul> <p>Тұрғын үй кешені туралы толығырақ: <a href="https://butameken.kz/">https://butameken.kz/ </a></p> <p><em>Үлескерлердің қаражатын тартуға арналған № KZ16VWE00002764 рұқсатты 2026 жылғы 2 қарашада “Алматы қаласының Сәулет және қала құрылысы басқармасы” КММ берген.</em></p> <p><em>Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің банктік және өзге де операцияларды жүзеге асыруға арналған 2026 жылғы 7 шілдедегі № 1.1.551.129 әмбебап банктік лицензиясы.</em></p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда әлеуметтік желіде балағат сөзді қайталап айтқандарды 30 тәулікке қамау ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-aleumettik-zelide-balagat-sozdi-qaitalap-aitqandardy-30-ta-442522/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-aleumettik-zelide-balagat-sozdi-qaitalap-aitqandardy-30-ta-442522/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 12:16:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794986973db29bc3dc2584b309d434a7355b07a67_webp.webp"
                        length="198932"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Құрылтай депутаттары әлеуметтік желілерде балағат сөз қолданғаны үшін жауапкершілік қарастыратын заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="балағат әлеуметтік желі жаза" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794986973db29bc3dc2584b309d434a7355b07a67_webp.webp" style="width: 1349px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Құрылтай депутаттары әлеуметтік желілерде балағат сөз қолданғаны үшін жауапкершілік қарастыратын заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Заң жобасы мемлекет басшысының онлайн-платформалардың деструктивті контент таратқаны үшін жауапкершілікті заң жүзінде бекіту туралы тапсырмасын орындау мақсатында әзірленген. Құжатта бұқаралық ақпарат құралдары мен онлайн-платформаларда әдепсіз сөздер қолданғаны үшін жауапкершілік енгізу көзделген.</p><p>Заң жобасын талқылау барысында Құрылтай депутаты Гүлзира Атабаева мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаевқа әлеуметтік желілерде балағат сөз айтқандарға қолданылатын жазаны қатаңдату мәселесі бойынша сұрақ қойды.</p><p>Депутат заң жобасында мұндай әрекет үшін жауапкершілік қарастырылғанын қолдайтынын айтты. Оның сөзінше, әлеуметтік желілердегі әдепсіз сөздерді балалар да көріп, естиді. Сондықтан мұндай әрекеттер үшін жаза қолдану қажет. Алайда жаза құқық бұзушылықтың ауырлығына сай болуы керек.</p>"Бір жыл ішінде қайталанған құқық бұзушылық үшін 100 сағатқа дейін қоғамдық жұмысқа тарту немесе 30 тәулікке дейін қамауға алу ұсынылып отыр. Бәлкім, сотқа істің мән-жайын ескере отырып, жаза түрін таңдауға кеңірек мүмкіндік беру керек шығар. Мысалы, айыппұл мөлшерін арттыру, қоғамдық жұмыстарға тарту және әкімшілік қамауға алу сияқты жазаларды қарастыруға болады", – деді Гүлзира Атабаева.<p>Министр Арман Қырықбаев бұл нормалардың басты мақсаты қатаң жазалау емес, құқық бұзушылықтың алдын алу екенін айтты.</p>“Сіз айтып отырған бап ұсақ бұзақылыққа қатысты. Онда бірінші және екінші бөліктер бар, әртүрлі санкциялар қарастырылған. Оның ішінде өзіңіз айтқандай, әкімшілік қамауға алу да бар", – деп мәлімдеді министр.<p>Министр құқық бұзушыны қалай да қамауға алып, жазалауды емес, мұндай әрекеттердің алдын алуға мүмкіндік беретін нормаларды қабылдауды мақсат тұтып отырғанын жеткізді.  </p><p>Бұған дейін астаналық әйел <a href="https://stan.kz/astanalyq-aiel-tiktok-tagy-tikelei-efiri-usin-aiyppul-arqalady-441955/">TikTok-тағы тікелей эфирі үшін айыппұл арқалаған</a> еді. Сот мәліметінше, әйел TikTok-та тікелей эфир жүргізу кезінде былапыт сөздер айтып, әлеуметтік желі қолданушылары мен айналасындағыларға құрметсіздік танытқан. Осылайша ол қоғамдық тәртіп пен жалпыға ортақ мінез-құлық нормаларын бұзған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда шенеуніктердің демалыстағы суреттерін рұқсатсыз жариялауға тыйым салу ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-seneunikterdin-demalysta-zurgendegi-suretterin-ruqsatsyz-z-442521/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-seneunikterdin-demalysta-zurgendegi-suretterin-ruqsatsyz-z-442521/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 12:13:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179498646201e53542b96d3f493b8b4c3995194de9_webp.webp"
                        length="183776"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Құрылтай отырысында онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заң жобасын талқылау кезінде шенеуніктердің фото және видеоларын жариялау мәселесі көтерілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h3><img alt="демалу" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179498646201e53542b96d3f493b8b4c3995194de9_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"></h3> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> <h3>Құрылтай отырысында онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заң жобасын талқылау кезінде шенеуніктердің фото және видеоларын жариялау мәселесі көтерілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Депутат Максим Рожин мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаевқа сұрақ қойып,<strong> әлеуметтік желілер мен дипфейктер кең тараған заманда азаматтардың бейнесін рұқсатсыз пайдаланудан қорғау маңызды</strong> екенін айтты.</p> <p>"Ұсынылған өзгерістерді қолдауға болады. Алайда лауазымды тұлғалардың жеке өміріне қатысты, демалыс кезінде, мекемелерде, отбасылық және діни іс-шараларда түсірілген фото және видеоларын олардың келісімінсіз жариялауға тыйым салуды да заңда бекіту маңызды", – деді депутат.</p> <p>Осы ретте Максим Рожин шенеуніктердің жеке өмірі мен қызметіне қатысты ақпараттың ара-жігін ажырататын нақты талаптар белгілене ме деп сұрады. Арман Қырықбаев <strong>өз кезегінде лауазымды тұлғалардың да басқа азаматтар сияқты жеке өміріне қол сұқпау құқығы бар</strong> екенін айтты. Министрдің сөзінше, бұл құқық Конституциямен қорғалған. Сондықтан шенеуніктердің жеке және отбасылық өміріне қатысты фото мен видеоларды заңды негізсіз таратуға болмайды.</p><p>Алайда министр шенеуніктердің қызмет бабында түсірілген суреттерін жариялау үшін рұқсат алудың қажеті жоқ екенін түсіндірді.</p> <p>"Мәселен, лауазымды тұлға ресми жиында немесе Құрылтай қабырғасында жүрсе және фото не видео сол жерде түсірілсе, мұндай жағдайда ешқандай рұқсат алудың қажеті жоқ", – деді Арман Қырықбаев.</p> <p>Еске салсақ, бұған дейін <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-adamnyn-suretin-ruqsatsyz-zariialagandarga-aiyppul-salynba-442519/">Қазақстанда адамның суретін келісімінсіз жариялаған </a>жеке тұлғаларға 129 750 теңге, ал ұйымдарға 865 мың теңгеге дейін айыппұл салу ұсынылған. Сондай-ақ бес мыңнан астам жазылушысы бар аноним қолданушылар туралы мәлімет бермегендерді жауапкершілікке тарту көзделген. Ал заңсыз контентті жою туралы талапты орындамаған онлайн-платформаларға 400 АЕК-ке (1,73 миллион теңге) дейін айыппұл салынуы мүмкін.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Сот «Самұрық-Қазына» мен ҚТЖ басшыларын қамауға алуға санкция берді</title>
                <link>https://stan.kz/sot-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylaryn-qamauga-aluga-sankciia-berdi-442520/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/sot-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylaryn-qamauga-aluga-sankciia-berdi-442520/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 11:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179498617288bfa152e22895413e285f973fedf676_webp.webp"
                        length="160658"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Сот “Самұрық-Қазына” ұлттық әл-ауқат қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен “Қазақстан темір жолы” ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиевті қамауға алуға санкция берді</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="басшылар" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179498617288bfa152e22895413e285f973fedf676_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Коллаж Stan.kz</em></figcaption> </figure> <h2>Сот “Самұрық-Қазына” ұлттық әл-ауқат қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен “Қазақстан темір жолы” ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиевты  қамауға алуға санкция берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2> <p>Мұны Ұлттық қауіпсіздік комитеті растады.</p> “Аталған азаматтар 12 қарашада сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікпен уақытша ұстау изоляторына қамалды. Ал 14 қарашада тергеу сотының санкциясымен оларға қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылды. Қазір сотқа дейінгі тергеу жалғасып жатыр”, – делінген комитет жауабында.  <p>Ведомство Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес, тергеудің өзге деректері жарияланбайтынын мәлімдеді.</p> <h3>“Самұрық-Қазына” мен ҚТЖ басшылары қалай ұсталды?</h3> <p>12 қарашада Ұлттық қауіпсіздік комитеті Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі “Самұрық-Қазына” қорының басқарма төрағасы <a href="https://stan.kz/astanada-dollarga-toly-cemodan-terezeden-laqtyryldy-artynsa-iri-kompan-442264/">Нұрлан Жақыповты және “Қазақстан темір жолы” басшысы Елжас Отышиевты, </a>басқа да адамдарды ұстағанын ресми түрде растады.</p> <p>Комитет мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. Қазір істің барлық мән-жайын анықтау үшін тергеу амалдары жүріп жатыр. </p> <p>Айта кетейік, “Қазақстан темір жолы” басшысы Елжас Отышиев бұл қызметке тағайындалғанына төрт ай жетпей ұсталды.</p> <p>Сонымен қатар 12 қарашада желіде Астанадағы Қонаев көшесінде орналасқан тұрғын үй кешенінің маңында шашылып жатқан доллардың видеосы тарады. Кадрдан бірнеше бума ақша көруге болады. </p> <p>Желіде бұл ақшаның “Самұрық-Қазына” мен ҚТЖ басшыларының ұсталуына қатысты іске қатысы болуы мүмкін деген болжамдар айтылды. Оған қоса тінту кезінде ұсталғандардың бірінің әйелі пәтер терезесінен ақша салынған сөмкелер мен шабадандарды лақтырып жіберген деген нұсқа тарады.</p> <p>Алайда бұл ақпарат көшеден табылған ақшаға қатысы бары ресми түрде расталмады. </p> <p>Бұдан бөлек, желіде “Самұрық-Қазына” мен ҚТЖ басшыларының ұсталған сәті түсірілген видео жарияланды.</p> <h3>Тоқаев ұсталған басшыларға қатысты мәлімдеме жасады</h3> <p>13 қарашада президент Қауіпсіздік кеңесінің жедел кеңесін өткізді. Жиында Мемлекет басшысы “Самұрық-Қазына” мен ҚТЖ басшыларының ұсталуына қатысты пікір білдірді.</p> <p>Тоқаев бұл оқиғаны мемлекеттік компанияларда сыбайлас жемқорлықтың кеңінен таралғанын көрсететін елеулі белгі деп атады. Оған қоса басшылардың жемқорлыққа қатысы болуы мүмкін деген ақпаратты жедел әрі мұқият тексеру керегін айтты. </p> <p>Президент үкімет пен бақылаушы органдарға 24 қарашаға дейін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алуға және оларды азайтуға бағытталған нақты ұсыныстар әзірлеуді тапсырды.</p> <p>Кейін президенттің кеңесшісі – баспасөз хатшысы Айбек Смадияров мемлекет басшысының тергеу барысынан әуел бастан хабардар болғанын мәлімдеді.</p> <p>Оның айтуынша, Тоқаевтың сыбайлас жемқорлықпен күрес жөніндегі ұстанымы өзгермеген. Президент бұл бағыттағы жұмысты қатаң түрде жалғастырады.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда адамның суретін рұқсатсыз жариялағандарға айыппұл салынбақ</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-adamnyn-suretin-ruqsatsyz-zariialagandarga-aiyppul-salynba-442519/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-adamnyn-suretin-ruqsatsyz-zariialagandarga-aiyppul-salynba-442519/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 11:54:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949852113d2e3d4fd32ccf2e4f86563cbadf1cec_webp.webp"
                        length="46656"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Құрылтай онлайн платформалар мен бұқаралық ақпарат құралдары туралы заң жобасын бірінші оқылымда қарап жатыр. Құжатта адамның суретін келісімінсіз жариялағаны және заңсыз контентті өшіру туралы талапты орындамағаны үшін айыппұл ен...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="суретке түсіру рұқсат айыппұл" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949852113d2e3d4fd32ccf2e4f86563cbadf1cec_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Құрылтай онлайн платформалар мен бұқаралық ақпарат құралдары туралы заң жобасын бірінші оқылымда қарап жатыр. Құжатта адамның суретін келісімінсіз жариялағаны және заңсыз контентті өшіру туралы талапты орындамағаны үшін айыппұл енгізу ұсынылған. Жаңа талаптар әлеуметтік желі қолданушыларына да, онлайн платформалардың иелеріне де қатысты болмақ. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><h3 style="text-align: center;">Адамның суретін рұқсатсыз жариялағандар қанша айыппұл арқалайды</h3><p>Заң жобасына сәйкес, адамның фотосуретін оның келісімінсіз жариялаған жеке тұлғаларға 30 АЕК (2026 жылы <strong>129 750 теңге</strong>) көлемінде айыппұл салынуы мүмкін. Ал ұйымдар үшін айыппұл мөлшері 60-тан 200 АЕК-ке дейін (<strong>259 500 – 865 000 теңге</strong>) болмақ.</p><p>Сондай-ақ 5 мыңнан астам жазылушысы бар анонимді қолданушылар туралы мәлімет бермеу үшін жауапкершілік енгізу ұсынылған.</p><p>Мұндай талапты алғаш рет бұзғандарға ескерту жасалады немесе 20 АЕК (<strong>86 500 теңге</strong>) айыппұл салынады. Ал бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл 40 АЕК-ке дейін (<strong>173 000 теңге</strong>) өседі.</p><h3 style="text-align: center;"> </h3><h3 style="text-align: center;">Заңсыз контентті өшірмеген платформалар да жауапқа тартылады</h3><p>Заң жобасында уәкілетті органның заңсыз контентті немесе балаларға қатысты кибербуллинг белгілері бар ақпаратты өшіру туралы талабын орындамаған онлайн платформалардың иелері мен өкілдіктеріне де айыппұл салу қарастырылған.</p><p>Айыппұл мөлшері кәсіпкерлік субъектісінің санатына қарай белгіленеді:</p><ul> <li>Шағын кәсіпкерлік субъектілері мен коммерциялық емес ұйымдарға – 50 АЕК (<strong>216 250 теңге</strong>);</li> <li>Орта кәсіпкерлік субъектілеріне – 100 АЕК (<strong>432 500 теңге</strong>);</li> <li>Ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 200 АЕК (<strong>865 000 теңге</strong>).</li> </ul><p>Егер құқық бұзушылық әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл көлемі тиісінше 100, 200 және 400 АЕК-ке дейін ұлғаяды.</p><h3 style="text-align: center;">Заң қашан күшіне енеді</h3><p>Қазір заң жобасы Құрылтайдың қарауында. Ол әлі түпкілікті қабылданған жоқ.</p><p>Егер құжат мақұлданып, ресми түрде жарияланса, заң алғашқы ресми жарияланған күннен кейін <strong>60 күнтізбелік күн</strong> өткен соң күшіне енеді.</p><p>Бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/derbes-derekter-turaly-zanga-ozgeris-endi-boten-adamnyn-suretin-zariia-440460/">біреудің суретін рұқсатсыз жариялаған азаматтың 432 мың теңге айыппұл</a> арқалайтыны туралы жазған едік. </p><p>Жасанды интеллект дамыған сайын суреттің де мәні өзгерді. Бұрын жай ғана фото болып көрінген бейне арқылы қазір адамды танып, басқа мәліметтермен салыстыруға мүмкіндік береді. Осы себепті заңда адамның бейнесін пайдалану тәртібіне қатысты қосымша талаптар пайда болды. Бірақ заңгер адамның өз бейнесіне құқығы мен дербес дерек ұғымын шатастырмау керек екенін айтады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Курс сатушылар дипломын көрсетеді, аноним парақшалар есепке алынады: Қазақстанда блогерлерге жаңа талап қойылады</title>
                <link>https://stan.kz/kurs-satusylar-diplomyn-korsetedi-anonim-paraqsalar-esepke-alynady-qur-442517/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/kurs-satusylar-diplomyn-korsetedi-anonim-paraqsalar-esepke-alynady-qur-442517/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 11:54:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794985072db771464662702e7ce98e4634cfff573_webp.webp"
                        length="91448"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда әлеуметтік желі арқылы курс сатып, ақша табатындарға және аты-жөнін жасырып, ақпарат тарататындарға жаңа талап қойылмақ. Осы ретте Құрылтай депутаттары онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заң жобасын бірінші о...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="блогер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794985072db771464662702e7ce98e4634cfff573_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> <h3>Қазақстанда әлеуметтік желі арқылы курс сатып, ақша табатындарға және аты-жөнін жасырып, ақпарат тарататындарға жаңа талап қойылмақ. Осы ретте Құрылтай депутаттары онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p><strong>Курс сатушылар дипломын немесе сертификатын көрсетеді</strong></p><p>Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев таныстырған заң жобасына сәйкес, и<strong>нтернетте курс өткізетіндер өздері сабақ беретін сала бойынша қандай білімі барын көрсетуге міндеттеледі.</strong> Ол үшін <strong>дипломы немесе сертификаты</strong> туралы мәлімет жариялауы керек. Ал <strong>балгерлер мен тарологтар өз қызметінің ойын-сауық сипатында екенін, ғылыми және тәжірибелік тұрғыдан дәлелденбегенін</strong> ескертуге тиіс.</p> <p>"Ұсынылып отырған талаптардың басты мақсаты – азаматтарға курс авторларының тиісті білімі мен біліктілігі бар-жоғын білуге мүмкіндік беру. Сонымен қатар пайдаланушылар өздеріне қандай ақпараттық қызмет ұсынылып жатқанын түсінуі керек. Осылайша бұл шаралар ақпараттық қызметтер нарығының ашықтығын арттыруға және азаматтардың құқығын қорғауға бағытталған", – деді Арман Қырықбаев.</p> <p>Депутаттар әлеуметтік желіде <strong>адамның өмірі мен денсаулығына әсер ететін кеңестерге де талап қоюды</strong> ұсынды. Алайда мұндай өзгерістер азаматтардың өз басынан өткен оқиғаларды айтып, өмірлік тәжірибесімен бөлісуіне кедергі келтірмеуі керек екенін атап өтті.</p><p><strong>Бес мыңнан астам жазылушысы бар аноним парақшалар есепке алынады</strong></p><p>Заң жобасында бес мыңнан астам жазылушысы бар әлеуметтік желі қолданушыларын арнайы тізімге енгізу қарастырылған. Алайда депутат Айдос Сарым бұл талапты тек аты-жөнін жасырып, парақша жүргізетіндерге қатысты қолдануды ұсынды. Оның айтуынша, мемлекеттік мекемелердің, компаниялар мен ақпарат құралдарының ресми парақшалары кімге тиесілі екені онсыз да белгілі. Сондықтан оларды қайта есепке алудың қажеті жоқ екені айтылды.</p><p>Министр депутаттың ұсынысын қолдады. Оның мәліметінше, заң жобасын әзірлеу кезінде әлеуметтік желілерден заңға қайшы <strong>100 мыңнан астам материал</strong> анықталған. Олардың<strong> 20%-дан астамын бес мыңнан көп </strong>жазылушысы бар аноним парақшалар таратқан.</p><p> </p><p><strong>Желіде қайталап балағат сөз айтқандар 30 тәулікке дейін қамалады</strong></p><p>Заң жобасына сәйкес, бұқаралық ақпарат құралдары мен <strong>әлеуметтік желілерде былапыт сөздер айтылған материалдарды көпшілікке тарату ұсақ бұзақылық</strong> болып есептеледі. Ол үшін Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің <strong>434-бабына өзгеріс енгізіледі</strong>. Алайда құқық бұзушылық туралы хабарлау мақсатында мұндай ақпаратты жариялағандар жауапкершілікке тартылмайды.</p><p>Егер адам мұндай құқық бұзушылықты бір жыл ішінде қайталаса, <strong>100 сағатқа дейін қоғамдық жұмысқа тартылады немесе 30 тәулікке дейін әкімшілік қамаққа алынады</strong>.</p><p>Депутат Гүлзира Атабаева бұл ұсынысты қолдағанымен, жазаның құқық бұзушылыққа сай болуы керегін айтты. Ол сотқа қоғамдық жұмыс пен әкімшілік қамақтан бөлек, жоғары мөлшерде айыппұл салу мүмкіндігін де беруді ұсынды.</p> <p>"Біздің мақсатымыз – қалай болғанда да құқық бұзған адамды қамау немесе жазалау емес. Біз осындай құқық бұзушылықтардың алдын алуға мүмкіндік беретін нормаларды қабылдауды көздеп отырмыз. Әңгіме алдын алу шаралары туралы болып отыр", – деді Арман Қырықбаев.</p> <p>Министр депутаттың ұсынысын қолдады. Енді айыппұлды балама жаза ретінде енгізу мәселесі құқық қорғау органдарының өкілдерімен бірге жұмыс тобында талқыланады.</p><p>Депутаттардың қосымша ұсыныстары заң жобасын екінші оқылымға дайындау кезінде қаралады. Жаңа талаптар заң қабылданып, күшіне енгеннен кейін қолданылады.</p><p>Еске салсақ, <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-16-zasqa-tolmagan-balalarga-aleumettik-zelide-tirkeluge-ty-442516/">Құрылтай 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерде тіркелуіне тыйым салуды </a>көздейтін заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Сонымен қатар ата-аналарға баласы пайдаланатын телефон нөмірін eGov арқылы көрсету мүмкіндігін беру ұсынылды. Ал депутаттар хабарлама алмасуға, білім беруге және балаларды дамытуға арналған платформаларға шектеу қоймауды ұсынды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желіде тіркелуге тыйым салынады: Құрылтай заң жобасын мақұлдады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-16-zasqa-tolmagan-balalarga-aleumettik-zelide-tirkeluge-ty-442516/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-16-zasqa-tolmagan-balalarga-aleumettik-zelide-tirkeluge-ty-442516/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 11:34:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/09/full_17897060646afbd923a3a90bd82a2f34d6b6ec9c09_webp.webp"
                        length="101402"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев Құрылтай отырысында онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заң жобасын таныстырды. Құжатта балалардың әлеуметтік желілерде тіркелуіне жас шектеуін енгізу көзделген. Бұл туралы S...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="әлеуметтік желідегі шектеу" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/09/full_17897060646afbd923a3a90bd82a2f34d6b6ec9c09_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев Құрылтай отырысында онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заң жобасын таныстырды. Құжатта балалардың әлеуметтік желілерде тіркелуіне жас шектеуін енгізу көзделген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Заң жобасына сәйкес, <strong>16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерде тіркелуге тыйым салынбақ.</strong> Ал онлайн-платформа иелері қолданушылардың жасын тексеруге міндеттеледі. Алайда  Құрылтайда заң жобасын талқылау кезінде депутаттар балаларға білім алуға қажетті платформаларды қолжетімді күйінде қалдыру мәселесін көтерді. Атап айтқанда, <strong>хат-алмасу, білім беруге және балаларды дамытуға арналған платформаларға шектеу қоймау ұсынылды.</strong></p><p><strong>Баланың жасы қалай анықталады?</strong></p><p>Цифрлық даму бірінші вице-министрі Ростислав Коняшкин балалардың жасын анықтаудың бірнеше тәсілі қарастырылып жатқанын айтты. Соның бірі – <strong>цифрлық токен арқылы әлеуметтік желі қолданушысының жасын жеке деректерін ашпай-ақ тексеру</strong>.</p><p> </p><p>Екінші тәсіл ата-анасының атына тіркелген SIM-картаны пайдаланатын балаларға қатысты. Мәселен, <strong>анасы өз атына тіркелген телефон нөмірін баласы пайдаланатынын eGov арқылы белгілей алады</strong>. Мұндай жағдайда ұялы байланыс операторы сол нөмір арқылы әлеуметтік желілерге кіруді шектеуге тиіс.</p><p>Үшінші ұсыныс – <strong>телефон нөмірін емес, смартфонның өзін балаға тиесілі құрылғы ретінде белгілеу</strong>. Бұл жағдайда бала әкесінің немесе анасының SIM-картасын салса да, смартфондағы шектеулер сақталады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін үкімет 1<a href="https://stan.kz/elimizde-16-zasqa-tolmagandardyn-aleumettik-zelidegi-akkaunttaryna-uaq-440599/">6 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желіде тіркелуіне шектеу қою үшін </a>олардың жасын анықтаудың бірнеше тәсілін қарастырып жатқанын хабарлаған. Олардың қатарында бет-жүзді тану және қолданушының әлеуметтік желідегі әрекетін талдау технологиялары бар. Сонымен қатар премьер-министр Олжас Бектенов 16 жасқа толмаған балалардың бұрыннан ашылған аккаунттарын уақытша тоқтату мүмкіндігі қарастырылатынын айтқан.</p><p> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қарағанды облысында жүргізуші жасөспірімді қағып кетті: Кәсіпкер немересі жылағандықтан оқиға орнынан кетіп қалғанын айтты</title>
                <link>https://stan.kz/qaragandy-oblysynda-zurgizusi-zasospirimdi-qagyp-ketip-qalgan-denesi-4-442515/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qaragandy-oblysynda-zurgizusi-zasospirimdi-qagyp-ketip-qalgan-denesi-4-442515/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 11:15:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179498259092f61b15af9f205f1000f7657882f521_webp.webp"
                        length="71800"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қарағанды облысында көлік қағып кеткен 14 жастағы оқушы оқиға орнында көз жұмды. Марқұмның туыстары қызды қағып кеткен көлік жүргізушісін әлі күнге дейін кәсіпкерлікпен айналысып жүргенін айтып, оның ұсталуын талап етіп отыр. Ал ж...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Жол апаты күдікті адам өлімі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179498259092f61b15af9f205f1000f7657882f521_webp.webp" style="width: 1217px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Қарағанды облысында көлік қағып кеткен 14 жастағы оқушы оқиға орнында көз жұмды. Марқұмның туыстары қызды қағып кеткен көлік жүргізушісін әлі күнге дейін кәсіпкерлікпен айналысып жүргенін айтып, оның ұсталуын талап етіп отыр. Ал жүргізуші жол-көлік оқиғасы болған жерден кішкентай немересі шошып кеткендіктен кетуге мәжбүр болғанын айтып ақталды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.ktk.kz/ru/news/video/2026/11/17/305948/">КТК</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Қайғылы оқиға 17 қазанда кешкі сағат 21:00 шамасында Петровка ауылында болған. 14 жастағы Ангелина Поганько серуеннен үйіне қайтып келе жатып, жолдан өтіп бара жатқанда көлік қағып кеткен. Қыз ауыр жарақат салдарынан оқиға орнында көз жұмды.</p><p>Оқиға кезінде тежегіштің дыбысы мен соққыны жақын маңдағы үйлердің тұрғындары естіген. Куәгерлердің бірі көліктің соңынан қуып жетіп, мемлекеттік нөмірін жазып алғанын айтады. Оның сөзінше, көліктің алдыңғы нөмірі болмаған, ал алдыңғы бөлігінде соққыдан қалған зақым байқалған. Осыдан кейін ол полицияға хабар берген.</p><p>Марқұмның туыстары қызды Теміртаудан Ботақараға жұмысқа қатынап жүрген жергілікті кәсіпкер әйел қағып кетті деп күдіктеніп отыр. Олардың айтуынша, көліктің алдыңғы нөмірі оқиға орнынан табылған. Ал жүргізуші біраз уақыттан кейін сол жерге қайта оралған.</p><p>Қыздың әжесі Альмира Поганько жүргізушінің оқиға орнында бірден ұсталуын талап етіп отыр.</p>“Бала төрт сағат бойы жолда жатқан. Сол жермен көліктер өтіп жатты, ал ол болса, қолын қалтасына салып, емін-еркін жүрді. Оның оқиға орнында жүруге мүлде құқығы жоқ еді, оны бірден қамауға алуы керек еді. Біз де заңдарды оқып, бәрін білеміз. Ал ол әлі күнге дейін жұмыс орнында отырып, саудасын жасап жүр. Біз түнде көз іле алмаймыз”, – деді марқұмның әжесі.<p>Көлік тергеу аяқталғанша айыптұраққа қойылған. Ал оның иесі Гүлмира Рахменова жол-көлік оқиғасы кезінде сағатына 50 шақырым жылдамдықпен жүргенін айтады.</p>“Көліктің артында үш жастағы немерем отырды, сондықтан оқиға орнынан кетуіме тура келді. Ол соққыдан кейін қатты шошып, жылады. Мен небәрі 30 минуттан кейін қайта оралдым. Ешкімнен қашып жүрген жоқпын. Кейін барып, кешірім сұрадық, ата-анасымен сөйлестік. Олар 30 миллион теңге талап етті, бірақ менің ондай қаражатты төлеуге мүмкіндігім жоқ”, – деді ол.<p>Полиция бұл оқиғаға қатысты бірден екі бап бойынша қылмыстық іс қозғаған. Олар: абайсызда адам өліміне әкеп соққан жол қозғалысы ережелерін бұзу және жол-көлік оқиғасы болған жерден кетіп қалу.</p><p>Қарағанды облыстық полиция департаментінің жол-көлік оқиғаларын тергеу бөлімінің басшысы Нұрлан Аманжоловтың айтуынша, қазір сотқа дейінгі тергеу жүріп жатыр. Көліктің нақты жылдамдығы мен жүргізушінің апаттың алдын алу мүмкіндігі болған-болмағанын анықтау үшін қажетті сараптамалар тағайындалған.</p><p>Сараптама қорытындысы шыққаннан кейін жүргізушінің кінәсіне қатысты процессуалдық шешім қабылданады. Полиция өкілдерінің мәліметінше, аталған баптар бойынша тараптардың татуласуына жол берілмейді. Егер әйелдің кінәсі дәлелденсе, оған бес жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалуы мүмкін.</p><p>Бұған дейін Астанада <a href="https://stan.kz/astanada-avtobus-zaiau-zurginsini-qagyp-ketti-us-zolausy-da-zaraqat-al-441560/">автобус жаяу жүргіншіні қағып кетіп, төрт адам ауруханаға түскен</a> еді. Жол апаты салдарынан жаяу жүргінші мен қоғамдық көліктің үш жолаушысы зардап шеккен. Куәгерлердің айтуынша, жедел жәрдем оны ауыр жағдайда ауруханаға алып кеткен.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қарашығанақ кен орнында алтыншы компрессор іске қосылды</title>
                <link>https://stan.kz/qarasyganaq-ken-ornynda-altynsy-kompressor-iske-qosyldy-442513/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qarasyganaq-ken-ornynda-altynsy-kompressor-iske-qosyldy-442513/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 10:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Аймақтар тынысы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179498085186c6d93798dd622f62a8820fce6a6485_webp.webp"
                        length="161284"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бүгін Қарашығанақты кеңейту жобасы аясында жылына 4 млрд текше метр газды кері айдауға қауқарлы 6-компрессор іске қосылды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h2><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179498085186c6d93798dd622f62a8820fce6a6485_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;" />Бүгін Қарашығанақты кеңейту жобасы аясында жылына 4 млрд текше метр газды кері айдауға қауқарлы 6-компрессор іске қосылды. Салтанатты рәсімге облыс әкімі Нариман Төреғалиев, Энергетика министрлігі, уәкілетті орган – “PSA” ЖШС, серіктес компаниялардың өкілдері және КПО басшылығы қатысты.</h2> </figure> <p>Аймақ басшысы президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2023 жылдың наурыз айында Батыс Қазақстан облысына жасаған жұмыс сапары аясында мұнай-газ саласын одан әрі дамыту жөнінде нақты тапсырмалар бергенін атап өтті.</p> “Мемлекет басшысы компанияның өңірдегі әлеуметтік-инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыру және экономикалық өсімді қамтамасыз етудегі үлесін оң бағалады. Мемлекет пен инвесторлар арасындағы тиімді ынтымақтастықтың жарқын көрінісі ретінде бүгін еліміздің мұнай-газ өнеркәсібі үшін маңызды жобаны іске қосып отырмыз. Халықаралық серіктестер, инженерлік-техникалық мамандар мен құрылысшылар, инвестициялық шешімді қабылдауға қатысып, міндеттемелердің сапалы әрі уақытылы орындалуын қамтамасыз еткен өкілетті орган – “PSA” ЖШС Бас директоры, Басқарма төрағасы Бекет Избастин бастаған ұжымға нәтижелі еңбек үшін алғыс білдіремін”, – деді Нариман Төреғалиев. <figure style="margin: 0;"> <p><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794980850cdaac496757cb474d0986604147b13a6_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;" />Облыс әкімі жергілікті қамту үлесін арттыру, отандық кәсіпорындарды қолдау және халықты жұмыспен қамту мемлекет саясатының басым бағыттары екенін атап өтті. Жаңа компрессордың құрылысына 2 мыңға жуық жергілікті тұрғын тартылды. </p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179498085183d1acdebdff38ef4b2d44b903af2dd0_webp.webp" style="width: 1352px; height: 900px;" />Маңызды жоба газ факторын төмендету, және кен орнындағы сұйық көмірсутектер өндіру деңгейін тұрақты сақтауға бағытталған. 6-компрессордың сәтті іске қосылуы Қарашығанақ тарихындағы жаңа кезеңнің басталғанын білдіреді және КПО-ның әлемдік деңгейдегі ірі жобаларды табысты жүзеге асыру әлеуетін көрсетеді.</figure> </figure> <p>Айта кетейік, КПО облыста әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобалардың жүзеге асырылуына да елеулі үлес қосып келеді. 2025-2026 жылдары 24 жоба толық аяқталып, пайдалануға берілді. Өзара тиімді ынтымақтастықтың нәтижесінде "Ауыл аманаты" бағдарламасына қатысушы өңір тұрғындары компанияға 1,3 млрд теңгенің өнімін өткізді. Кешенді қолдау шаралары ең алдымен халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталып отыр.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794980851d524b76b18c40b35f3283b14eb83ab6f_webp.webp" style="width: 1380px; height: 900px;" /></figure> <p> </p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Путин мен Си Цзиньпин Қытайда кездесіп, Трамппен үшжақты келіссөзге дайындалып жатыр</title>
                <link>https://stan.kz/putin-men-si-czinpin-qytaida-kezdesip-tramppen-uszaqty-kelissozge-daiy-442512/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/putin-men-si-czinpin-qytaida-kezdesip-tramppen-uszaqty-kelissozge-daiy-442512/</guid>
                <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 10:27:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949800605384e120050bd09a07bfeb08ab98602c_webp.webp"
                        length="50686"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қытай төрағасы Си Цзиньпин мен Ресей президенті Владимир Путин Шэньчжэнь қаласында кездесті. Кездесу Қытайда 18-19 қарашада өтетін Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы (АТЭС) саммитінің қарсаңында ұйымдастырылды. Ал бейсе...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Путин Си Цзиньпин" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949800605384e120050bd09a07bfeb08ab98602c_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Getty Images</em></figcaption> <h3>Қытай төрағасы Си Цзиньпин мен Ресей президенті Владимир Путин Шэньчжэнь қаласында кездесті. Кездесу Қытайда 18-19 қарашада өтетін Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы (АТЭС) саммитінің қарсаңында ұйымдастырылды. Ал бейсенбі күні екі көшбасшы АҚШ президенті Дональд Трамппен ядролық қаруды таратпау мәселесі бойынша үшжақты кездесу өткізеді деген болжам бар. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.bbc.com/russian/articles/c6wy410w08k2o">BBC</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p>"Интерфакс" агенттігінің хабарлауынша, Си Цзиньпинмен кеңейтілген құрамдағы келіссөз кезінде Путин Мәскеу мен Бейжіңнің геосаяси мәселелер бойынша ортақ ұстанымы бар екенін айтты. Оның сөзінше, екі ел әлемдік тәртіпті әділеттірек әрі көпполярлы ету бағытында жұмыс істеп жатыр.</p><p>Ресей президенті екі елдің сыртқы саяси байланысы тұрақты екенін және Азия-Тынық мұхиты аймағында бейбітшілік пен өркендеуді қамтамасыз етуге мүдделі екенін атап өтті.</p><p>Путин мен Си Цзиньпиннің кездесуі аясында Ресей президенті Шэньчжэнь университетіне де баруы мүмкін. Сондай-ақ бүгін кешке ресми қабылдау жоспарланған.</p><p>Бұған дейін Путин АТЭС бизнес саммитінде сөйлеп, Ресей экономикасы туралы пікір білдірген. Ол елдегі инфляция бақылауда, мемлекеттік қарыз жалпы ішкі өнімнің <strong>17%-ы</strong> шамасында екенін айтты. Сондай-ақ Батыс санкциялары Ресей экономикасына серпін бергенін мәлімдеп, соңғы үш жылда елдің жалпы ішкі өнімі <strong>10%-дан астам</strong> өскенін жеткізді.</p><p>Ресей президенті бейсенбі күні өтетін Си Цзиньпин және Дональд Трамппен үшжақты кездесуден үлкен нәтиже күтетінін де айтты.</p><p>АТЭС саммитіне мүше 21 елдің көшбасшысы сауда, жасанды интеллект және жеткізу тізбегінің тұрақтылығы мәселелерін талқылайды.</p><p>BBC-дің бизнес тілшісі Осмонд Чиа Қытайдағы саммит Путин үшін дипломатиялық беделін арттыруға мүмкіндік болуы мүмкін екенін жазды.</p><p>Оның мәліметінше, Қытайдың ресми басылымы <strong>"Жэньминь жибао"</strong> Путиннің елге сапарын бірінші бетіне шығарған. Бұл Қытай басшылығының Ресей президентінің сапарына ерекше мән беріп отырғанын көрсетеді.</p><p>Chatham House сарапшысы Тимоти Эштің пікірінше, Путин келіссөздерде Украина мәселесін басты тақырыптардың біріне айналдыруы мүмкін. Сарапшының айтуынша, Ресей президенті Украина мәселесін талқылау үшін Си Цзиньпин мен Дональд Трампты келіссөзге тартуға тырысуы мүмкін. Бұл ретте Украина мен Еуропаның келіссөздерден тыс қалу қаупі бар.</p><p>Еске салсақ, алда Трамп, Путин мен Си Цзиньпин алғаш рет <a href="https://stan.kz/tramp-putin-men-si-czinpin-algas-ret-iadrolyq-qaru-tagdyry-taqyrybynda-442374/">ядролық қару тағдыры</a> тақырыбында үшжақты келіссөз жүргізетінін хабарлаған едік. АҚШ, Қытай және Ресей басшылары ядролық қаруды қысқарту мәселесін алғаш рет үшжақты форматта талқыламақ. Кездесу Қытайда өтетін Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы (АТЭС) саммиті аясында ұйымдастырылады. Онда ядролық қаруды таратпау мәселесі талқыланады. Трамп бұған дейін әлемдегі ядролық қаруы ең көп елдер арасында жаңа келісімге қол жеткізуге болатынын айтқан еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
            </channel>
</rss>
