<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
    <channel>
        <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
        <atom:link href="https://stan.kz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <atom:link href="https://pubsubhubbub.appspot.com/" rel="hub" />
        <link>https://stan.kz</link>
        <description>Бүгінгі басты жаңалықтар. Қазақстан және әлемдегі соңғы жаңалықтар. Астана, Алматы, Шымкент жаңалықтары. Қазақстандағы оқиғалар, қызықты мәліметтер</description>
        <language>kk</language>
                    <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 18:09:00 +0500</lastBuildDate>
                <image>
            <url>https://stan.kz/images/touch-icon-iphone.png</url>
            <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
            <link>https://stan.kz</link>
        </image>
                                <item>
                <title>Қазақстанда жасөспірімдерге қалааралық автобуспен жалғыз сапарға шығуға рұқсат етіледі</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-zasospirimderge-qalaaralyq-avtobuspen-zalgyz-saparga-sygug-442495/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-zasospirimderge-qalaaralyq-avtobuspen-zalgyz-saparga-sygug-442495/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 18:09:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949208664cf4b9cbbea755d7fb9a7ef6339eb24e_webp.webp"
                        length="63016"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда балалардың қалааралық және халықаралық автобустармен жүру тәртібі өзгерді. Енді 7 жастан асқан балалар ата-анасының нотариалды куәландырылған келісімімен жалғыз сапарға шыға алады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Жасөспірімдер басқа қалаға жалғыз баруға рұқсат" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949208664cf4b9cbbea755d7fb9a7ef6339eb24e_webp.webp" style="width: 1682px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда балалардың қалааралық және халықаралық автобустармен жүру тәртібі өзгерді. Енді 7 жастан асқан балалар ата-анасының нотариалды куәландырылған келісімімен жалғыз сапарға шыға алады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Өзгерістер Көлік министрлігінің 2026 жылғы 10 қарашадағы №317 бұйрығында көрсетілген. Жаңа талап бойынша, 7 жасқа толмаған балалар халықаралық және облысаралық қалааралық автобустармен тек ата-анасының немесе заңды өкілінің қасында жүре алады. Ал<strong> 7 мен 16 жас</strong> аралығындағы балаларға<strong> жалғыз сапарға шығуға мүмкіндік берілген.</strong> Ол үшін ата-анасы немесе заңды өкілі жазбаша келісім беруі керек. <strong>Құжат нотариус арқылы расталуы қажет.</strong></p><p>Келісімді автобусқа мінген кезде қағаз түрінде немесе цифрлық құжаттар сервисі арқылы көрсетуге болады. Жүргізуші не тасымалдаушының өкілі құжатты тексереді. Егер бала келісімді ұсынбаса, оны автобусқа отырғызбайды. <strong>Ал 16 жастан асқан жасөспірімдерге ата-анасының рұқсаты қажет емес.</strong> Олар халықаралық және облысаралық қалааралық бағыттармен <strong>өз бетінше жүре алады</strong>.</p><p>Дегенмен жасына қарамастан, 18-ге толмаған жолаушыларға <strong>түнде жалғыз жүруге шектеу қойылған. </strong>Бұйрыққа сәйкес, ересек адамның еріп жүруінсіз жүрген балаларды сағат<strong> 23:00 мен таңғы 06:00 аралығында автобусқа отырғызуға болмайды. </strong>Яғни ата-анасының<strong> нотариалды келісімі болса да, </strong>бұл уақытта бала<strong> жалғыз сапарға шыға алмайды.</strong> Бұл талаптар халықаралық және облысаралық қалааралық автобустарға қатысты. Қала ішіндегі қоғамдық көлікпен жүру тәртібі өзгермейді.</p><p>Енді бір қала немесе ауыл ішіндегі барлық автобус бағытында жолақы орташа тарифке сүйеніп, бес теңгеге еселенетін сомаға дейін дөңгелектеніп белгіленеді. Дегенмен бұл ел бойынша тариф бірдей болады немесе міндетті түрде қымбаттайды дегенді білдірмейді.</p><p>Еске салсақ,  бұған дейін елімізде сабақтан себепсіз қалатын оқушылар <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-sabaqtan-sebepsiz-qalatyn-oqusylar-policiianyn-baqylauynda-442462/">полицияның бақылауында болатынын</a> хабарлаған едік. Сондай-ақ мектептегі буллингтің алдын алу тәртібі өзгереді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қостанай облысында екі оқушы 10 жастағы баланы зорлады деген ақпарат тарады</title>
                <link>https://stan.kz/qostanai-oblysynda-eki-oqusy-10-zastagy-balany-zorlady-degen-aqparat-t-442494/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qostanai-oblysynda-eki-oqusy-10-zastagy-balany-zorlady-degen-aqparat-t-442494/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 17:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949190021383ccd56acf060481ca5de6aa844e6a_webp.webp"
                        length="38500"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қостанай облысында 10 жастағы бала жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырады деген ақпарат тарады. Бұған алтыншы сыныпта оқитын 11 және 12 жастағы екі баланың қатысы болуы мүмкін. Полиция аталған оқиғаға қатысты қылмыстық іс қозғаған. Бұ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="зорлық" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949190021383ccd56acf060481ca5de6aa844e6a_webp.webp" style="width: 1527px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: "Не молчи" қоры</em></figcaption> <h3>Қостанай облысында 10 жастағы бала жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырады деген ақпарат тарады. Бұған алтыншы сыныпта оқитын 11 және 12 жастағы екі баланың қатысы болуы мүмкін. Полиция аталған оқиғаға қатысты қылмыстық іс қозғаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Оқиға туралы "НеМолчи.kz" қоғамдық қоры мәлімдеді. Ұйымның хабарлауынша, <strong>Қостанай облысында 10 жастағы оқушыға жыныстық зорлық-зомбылық жасалған болуы мүмкін</strong>. Қор өкілдері <strong>бұған алтыншы сыныптың екі оқушысы қатысы бар</strong> деген ақпарат алған. Қоғамдық қор осы оқиғаға байланысты облыстық полиция департаменті мен прокуратураға жүгінген. Өйткені ұйым өкілдерінің айтуынша, аудандық полиция бөлімінің басшысы істің жабылуы мүмкін екенін айтқан. Қор мұндай шешімге балалардың жасы себеп болуы мүмкін деп қауіптенеді. Сондықтан олар оқиғаның барлық мән-жайын анықтап, істі соңына дейін тергеуді сұрап отыр.</p><p>Бұдан бөлек,<strong> қор өкілдері жәбірленген баланың анасына қысым көрсетіліп жатқанын</strong> мәлімдеді. Олар отбасын қорқытуға, қандай да бір шешім қабылдауға мәжбүрлеуге немесе тергеуге кедергі келтіруге жол бермеуге шақырды. Ұйым бұл істі назарда ұстап, баланың отбасына қолдау көрсететінін жеткізді.</p><p><strong>Полиция не дейді?</strong></p><p>Қостанай облыстық полиция департаменті <strong>оқиға Қамысты ауданында тіркелгенін растады</strong>. Полицияның мәліметінше, 1<strong>6 қарашада қылмыстық іс қозғалған</strong>. Қазір тергеушілер нақты не болғанын және оқиғаға кімдердің қатысы барын анықтап жатыр.</p> <p>"Оқиғаның барлық мән-жайы мұқият тексеріліп жатыр. Асығыс қорытынды жасамауды сұраймыз. Жалған ақпарат таратқандарға қылмыстық жауапкершілікке дейін қарастырылғанын ескертеміз. Тергеу жалғасып жатыр. Тергеу мүддесіне байланысты басқа мәліметтер жарияланбайды", – деп хабарлады полиция.</p> <p>Әзірге полиция екі оқушының бұл оқиғаға қатысы барын ресми растаған жоқ. Сондай-ақ баланың анасына қысым көрсетілгені туралы ақпаратқа да нақты жауап берілмеді. Қылмыстық істің қалай аяқталатыны тергеу нәтижесінде белгілі болады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қызылордада 1<a href="https://stan.kz/1000-tenge-usin-keudesine-burauys-sugyp-algan-qyzylordada-13-zastagy-z-441440/">000 теңгеге бола туындаған жанжалдан жасөспірімнің қаза тапқанын жазған едік</a>. Марқұмның туыстарының айтуынша, 13 жастағы танысы оның кеуде тұсына бұрауыш сұғып алған. Полиция жасөспірімнің өліміне қатысты қылмыстық іс қозғап, тергеу жүргізіп жатыр. Алайда жанжалдың нақты себебі әзірге ресми расталған жоқ</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Биік ғимараттар салуға және ескі көліктердің кіруіне шектеу: Алматының жаңа бас жоспарында қандай өзгерістер бар</title>
                <link>https://stan.kz/us-qabattan-biik-ui-salynbady-eski-kolikter-kire-almaidy-almatynyn-ald-442491/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/us-qabattan-biik-ui-salynbady-eski-kolikter-kire-almaidy-almatynyn-ald-442491/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 17:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179491921665d887b336105faf37a22fdba31425ea_webp.webp"
                        length="146130"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматының алдағы 14 жылда қалай дамитыны белгілі болды. Үкімет қаланың 2040 жылға дейінгі бас жоспарына енгізілген өзгерістерді бекітті. Алдағы жылдары қалада құрылыс қарқыны артып, кейбір өндіріс орындары қала сыртына көшіріледі....</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h2><img alt="Алматы " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179491921665d887b336105faf37a22fdba31425ea_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"></h2> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Stan.kz </em></figcaption> <h2>Алматының алдағы 14 жылда қалай дамитыны белгілі болды. Үкімет қаланың 2040 жылға дейінгі бас жоспарына енгізілген өзгерістерді бекітті. Алдағы жылдары қалада құрылыс қарқыны артып, кейбір өндіріс орындары қала сыртына көшіріледі. Көлік қозғалысына да жаңа шектеулер енгізілмек. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Бас жоспар – қаладағы құрылыс пен аумақтарды дамытуға арналған негізгі құжат. Кейін осы жоспардың негізінде нақты құрылыс жобалары әзірленеді. Алматының бас жоспарын Үкіметтің 2026 жылғы 31 қазандағы қаулысымен <a href="https://zan.gov.kz/client/#!/md/232418/rus">бекітілген</a>. Алайда құжат нормативтік құқықтық актілердің эталондық бақылау банкіне тек 16 қарашада жарияланды. Осы күннен бастап жаңа жоспар күшіне енді. Жоспар екі кезеңге бөлінген.<strong> 2030 жылға қарай қала халқы 2,7 миллион адамға жетеді деп болжанып отыр.</strong> Ал<strong> 2040 жылы тұрғындар саны 3,6 миллионға дейін </strong>өсуі мүмкін. </p><p>Жаңа жоспар бойынша Алматыда:</p><ul> <li>шамамен <strong>1 200 гектар </strong>өндірістік аумақ қайта жаңартылады;</li> <li>көше-жол желісі <strong>916 шақырымға</strong> ұлғаяды;</li> <li>көлік саны <strong>678 мыңнан 1 миллионға дейін</strong> жетеді;</li> <li>өнеркәсіп, энергетика және туризм салаларында жаңа нысандар салынады.</li> </ul><h3 style="text-align: center;">Алматының кей жерінде үш қабаттан биік үй салынбайды</h3><p>Алматыда қазірдің өзінде тұрғын үй қоры <strong>57,4 миллион шаршы метрге</strong> жеткен. 2025 жылғы есеп бойынша, әр тұрғынға орта есеппен<strong> 25,06 шаршы метрден </strong>келеді. Ал 2040 жылға қарай бұл көрсеткішт<strong>і 30 шаршы метрге </strong>жеткізу көзделіп отыр. Ол үшін тұрғын үй қоры тағы <strong>45,9 миллион шаршы</strong> метрге ұлғаюы мүмкін.</p><p>Бірақ қалада тек көпқабатты үйлер салынады деуге келмейді. Жоспарда жеке ауласы бар үйлерге де, аласа ғимараттарға да орын берілген. Мәселен, жеке ауласы бар үйлердің ауданы<strong> 1,1 миллион шаршы метрге</strong>, екі-үш қабатты үйлердікі <strong>1 миллион шаршы </strong>метрге артады. Төрт-бес қабатты үйлерге қосымша 16,5 миллион, ал көпқабатты тұрғын үйлерге 27,2 миллион шаршы метр қарастырылған.</p><p>Қалада жасыл желекті көбейту де жоспарға енген. Орталық бөлікте, Алатау, Әуезов және Алмалы аудандарында ағаш отырғызу жұмыстары жүргізіліп, <strong>көмір жағатын пештерді жою көзделген.</strong> Тұрғын үйлер мен ауаны ластайтын нысандардың арасына жасыл белдеу жасалуы мүмкін. Ал БАКАД бойындағы қала шетінде жасыл кластерлер құрылады. Құрылысқа қатысты шектеулер де бар. <strong>Су қорғау аймақтары мен тау бөктерінде жаңа нысандар салуға болмайды. </strong>Ұлттық парк аумағында және оған жақын жерлерде де құрылыс пен инфрақұрылымға рұқсат берілмейді.</p><p>Бұған қоса, <strong>Талғар тасжолы, Шығыс айналма автомобиль жолы, әл-Фараби даңғылы, Саин және Жандосов көшелерінен оңтүстікке қарай </strong>орналасқан аумақтарда ғимараттардың биіктігі шектеледі. Бұл жерлерде жертөле қабатын қосқанда<strong> үш қабаттан биік үй салуға болмайды.</strong></p><p>Қаланың тарихи орталығындағы ғимараттарды сақтап, жаяу жүргіншілер жолдарын қалпына келтіру де жоспарға кірген. Ал басқа аудандарда тұрғындар дүкен, қызмет көрсету орындары мен күнделікті қажет нысандарға жаяу <strong>15 минутта жете алатындай қоғамдық орталықтар құрылады.</strong></p><h3 style="text-align: center;">Өндіріс орындары қайда көшіріледі</h3><p>Одан кейін <strong>өмір сүруге қолайсыз аумақтардағы тұрғындарды экологиялық жағдайы жақсы әрі абаттандырылған аудандарға көшіру мәселесі қаралады.</strong> Алматының Жетісу және Алмалы аудандарында тұрғын үйлерге жақын орналасқан I–III санаттағы өндіріс орындары бар. Олардың <strong>санитарлық-қорғау аймақтарының ықпалында шамамен 85 мың адам тұрады.</strong></p><p>Бас жоспарда мұндай нысандардың бір бөлігін тұрғын аудандардан тыс жерге көшіру қарастырылған. Барлығы<strong> 199 өндіріс</strong> орны көшіріліп, тағы <strong>76 нысан </strong>2040 жылға дейін жаңғыртылуы керек. Осы жұмыстардан кейін шамамен<strong> 1 200 гектар жер босайды</strong>. Алайда бұл аумақтарға бірден үй салуға кіріспейді. Алдымен топырақтың жағдайы тексеріліп, қажет болса, жер қалпына келтіріледі. Сонымен бірге <strong>санитарлық-қорғау аймақтарында тұрғын үйлер, әлеуметтік нысандар мен демалыс орындарын салуға тыйым салынады.</strong></p><p>Алматыны бір ғана орталыққа шоғырландырмай,<strong> бес бөлікке бөліп дамыту көзделген. </strong>Әр аумақтың өз бағыты болады. Бірінде ескі өндіріс орындарының орнына жаңа шағын аудандар салынса, енді бірінде сауда, логистика мен демалыс орындары көбейеді. Жетісу мен Түрксіб аудандарының бір бөлігі жаңарады. "Солтүстік" деп аталатын аумақта ескі өндіріс орындары мен тозығы жеткен үйлердің орнына жаңа шағын аудандар салынады. Олардың арасында скверлер мен демалыс орындары болады. Көшелер жиі орналасып, ғимараттардың бірінші қабаттарынан дүкендер мен қызмет көрсету орындары ашылады.</p><p>Бұл аумақтағы көлік қатынасы да өзгереді. "Алматы-1" станциясынан "Алматы-2"-ге дейін <strong>екінші теміржол желісін салу </strong>және <strong>жолаушылар бір көліктен екіншісіне ауыса алатын көлік торабын құру жоспарланған. </strong>Бұл қаладағы алғашқы жаңартылатын аумақ болмақ.</p><p><strong>Әуежай маңында көлдері бар демалыс орны пайда болуы мүмкін</strong>. "Шығыс қақпасы" деп аталатын аумақ логистика, көрме, ойын-сауық, медицина және фармацевтика салаларына арналады. Мұнда жылдам трамвай станциясы, "Шығыс" автовокзалы, BRT желісі мен қала маңындағы көліктерге арналған торап салынады. "Жетісу" базары жаңғыртылып, "Апорт" сауда орталығы мен "Астана Моторс" автосалоны кеңейтіледі.</p><h3 style="text-align: center;"> Тағы бір жоба – көлдер мен өзендері бар 120 гектар табиғи аумақты демалыс орнына айналдыру.</h3><p>Қалада тарихи ғимараттар қалпына келтіріліп, <strong>кеңес дәуірінде салынған тұрғын үйлердің шамамен 60 пайызындағы ескірген инженерлік желілер жаңартылады.</strong></p><p>Алматы ауыр машина жасау зауыты мен Сейфуллин даңғылындағы бұрынғы №1 тергеу изоляторының аумағы да қайта құрылады. Олардың орнына жаңа шағын аудандар мен іскерлік кластер пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ веложолдар көбейіп, ақылы тұрақтар енгізіледі.</p><p>Батыс жақта өндіріс пен логистикаға басымдық беріледі. Жас мамандарға арналған жалдамалы пәтерлер мен жатақханалар, кәсіби-техникалық колледждер салынады. Тұрғын үй кешендері, саябақтар, сауда және іскерлік нысандар да осы аумақта бой көтереді. Райымбек даңғылы бойындағы "Алматы-2" мультимодальды көлік торабы қаланың батысы мен солтүстігін байланыстырады. Ал <strong>90 гектарлық тектоникалық </strong>жарылыс аймағында <strong>құрылыс жүргізілмейді.</strong> Бұл жерде жасыл аумақтар, сызықтық саябақ және "Сақ қорғандары" этнопаркі құрылуы мүмкін.</p><p><strong>"Алтын Орда" базарының орнына көтерме-тарату орталығы салынбақ. </strong>Қаланың оңтүстік-батыс бөлігінде шағын өндіріс орындары, сауда және логистика дамиды. Жоспар бойынша, "Алтын Орда" базары ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдейтін қалалық көтерме-тарату орталығына айналады. Сонымен бірге сауда-логистика және іскерлік орталықтар салынады. Бұл аумақта "Батыс" автовокзалы, метро және жеңіл рельсті көлік желісі тоғысатын көлік торабы да пайда болады.</p><p>Бұдан бөлек, Саин және Момышұлы көшелерінің бойында жаяу жүргіншілерге арналған серуендеу жолдары салынып, кеңес дәуірінен қалған шағын аудандар жаңартылады.</p><h3 style="text-align: center;">Қала орталығына ескі көліктер кіре алмай ма?</h3><p>Алматыда 2027 жылдан бастап экологиялық талапқа сай келмейтін көліктердің қозғалысына шектеу қойылуы мүмкін. Алғашқы кезеңде зиянды шығарындылары төмен аймақ (LEZ) Кіші айналма жолдың ішіндегі шамамен <strong>15 шаршы шақырым</strong> аумақты, Алмалы ауданын және Медеу ауданындағы тау бөктеріндегі демалыс аймағын қамтиды.</p><p>Бұл аумақтарға<strong> Еуро-3-тен төмен санаттағы жеңіл көліктер мен Еуро-4-тен төмен жүк көліктері кіре алмайды</strong>. Сондай-ақ <strong>10 жылдан асқан дизельді автобустарға шектеу қойылады.</strong> Тұрақ ақысы да көліктің экологиялық класына қарай белгіленеді. 2040 жылдан бастап мұндай аймақтар <strong>PM2.5 ұсақ бөлшектерінің мөлшері белгіленген шектен асатын аудандарға дейін кеңеюі мүмкін</strong>.</p><p>Қазір пилоттық аймақтың шекарасы төрт көшенің арасымен белгіленген: оңтүстігінде – Бөгенбай батыр, солтүстігінде – Абай даңғылы, шығысында – Желтоқсан, батысында – Достық даңғылы.</p><p>Көліктен тарайтын зиянды шығарындыларды азайту үшін ЖЭО-2-ні 2027 жылға дейін <strong>көмірден газға көшіру және жеке секторды толық газдандыру жоспарланған. </strong>Ал 2030 жылға дейін <strong>автобустар паркі электр және газбен жүретін көліктерге ауыстырылуы керек.</strong></p><p>Бас жоспардағы болжам бойынша, 2025 жылы <strong>38%</strong> болған қоғамдық көліктің жолаушылар ағынындағы үлесі <strong>50 %-дан</strong> асады. 2040 жылға қарай Еуро-0 және Еуро-1 санатындағы көліктердің үлесі <strong>2 %-ға </strong>дейін азайып, Еуро-5, Еуро-6 санатындағы жеңіл көліктер мен электромобильдер барлық автопарктің 90 пайызын құрауы мүмкін.</p><h3 style="text-align: center;">Алматыда жаңа қоқыс полигоны салынбайды</h3><p>Қала аумағында қоқыс көмуге арналған<strong> жаңа полигондар ашылмайды.</strong> Өңдеуден кейін қалған қалдықтар Алматы облысындағы қолданыстағы үш нысанға жіберіледі. Олар – Қарасай ауданындағы "Kaz Waste Conversion", Іле ауданындағы "ADC Taza Alem" және Талғар ауданындағы "Эко Сервис Групп" полигондары.</p><p>Жалпы, Алматының жаңа бас жоспарындағы негізгі мақсат – <strong>қаланың бақ-қала ретіндегі келбетін қалпына келтіру</strong>. Құжаттағы өзгерістерді 2030 жылға дейін жүзеге асыру үшін<strong> 11,2 триллион теңге </strong>инвестиция тарту көзделген.</p><p>Еске салсақ, Алматылықтар <a href="https://stan.kz/sogip-synyp-zatyr-almatylyqtar-zanadan-toselgen-trotuarlardyn-sapasy-m-441456/">жаңадан төселген тротуарлардың</a> сапасы мен қауіпсіздігіне шағымданған болатын. Айтуларынша, кей жерлерде плиткалар шөгіп, бұзыла бастаған. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>100-ден астам жаңа жұмыс орны: Алатауда құны 4,9 миллиард теңге тұратын BIGBON өндірістік желісі іске қосылды</title>
                <link>https://stan.kz/100-den-astam-zana-zumys-orny-alatauda-quny-49-milliard-tenge-turatyn-442484/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/100-den-astam-zana-zumys-orny-alatauda-quny-49-milliard-tenge-turatyn-442484/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 17:33:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794913060586379987252a562ffded72070616b5e_webp.webp"
                        length="193162"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматы облысының Алатау қаласындағы «Маревен Фуд Тянь-Шань» зауытында тостағандағы BIGBON тез дайындалатын кеспесін шығаратын жаңа өндірістік желі іске қосылды. Бұл - Қазақстандағы осы форматтағы алғашқы желілердің бірі. Құны 4,9...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794913060586379987252a562ffded72070616b5e_webp.webp" style="width: 1342px; height: 900px;" /></figure> <h2>Алматы облысының Алатау қаласындағы “Маревен Фуд Тянь-Шань” зауытында тостағандағы BIGBON тез дайындалатын кеспесін шығаратын жаңа өндірістік желі іске қосылды. Бұл – Қазақстандағы осы форматтағы алғашқы желілердің бірі. Құны 4,9 миллиард теңге болатын жоба жас қаланың экономикасына қосылған қомақты үлес болып қана қоймай, жергілікті тұрғындар үшін 100-ден астам жаңа жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді.</h2> <h3 style="text-align: center;"> </h3> <h3 style="text-align: center;">Үйдің іргесіндегі тұрақты әрі заманауи жұмыс</h3> <p>Алатау мен оған жақын маңдағы елді мекендердің тұрғындары үшін кәсіпорынның кеңеюі - мегаполиске бармай-ақ, өз үйінің іргесінде тұрақты жұмыс табудың нақты мүмкіндігі. Бүгінде қала ірі өндірістік алаң ретінде қарқынды дамып келеді, ал жұмыс істеп тұрған жаңа желілердің ашылуы өңір халқын ұзақмерзімді әрі сенімді жұмыспен қамтамасыз етеді.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179491312922c4d6335be29d83b005af901b8e4fd4_webp.webp" style="width: 1342px; height: 900px;" /></figure> <p>Қазіргі таңда “Маревен Фуд Тянь-Шань” зауыты Алматы облысындағы ірі жұмыс берушілердің қатарына кіреді. Кәсіпорында <strong>720 адам</strong> еңбек етеді, ал өндірістік бөлімше қызметкерлерінің <strong>95%-ы – Алатау мен жақын маңдағы ауылдардың тұрғындары.</strong> Жаңа желінің іске қосылуы ұжым қатарына тағы жүзден астам маманды тартуға жол ашады.</p> <h3 style="text-align: center;">Инвестиция және өңірдің дамуына қосылған үлес</h3> <p>Жаңа өндірістік желіні іске қосуға салынған инвестиция көлемі 4,9 миллиард теңгені құрады. Оның өндірістік қуаты жылына 12 мың тоннадан астам өнім шығаруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар кәсіпорынның дамуы өңірдің экономикасы мен әлеуметтік саласына тікелей оң әсерін тигізіп отыр:</p> <p>Ауқымды өндіріс пен салықтық түсімдер. 2017 жылдан бері зауытты дамытуға <strong>39,9 миллиард теңгеден астам </strong>инвестиция құйылып, бүгінде 10 өндірістік желі жұмыс істеп тұр. Кәсіпорын облыстағы ірі салық төлеушілердің бірі: 2025 жылы бюджетке <strong>5 миллиард теңге </strong>аударса, 2026 жылдың он айында салық көлемі <strong>4,4 миллиард теңгеге </strong>жетті.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794913157bf67d9bf83963991dcc2e11fbd254c9b_webp.webp" style="width: 1342px; height: 900px;" /></figure> <p>Өңірге арналған әлеуметтік жобалар. Компания Алматы облысының инфрақұрылымын қолдауға да атсалысады: бұған дейін Қонаев қаласында балалар ойын кешенін салып берсе, 2025 жылы Алатау қаласына 1 жедел жәрдем көлігін және облыстық денсаулық сақтау басқармасына тағы 10 жедел жәрдем көлігін табыстады.</p> <h3 style="text-align: center;">Жастарға қолдау және мансаптық өсу мүмкіндігі</h3> <p>Жаңа BIGBON желісі Жапония, Швейцария және Германияның озық технологияларымен, автоматты бақылау және бейнекөру жүйелерімен жабдықталған. Сондықтан кәсіпорын қызметкерлерді заманауи цифрлық құралдармен жұмыс істеуге оқытып, жас мамандардың кәсіби өсуіне басымдық береді:</p> <p>Ішкі мансаптық өсу. Компания дерегінше, кәсіпорындағы қызметтік жоғарылаулар мен ауысулардың <strong>60%-ы осында бұрыннан еңбек етіп жүрген қызметкерлердің үлесіне </strong>тиеді.</p> <p>Оқушылар мен студенттерге кәсіби бағдар. Зауыт Алатау қаласының жоғары сынып оқушылары мен студенттеріне арнап өндіріске экскурсиялар мен кездесулер ұйымдастырады. Жастар заманауи автоматтандырылған тамақ өндірісінің қалай жұмыс істейтінін өз көзімен көріп, сұранысқа ие мамандықтармен таныса алады.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794913195cd522f963637b07fcded7bd60aa7acba_webp.webp" style="width: 1349px; height: 900px;" /></figure> <p>ЖОО-лармен серіктестік және ақылы тағылымдама. Кәсіпорын жастар орталықтарымен және инженерлік, техникалық, өндірістік бағыттағы мамандар даярлайтын университеттермен тығыз жұмыс істейді. Студенттер мен түлектер үшін әрі қарай тұрақты жұмысқа орналасу мүмкіндігі бар ақылы тағылымдама бағдарламалары қарастырылған.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Бәсекелесінің жұмысын вирус арқылы баяулатқан: Қазақстанда екі бұрынғы вице-министр мен кредиттік бюро басшысы сотталды</title>
                <link>https://stan.kz/basekelesinin-zumysyn-virus-arqyly-baiaulatqan-qazaqstanda-eki-buryngy-442492/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/basekelesinin-zumysyn-virus-arqyly-baiaulatqan-qazaqstanda-eki-buryngy-442492/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 17:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794917769c0bf993af58379afe389c02a234e5a29_webp.webp"
                        length="63746"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда бұрынғы екі вице-министр мен кредиттік бюроның басшысы сотталды. Олар мемлекеттік мекеменің табысын азайтып, жеке компанияға көбірек ақша табуға мүмкіндік берген. Сондай-ақ бәсекелес компанияның жұмысына кедергі келтіру ү...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жемқорлық" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794917769c0bf993af58379afe389c02a234e5a29_webp.webp" style="width: 1277px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> <h3>Алматыда бұрынғы екі вице-министр мен кредиттік бюроның басшысы сотталды. Олар мемлекеттік мекеменің табысын азайтып, жеке компанияға көбірек ақша табуға мүмкіндік берген. Сондай-ақ бәсекелес компанияның жұмысына кедергі келтіру үшін компьютерлік вирус қолданған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://time.kz/articles/nu/2026/11/17/virus-korruptsii">Время басылымына </a>сілетеме жасап хабарлайды.</h3><p>Алматының Алмалы аудандық соты <strong>бұрынғы бірінші еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Ақмәди Сарбасов, бұрынғы денсаулық сақтау және әлеуметтік даму вице-министрі Дәулет Арғандықов, Бірінші кредиттік бюроның басшысы Руслан Омаров </strong>және тағы екі адамға қатысты үкім шығарды. Іс олардың мемлекеттік Еңбек ресурстарын дамыту орталығы мен жеке кредиттік бюро арасындағы келісім арқылы заңсыз пайда табуына байланысты қозғалған. Тергеу барысында <strong>75 мың доллар пара беру, қызмет бабын асыра пайдалану және компьютерлік жүйеге зиянды бағдарлама орнату </strong>деректері анықталған.</p><p><strong>Мемлекеттік мекеме 2 миллиард теңгеден астам табыстан қағылған</strong></p><p>Іс материалдарына сәйкес, <strong>заңсыз әрекеттер 2020 жылы басталған екен</strong>. Сол кезде Еңбек ресурстарын дамыту орталығын басқарған Дәулет Арғандықов Бірінші кредиттік бюроның басшысы Руслан Омаровпен<strong> заңсыз келісім жасаған</strong>. Соның нәтижесінде жеке компания мемлекеттік мекеменің есебінен көбірек табыс таба бастаған. Бұған дейін Бірінші кредиттік бюро арқылы көрсетілген қызметтен түскен ақшаның <strong>70%-ы мемлекеттік орталыққа, ал 30%-ы жеке компанияға беріліп келген</strong>. Арғандықов пен Омаров жасаған <strong>келісімнен кейін жеке бюроның үлесі 35%-ға дейін өскен</strong>. Ал <strong>мемлекеттік орталықтың алатын ақшасы 65%-ға дейін азайған</strong>.</p><p>Тергеушілер осы өзгерістің салдарынан Еңбек ресурстарын дамыту орталығы 2 миллиард теңгеден астам табысынан айырылғанын анықтады. </p><p><strong>Бәсекелес компанияның жұмысына әдейі кедергі келтірген</strong></p><p>Тергеу барысында Арғандықов пен Омаровтың Бірінші кредиттік бюроға тағы бір артықшылық жасағаны анықталған. Олар <strong>азаматтардың табысы туралы мәлімет беретін компьютерлік жүйеге арнайы зиянды бағдарлама орнатқан</strong>. Соның салдарынан жеке компания ақпаратты жылдам алып отырса, оның бәсекелесі Мемлекеттік кредиттік бюроның жұмысы баяулаған.</p><p>Мәселен, ірі банктердің бірінде жеңілдікпен тауар сатып алу және бөліп төлеу науқаны өткен кезде Мемлекеттік кредиттік бюроға 15 миллионға жуық сұрау түскен. Осы уақытта ақпаратты өңдеу әдеттегіден едәуір баяулап кеткен. Тергеу дерегінше, зиянды бағдарлама 427 күннен астам уақыт бойы жұмыс істеп тұрған.</p><p><strong>Бұрынғы вице-министр 75 мың доллар парамен ұсталған</strong></p><p>2025 жылдың көктемінде<strong> Еңбек ресурстарын дамыту орталығының басшылығына Ақмәди Сарбасов келген</strong>. Бұл кезде бұрын жасалған келісім әлі күшінде болған еді. Тергеу мәліметінше, Дәулет Арғандықов пен Руслан Омаров оған <strong>осы келісімнің шарттарын сақтап қалу үшін 75 мың доллар пара берген</strong>. Ал 2025 жылдың маусымында Қаржы мониторингі агенттігінің Алматыдағы қызметкерлері Сарбасовты пара алған кезде ұстаған. Кейін тергеушілер іске қатысы бар адамдардың <strong>үйлерін тінтіп, 370 мың доллар мен 5 миллион теңгеге жуық ақша тапқан</strong>. Сондай-ақ олардың <strong>жалпы құны 1 миллиард теңгеден асатын пәтерлері, көліктері мен бағалы қағаздарына тыйым салынған</strong>.</p><p>Тергеу шамамен бір жылға созылды. Осы уақыт ішінде шенеуніктердің заңсыз келісімге қатысы, параның қандай мақсатпен берілгені және компьютерлік жүйенің жұмысына кімдердің араласқаны зерттелген. Кейін қылмыстық іс Алматының Алмалы аудандық сотына жолданған.</p><p><strong>Бұрынғы екі вице-министрге қандай жаза берілді?</strong></p><p>11 қарашада судья Құралай Дарханова<strong> бес адамға қатысты үкім шығарды.</strong> Бұрынғы вице-министр Дәулет Арғандықов пен Бірінші кредиттік бюроның басшысы Руслан Омаров әрқайсысы<strong> 7 жыл 6 айға бас бостандығынан айырылды</strong>. Екеуіне де мемлекеттік қызметте және мемлекетке қарасты ұйымдарда лауазымды қызмет атқаруға өмір бойына тыйым салынды. Ал Ақмәди Сарбасов<strong> пара алғаны үшін 4 жылға сотталды</strong>. Ол да мемлекеттік қызметте жұмыс істеу құқығынан өмір бойына айырылды. Алайда сот оны қызмет бабын асыра пайдалану арқылы ауыр зардап келтірді деген айып бойынша ақтап шықты.</p> <p>"Ол орталыққа басшы болып келгеннен кейін табысты бөлу үлесін теңестіру үшін шаралар қабылдаған. Қосымша келісімге өзі қол қоймаған. Бұл қызметте небәрі екі жарым ай жұмыс істегендіктен, сот оның осы айып бойынша кінәсі дәлелденбеді деп есептейді", – деді судья Құралай Дарханова.</p> <p>Осы іс бойынша Еңбек ресурстарын дамыту орталығының екі қызметкері<strong> Тәуке Болатбаев пен Ақжол Дошимов та сотталды</strong>. Олар компьютерлік жүйеге зиянды бағдарлама орнатуға және оны пайдалануға кінәлі деп танылды. Сот екеуіне де <strong>үш жыл жаза тағайындағанымен, рақымшылыққа байланысты мерзімдерін бір жылға қысқартты</strong>. Бұған дейін екі қызметкер ешқайда кетпеу туралы қолхатпен жүрген. Алайда үкім жарияланған 11 қарашада олар сот залында қамауға алынды. Сондай-ақ жазасын өтеп шыққаннан кейін бір жыл бойы ақпараттық жүйелер, байланыс және компьютерлік бағдарламалар саласында жұмыс істеуіне тыйым салынды.</p><p><strong>2 миллиард теңгенің тағдыры не болды?</strong></p><p>Сот пара ретінде берілген 75 мың долларды мемлекет пайдасына тәркілеу туралы шешім қабылдады. Ал Еңбек ресурстарын дамыту орталығының ала алмаған 2 миллиард теңгеден астам қаражатын өндіріп алу туралы талапты қанағаттандырмады. Судья бұл ақшаның тікелей ұрланған қаражат емес, мекеменің қолына тимеген табысы деп түсіндірді.</p> <p style="margin-left: 40px;">"2 миллиард теңгеден астам қаражат – Еңбек ресурстарын дамыту орталығының ала алмаған пайдасы. Бұл мәселе қылмыстық іс аясында қаралмайды. Орталық өкілдері ақшаны өндіріп алу үшін азаматтық сотқа жүгіне алады", – деді судья.</p> <p>Осылайша, бұрынғы екі вице-министр мен олардың сыбайластарына қатысты сот үкімі шыққанымен, мемлекеттік орталықтың жоғалтқан табысы әзірге қайтарылған жоқ. Енді 2 миллиард теңгеден астам қаражатты өндіріп алу мәселесі бөлек сотта қаралуы мүмкін.</p><p>Еске салайық, 12 қарашада ұлттық қауіпсіздік комитеті сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі "Самұрық-Қазына" басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, "Қазақстан темір жолы" басшысы Елжас Отаншиевті және <a href="https://stan.kz/aspannan-aqsa-zaudy-qazaqstandyqtar-442300/">басқа да тұлғаларды ұстағанын жазған едік</a>. ҰҚК мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. Қазір істің барлық мән-жайын анықтауға бағытталған тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Тергеу барысы туралы өзге ақпарат Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес жарияланбайды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Атырауда қызылшадан бір жасар сәби көз жұмды: Оған кардиохирург екпе салуға тыйым салған</title>
                <link>https://stan.kz/atyrau-oblysynda-ekpe-almagan-bir-zastagy-sabi-qyzylsadan-koz-zumdy-442488/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrau-oblysynda-ekpe-almagan-bir-zastagy-sabi-qyzylsadan-koz-zumdy-442488/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:46:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/07/full_17841948102358f90658068476d1d3e8bd81d23b5f_webp.webp"
                        length="25560"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Атырау облысында қызылша жұқтырған бір жастағы сәби көз жұмды. Дәрігердің айтуынша, баланың ата-анасы туа біткен жүрек ақауына байланысты екпе салдырудан бас тартқан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="сәбиін кәрзге ағызған" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/07/full_17841948102358f90658068476d1d3e8bd81d23b5f_webp.webp" style="width: 1200px; height: 674px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: depositphotos.com</em></figcaption> <h2>Атырау облысында қызылша жұқтырған бір жастағы сәби көз жұмды. Дәрігердің айтуынша, баланың ата-анасы туа біткен жүрек ақауына байланысты екпе салдырудан бас тартқан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Желіде дәрігер Жұлдыз Қоспанова бір жастағы баланың қызылша инфекциясынан қайтыс болғанын жабарлады. Айтуынша, қайғылы жағдай 16 қарашада болған.</p>"Сағат үште Атырау облысында бір жастағы бала қызылша инфекциясынан көз жұмды. Ата-анасы баласына туа біткен жүрек ақауы, қарыншааралық перде ақауы диагнозы қойылғандықтан екпе салдырудан бас тартқан. Кардиохирург баланы вакцинациялауға тыйым салған", – деп жазған дәрігер.<p>Дәрігердің айтуынша, бала туа біткен жүрек ақауы мен қарыншааралық перде ақауына байланысты екпе алмаған. Бұған дейін ол сәбидің қызылшамен ауруханаға түскенін хабарлап, жазылып кетуіне үміттенетінін жазған еді.</p><p>Атырау облысының денсаулық сақтау басқармасы баланың көз жұмғанын растады. Ведомствоның мәліметінше, 14 қарашада сәби Жылыой ауданынан санитарлық авиациямен Атырау облыстық инфекциялық ауруханасына жеткізілген. Бұған дейін ол аудандық ауруханада ем қабылдаған.</p>"Бала ауруханаға өте ауыр жағдайда түсті. Негізгі ауруының асқынуынан екі өкпесі қабынып, тыныс алу және жүрек жеткіліксіздігі дамыды. Дәрігерлер оған қарқынды ем жүргізгенімен, баланы аман алып қалу мүмкін болмады", – деп хабарлады облыстық денсаулық сақтау басқармасының баспасөз қызметі.<p>Алайда облыстық денсаулық сақтау басқармасы ресми хабарламасында баланың өліміне қызылша себеп болғанын нақтыламады. Сондай-ақ дәрігер айтқан екпеден бас тарту жағдайына қатысты да ақпарат бермеді.</p><p>Еске салсақ, елімізде екпе алмаған балалардың мектеп пен <a href="https://stan.kz/elimizde-ekpe-almagan-balalardyn-mektep-pen-balabaqsaga-baruyna-sekteu-442434/">балабақшаға баруына шектеу</a> талқыланған еді. Денсаулық сақтау вице-министрі Манас Рамазанов мұндай жағдайда әр баланың мәселесі жеке қаралатынын да атап өтті.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>JET Group табысын 50 миллион долларға жеткізді: кірісінің 68%-ы Бразилиядан түседі</title>
                <link>https://stan.kz/jet-group-tabysyn-50-million-dollarga-zetkizdi-kirisinin-68-y-brazilii-442490/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/jet-group-tabysyn-50-million-dollarga-zetkizdi-kirisinin-68-y-brazilii-442490/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:44:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949168882cd12a23b3e72aaf785bd8a015bd268a_webp.webp"
                        length="200908"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық JET Group компаниясының табысы 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында 40,8%-ға өсіп, 50,42 миллион долларға жетті. Алайда компанияның Қазақстандағы түсімі екі есе қысқарған. Қазір топ кірісінің басым бөлігі Бразилия нарығын...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Jet компаниясы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949168882cd12a23b3e72aaf785bd8a015bd268a_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram / jet.sharing</em></figcaption> <h2>Қазақстандық JET Group компаниясының табысы 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында 40,8%-ға өсіп, 50,42 миллион долларға жетті. Алайда компанияның Қазақстандағы түсімі екі есе қысқарған. Қазір топ кірісінің басым бөлігі Бразилия нарығына тиесілі. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p data-pm-slice="1 1 []">Компанияның жариялаған қаржылық есебіне сәйкес, 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында операциялық пайдасы <strong>30,9%-ға</strong> артып, <strong>8,46 млн долларға (3,76 млрд теңге)</strong> жеткен. Ал самокаттарды жалға беру бизнесінің EBITDA көрсеткіші <strong>29,7%-ға</strong> өсіп, <strong>15,77 млн долларды (7 млрд теңге)</strong> құраған.</p><p>Сонымен қатар компанияның таза пайдасы керісінше төмендеген. Өткен жылдың осы кезеңінде <strong>3,21 млн доллар (1,43 млрд теңге) </strong>болған көрсеткіш биыл <strong>15,1%-ға</strong> қысқарып, <strong>2,72 млн долларға (1,21 млрд теңге)</strong> түскен. Ал активтерінің жалпы көлемі 2025 жылдың соңындағы <strong>65,58 млн доллардан (29,14 млрд теңге) 88,58 млн долларға (39,36 млрд теңге) </strong>дейін өскен.</p><p>JET Group кірісінің негізгі бөлігі Бразилия нарығынан түседі. Есепті кезеңде бұл елдегі түсім шамамен <strong>50%-ға</strong> өсіп, <strong>34,22 млн долларға (15,21 млрд теңге) </strong>жеткен. Осылайша, Бразилия компанияның жалпы кірісінің <strong>67,9%-ын</strong> қамтамасыз етіп отыр.</p><p>Ал Қазақстандағы жағдай керісінше. Еліміздегі түсім <strong>50,8%-ға </strong>қысқарып, <strong>8,33 млн доллардан (3,70 млрд теңге) 4,10 млн долларға (1,82 млрд теңге) </strong>дейін төмендеген. Бір жыл бұрын Қазақстан компания кірісінің <strong>23,3%-ын</strong> қамтамасыз етсе, қазір бұл үлес <strong>8,1%-ға </strong>дейін азайған.</p><p>Компания Қазақстаннан бөлек Өзбекстан, Әзербайжан, Грузия, Чили және Мексика нарықтарында да жұмыс істейді. Қаржылық есепте Мексикадан түскен <strong>5,23 млн доллар (2,32 млрд теңге) </strong>кіріс көрсетілген. Сонымен қатар есепте осы сомаға тең байланысты тараптармен жасалған операциялар да бар. Компанияның Бразилиядағы еншілес ұйымы Мексиканың El Siglo de la Concepción компаниясының <strong>24%-ына</strong> иелік етеді.</p><p><strong>Компанияның қарызы екі еседен астам өсті</strong></p><p>JET Group табысының артуымен қатар қарыз көлемі де көбейген. 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында компанияның қаржылық қарызы <strong>15,34 млн доллардан (6,82 млрд теңге) 31,19 млн долларға (13,86 млрд теңге)</strong> дейін, яғни екі еседен астам өскен. Оның <strong>22,04 млн доллары (9,79 млрд теңге)</strong> облигацияларға, тағы <strong>8,59 млн доллары (3,82 млрд теңге) </strong>байланысты тараптардан алынған қарыздарға тиесілі.</p><p>Қарызға қызмет көрсету шығындары да артқан. Компанияның қаржылық шығыстары былтырғы <strong>637 мың доллардан (283,1 млн теңге) биыл 2,14 млн долларға (951 млн теңге)</strong> дейін өскен.</p><p>Бұдан бөлек, операциялық қызметтен түскен ақша ағыны теріс көрсеткішке ауысқан. Былтыр осы кезеңде компанияның операциялық ақша ағыны <strong>8,74 млн доллар (3,88 млрд теңге)</strong> болса, биыл <strong>1,48 млн доллар (657,7 млн теңге)</strong> шығын тіркелген. Қыркүйек айының соңында компания шоттарында <strong>4,52 млн доллар (2 млрд теңге)</strong> болған.</p><p>Компания одан әрі дамуын қаржыландыру үшін капитал нарығынан қаражат тартуды жалғастырып жатыр. AIX биржасында АҚШ долларымен жылдық <strong>11-12% купондық мөлшерлемемен облигациялар </strong>орналастырылуда. Сонымен қатар тамыз айында JET <strong>50 млн БАӘ дирхамы көлемінде (шамамен 6,05 млрд теңге)</strong> жасыл облигациялар шығару бағдарламасын тіркеген.</p><p>Қаржылық есепке сәйкес, JET Group дауыс беретін акцияларының ірі акционерлері – А. Колесник (32,68%), А. Азаров (29,91%) және И. Тимаховский (13,47%).</p><p>Айта кетейік, бұған дейін біз елімізде <a href="https://stan.kz/elektrsamokattardyn-qozgalysyn-kameralar-men-drondar-da-baqylaidy-438813/">электрсамокаттардың қозғалысын бақылау</a> күшейтілетінін жазған еді. Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, самокаттардың жүру тәртібін полиция қызметкерлерімен қатар бейнебақылау камералары, техникалық тіркеу құралдары мен дрондар да қадағалайды. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Хабиб Нурмагомедов БАӘ билігімен келіссөз жүргізіп, бауырын түрмеден босатып алды</title>
                <link>https://stan.kz/xabib-nurmagomedov-baa-biligimen-kelissoz-zurgizip-bauyryn-turmeden-bo-442489/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/xabib-nurmagomedov-baa-biligimen-kelissoz-zurgizip-bauyryn-turmeden-bo-442489/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:31:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Спорт</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949152918552994ef7db22f8e2397c72ad2d64f9_webp.webp"
                        length="120562"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>UFC ұйымының бұрынғы чемпионы Хабиб Нурмагомедов Біріккен Араб Әмірліктерінің билік өкілдерімен келіссөз жүргізіп, бауыры Усман Нурмагомедов пен оның серіктерін босатып алған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Mash на спорте-ге...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Хабиб" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949152918552994ef7db22f8e2397c72ad2d64f9_webp.webp" style="width: 1599px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: mash.ru</em></figcaption> <h3>UFC ұйымының бұрынғы чемпионы Хабиб Нурмагомедов Біріккен Араб Әмірліктерінің билік өкілдерімен келіссөз жүргізіп, бауыры Усман Нурмагомедов пен оның серіктерін босатып алған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://mash.ru/news/211983/">Mash на спорте-ге</a> сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p>Басылымның мәліметінше, бастапқыда Усманның айналасындағы адамдар мәселені <strong>Хабибтің көмегінсіз шешуге тырысқан. </strong>Алайда одан нәтиже шықпаған соң, оған жүгінуге мәжбүр болған. Хабиб алдымен UFC басшысы Дана Уайт пен америкалық серіктестерінен көмек сұраған. Бірақ олар БАӘ-де заң басқа екенін және мәселені АҚШ-тағыдай жолмен шешу мүмкін еместігін айтқан.</p><p>Осы уақытта спортшылар Магомед Анкалаев пен Хамзат Чимаев г<strong>рузиялық файтер Мераб Двалишвилиден ұсталған жігіттерді босатуды көпшілік алдында сұрауын өтінген.</strong> Двалишвили бұған келіскенімен, жағдайды бірден шеше алмаған. Ақырында <strong>Хабиб Нурмагомедовтың өзі Біріккен Араб Әмірліктеріне барып</strong>, жергілікті билік өкілдерімен тікелей келіссөз жүргізген.</p><p>Mash дерегінше,<strong> ұзақ келіссөзден кейін екі жақ ұсталғандарды кезең-кезеңімен босату жөнінде келісімге келген.</strong> Алғашқы топ <strong>15 қарашада</strong>, ал Усман Нурмагомедов бар екінші топ <strong>16 қарашада</strong> бостандыққа шыққан. Сондай-ақ басылым Хабибтің БАӘ билік өкілдеріне төбелеске қатысқандар бұл оқиға туралы сұхбат бермейді және әлеуметтік желіде пікір білдірмейді деп уәде еткенін жазды.</p><p>Еске салсақ, <a href="https://stan.kz/abu-dabidegi-qandy-qyrylys-ufc-cempiony-xabibtin-inisimen-tobelesip-qa-442251/">11 қарашада Абу-Дабидегі қонақүйлердің бірінде Усман Нурмагомедов пен Мераб Двалишвилидің қатысуымен жаппай төбелес болған еді.</a> Осы оқиғаға байланысты 13 қарашада сот Усман Нурмагомедов пен оның жеті серігін алты айға бас бостандығынан айырған. Сондай-ақ олардың әрқайсысына 300 мың дирхам айыппұл салынған. Алайда кейін тараптар өзара татуласып, жәбірленушілер шағымдарын қайтарып алған. Абу-Даби сот органдары жазаны қайта қарап, айыппұлды әр адамға 150 мың дирхамға дейін азайтқан. Нәтижесінде Усман Нурмагомедов пен оның серіктері босатылды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда алтын бағасы соңғы 1,5 жылдағы ең төменгі деңгейге түсті</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-altyn-bagasy-songy-15-zyldagy-en-tomengi-dengeige-tusti-442487/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-altyn-bagasy-songy-15-zyldagy-en-tomengi-dengeige-tusti-442487/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:16:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794914319f07c7d66c6df97f466e62e5d8343e7ee_webp.webp"
                        length="236426"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда алтын арзандап, соңғы 18 айдағы ең төменгі бағаға жетті. 17 қарашада бағалы металдың бір грамы 55 158,73 теңге болды. Соңғы рет алтын мұндай бағаға 2025 жылдың мамырында түскен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хаб...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="Алтын" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794914319f07c7d66c6df97f466e62e5d8343e7ee_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> </figure><h2>Қазақстанда алтын арзандап, соңғы 18 айдағы ең төменгі бағаға жетті. 17 қарашада бағалы металдың бір грамы 55 158,73 теңге болды. Соңғы рет алтын мұндай бағаға 2025 жылдың мамырында түскен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p data-pm-slice="1 1 []">Ұлттық банктің мәліметінше, 2026 жылғы 17 қарашада алтынның бір грамы <strong>55 158,73 теңгеге</strong> бағаланған. Бұған дейін мұндай төмен көрсеткіш 2025 жылғы 12 мамырда тіркелді. Ол кезде бір грамм алтын <strong>55 153 теңге</strong> болған.</p><p>Алтын бағасы биыл 30 қаңтарда шарықтау шегіне жетіп, бір грамы <strong>89 002,6 теңгеге </strong>дейін қымбаттаған еді. Содан бері бағалы металл 38%-ға немесе шамамен <strong>33 844 теңгеге </strong>арзандады.</p><p>Әлемдік нарықта да алтын құны төмендеп жатыр. 2026 жылғы 29 қаңтарда бір трой унция алтынның бағасы <strong>5 354,8 долларға</strong> жеткен. Ал қазір Investing.com дерегіне сәйкес, бағалы металдың бір унциясы <strong>3 878 доллар</strong> шамасында саудаланып жатыр. Осылайша, қаңтардағы ең жоғары көрсеткішпен салыстырғанда алтын 27,6%-ға арзандаған.</p><p>Айта кетейік, Қазақстанда алтын құймаларының бағасы соңғы шарықтау шегінен шамамен <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-altyn-bagasy-16-ga-arzandady-441484/">16%-ға төмендеді.</a></p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстан туын балконға ілуге, киімге басуға бола ма? Мемлекеттік рәміздерді қолдану тәртібі қандай</title>
                <link>https://stan.kz/tudy-qorlau-anurandy-oryndamau-qazaqstanda-memlekettik-ramizderdi-buzg-442486/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/tudy-qorlau-anurandy-oryndamau-qazaqstanda-memlekettik-ramizderdi-buzg-442486/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:14:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Ислам Әден</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179491657649f98c95e5f90373de72516b1d2900ce_webp.webp"
                        length="129600"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанның көк байрағын балконға ілу, көлікке орналастыру немесе ұлттық мерекелерде көшеге алып шығу – азаматтардың елге деген құрметін білдіру тәсілдерінің бірі. Алайда мемлекеттік рәміздерді пайдаланудың да өз тәртібі бар. Мәс...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Рәміздер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179491657649f98c95e5f90373de72516b1d2900ce_webp.webp" style="width: 1628px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Gov.kz</em></figcaption> </figure> <h2> </h2> <h2>Қазақстанның Мемлекеттік Туын балконға ілуге, көлік салонында орналастыруға болады. Алайда оны жарнамада, киім-кешек немесе тұрмыстық бұйым ретінде пайдалануға шектеу қойылған. Ал мемлекеттік рәміздерді қорлаған адам қылмыстық жауапқа тартылуы мүмкін. Туды кез келген жерге орналастыруға бола ма? Оның бейнесін мемге қолдануға рұқсат етіле ме? Әнұран орындалғанда орнынан тұрмаған адамға айыппұл салына ма? Stan.kz тілшісі осы және өзге де сұрақтарды заңгер Альбина Бахтиярқызымен талқылады.</h2> <h2> </h2> <h2>Қазақстанда мемлекеттік рәміздерді қорлағандарға қатысты қандай істер қозғалды?</h2> <p>Қазақстанда мемлекеттік рәміздерді қорлау деректері әр жылдары тіркелген. Кейбір оқиғалар бойынша қылмыстық іс қозғалып, сот үкімі шықса, енді біріне қатысты тергеу басталғанымен, оның нәтижесі туралы ашық ақпарат жарияланбаған. Мәселен, 2022 жылғы шілдеде Павлодар облысында құрылыс қалдықтарының арасынан Қазақстанның екі мемлекеттік Елтаңбасы табылды. Оларды экологтар байқап, полицияға хабар берген. Оқиға орны алюминий зауытынан шамамен 10 шақырым қашықтықта орналасқан. Осы дерек бойынша Павлодар облысының полиция департаменті Қылмыстық кодекстің 372-бабымен сотқа дейінгі тергеу басталғанын хабарлады.</p> <p>"Тергеу-жедел тобы оқиға орнына шықты. ҚР Қылмыстық кодексінің 372-бабы (Мемлекеттік рәміздерді қорлау) бойынша сотқа дейінгі тергеу басталды", – деп хабарлады облыстық полиция департаментінің өкілдері.</p> <p>2023 жылғы қазанда Атырау облысындағы Қарабатан кен орны аумағында орналасқан вахталық лагерьдің қоқыс үйіндісінен Қазақстанның мемлекеттік Туы табылды. Оқиға түсірілген видео әлеуметтік желіде тарады. Кадрларда көк Тудың қалдықтардың арасында жатқаны көрінеді. Осыдан кейін Атырау облыстық полиция департаменті Қылмыстық кодекстің<strong> 372-бабы</strong> бойынша сотқа дейінгі тергеу басталғанын мәлімдеді. Алайда құқық қорғау органдары тергеу мүддесіне байланысты өзге ақпаратты жарияламаған.</p> <p>2024 жылғы сәуірде Түркістан облысының Сауран ауданындағы Ибата ауылының тұрғыны орталық көшеде ілінген Мемлекеттік Туды суретке түсіріп, видеоны TikTok парақшасына жариялаған. Жазбасында туды қорлайтын сөздер қолданған. Әлеуметтік желі қолданушыларының наразылығынан кейін видеоны өшіргенімен, ер адамға қатысты Қылмыстық кодекстің 372-бабы бойынша іс қаралды.</p> <p>2024 жылғы 28 мамырда Түркістан қалалық соты оны мемлекеттік рәміздерді қорлағаны үшін кінәлі деп танып,<strong> бір жылға бас бостандығын шектеу</strong> жазасын тағайындады.</p> <p>Тағы бір оқиға 2024 жылғы қарашада Алматы облысының Талғар ауданындағы Еркін ауылында тіркелді. Әлеуметтік желіде тараған видеода қоқыс үйіндісінен үш мемлекеттік Елтаңба мен Қазақстан туына ұқсас көк материал табылғаны көрсетілді. Осы жағдайға байланысты Алматы облысының полиция департаменті қылмыстық іс қозғағанын мәлімдеді.</p> <p>"Талғар аудандық полиция қызметкерлері болған оқиғаның барлық мән-жайын анықтау бойынша қажетті жедел іс-шараларды бастады. Кінәлі тұлғаларға қолданыстағы заңнамаға сәйкес тиісті шаралар қабылданады", – деп хабарлады Алматы облысы полиция департаментінің баспасөз қызметі.</p> <p>Ал Талғар ауданының әкімдігі қоқыс арасынан табылған мемлекеттік рәміздердің жанында білім беру мекемесіне тиесілі құжаттар болғанын мәлімдеді. Әкімдік өкілдері рәміздердің қоқыс орнынан алынғанын және олардың мемлекеттік мекемелерге тиесілі емес екенін айтқан. Алайда бұл істің соңғы нәтижесі туралы ашық ақпарат жарияланбаған.</p> <p>2025 жылғы наурызда Атыраудағы мұз айдынында түсірілген тағы бір сурет қоғамда резонанс тудырды. Әлеуметтік желіде Қазақстан туының арабша жазу мен қылыш бейнесі қосылған нұсқасын ұстап тұрған төрт адамның фотосы тарады.</p> <p>Атырау облыстық полиция департаменті бұл дерек бойынша мемлекеттік рәміздерді қорлау бабымен қылмыстық іс тіркеліп, сотқа дейінгі тергеу басталғанын хабарлады. Сондай-ақ суреттегі төрт адамның барлығы анықталып, полиция бөлімшесіне жеткізілгенін мәлімдеді. Олардың екеуі кәмелетке толмағандықтан, ата-аналарының қатысуымен жауап алынған.</p> <p>"Әлеуметтік желіде таралған жазба бойынша мемлекеттік рәміздерді қорлау бабымен қылмыстық іс тіркеліп, сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде. Төрт күдікті де анықталып, полиция бөлімшесіне жеткізілді. Олардың екеуі жасөспірім болғандықтан, ата-анасының қатысуымен жауап алынуда. Өзге ақпарат тергеу мүддесіне сәйкес жариялануға жатпайды", – деп жазылған полиция департаментінің хабарламасында.</p> <h3>Мемлекеттік рәміздерді қорлағандарға қандай жаза қарастырылған?</h3> <p>Заңгер Альбина Бахтиярқызының айтуынша, Қазақстанда мемлекеттік рәміздерді қорлағаны үшін Қылмыстық кодекстің 372-бабында жауапкершілік қарастырылған. Бұл бап бойынша кінәлі адамға <strong>3 мың айлық есептік</strong> көрсеткішке дейін айыппұл салынуы немесе сол мөлшерде түзеу жұмыстары тағайындалуы мүмкін. Сондай-ақ <strong>900 сағатқа дейін</strong> қоғамдық жұмысқа тарту, екі жылға дейін бас бостандығын шектеу немесе сол мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы көзделген.</p> <p>Заңгер бұл жазалардың баламалы екенін атап өтті. Яғни сот істің мән-жайы мен адамның жеке басын ескеріп, жазаның бір түрін таңдайды.</p> <p>"Бұлар – баламалы жазалар. Сот істің мән-жайын және адамның жеке басын ескеріп, олардың бірін тағайындайды", – деді Альбина Бахтиярқызы.</p> <p>Маманның сөзінше, мемлекеттік рәміздерді қорлаған адам бас бостандығынан да айырылуы мүмкін. Алайда мұндай жаза барлық жағдайда автоматты түрде тағайындалмайды. Қылмыстық кодекстің <strong>52-бабына сәйкес, </strong>сот жазаның түрін таңдағанда қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіптілігін, кінәлінің жеке басын, жауаптылықты жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды ескереді. Неғұрлым қатаң жаза жеңілірек жаза арқылы жазаның мақсатына жету мүмкін болмаған жағдайда ғана қолданылады.</p> <p>"Адам тек қайталап жасаған жағдайда ғана бас бостандығынан айырылады деу дұрыс емес. 372-бапта мұндай міндетті шарт жоқ. Сот әрекеттің сипатын, қоғамдық қауіптілігін, адамның мінез-құлқын, жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды бағалайды. Сонымен бірге бас бостандығынан айыруды тағайындауға қатысты заңдағы шектеулерді ескереді", – деп түсіндірді заңгер.</p> <h3>Мемлекеттік Туды балконға ілуге және көлікке орналастыруға бола ма?</h3> <p>2026 жылғы 12 шілдеден бастап мемлекеттік Туды пайдалану тәртібі өзгерді. Үкіметтің 2026 жылғы 26 маусымдағы <strong>№556 қаулысымен енгізілген</strong> өзгерістерге сәйкес, жеке және заңды тұлғалар патриоттық сезімін, қазақстандық бірегейлікті білдіру және елдің жетістіктерін қолдау мақсатында Мемлекеттік Туды ғимараттарға, тұрғын және тұрғын емес үй-жайларға, сондай-ақ балкондарға орналастыра алады.</p> <p>Балконға ілінген <strong>Ту 45 градус бұрышпен орналасуы керек.</strong> Ал жеке тұрғын үйлерде Туды жерден кемінде үш метр биіктікте орналастыру қажет. Тәуліктің қараңғы уақытында оны жарықтандыру міндетті емес. Егер ғимараттың сәулеттік немесе техникалық ерекшеліктеріне байланысты Туды ілу мүмкін болмаса, оны үйге іргелес аумақтағы жеке ту тұғырына орнатуға рұқсат етіледі.</p> <p>Сондай-ақ жеке және заңды тұлғалар өздеріне тиесілі көлік құралдарының салонында Мемлекеттік Туды пайдалана алады. Бұл ретте мемлекеттік рәміздер туралы заңнама талаптары сақталуға тиіс. Тудың көлеміне қарамастан, ол ұлттық стандартқа сәйкес болуы керек.  Оны жерге, еденге, суға немесе өзге де беттерге тигізуге болмайды. Туды тігінен орналастырған жағдайда ұлттық ою-өрнек матаның жоғарғы бөлігінде тұруы керек. Бұдан бөлек, Туда жыртылу, тозу, жамау, тесілу, ластану, өңінің оңуы немесе мыжылу сияқты ақаулар болмауы керек. Оны қасақана бүлдіруге, жоюға, өртеуге, жыртуға, жерге тастауға, мақсатына сай емес пайдалануға және мемлекеттік рәміз ретіндегі қадір-қасиетін төмендететін өзге де әрекеттерге жол берілмейді.</p> <p>Мемлекеттік Туды жарнамалық мақсатта, сондай-ақ киім-кешек, төсек-орын жабдықтары, перде, дастарқан, кілемше және өзге де жабын ретінде пайдалануға болмайды. Алайда Тудың бейнесін спорттық киім мен спортшылардың киім-кешегінде пайдалануға рұқсат етіледі.</p> <h3>Туды пайдалану тәртібін бұзғандарға қандай айыппұл салынады?</h3> <p>Мемлекеттік рәміздерді пайдалану тәртібін бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілікпен қатар әкімшілік жаза да қарастырылған. Бұл ретте әрекеттің сипаты мен заң бұзушылықтың түрі ескеріледі.</p> <p>Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің <strong>418-бабының 1-1-бөлігіне сәйкес,</strong> Мемлекеттік Ту мен Мемлекеттік Елтаңбаны мемлекеттік рәміздер туралы заңнаманы бұза отырып пайдалану, орнату немесе орналастыру үшін мынадай жаза көзделген:</p> <ul> <li>-жеке тұлғаларға – ескерту немесе 5 АЕК мөлшерінде айыппұл;</li> <li>лауазымды тұлғаларға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне және коммерциялық емес ұйымдарға – 10 АЕК;</li> <li>орта кәсіпкерлік субъектілеріне – 20 АЕК;</li> <li>ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 30 АЕК мөлшерінде айыппұл.</li> </ul> <p>Ал Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің <strong>458-бабында</strong> Мемлекеттік Ту мен Мемлекеттік Елтаңбаны және олардың бейнелерін заңсыз пайдалану, сондай-ақ Мемлекеттік Әнұранды заңнама талаптарын бұза отырып пайдалану және орындау үшін <strong>50 АЕК </strong>мөлшерінде айыппұл қарастырылған. Мемлекеттік рәміздерді пайдалану міндетті болған жағдайда оларды пайдаланбағаны үшін лауазымды тұлғаларға да <strong>50 АЕК</strong> айыппұл салынады. Осы бапта көрсетілген әрекеттерді әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталау <strong>100 АЕК</strong> айыппұлға әкеп соғады.</p> <h3>Мемлекеттік Туды мемге немесе жарнамаға қолдануға бола ма?</h3> <p>Заңгер мемлекеттік Тудың өзін пайдалану мен оның бейнесін қолданудың аражігін ажырату қажет екенін айтты. Оның сөзінше, материалдың мем немесе әзіл түрінде жасалуы оның заңды не заңсыз екенін өздігінен анықтамайды. Мұндай жағдайда жарияланымның мазмұны, қолданылу тәсілі, контексті және адамның әрекеті ескеріледі.</p> <p>"Мемлекеттік рәмізді қорлау белгілері болса, “бұл жай әзіл еді” деген түсініктеме жауаптылықтан автоматты түрде босатпайды. Бірақ Тудың бейнесі кездесетін кез келген әзілді бірден қылмыс деп тануға да болмайды", – деді Альбина Бахтиярқызы.</p> <p>Ал жарнамаға қатысты нақты шектеу бар. Үкіметтің <strong>2007 жылғы 2 қазандағы №873 қаулысымен</strong> бекітілген қағидаларға сәйкес, Мемлекеттік Туды жарнамалық мақсатта пайдалануға тыйым салынады.</p> <p>Заңгердің айтуынша, мемлекеттік рәміздерді пайдалану тәртібін бұзу әкімшілік жауаптылыққа, ал қорлау белгілері бар әрекет Қылмыстық кодекстің 372-бабы бойынша қылмыстық жауаптылыққа әкелуі мүмкін. Сондықтан бұл екі құқықтық ұғымды шатастырмау керек.</p> <h3>Әнұран орындалғанда орнынан тұрмау заң бұзушылық па?</h3> <p>Альбина Бахтиярқызының түсіндіруінше, "Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері туралы" Конституциялық заңның <strong>9-бабына</strong> сәйкес, Мемлекеттік Әнұран көпшілік алдында орындалған кезде қатысушылар орнынан тұрып, оны айтады немесе тыңдайды. Қазақстан азаматтары бұл ретте оң қолын жүрек тұсына қоюы керек.</p> <p>Алайда заңгер Әнұранға қосылып ән айтпау өздігінен құқық бұзушылық болып саналмайтынын жеткізді. Өйткені заң оны орнынан тұрып тыңдауға да мүмкіндік береді.</p> <p>"Әнұранға қосылып ән айтпаудың өзі құқық бұзушылық емес. Заң оны орнынан тұрып тыңдауға да мүмкіндік береді. Ал орнынан тұрмау мәселесінде нақты жағдай бағалануға тиіс. Денсаулығына байланысты тұра алмау мен заң талабын саналы түрде елемеу бірдей емес", – деді ол.</p> <p>Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің <strong>458-бабының бірінші бөлігінде</strong> Мемлекеттік Әнұранды заң талаптарын бұза отырып пайдалану және орындау үшін 50 АЕК мөлшерінде айыппұл қарастырылған. Алайда бапта Әнұран орындалғанда орнынан тұрмаған тыңдаушыға жеке санкция арнайы көрсетілмеген. Сондықтан орындалу кезінде тұрмаған әр адамға автоматты түрде 50 АЕК айыппұл салынады деуге болмайды. Нақты жағдайда құқық бұзушылықтың белгілері мен адамның кінәсі анықталуға тиіс.</p> <h3>Мемлекеттік рәміздерді қорлаған жасөспірімге қандай жаза қолданылады?</h3> <p>Заңгердің айтуынша, кәмелетке толмағандардың жауапкершілігі құқық бұзушылық жасаған кездегі жасына байланысты анықталады. Қылмыстық кодекстің <strong>15-бабына</strong> сәйкес, мемлекеттік рәміздерді қорлағаны үшін қылмыстық жауаптылық <strong>16 жастан басталады.</strong> Сондықтан 16 жасқа толмаған бала Қылмыстық кодекстің <strong>372-бабы</strong> бойынша қылмыстық жауапқа тартылмайды. Мұндай жағдайда онымен тәрбиелік және профилактикалық жұмыстар жүргізілуі мүмкін.</p> <p>"Ата-анасының жауаптылығы да автоматты түрде туындамайды. Олардың өз міндеттерін орындамау белгілері бөлек анықталуға тиіс", – деп түсіндірді Альбина Бахтиярқызы.</p> <p>Ал 16–17 жастағы жасөспірім мемлекеттік рәміздерді қорлағаны үшін қылмыстық жауаптылыққа тартылуы мүмкін. Дегенмен оған кәмелетке толмағандарға арналған арнайы құқықтық нормалар қолданылады.</p> <p>Қылмыстық кодекстің <strong>11-бабына</strong> сәйкес, ең жоғары жазасы екі жылдан аспайтын бас бостандығынан айыру болып белгіленген қасақана әрекеттер онша ауыр емес қылмыс санатына жатады. <strong>372-баптағы</strong> ең жоғары бас бостандығынан айыру мерзімі де екі жыл болғандықтан, бұл құқық бұзушылық осы санатқа кіреді.</p> <p><strong>Қылмыстық кодекстің 81-бабының 7-бөлігіне сәйкес, онша ауыр емес қылмыс жасаған кәмелетке толмағандарға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалмайды. Заңда көзделген негіздер болған жағдайда оларға тәрбиелік ықпалы бар мәжбүрлеу шаралары қолданылуы мүмкін.</strong></p> <p>Ал әрекет әкімшілік құқық бұзушылық ретінде сараланса, жауаптылық 16 жастан басталады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің <strong>66-бабына</strong> сәйкес, кәмелетке толмағандарға салынатын айыппұл <strong>10 АЕК-тен аспауға тиіс.</strong> Егер жасөспірімнің айыппұл төлеуге жеткілікті мүлкі болмаса, оны ата-анасы немесе оларды алмастыратын адамдар төлеуі мүмкін.</p> <p>Сөз соңында заңгер мемлекеттік рәміздерді құрметтеу – заң талабы екенін еске салды. Сонымен бірге адамды жауапқа тарту туралы шешім қоғамдық пікірге емес, нақты дәлелдерге, адамның кінәсіне және заңда белгіленген негіздерге сүйенуі керек екенін атап өтті.</p> <p>Еске сала кетейік, Қазақстандық блогер Бота mia (Ақбота Нұрахын) тағы да даудың ортасында қалды. Осы жолы желі қолданушылары оны Қазақстанның <a href="https://stan.kz/qyrgyzdarmen-tatulaspaq-bolgan-bloger-bota-mia-qazaqstanda-kansilge-us-437745/">мемлекеттік туын орынсыз пайдаланып,</a> мемлекеттік рәмізді қорлады деп сынға алды. Себебі ол қырғызстандық балаға сыйға тартқан аттың үстіне Қазақстан туы бейнеленген жабуды төсеген. Осыған байланысты Stan.kz заңгерден мұндай әрекет заң бұзу болып санала ма және ол үшін қандай жауапкершілік қарастырылғанын сұрады.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстан футбол құрамасы бас бапкерсіз қалмақ: Федерация жаңа жаттықтырушы іздейтінін мәлімдеді</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstan-futbol-quramasy-bas-bapkersiz-qalmaq-federaciia-zana-zattyqt-442485/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstan-futbol-quramasy-bas-bapkersiz-qalmaq-federaciia-zana-zattyqt-442485/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:13:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Спорт</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949140850de43828b6bddce5b9a2437f2b3727a0_webp.webp"
                        length="52304"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан футбол федерациясы ұлттық құраманың бас бапкері Джон ван ’т Схиппен келісімшартты ұзартпайтын болды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Sports24.kz -ке сілтеме жасап хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="бапкер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949140850de43828b6bddce5b9a2437f2b3727a0_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ҚФФ</em></figcaption> <h3>Қазақстан футбол федерациясы ұлттық құраманың бас бапкері Джон ван ’т Схиппен келісімшартты ұзартпайтын болды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://sports24.kz/exclusives/news/v-kff-obyavili-o-poiske-novogo-glavnogo-trenera-sbornoi-kazahstana/">Sports24.kz-ке</a> сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p>Федерацияның бас хатшысы Скотт Манн баспасөз мәслихатында <strong>нидерландтық маманмен жасалған келісімшарт осы аптаның соңында аяқталатынын</strong> айтты. Федерация оны ұзартудың орнына ұлттық құрамаға<strong> жаңа бапкер іздеуге</strong> шешім қабылдаған.</p> <p>"Біз келісімшартты ұзартпаймыз. Енді құраманы алдағы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңіне дайындайтын, ұзақ уақыт жұмыс істеуге дайын жаңа бапкер іздейміз", – деді Скотт Манн.</p> <p>Еске салсақ, Джон ван ’т Схип Қазақстан құрамасын 2026 жылдың тамызында қабылдап, Талғат Байсуфиновтың орнына келген еді. Оның алдына ұлттық құраманы Ұлттар лигасының В дивизионына шығару міндеті қойылған. Алайда бұл мақсат орындалмады. Өйткені Қазақстан құрамасы С3 тобындағы алты ойынның бірде-бірінде жеңіске жете алмады. Үш рет тең ойнап, үш кездесуде жеңілді. Нәтижесінде небәрі үш ұпай жинап, топтағы төртінші, яғни соңғы орынға тұрақтады.</p><p>Енді Қазақстан футбол федерациясы құраманы келесі Еуропа чемпионатының іріктеу ойындарына дайындайтын жаңа бас бапкерді таңдауы керек. Әзірге бұл қызметке кімнің келуі мүмкін екені айтылған жоқ.</p><p>Айта кетсек, бұған дейін <a href="https://stan.kz/qyzylzar-futbol-klubynyn-buryngy-prezidenti-grigorii-loriiaga-izdeu-za-442053/">"Қызылжар" футбол клубының бұрынғы президенті Григорий Лорияға іздеу жарияланған</a> еді. Ол сеніп тапсырылған мүлікті иемдену немесе талан-таражға салу және салық төлеуден жалтару күдігіне ілінген. Григорий Лория 2014 жылдан 2024 жылдың наурызына дейін клубты басқарған. Сондай-ақ бұған дейін клубтың бұрынғы бухгалтері Ольга Замелацкая бюджет қаражатын жымқыру ісі бойынша 7 жыл 6 айға сотталған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ғылым министрлігі ҚазҰУ-дағы студенттердің өлімінен кейін тексеру жүргізетін болды</title>
                <link>https://stan.kz/gylym-ministrligi-qazuu-da-studentterdin-qauipsizdigine-qatysty-tekser-442483/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/gylym-ministrligi-qazuu-da-studentterdin-qauipsizdigine-qatysty-tekser-442483/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/04/full_17772986203b7fd17f2688c159690ae0141d51a09b_webp.webp"
                        length="156932"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ғылым және жоғары білім министрлігі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да студенттердің қауіпсіздігіне қатысты кешенді тексеру жүргізетін болды. Бұл туралы Stаn.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ҚазҰУ ғимараты" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/04/full_17772986203b7fd17f2688c159690ae0141d51a09b_webp.webp" style="width: 1200px; height: 706px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: farabi.university</em></figcaption> <h2>Ғылым және жоғары білім министрлігі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да студенттердің қауіпсіздігіне қатысты кешенді тексеру жүргізетін болды. Бұл туралы Stаn.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Министрліктің мәліметінше, арнайы топ университеттегі жанжалдардың алдын алу, студенттердің өмірі мен денсаулығын қорғау жұмыстарына баға береді.</p>“ҚазҰУ-ға мониторингтік топ жіберіледі. Топ студенттердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, өмірі мен денсаулығын қорғау бөлігінде заңнама мен ішкі құжаттар талаптарының сақталуын зерделейді. Сондай-ақ тәрбие, әлеуметтік-психологиялық және профилактикалық жұмыстардың тиімділігін бағалайды. Жанжалды жағдайларды анықтау мен алдын алудың, студенттердің өтініштеріне уақтылы ден қоюдың және оларға психологиялық көмек көрсетудің қолданыстағы тетіктеріне ерекше назар аударылады”, – делінген хабарламада. <p>Министрлік тексеру қорытындысы бойынша студенттік ортада қауіпсіздікті арттыру және профилактика жүйесін жетілдіру жөнінде қосымша шаралар әзірленетінін мәлімдеді.</p><p>Еске сала кетейік, өткен аптадағы жұмадан сенбіге қараған түні ҚазҰУ-дағы Журналистика факультетінің студенттері тұратын №5 жатақханада белгісіз себептермен <a href="https://stan.kz/qazuu-zataqxanasyndagy-zumbaq-olim-marqum-turaly-ne-belgili-442070/">1-курс студенті қайтыс болды.</a> Студенттердің сөзінше, марқұм жатақханада өз-өзіне қол жұмсаған. Одан соң 16 қарашада ҚазҰУ-дағы екінші <a href="https://stan.kz/bir-aida-eki-olim-qazuu-dagy-ekinsi-studenttin-olimi-boiynsa-ne-belgil-442436/">студенттің қазасы </a>туралы ақпарат тарады. Осы жағдайлардан соң проректор мен факультет деканы қызметінен босатылды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Үш қолды отбасы&quot;: Петропавлдағы баннерде бейнеленген сурет жұрттың талқысына түсті</title>
                <link>https://stan.kz/avtordyn-korkemdigi-petropavlda-us-qoldy-otbasy-beinelengen-banner-zur-442479/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/avtordyn-korkemdigi-petropavlda-us-qoldy-otbasy-beinelengen-banner-zur-442479/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 14:58:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794909444a0b180ddc82c7362526fb35025ee97a1_webp.webp"
                        length="210390"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Петропавлда үш қолды отбасы бейнеленген баннер жұрттың қызу талқысына түсті. Плакаттағы әке мен ананың қолы нешеу екенін байқаған тұрғындар оның мәнін түсінбей, әкімдікке сұрақ қойған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлай...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="отбасы баннері үш қол" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794909444a0b180ddc82c7362526fb35025ee97a1_webp.webp" style="width: 1599px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Желі кадрларынан скрин</em></figcaption> <h2>Петропавлда үш қолды отбасы бейнеленген баннер жұрттың қызу талқысына түсті. Плакаттағы әке мен ананың қолы нешеу екенін байқаған тұрғындар оның мәнін түсінбей, әкімдікке сұрақ қойған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Желіде тұрғын плакаттың суретін шығарып, әзілмен сынады. </p>"Менің үш қолым бар, сенің де үш қолың бар. Сонда банан қалай пайда болды? Бұл ерекше баннер Ульянов көшесіндегі 59 және 61-үйлердің арасында орналасқан. Меніңше, құжат жүзінде дизайнер бар шығар. Бірақ нағыз дизайнер мұндай қатені байқамай қалмас еді”, – деп жазды ол.  <a href="https://www.threads.com/@dario_1312/post/Df1Cajdghlx" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank"> </a> <a href="https://www.threads.com/@dario_1312/post/Df1Cajdghlx" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank">Смотреть в Threads</a> <p>Қала тұрғындары да баннердегі суретті қызу талқылады. </p>"Баннерге бюджеттен миллиондаған қаржы бөлінген шығар";"Негізгі мақсат – Қазақстанның отбасындағы зорлық-зомбылыққа қарсы екенін көрсету. Бірақ суретте қыздың әкесінің қай жерінен ұстап тұрғаны түсініксіз. Ата-анасы да біртүрлі қол көтеріп тұрғандай көрінеді. Осындай баннерді мақұлдағандар бар ма өзі?";"Мүмкін, мұның өз мәні бар шығар. Ата-анасы қол ұстасып тұрғанда, баланың төбесінде шаңырақ болады дегендей"; "Бәрі дұрыс. Үшінші қол автобуста арбаны жинауға керек шығар", – деп жазған желі қолданушысы.<p>Тұрғындардың сынынан соң Петропавл қаласының әкімдігі пікір білдірді. Айтуынша, баннер тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына қолдау көрсететін орталықтың жанында орналасқан.</p>“Орталық биыл қыркүйек айында ашылған. Мұнда өмірлік қиын жағдайға тап болған әйелдерге психологиялық көмек көрсетіліп, қолдау беріледі. Бұл қате емес, автордың көркемдік шешімі. Дизайнер осылайша отбасының қорғанышы мен бірнеше міндетті қатар атқара алатынын көрсеткісі келген. Алайда автордың бұл ойы әртүрлі қабылданғандықтан, баннерді алып тастап, орнына жаңасын ілу туралы шешім қабылданды", – деп хабарлады әкімдік өкілдері.<p>Еске салсақ, бұған дейін Алматыда көшенің қақ ортасына ілінген Шоқан Уәлихановқа арналған баннерден <a href="https://stan.kz/ualixanov-xalqymdyn-almatyda-kosenin-qaq-ortasynda-ilingen-bannerden-5-435826/">бірнеше қате табылған</a> еді. Қазақша баннерден 5 қате байқалған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ERG кімге бұйырады? Еуразиялық топтың иелері бизнесті екіге бөлмек</title>
                <link>https://stan.kz/erg-kimge-buiyrady-euraziialyq-toptyn-ieleri-biznesti-ekige-bolmek-442481/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/erg-kimge-buiyrady-euraziialyq-toptyn-ieleri-biznesti-ekige-bolmek-442481/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 14:34:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949085481e49b28d639ad4e556d4ca377779b9e1_webp.webp"
                        length="58108"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Еуразиялық ресурстар тобының (Eurasian Resources Group — ERG) иелері тау-кен өндіруші алпауытты екі бөлек компанияға бөліп, басқаруды қайта қарастыруды жоспарлап отыр. Әзірленіп жатқан реструктуризация жоспары бойынша қазақстандық...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949085481e49b28d639ad4e556d4ca377779b9e1_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ERG</em></figcaption> </figure><h2>Еуразиялық ресурстар тобының (Eurasian Resources Group — ERG) иелері тау-кен өндіруші алпауытты екі бөлек компанияға бөліп, басқаруды қайта қарастыруды жоспарлап отыр. Әзірленіп жатқан реструктуризация жоспары бойынша қазақстандық активтер жеке қалып, халықаралық жобалар бөлек компанияға шығарылуы ықтимал. Бұл туралы Bloomberg агенттігіне сілтеме жасап, Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;"> </h3><h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;">Бизнес қалай бөлінеді?</h3><p data-path-to-node="2" dir="ltr">Қазіргі уақытта ERG негізгі кірісін Қазақстандағы темір рудасы, феррохром және алюминий өндірісінен алады. Сонымен қатар топтың Африка мен Бразилияда да активтері бар. Жағдаймен таныс дереккөздердің мәліметінше, бұл бөлініс бизнес иелері Шахмурат Муталип пен Шухрат Ибрагимов арасындағы өкілеттіктерді нақтылауға бағытталған.</p><ul data-path-to-node="4" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="4,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="4,0,0">Шухрат Ибрагимовтың бағыты:</b> 2024 жылдан бері компанияны басқарып келе жатқан Шухрат Ибрагимов өз отбасына тиесілі 20% акцияны халықаралық бизнеске айырбастайды. Ол негізгі назарын Конго Демократиялық Республикасындағы қарқынды дамып келе жатқан тау-кен секторларына, атап айтқанда, әлемдегі ең ірі кобальт өндірушілердің бірі — Metalkol жобасына шоғырландырады.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="4,1,0" dir="ltr">Шамамен <b data-index-in-node="8" data-path-to-node="4,1,0">2 миллиард доллар (шамамен 944,9 миллиард теңге)</b> қарыздық міндеттемелер Шухрат Ибрагимов басқаратын жаңа халықаралық компанияға беріледі деп күтілуде.</p> </li> </ul><h3 data-path-to-node="5" dir="ltr" style="text-align: center;">Өзгерістердің мәні неде?</h3><p data-path-to-node="5" dir="ltr">Егер бұл бөліну жүзеге асса, ERG төңірегіндегі көп жылдық белгісіздік аяқталып, жаңа халықаралық компанияға Конгодағы концессияларға байланысты мәселелерді шешуге тура келеді. Бұл үдеріс халықаралық инвесторлардың стратегиялық маңызды металдарға деген қызығушылығы артқан кезіне тұспа-тұс келіп отыр.</p><p data-path-to-node="7" dir="ltr">Қазіргі уақытта тараптар мен ERG өкілдері бұл ақпаратқа қатысты ресми түсініктеме беруден әзірге бас тартып отыр. Келіссөздердің жабық сипатта өтуіне байланысты толық мәліметтер кейінірек жарияланады деп күтілуде.</p><p data-path-to-node="7" dir="ltr">Айта кетейік, бұған дейін Қайрат Сатыбалдының "Байсат" базарын <a href="https://stan.kz/qairat-satybaldynyn-baisat-bazaryn-erg-bas-direktory-satyp-aldy-439339/">ERG бас директоры сатып алғаны</a> белгілі болды. </p><p data-path-to-node="7" dir="ltr"></p><p data-path-to-node="7" dir="ltr"> </p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>40 мың теңгелік галстук, 60 мың теңгелік аяқ киім: Қазақстандық шенеуніктер қандай киім киеді</title>
                <link>https://stan.kz/40-myn-tengelik-galstuk-60-myn-tengelik-aiaq-kiim-qazaqstandyq-seneuni-442480/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/40-myn-tengelik-galstuk-60-myn-tengelik-aiaq-kiim-qazaqstandyq-seneuni-442480/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 14:33:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949080481a6dc26f6cbc7e13a5d8fcb8ebd0e29e_webp.webp"
                        length="46614"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Үкіметте өткен брифингте Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков пен &quot;Даму&quot; қорының басқарма төрағасы Фархат Сәрсекеев отандық киім өндірушілердің өнімдерін қаншалықты тұтынатыны туралы сұраққа жауап берді. Олар Қаза...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="вице-министр" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949080481a6dc26f6cbc7e13a5d8fcb8ebd0e29e_webp.webp" style="width: 1687px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Үкімет</em></figcaption> <h3>Үкіметте өткен брифингте Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков пен "Даму" қорының басқарма төрағасы Фархат Сәрсекеев отандық киім өндірушілердің өнімдерін қаншалықты тұтынатыны туралы сұраққа жауап берді. Олар Қазақстанда тігілген киімдерге қатысты пікір білдіріп, өздері киіп жүрген киімдердің бағасын да айтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков үстіндегі костюмінің Қазақстанда тігілгенін, бірақ матасы шетелден әкелінгенін айтып қалды. </p> <p>"Қазақстанда мақта матасын шығаратын өндіріс бар. Бірақ аралас және жүн маталары бізде әзірге өндірілмейді. Сондықтан үстімдегі костюм толықтай Қазақстанда жасалған десем, өтірік айтқан болар едім. Матасы шетелден әкелінген, ал костюм Қазақстанда тігілген. Бағасы шамамен 100 мың теңге", – деді Олжас Сапарбеков.</p> <p>Вице-министр аяқ киімінің, қалған киім-кешегі мен аксессуарларының бір бөлігі де шетелдік екенін жасырмады.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Даму" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949081599056c5cb78f225cda73f53897f52b9bf_webp.webp" style="width: 1544px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Үкімет</em></figcaption> </figure><p>Ал "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қорының басқарма төрағасы Фархат Сәрсекеев отандық киімдерді жиі сатып алады екен. Ол Астанада жыл сайын өтетін "Ұлттық өнім" көрмесінен кейін қазақстандық тауарларды сатып алуға шақыратын бастама көтергенін жеткізді.</p> <p>"Бізде сапалы киім шығаратын кәсіпорындар бар. Мысалы, Қызылордада Dalatex жейделері, Қарағандыда Neyches Boots аяқ киімдері, Көкшетауда Albe аяқ киімдері өндіріледі. Сондай-ақ галстук тігетін "Адели", "Арғымақ" сияқты компаниялар бар. Мен олардың өнімдерін анда-санда сатып аламын. Сапасы шынымен жақсы", – деді қор басшысы.</p> <p>Фархат Сәрсекеев сол күні тағып келген галстугі мен аяқ киімінің де Қазақстанда жасалғанын айтты.</p> <p>"Галстугім – қазақстандық, бағасы 40 мың теңге. Аяқ киімім Қарағандыда жасалған, шамамен 60 мың теңге тұрады. Оларды Астанадағы Мәңгілік Ел даңғылынан сатып алуға болады", – деді ол.</p> <p>Мұны естіген Олжас Сапарбеков өзінің де Қарағандыда шығарылған дәл сондай аяқ киімі бар екенін айтты.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов <a href="https://stan.kz/ailygym-12-million-tenge-energetika-ministri-kommunaldyq-qyzmetke-qans-442127/">ай сайын коммуналдық қызметтерге қанша ақша төлейтінін</a> айтқан еді. Министр Астанадағы "Хайвилл" тұрғын үй кешенінде тұратынын және коммуналдық төлемдерге айына 73–75 мың теңге жұмсайтынын мәлімдеді. Сондай-ақ ол интернет пен көлік тұрағының ақысын бөлек төлейтінін, ал айлық жалақысы шамамен 1,2 миллион теңге екенін жеткізді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қалталы азаматтар сарбаздарға қалай көмектесе алады: Халық кеңесінде жаңа бастама көтерілді</title>
                <link>https://stan.kz/qaltaly-azamattar-sarbazdarga-qalai-komektese-alady-xalyq-kenesinde-za-442478/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qaltaly-azamattar-sarbazdarga-qalai-komektese-alady-xalyq-kenesinde-za-442478/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 14:17:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/09/full_1790253294291d9b48b01b6fea35c9784ccd28119d_webp.webp"
                        length="156120"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі Наталья Дементьева әскери бөлімдерді жөндеп, сарбаздарға қолайлы жағдай жасау үшін демеушілерден көмек тартуға болатынын айтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="әскерилер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/09/full_1790253294291d9b48b01b6fea35c9784ccd28119d_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Қорғаныс министрлігі</em></figcaption> <h3>Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі Наталья Дементьева әскери бөлімдерді жөндеп, сарбаздарға қолайлы жағдай жасау үшін демеушілерден көмек тартуға болатынын айтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Дементьева бұл мәселені Қазақстан Халық Кеңесінің отырысында көтерді. Оның пікірінше, <strong>әскердегі ғимараттар мен басқа да нысандарды жаңартуға демеушілер мен қалталы азаматтарды тартуға</strong> болады. Осылайша, сарбаздардың қызмет ететін және тұратын жерлерін жақсарту ұсынылып отыр. Бұдан бөлек, ол мектептердегі психологтардың жұмысын күшейту, балалар арасындағы әлімжеттіктің алдын алу және олардың психикалық денсаулығын қорғау мәселелеріне тоқталды.</p><p>Жиында басқа да ұсыныстар айтылды. Мәселен, Жандос Ақтаев құмар ойындарға тәуелділіктің себептерін зерттеп<strong>, Ақмола облысында "Ақылды қала" жобасын</strong> сынап көруді ұсынды. Ал Думан Орынбеков ғылымға бөлінетін ақшаны көбейтіп, ғалымдардың жалақысын біртіндеп көтеру қажет екенін айтты.</p><p>Қазақстан Халық Кеңесінің Қоғамдық бастамаларды дамыту комитетінің төрағасы Вера Ким жиында айтылған мәселелер жауапты мемлекеттік органдармен бірге қаралатынын жеткізді.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Ерлан Қошановтың төрағалығымен <a href="https://stan.kz/xalyq-kenesinin-toragasy-memleket-bassysynyn-zoldauyn-iske-asyru-boiyn-441614/">Қазақстан Халық Кеңесі төралқасының кеңейтілген отырысы</a> өткен еді. Жиында президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың халыққа Жолдауында айтылған міндеттерді жүзеге асыру мәселелері талқыланды. Ерлан Қошанов биылғы Жолдауда еліміздің алдағы даму бағыты мен жаңа технологиялар дәуіріндегі басты міндеттері айқындалғанын атап өтті.</p><p> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Жүрегімді тебіренттіңдер&quot;: Димаш Құдайберген мексикалық жанкүйерлеріне ерекше алғыс айтты</title>
                <link>https://stan.kz/zuregimdi-tebirenttinder-dimas-qudaibergen-meksikalyq-zankuierlerine-e-442476/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/zuregimdi-tebirenttinder-dimas-qudaibergen-meksikalyq-zankuierlerine-e-442476/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 13:19:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794903539685436e3bbb48105597349563a342f58_webp.webp"
                        length="134448"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Әлемге танымал қазақстандық әнші Димаш Құдайберген Мексикадағы жанкүйерлерінің ыстық ықыласына тәнті болды. Өнер иесі Гвадалахара қаласында өзін ерекше қарсы алған көпшілікке жүрекжарды жазба арнады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат аге...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Димаш Құдайберген" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794903539685436e3bbb48105597349563a342f58_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/kudaibergenov.dimash</em></figcaption> <h2>Әлемге танымал қазақстандық әнші Димаш Құдайберген Мексикадағы жанкүйерлерінің ыстық ықыласына тәнті болды. Өнер иесі Гвадалахара қаласында өзін ерекше қарсы алған көпшілікке жүрекжарды жазба арнады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Әнші Монтеррей қаласындағы концертінен кейін Гвадалахараға аман-есен жеткенін хабарлаған еді. Әуежайда оны жанкүйерлері зор қуанышпен қарсы алған. Димаш көпшіліктің ерекше ықыласына толқып, әлеуметтік желідегі парақшасында испан тілінде алғыс білдірді.</p><p>"Мексика, бүгін мені ерекше толқыттыңдар! Гвадалахараға келген күнім есімде мәңгі сақталады. Жүздеріңдегі қуанышты көріп, дауыстарыңды естіп, маған деген ыстық ықыластарыңды сезіну жүрегімді елжіретті", – деп жазды өнер иесі.</p><p>Димаш жанкүйерлерінің ықыласын сөзбен жеткізу қиын екенін айтып, музыка адамдарды ұлты мен тіліне қарамастан жақындастыратынын атап өтті.</p> <p>“Сендердің шексіз ықыластарыңа алғысымды білдіруге сөз жетпейді. Музыка шекара мен тіл таңдамайды. Өйткені жүректер тоғысқанда сөздің де қажеті жоқ. Мен сендердің әсем елдеріңе келдім, ал сендер маған өз үйімде жүргендей сезім сыйладыңдар”, – деді әнші.</p> <p>Өнер иесі жазбасының соңында Гвадалахара тұрғындарына деген ерекше құрметін білдірді.</p> <p>“Гвадалахара, Мексика! Әрқайсыңның бір бөлшегіңді жүрегіме сақтап қайтамын! Барлығыңды шын жүрегіммен құшақтаймын. Шексіз сүйіспеншілікпен, Димаш”, – деп түйіндеді ол.</p> <p>Айта кетейік, Димаш Құдайберген Мексикадағы концерттік сапарын жалғастырып жатыр. </p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/DfztkrfRaOG/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/DfztkrfRaOG/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/DfztkrfRaOG/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Dimash Qudaibergen (@kudaibergenov.dimash)</a></p> <p>Еске салайық, бұған дейін Мексикада Димаш Құдайбергенге арналған <a href="https://stan.kz/meksikada-dimas-qudaibergenge-arnalgan-mural-paida-boldy-442143/">мурал пайда болғаны</a>хабарланған еді. Димаштың алып бейнесі Монтеррей қаласының орталығындағы ғимараттардың бірінің қабырғасына салынған. Бұл бастаманы Dimash&DearsRegiasMty жанкүйерлер клубы Мексикадағы Dears por Dimash қауымдастығының қолдауымен жүзеге асырған. Ал суретті Antonio Art Mural есімімен танымал суретші Антонио салған.</p><p>Жанкүйерлердің айтуынша, бұл туынды – сүйікті әншісіне деген ықыластың ғана емес, Мексика мен Қазақстан арасындағы мәдени байланыстың да белгісі.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Түркістан облысында күзгі ағаш егу науқаны басталды</title>
                <link>https://stan.kz/turkistan-oblysynda-kuzgi-agas-egu-nauqany-bastaldy-442475/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/turkistan-oblysynda-kuzgi-agas-egu-nauqany-bastaldy-442475/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 13:08:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Аймақтар тынысы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794902786ec8176bc154d150bdfa9db6f9484443e_webp.webp"
                        length="154714"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Түркістан облысында күзгі ағаш отырғызу науқаны басталды. Осыған орай Түркістан қаласындағы әуежай жолының бойында жаппай көшет отырғызу шарасы ұйымдастырылды. Оған облыс әкімі Нұралхан Көшеров қолдау көрсетіп, игі бастамаға үлес...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794902786ec8176bc154d150bdfa9db6f9484443e_webp.webp" style="width: 1268px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі</em></figcaption> </figure> <h2>Түркістан облысында күзгі ағаш отырғызу науқаны басталды. Осыған орай Түркістан қаласындағы әуежай жолының бойында жаппай көшет отырғызу шарасы ұйымдастырылды. Оған облыс әкімі Нұралхан Көшеров қолдау көрсетіп, игі бастамаға үлес қосты. Сонымен бірге ауқымды сенбілікке облыстықТабиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының, Ауыл шаруашылығы басқармасына қарасты "Тұран су" мекемесінің, Ветеринария басқармасының және "Түркістан" әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы" АҚ-ның қызметкерлері қатысты. Жалпы іс-шараға 1000-ға жуық адам атсалысты.</h2> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949027944ffbb9a4bb27b50d35638ec11429cb51_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі</em></figcaption> </figure> <p>Іс-шара барысында өңірдің экологиялық ахуалын жақсарту және қала көркін арттыру мақсатында 22,5 мың түп ағаш көшеті отырғызылды. Оның ішінде 7500 түп тұт, 6250 түп жиде, 5000 түп өрік пен алша, 3750 түп қарағаш бар. Жалпы әуежай жолының бойына 87,5 мың түп ағаш егу жоспарланған. Мемлекет басшысының республика бойынша 15 миллион көшет отырғызу жөніндегі тапсырмасы аясында Түркістан облысында 1,5 миллион түп көшет егу көзделген.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179490279064c682a610ae37b0f00bf58d5c2ae285_webp.webp" style="width: 1352px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі</em></figcaption> </figure> <p>Сонымен қатар облыс әкімінің тапсырмасына сәйкес өңірдегі 807 елді мекенді көгалдандыру жұмыстары жүргізілуде. Осы мақсатта бекітілген аймақтық жоспар аясында елді мекендердің 90%-ға жуығын жасыл желекпен қамту көзделіп, облыс көлемінде 4 миллионға жуық көшет отырғызу жоспарланған. Өткен жылы аталған бағытта 1 007 123 түп түрлі ағаш көшеті егілді.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794902804aa65d2deefa852ae95fde916164855ec_webp.webp" style="width: 1352px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі</em></figcaption> </figure> <p>Көгалдандыру жұмыстары биыл да жалғасуда. Биыл облыс көлемінде 1 миллион көшет отырғызу жоспарланған. Оның 332,5 мыңы көктемгі маусымда егілді. Ал күз айларында 700 мыңға жуық көшет отырғызу көзделіп отыр. Қазір аудан, қалаларға 195 мың түп көшет босатылды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949027993ee48a988d0a29815171d8e148451b94_webp.webp" style="width: 1352px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі</em></figcaption> </figure> <p>Көгалдандыру жұмыстары алда да жалғасып, елді мекендердің жасыл желекпен көмкерілуіне және өңірдегі экологиялық жағдайдың жақсаруына ықпал етеді.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Толықтыруға немесе түзетуге болады&quot;: Еңбек министрлігі отбасының материалдық жағдайын есептейтін калькулятор қалай жұмыс істейтінін түсіндірді</title>
                <link>https://stan.kz/tolyqtyruga-nemese-tuzetuge-bolady-enbek-ministrligi-otbasynyn-materia-442472/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/tolyqtyruga-nemese-tuzetuge-bolady-enbek-ministrligi-otbasynyn-materia-442472/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 13:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_1792428813bdcddd7a6ad15e2bd73ef0976b3f8735_webp.webp"
                        length="197734"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Еңбек министрлігі әлеуметтік жәрдемақы алушыларға отбасының материалдық жағдайын алдын ала бағалауға мүмкіндік беретін цифрлық калькуляторды қалай пайдалану керегін түсіндірді. Сервис арқылы отбасы мүшелері, олардың табысы мен мүл...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="калькулятор" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_1792428813bdcddd7a6ad15e2bd73ef0976b3f8735_webp.webp" style="width: 1348px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Еңбек министрлігі әлеуметтік жәрдемақы алушыларға отбасының материалдық жағдайын алдын ала бағалауға мүмкіндік беретін цифрлық калькуляторды қалай пайдалану керегін түсіндірді. Сервис арқылы отбасы мүшелері, олардың табысы мен мүлкі туралы мәліметтерді енгізіп, әл-ауқат деңгейін білуге болады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Министрлік сервисті барынша оңай етіп үш кезеңге бөлгенін жеткізді. Айтуынша мұның бәрі азаматтарға ыңғайлы болу үшін жасалған.</p>“Авторизациядан өту үшін ЖСН-іңізді енгізесіз. Осыдан кейін жүйе мемлекеттік дерекқорлардан сіз туралы өзге мәліметтерді автоматты түрде алады. Атап айтқанда: жынысыңыз, жасыңыз, мүгедектігіңіздің немесе созылмалы ауруларыңыздың болуы, ресми түрде жұмысқа орналасуыңыз бен кредиттеріңіз туралы мәліметтер. Сізге тек осы деректердің өзектілігін тексеру керек. Кез келген мәліметті қажет болған жағайда түзетуге болады. Бұдан кейін өзіңізбен бір мекенжайда тұратын, сол жерде тіркелген және ортақ шаруашылық жүргізетін отбасының әрбір мүшесі туралы дәл осындай мәліметтерді өзіңіз енгізесіз”, – делінген министрлік хабарламасында.<p>Министрлік азаматқа тиесілі мүлік туралы ақпарат жүйеге автоматты түрде жүктеледі. Қажет болған жағдайда оны толықтыруға немесе түзетуге болады.</p>“Атап айтқанда, сіздің атыңызда тіркелген жеңіл автокөліктер, коммерциялық көлік, ауыл шаруашылығы техникасы, жылжымайтын мүлік, тұрғын үй, жер учаскелері және бизнестегі үлестер туралы мәліметтер қамтылады. Одан кейін сізбен бірге тұратын отбасы мүшелеріне тиесілі осындай активтер туралы ақпаратты кезекпен енгізесіз. Сондай-ақ отбасының әрбір мүшесінің орташа айлық табысы көрсетіледі”, – делінген хабарламада. <p>Азаматтарға ыңғайлы болу үшін сервис барынша оңайландырылып, үш кезеңге бөлінген.</p><p><strong>Бірінші қадам – отбасы</strong></p><ul> <li>Деректерді енгізу өзіңізден басталады.</li> <li>Авторизациядан өту үшін ЖСН-іңізді енгізесіз. Осыдан кейін жүйе мемлекеттік дерекқорлардан сіз туралы өзге мәліметтерді автоматты түрде алады. Атап айтқанда: жынысыңыз, жасыңыз, мүгедектігіңіздің немесе созылмалы ауруларыңыздың болуы, ресми түрде жұмысқа орналасуыңыз бен кредиттеріңіз туралы мәліметтер.</li> <li>Сізге тек осы деректердің өзектілігін тексеру керек. Кез келген мәліметті өзектендіріп, қажет болған жағайда түзетуге болады.</li> <li>Бұдан кейін өзіңізбен бір мекенжайда тұратын, сол жерде тіркелген және ортақ шаруашылық жүргізетін отбасының әрбір мүшесі туралы дәл осындай мәліметтерді өзіңіз енгізесіз.</li> </ul><p><strong>Екінші қадам – активтер мен кірістер</strong></p><ul> <li>Өзіңізге тиесілі мүлік туралы ақпарат жүйеге автоматты түрде жүктеледі. Қажет болған жағдайда оны толықтыруға немесе түзетуге болады.</li> <li>Атап айтқанда, сіздің атыңызда тіркелген жеңіл автокөліктер, коммерциялық көлік, ауыл шаруашылығы техникасы, жылжымайтын мүлік, тұрғын үй, жер учаскелері және бизнестегі үлестер туралы мәліметтер қамтылады.</li> <li>Одан кейін сізбен бірге тұратын отбасы мүшелеріне тиесілі осындай активтер туралы ақпаратты кезекпен енгізесіз.</li> <li>Сондай-ақ отбасының әрбір мүшесінің орташа айлық табысы көрсетіледі.</li> </ul><p><strong>Үшінші қадам – алдын ала бағалау нәтижесі</strong></p><ul> <li>Тексерілген және өзіңіз енгізген барлық деректер негізінде отбасыңыздың әл-ауқат деңгейі туралы алдын ала нәтиже бірден көрсетіледі.</li> <li>Нәтижеден кейін экранда шағын сауалнама пайда болады. Онда азаматтар сервис жұмысына бес балдық шкала бойынша баға бере алады немесе өз пікірін еркін түрде қалдыра алады.</li> </ul><p>Министрлік калькулятордың тек отбасының жағдайын алдын ала бағалауға арналғанын ескертті. Оның нәтижесі жәрдемақы тағайындауға, мөлшеріне немесе төлемді жалғастыруға әсер етпейді. Яғни есептеу қорытындысымен келіспеу немесе сервиске пікір қалдыру жәрдемақыдан айырылуға себеп болмайды.</p>“Сонымен қатар нәтиженің дәлдігі енгізілген мәліметтерге байланысты. Егер отбасының бір мүшесі немесе оның табысы мен мүлкі туралы ақпарат көрсетілмесе, есептеу дұрыс шықпауы мүмкін. Сондықтан министрлік барлық отбасы мүшесі мен оларға қатысты деректердің толық енгізілгенін тексеруге кеңес береді”, – делінген хабарламада. <h3>Мүлік туралы мәліметтерден қате анықталса, не істеу керек?</h3><p>Министрлік азаматтарды жалған сервистерден сақ болуға шақырды. Әл-ауқатты бағалау калькуляторы тек eGov.kz порталы мен eGov Mobile қосымшасында қолжетімді. Ал мессенджерлерде, әлеуметтік желілерде, бөгде сайттарда немесе SMS арқылы жіберілген сілтемелердегі калькуляторлар ресми сервис емес.</p>“Егер жүйеде өзіңізге тиесілі мүлік туралы қате ақпарат көрсетілсе, оны түзету үшін eGov.kz порталындағы жеке кабинет немесе eGov Mobile қосымшасы арқылы тиісті органдарға өтініш беруге болады. Сондай-ақ тұрғылықты жеріңіздегі Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Әлеуметтік қорғау саласын реттеу және бақылау комитетінің аумақтық департаментіне жүгінуге мүмкіндік бар”, – деді ведомство. <p>Еске сала кетейік, Қазақстанда 2027 жылдан бастап әлеуметтік көмекті тағайындау тәртібін<a href="https://stan.kz/14-zardemaqy-berilmeidi-qazaqstanda-kimder-auqatty-sanalady-441058/"> өзгерту жоспарланып отыр.</a> Енді жәрдемақының бір бөлігін беру кезінде отбасының табысы, баспанасы, көлігі және басқа да мүлкі ескеріледі.</p><p>Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев отбасының әл-ауқатын бағалайтын калькулятордың таныстыруына қатысты. Ол жүйенің қалай жұмыс істейтінін өз отбасының мысалында көрсетіп, <a href="https://stan.kz/otbasynyn-al-auqatyn-esepteitin-kalkuliator-bugin-erten-egov-ta-paida-441060/">нәтижесінде калькулятор оны В санатына жатқызды. </a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда HOWO, Volvo және Mercedes жүк көліктері шығарыла бастайды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-howo-volvo-zane-mercedes-zuk-kolikteri-sygaryla-bastaidy-442474/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-howo-volvo-zane-mercedes-zuk-kolikteri-sygaryla-bastaidy-442474/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 12:56:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794902854c396acf4a1a764b1704535ec08d85ff0_webp.webp"
                        length="250132"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда ауыр жүк көліктерінің халықаралық брендтерін құрастыру өндірісі кеңейіп жатыр. Алматыда Volvo тартқыштарын шығару басталса, Саран қаласында қытайлық HOWO жүк көліктерін құрастыратын зауыттың құрылысы аяқталуға жақын. С...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="көлік" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794902854c396acf4a1a764b1704535ec08d85ff0_webp.webp" style="width: 1611px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Коллаж</em></figcaption> </figure><h2>Қазақстанда ауыр жүк көліктерінің халықаралық брендтерін құрастыру өндірісі кеңейіп жатыр. Алматыда Volvo тартқыштарын шығару басталса, Саран қаласында қытайлық HOWO жүк көліктерін құрастыратын зауыттың құрылысы аяқталуға жақын. Сондай-ақ Үкімет немістің Mercedes компаниясымен келіссөздер жүргізіп жатыр.Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p data-path-to-node="2" dir="ltr">Үкімет отырысында премьер-министр Олжас Бектенов елдің логистикалық әлеуетін дамыту және автопаркті жаңарту үшін әлемдік брендтердің өндірісін локализациялау басты басымдық екенін айтты.</p> <p data-path-to-node="3,0" dir="ltr">“Қазірдің өзінде HOWO, Sinotruk және Scania тартқыштарының өндірісі игерілді. Олардың қосалқы бөлшектерін отандық өндіріске бейімдеу жұмыстары жүріп жатыр. Сондай-ақ биылғы жылдың соңына дейін Алматыда Volvo тартқыштарын шығаруды бастау жоспарланған, ал Mercedes компаниясымен келіссөздер жүргізілуде”, — деді Олжас Бектенов.</p> <p data-path-to-node="4" dir="ltr">Айта кетерлігі, Volvo FH13 жүк көліктері Алматыдағы <b data-index-in-node="52" data-path-to-node="4">Astana Motors</b> зауытында құрастырылады. Тиісті келісімшартқа биыл маусым айында қол қойылған болатын.</p><p data-path-to-node="4" dir="ltr"> </p><h3 data-path-to-node="5" dir="ltr" style="text-align: center;">Саранда жылына 10 мыңға дейін HOWO көлігі шығарылады</h3><p data-path-to-node="5" dir="ltr">Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев 2026 жылы іске қосылатын негізгі өнеркәсіптік жобалардың бірі ретінде <b data-index-in-node="120" data-path-to-node="6">Saran Machinery</b> зауытын таныстырды. Құны <b data-index-in-node="161" data-path-to-node="6">24 миллиард теңге</b> болатын кәсіпорын жылына 10 мың данаға дейін қытайлық HOWO жүк көліктерін шығаруға қауқарлы.</p><p data-path-to-node="7" dir="ltr">Бірінші кезеңде зауытта тек кабиналар мен шасси құрастырылса, биыл дәнекерлеу және бояу желілері іске қосылады. Болашақта кәсіпорын отандық компоненттерді тарта отырып, толық өндірістік циклге көшпек. Жобаны қытайлық Sinotruk концерні мен Тимур Карбаевқа тиесілі қазақстандық “Саранский МашЗавод” компаниясы бірлесіп жүзеге асырып жатыр.</p><h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;">2026 жылы тағы қандай ірі зауыттар іске қосылады?</h3><p data-path-to-node="8" dir="ltr">Министр Ерсайын Нағаспаев биыл жүзеге асырылатын тағы екі ірі инвестициялық жобаны атап өтті:</p><ul data-path-to-node="10" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="10,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="10,0,0">Мотор майлары зауыты (Шымкент):</b> Құны <b data-index-in-node="37" data-path-to-node="10,0,0">48 миллиард теңге</b> болатын VOLTREX кәсіпорны жылына 50 мың бірлік өнім шығаруға есептелген. Компания құрылтайшысы — Alageum Group холдингінің негізін қалаушы Сайдулла Қожабаевтың (Forbes тізімінде 215 млн доллар / 101,6 млрд теңге байлығымен 47-орында) ұлы Еркебұлан Ілиясов.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="10,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="10,1,0">Құбыр өндірісі:</b> QazExpo Centre-Pipe компаниясы құны <b data-index-in-node="52" data-path-to-node="10,1,0">26,8 миллиард теңге</b> тұратын құбыр және құбыр арматурасын шығаратын өндірісті іске қоспақ (қуаттылығы — жылына 20 мың бірлік). Орал қаласында өндірістік алаңы бар бұл кәсіпорын Лазат Есекеева мен Сергей Марцевке тиесілі.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="10,1,0" dir="ltr">Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/otandyq-avtoprom-zana-kezenge-qadam-basty-qazaqstanda-avtokolik-ondiri-440676/">автокөлік өндірісі 34%-ға өскені </a>белгілі болды.</p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>2027 жылы ипотеканың бастапқы жарнасы 10%-ға дейін төмендетілуі мүмкін</title>
                <link>https://stan.kz/ui-aluga-10-bastapqy-zarna-zetkilikti-boluy-mumkin-qazaqstanda-qandai-442473/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ui-aluga-10-bastapqy-zarna-zetkilikti-boluy-mumkin-qazaqstanda-qandai-442473/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 12:33:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179490086556a33ec25977b226d8920c08d0ec9896_webp.webp"
                        length="82950"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Елімізде ипотекаға үй алу үшін қажет бастапқы жарна 10%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Билік бұл ұсынысты келесі жылы таныстыруды жоспарлап отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ипотека" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179490086556a33ec25977b226d8920c08d0ec9896_webp.webp" style="width: 1354px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pixabay.com</em></figcaption> <h3>Елімізде ипотекаға үй алу үшін қажет бастапқы жарна 10%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Билік бұл ұсынысты келесі жылы таныстыруды жоспарлап отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Үкіметтегі брифингте журналист Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің төрағасы Бақытжан Жүнісбековке халыққа <strong>қолжетімді ипотека бағдарламалары көбейе ме</strong> деген сұрақ қойды. Бұл мәселе әйелдерге арналған "Ұмай" ипотекасына өтінім қабылдау бір күнде тоқтағаннан кейін көтерілген.</p><p>Бақытжан Жүнісбековтің айтуынша, қазір Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі "Отбасы банкпен" бірге үй алушылардың алғашқы жарнасын азайтудың жолын іздеп жатыр.</p> <p>"Қазір бастапқы жарнаны 10%-ға дейін төмендету мүмкіндігін қарастырып жатырмыз. "Отбасы банкпен" бірге оның қаржылық есебін жүргізіп жатырмыз. Жаңа ұсыныстарды шамамен 2027 жылы таныстыруды жоспарлап отырмыз", – деді ол.</p> <p>Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков те жеңілдетілген ипотекаға сұраныстың жоғары екенін жасырмады. Алайда мұндай бағдарламалардың көбеюі мемлекеттен қанша ақша бөлінетініне байланысты екенін айтты.</p> <p>"Қосымша қаржы болса, бағдарламаларды кеңейтуге дайынбыз. Бұл баспана алуға ниетті азаматтардың сұранысын өтеуге көмектеседі", – деді Олжас Сапарбеков.</p> <p><strong>"Ұмай" ипотекасына бөлінген ақша бір күнде таусылған</strong></p><p>Еске салсақ,<a href="https://stan.kz/umai-ipotekasyna-otinim-qabyldau-toqtatyldy-20-milliard-tengelik-limit-441817/"> 3 қарашада "Отбасы банк" әйелдерге арналған "Ұмай" ипотекасына </a>өтінім қабылдауды бастаған еді. Алайда баспана алуға ниеттілердің көп<strong> </strong>болғаны сонша, <strong>банк бір күннен кейін өтінім қабылдауды тоқтатты</strong>.</p><p>Небәрі<strong> бір күнде 850 адам өтінім берген. </strong>Олар сұраған несиенің жалпы көлемі 20 миллиард теңгеге жетіп, бағдарламаға бөлінген қаржы лимиті таусылған.</p><p>"Ұмай" бағдарламасы бойынша үй алғысы келетін әйелдер ірі қалаларда баспана құнының 20%-ын, ал өңірлерде кемінде 15%-ын бастапқы жарна ретінде жинауы керек.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандықтардың 16,6 миллион жеке дерегі даркнетте сатылымға шығарылғаны туралы ақпарат тарады</title>
                <link>https://stan.kz/news-442471/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442471/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 12:20:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794899917957c7163b286c8c42cfb3f12b8aa685b_webp.webp"
                        length="47570"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан Жоғарғы Сотының 507 миллион жазбадан тұратын дерекқоры даркнетте 50 мың долларға сатылымға қойылғаны туралы ақпарат тарады. Белгісіз сатушы базада 16,6 миллион қазақстандықтың жеке дерегі барын мәлімдеген. Бұл ақпаратты...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жеке деректер сатылымға шықты" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794899917957c7163b286c8c42cfb3f12b8aa685b_webp.webp" style="width: 1722px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: socradar.io</em></figcaption> <h2>Қазақстан Жоғарғы Сотының 507 миллион жазбадан тұратын дерекқоры даркнетте 50 мың долларға (22,2 миллион теңге) сатылымға қойылғаны туралы ақпарат тарады. Белгісіз сатушы базада 16,6 миллион қазақстандықтың жеке дерегі барын мәлімдеген. Бұл ақпаратты SOCRadar киберқауіпсіздік мамандары анықтаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://socradar.io/blog/tsmc-kazakhstan-court-daxus-telegram-data-leaks/">SOCRadar Dark </a>порталына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><h3 style="text-align: center;">Қазақстан Жоғарғы Сотының 507 миллион жазбасы сатылымға қойылған</h3><p>SOCRadar мамандары даркнеттен Қазақстан Жоғарғы Сотының (Sud.kz) дерекқорына тиесілі деген <strong>507 миллион жазбаны </strong>сатуға ұсынған хабарландыру тапқан. Өзін Brose деп таныстырған сатушы бұл мәліметтер 2014–2026 жылдар аралығын қамтитынын және <strong>186 кестеден </strong>тұратынын айтқан. Ол дерекқорды <strong>50 мың долларға (22,2 миллион теңге) </strong>бағалаған.</p><p>Сатушының мәлімдеуінше, базада <strong>16,6 миллион азаматтың </strong>жеке мәліметі, сот істеріне қатысты <strong>13,3 миллион жазба</strong> және компаниялар туралы <strong>6,8 миллион </strong>жазба бар. Сондай-ақ деректер арасында азаматтардың<strong> ЖСН-дері, паспорт мәліметтері, сот құжаттары, парольдердің шифрланған нұсқалары, әкімшілік аккаунттардың деректері, жүйеге кіруге арналған токендер мен төлем ақпараты</strong> бар екенін мәлімдеген.</p><p>Егер бұл ақпарат расталса, азаматтардың жеке деректері алаяқтық жасауға, аккаунттарды бұзуға және құпия сот құжаттарын заңсыз пайдалануға жол ашуы мүмкін. Алайда дерекқордың шынымен Қазақстан Жоғарғы Сотына тиесілі екені әзірге расталмаған.</p><h3 style="text-align: center;">Daxus арқылы 3 миллионға жуық логин мен пароль сатылымға шығарылған</h3><p>SOCRadar тобы даркнеттегі маркетплейстердің бірінен Daxus платформасына қатысты хабарландыру тапқан. Бұл платформа ақпарат ұрлайтын зиянды бағдарламалар жинаған деректерді және аккаунттарға кіруге мүмкіндік беретін мәліметтерді ұсынады. Хабарландыруда шамамен <strong>2,96 миллион </strong>жазба сатылымға шығарылған. Олардың ішінде сайттардың сілтемелері, қолданушының логині мен паролі бар.</p><p>Сондай-ақ ұсынылатын қызметтердің арасында аккаунттарға кіру деректері, сессиялық cookie файлдары, жеке журналдар мен электрондық поштаға қол жеткізу мүмкіндігі бар. Алайда бұл мәліметтерді қандай зиянды бағдарламалар жинағаны және нақты қай ұйымдарға тиесілі екені көрсетілмеген.</p><p>Егер деректер шынайы болса, алаяқтар оларды бөтен адамдардың аккаунттарына кіру немесе компаниялардың ішкі жүйелеріне рұқсатсыз қол жеткізу үшін пайдалануы мүмкін. Әсіресе бір пароль бірнеше жерде қолданылса, қауіп күшейеді.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="жеке деректер сатылымға шықтыжеке деректер сатылымға шықты" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794899921f750736e47ccd5cdc05324e81d894306_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: socradar.io</em></figcaption> </figure><p>SOCRadar тобы Қазақстаннан бөлек, Тайвань мен Грекия азаматтарының да деректері сатылымға шығарылғанын мәлімдеді. Одан бөлек, Telegram-ның 2020–2024 жылдар аралығындағы <strong>26,5 миллион</strong> қолданушысына қатысты мәлімет сатылымға қойылғаны туралы хабарландыру тапқан.</p><p>Өзін Ghost_King деп таныстырған адам деректер бес CSV файлынан тұратынын айтқан. Оның сөзінше, мәліметтер Telegram, Glaz Boga, FSBToool және басқа да дереккөздерден жиналған. Жарияланған үлгілерде қолданушылардың Telegram-дағы<strong> жеке нөмірлері, аттары, телефон нөмірлері және электрондық пошта мекенжайлары</strong> бар екені көрсетілген.</p><p>Хабарландыру авторы қайталанатын мәліметтерді алып тастап, телефон нөмірлерін біріздендіргенін мәлімдеген. Деректер негізінен Ресей, Украина, Беларусь, Молдова, Латвия және көршілес елдердің тұрғындарына қатысты екені айтылған. Егер бұл ақпарат расталса, алаяқтар мәліметтерді қолданушыларға жалған хабарлама жіберу, аккаунттарды анықтау және жеке деректерді пайдаланып қылмыс жасау үшін қолдануы мүмкін. Алайда бұл Telegram-ның өз жүйесі бұзылғанын білдірмейді.</p><p>Еске салсақ, Бас прокуротураға бұған дейін <a href="https://stan.kz/iandeks-servisterindegi-aqau-men-zeke-derekterdin-taraluy-bas-prokuror-442388/">"Яндекс" сервистеріндегі ақауға</a> және қазақстандықтардың жеке деректерінің ашық жариялануына байланысты тексерулер жүргізу тапсырылған еді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ҚазҰУ-дағы 1-курс студентінің өлімі: Проректор мен факультет деканы қызметінен босатылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazuu-dagy-student-olimi-aqsa-bopsalau-turaly-aqparat-tarady-eki-bassy-442470/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazuu-dagy-student-olimi-aqsa-bopsalau-turaly-aqparat-tarady-eki-bassy-442470/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 11:46:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794900333d83e3e97e6853d49fde06d5e6dc84c66_webp.webp"
                        length="252692"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде бірінші курс студентінің қазасынан кейін екі басшы қызметінен босатылды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="универ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794900333d83e3e97e6853d49fde06d5e6dc84c66_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"></figure> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> <h3>Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде бірінші курс студентінің қазасынан кейін екі басшы қызметінен босатылды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Қайғылы <strong>оқиға 15 қарашадан 16 қарашаға қараған түні болған</strong>. <a href="https://t.me/kozachkow/14444">Kozachkov offside Telegram-арнасынд</a>а жариялаған мәліметінше, университет жатақханаларының біріне алдымен жедел жәрдем, кейін полиция қызметкерлері келген.</p><p>Журналистің жазуынша, оқиға алдында <strong>екінші курс студенттері бірінші курс студенттерін сөйлесуге шақырған</strong>. Университетте айтылып жүрген болжамдардың біріне сәйкес, <strong>жоғары курс студенттері төменгі курс студенттерінен ақша талап еткен</strong>. Осыдан кейін жастар арасында жанжал шыққан.</p><p>Козачковтың мәліметінше, жанжал кезінде<strong> екінші курс студенті бірінші курста оқитын жігіттің іш тұсынан үш рет жұдырықпен ұрған</strong>. Соққы алған студент <strong>құлап, сол күйі есін жимаған</strong>. Оқиға орнына шақырылған дәрігерлер оның қайтыс болғанын анықтады.</p><p>Журналист марқұмның өліміне іш тұсынан алған ауыр соққы салдарынан жүрегінің тоқтауы себеп болуы мүмкін екенін жазды. Алматы қалалық полиция департаменті студенттің өліміне қатысты қылмыстық іс қозғалып, күдіктінің ұсталғанын растады. Өлімнің соққыдан болғанын растамады.</p><p><strong>Университет басшылары қызметінен босатылды</strong></p><p>Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті студенттің қазасына байланысты ресми мәлімдеме жасады.</p><p>Оқу орнының хабарлауынша, <strong>тәрбие жұмысы мен жатақханадағы қауіпсіздікті тиісті деңгейде қамтамасыз етпегені үшін әлеуметтік тұрақты даму жөніндегі проректор және География және табиғатты пайдалану факультетінің деканы қызметінен босатылған</strong>.</p> <p>"Болған оқиға – университет қауымы үшін орны толмас ауыр қайғы. Студентіміздің қазасы қабырғамызды қайыстырды. Орын алған қайғылы жағдайға байланысты университет басшылығы тарапынан шұғыл шаралар қабылданды. Тәрбие жұмысын ақсатқаны, жатақханадағы қауіпсіздік пен тәртіпті тиісті деңгейде қамтамасыз ете алмағаны үшін проректор мен факультет деканы лауазымдарынан босатылды", – делінген университет мәлімдемесінде.</p> <p>Сондай-ақ оқиға болған күні жатақханада кезекшілік атқарған жауапты қызметкерлер жұмыстан шеттетілген. Қазір олардың әрекетіне құқықтық баға беріліп жатыр.</p><p>Университет басшылығы барлық жатақханада кешкі бақылау күшейтілгенін хабарлады. Студенттердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және оларға психологиялық көмек көрсету үшін қосымша шаралар қабылданған.</p> <p>"Университет бұл оқиғаға қатысты ешқандай деректі жасырмайды. Құқық қорғау органдары жүргізіп жатқан тергеуге толық көмек көрсетіп жатырмыз және істің әділ, ашық өтуіне тікелей мүдделіміз", – деп мәлімдеді оқу орны.</p> <p>Университет марқұмның отбасына көңіл айтып, қажетті қолдау көрсетуге дайын екенін жеткізді. Қазір студенттің өліміне қатысты тергеу жүріп жатыр. Оқиғаның нақты мән-жайы анықталуда.</p><p>Еске сала кетейік, өткен аптадағы жұмадан сенбіге қараған түні ҚазҰУ-дағы Журналистика факультетінің студенттері тұратын №5 жатақханада белгісіз себептермен <a href="https://stan.kz/qazuu-zataqxanasyndagy-zumbaq-olim-marqum-turaly-ne-belgili-442070/">1-курс студенті қайтыс болды.</a> Студенттердің сөзінше, марқұм жатақханада өз-өзіне қол жұмсаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандық азамат ажырасқаннан кейін Солтүстік Кипрдегі мүлкіне қатысты сотқа жүгінді</title>
                <link>https://stan.kz/aieli-ortaq-muliktegi-ulesinen-bas-tartqan-azyrasqan-erli-zaiyptynyn-s-442468/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aieli-ortaq-muliktegi-ulesinen-bas-tartqan-azyrasqan-erli-zaiyptynyn-s-442468/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 11:41:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_17921514859e892c627f8221dd40b43c8afed7cd64_webp.webp"
                        length="122564"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда ажырасқан ерлі-зайыпты ортақ мүлкін бөлісе алмай, сотқа жүгінген. Дау кезінде бұрынғы әйелі Солтүстік Кипрде ортақ мүліктегі өз үлесінен бас тартатыны туралы құжат рәсімдегені белгілі болды. Алайда Қазақстандағы апелля...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Ипотека қарыз ажырасу бөлісу" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_17921514859e892c627f8221dd40b43c8afed7cd64_webp.webp" style="width: 1384px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда ажырасқан ерлі-зайыпты ортақ мүлкін бөлісе алмай, сотқа жүгінген. Дау кезінде бұрынғы әйелі Солтүстік Кипрде ортақ мүліктегі өз үлесінен бас тартатыны туралы құжат рәсімдегені белгілі болды. Алайда Қазақстандағы апелляциялық сот бұл құжатты заңдастырылмаған деп, дәлел ретінде қабылдамаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Конституциялық Соттың мәліметінше, арыз-шағым ерлі-зайыптылардың некеде бірге жинаған мүлкін бөлуге қатысты дауға байланысты берілген.</p>“Неке бұзылғаннан кейін бұрынғы әйелі Солтүстік Кипрде ортақ мүліктегі өз үлесінен бас тартатыны туралы құжат рәсімдеген. Алайда апелляциялық сот бұл құжатты Қазақстанда заңдастыру қажет деп тауып, оны дәлел ретінде қабылдамаған. Сот жазбасында өтініш берушінің пікірінше, бұл ретте Қазақстан қосылған Гаага конвенциясының талаптары ескерілмегені көрсетілген”, – делінген хабарламада. <p>Ал Халықаралық жеке құқық жөніндегі Гаага конференциясы аясында әзірленген бұл Конвенцияның халықаралық құқықтық ынтымақтастық үшін маңызы зор.</p>“Конвенция ресми құжаттарды шетелде пайдалануды жеңілдетеді. Ол үшін бұрынғыдай консулдық арқылы заңдастырудың орнына апостиль қою жеткілікті. Бұл тәртіп Конвенцияға қосылған бір елде берілген құжатты оған қатысушы басқа елде пайдаланған кезде қолданылады. Осылайша, елдер арасындағы құжат алмасу жеңілдеп, халықаралық қатынастарда заңға қатысты түсініспеушіліктердің алдын алуға мүмкіндік береді”, – делінген хабарламада. <p>Конституциялық Сот өтінішті қарап, азаматтың шағымы заңның Конституцияға сәйкестігіне емес, соттың нақты істі қарау кезінде заңды қалай қолданғанына қатысты екенін анықтады. Яғни азамат сот шешімімен келіспей, оның қаншалықты дұрыс шығарылғанына баға беруді сұраған. Конституциялық Сот заңдар мен басқа да құқықтық құжаттардың Конституцияға сәйкестігін ғана қарай алады. Ал нақты істерде заңды қолдану, дәлелдерді бағалау және сот шешімінің заңды не заңсыз екенін анықтау басқа соттардың міндетіне жатады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда ерлі-зайыпты ажырасқанда ипотека мен қарыз <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-erli-zaiypty-azyrasqanda-ipoteka-men-qaryz-qalai-bolinedi-441059/">қалай бөлінетінін жазған</a> едік. Ерлі-зайыпты некені бұзып, бөлу кезінде пәтердің өзі ғана емес, ипотеканың өтелмеген қарызы да ескеріледі. Яғни, мүлікті өзіне қалдырып, оған қатысты қарыздан бас тарту мүмкін емес.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматыда өрт сөндіру көлігімен соқтығысқан Toyota жүргізушісі оқиға орнында қаза тапты</title>
                <link>https://stan.kz/almatyda-ort-sondiru-koligimen-soqtygysqan-toyota-zurgizusisi-oqiga-or-442469/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatyda-ort-sondiru-koligimen-soqtygysqan-toyota-zurgizusisi-oqiga-or-442469/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 11:35:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17949001998dd97c62a73243f1ed650319114a25a1_webp.webp"
                        length="209530"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Жол апаты 17 қарашаға қараған түні сағат 00:40 шамасында Әуезов пен Тимирязев көшелерінің қиылысында болған. Әлеуметтік желіде оқиға орнынан түсірілген видео тарады. Кадрлардан соқтығысқан көліктер мен оқиға орнына келген жедел қы...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="полиция" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17949001998dd97c62a73243f1ed650319114a25a1_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"></figure> <h3>Жол апаты 17 қарашаға қараған түні сағат 00:40 шамасында Әуезов пен Тимирязев көшелерінің қиылысында болған. Әлеуметтік желіде оқиға орнынан түсірілген видео тарады. Кадрлардан соқтығысқан көліктер мен оқиға орнына келген жедел қызмет мамандарын көруге болады.Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3> <p>Алматы қалалық полиция департаментінің мәліметінше, қиылыста өрт сөндіру қызметінің арнайы көлігі мен Toyota Camry соқтығысқан.</p><p>Алдын ала ақпарат бойынша, <strong>өрт сөндіру көлігі шақыртуға арнайы жарық белгілерін қосып бара жатқан</strong>. Кейін көше қиылысынан өтіп бара жатқанда жеңіл көлікпен соқтығысқан.</p> <p>"Жол апаты салдарынан жеңіл көліктің жүргізушісі ауыр жарақат алып, медициналық көмек көрсетілгеніне қарамастан оқиға орнында көз жұмды. Ал өрт сөндіру көлігінің жүргізушісі ауруханаға жеткізілді", – деп хабарлады полиция.</p> <p>Адам өліміне әкелген жол апатына қатысты сотқа дейінгі тергеу басталды. Қазір полиция оқиғаның мән-жайы мен апаттың нақты себебін анықтап жатыр.</p><p> </p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Df1J3lPsaCG/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Df1J3lPsaCG/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Df1J3lPsaCG/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Алматы қаласының ПД | ДП г.Алматы (@almaty.police)</a></p> <p>Еске салсақ, бұған дейін Астанада <a href="https://stan.kz/astanada-avtobus-zaiau-zurginsini-qagyp-ketti-us-zolausy-da-zaraqat-al-441560/">жолаушылар автобусы жолдың белгіленбеген жерінен өтіп бара жатқан қызды қағып кеткен еді.</a> Оқиға 28 қазанда Байтұрсынов көшесінде болып, автобустың күрт тежелуі салдарынан қоғамдық көліктегі үш жолаушы да жарақат алды. Зардап шеккен төрт адам ауруханаға жеткізілген.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандықтарға зейнетақы ақшасын басқарудың 15 жолы ұсынылады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstandyqtarga-zeinetaqy-aqsasyn-basqarudyn-15-zoly-usynylmaq-442467/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstandyqtarga-zeinetaqy-aqsasyn-basqarudyn-15-zoly-usynylmaq-442467/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 11:06:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794895550ae173c6befcdefbadf681ce86e2d3d65_webp.webp"
                        length="79586"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Жақын арада қазақстандықтар зейнетақы жинақтарын басқару үшін 15 инвестициялық портфельдің бірін таңдай алады. Нарықтағы бес жеке басқарушы компанияның әрқайсысы салымшыларға үш түрлі стратегия ұсынбақ. Бұл туралы Stan.kz ақпарат...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="зейнетақы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794895550ae173c6befcdefbadf681ce86e2d3d65_webp.webp" style="width: 1205px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ЖИ</em></figcaption> </figure> <h2>Жақын арада қазақстандықтар зейнетақы жинақтарын басқару үшін 15 инвестициялық портфельдің бірін таңдай алады. Нарықтағы бес жеке басқарушы компанияның әрқайсысы салымшыларға үш түрлі стратегия ұсынбақ. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2> <p data-path-to-node="2" dir="ltr">БЖЗҚ басқарма төрағасы <strong>Жанат Құрмановтың</strong> айтуынша, жаңа жүйе азаматтарға тек басқарушы компанияны ғана емес, өз тәуекел деңгейіне сай нақты инвестициялық бағытты таңдауға мүмкіндік береді. Бес жеке компанияның әрқайсысы үш портфель қалыптастырады:</p> <ul data-path-to-node="3" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="3,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="3,0,0">Консервативті</b> (тәуекелі төмен, тұрақты табыс);</p> </li> <li> <p data-path-to-node="3,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="3,1,0">Орташа (умеренный)</b> (теңгерімді стратегия);</p> </li> <li> <p data-path-to-node="3,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="3,2,0">Тәуекелді</b> (жоғары табыс деңгейіне бағытталған).</p> </li> </ul> <h3 data-path-to-node="4" dir="ltr" style="text-align: center;">БЖЗҚ мен Ұлттық банктің рөлі қандай болады?</h3> <p data-path-to-node="4" dir="ltr">Жанат Құрмановтың сөзінше, болашақта БЖЗҚ кәсіби нарық ойыншыларын алмастырмайды. Қор бұрынғыдай инфрақұрылымдық институт ретінде қала береді: зейнетақы активтерінің есебін жүргізеді және салымшыларға қай компанияның қандай табыс деңгейін көрсетіп жатқаны туралы ашық ақпарат береді.</p> <p data-path-to-node="6,0" dir="ltr">“Біз салымшыларға қай басқарушы компанияның қаражатты тиімді басқарып отырғанын, қандай табыс деңгейі көрсеткіштерін көрсетіп жатқанын және нарықта қандай портфельдер бар екенін жеткізіп отырамыз. Ал шешімді азаматтардың өзі қабылдайды”, — деді БЖЗҚ басшысы.</p> <p data-path-to-node="7" dir="ltr">Сонымен қатар Ұлттық банк те зейнетақы активтерінің негізгі бөлігін басқаруды жалғастырады және қаражаттың бір бөлігін жеке компанияларға арнайы инвестициялық мандаттар аясында бөліп бермек.</p> <h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;">2030 жылға қарай жеке компанияларға 8,4 триллион теңге берілуі мүмкін</h3> <p data-path-to-node="8" dir="ltr">Капитал нарығын дамыту бағдарламасына сәйкес, 2030 жылға қарай зейнетақы активтерінің 30%-ға дейінгі бөлігі жеке басқарушылардың қолына өтуі тиіс. Қазіргі жалпы активтер көлемі 28 триллион теңге екенін ескерсек, бұл шамамен <b data-index-in-node="228" data-path-to-node="9">8,4 триллион теңге</b>.</p> <p data-path-to-node="10" dir="ltr">Жанат Құрмановтың айтуынша, мұндай ауқымды қаражатты игеру үшін басқарушы компанияларға қойылатын талаптар да күшейтіледі:</p> <ul data-path-to-node="11" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="11,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11,0,0">Меншікті капиталға талап:</b> Компаниялардың капитализациясы артуы тиіс;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11,1,0">Шығынды өтеу міндеті:</b> Егер инвестициялық табыстылық белгіленген нарықтық межеден (бенчмарктан) төмен болса, басқарушы компания айырмашылықты өз капиталы есебінен өтеуге міндетті болады.</p> </li> </ul> <p data-path-to-node="12" dir="ltr">Еске салсақ, 2026 жылдың 7 қыркүйегінен бастап қазақстандықтар өз зейнетақы жинағының 100%-ына дейінгі бөлігін жеке инвестициялық портфель басқарушыларына аудару құқығына ие болған еді. Бұған дейін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қазіргі 27 триллион теңгеден асатын <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-zeinetaqy-zinaqtarynyn-30-ga-zuygyn-zeke-kompaniialarga-be-442407/">зейнетақы активтерінің 99 пайызы Ұлттық банктің басқаруында</a> отырғанын, ал жеке компаниялардың үлесі небәрі 1 пайыз (268,1 млрд теңге) екенін хабарлаған.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Моңғолия президенті тікелей эфирде отставкаға кететінін мәлімдеді</title>
                <link>https://stan.kz/mongoliia-prezidenti-tikelei-efirde-otstavkaga-ketetinin-malimdedi-442466/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/mongoliia-prezidenti-tikelei-efirde-otstavkaga-ketetinin-malimdedi-442466/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 10:47:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794894866e005f63f3a02b7474003a8bd4a8aae68_webp.webp"
                        length="75310"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бүгін, 17 қарашада Моңғолия президенті Ухнаагийн Хурэлсух тікелей эфирде өз еркімен қызметінен кететінін мәлімдеді. Президенттің мәлімдемесі оның Facebook-тегі ресми парақшасында тікелей эфирде көрсетілген. Бұл туралы Stan.kz ақпа...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Моңғолия президенті" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794894866e005f63f3a02b7474003a8bd4a8aae68_webp.webp" style="width: 1694px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Тікелей эфирден скриншот</em></figcaption> <h3>Бүгін, 17 қарашада Моңғолия президенті Ухнаагийн Хурэлсух тікелей эфирде өз еркімен қызметінен кететінін мәлімдеді. Президенттің мәлімдемесі оның <a href="https://www.facebook.com/watch/live/?ref=watch_permalink&v=1443643447328481&rdid=jo68b99pfqo0tU1L">Facebook-тегі ресми парақшасында</a> тікелей эфирде көрсетілген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Қазір Моңғолияда Таван-Толгой – Гашуунсухайт теміржолының құрылысына қатысты дау туындаған. Оппозиция өкілдері теміржол салуға арналған <strong>жабық тендер кезінде 110 миллион доллар көлемінде пара берілген</strong> болуы мүмкін деп мәлімдеді. Осыған байланысты 16 қарашада елдегі оппозиция президент пен жемқорлыққа қатысы бар деген басқа да шенеуніктердің қызметінен кетуін талап етті. Олар істің жан-жақты тергелуін сұраған.</p><p>Бүгінгі тікелей эфирде Ухнаагийн Хурэлсух <strong>өзіне тағылған айыптауларды жоққа шығарып,</strong> кінәсіз екенін дәлелдеу үшін қызметінен кетуге шешім қабылдағанын айтты.</p> <p>"Маған тағылған айыптардың жалған екенін дәлелдеу үшін қызметімнен кетемін. Өзімнің ар-намысымның таза екенін дәлелдеймін", – деді Моңғолия президенті.</p> <p>Ухнаагийн Хурэлсух тергеуге көмектесуге дайын екенін де жеткізді. Ол өзіне жала жабылғанын айтып, жемқорлыққа қатысы жоқ екенін мәлімдеді.</p><p>Айта кетейік, Моңғолия президентінің отставкасы парламент қабылдағаннан кейін ғана күшіне енеді.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін <a href="https://stan.kz/ukrainada-premer-ministrden-keiin-ukimet-te-otstavkaga-ketti-437009/">Украина Жоғарғы Радасы премьер-министр Юлия Свириденконың отставкаға кетуін қолдап</a>, тиісті шешімге 258 депутат дауыс берген еді. Украина заңнамасына сәйкес, премьер-министр қызметінен кеткен жағдайда үкіметтің де өкілеттігі тоқтайды. Президент Владимир Зеленский бұл өзгерістер елдің саяси стратегиясын жаңарту үшін қажет екенін мәлімдеді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Үйге, саяжайға және сапарға: Starlink спутниктік интернеті ресми кепілдікпен сатылады</title>
                <link>https://stan.kz/uige-saiazaiga-zane-saparga-starlink-sputniktik-interneti-resmi-kepild-442463/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/uige-saiazaiga-zane-saparga-starlink-sputniktik-interneti-resmi-kepild-442463/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 10:47:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179489343989f4f93d62d9a37321215947f9a9f0e2_webp.webp"
                        length="118974"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандықтар Starlink спутниктік интернет құрылғыларын ресми кепілдікпен сатып ала алады. Құрылғыларды Starlink-тің уәкілетті серіктесі тікелей өндірушіден жеткізеді. Олар тек Halyk Market мобильді қосымшасында сатылады.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179489343989f4f93d62d9a37321215947f9a9f0e2_webp.webp" style="width: 1720px; height: 900px;" /></figure> <h2>Қазақстандықтар Starlink спутниктік интернет құрылғыларын ресми кепілдікпен сатып ала алады. Құрылғыларды Starlink-тің уәкілетті серіктесі тікелей өндірушіден жеткізеді. Олар тек <a href="https://halykmarket.kz/info/starlinkkaz?utm_source=pr&utm_medium=referral&utm_campaign=starlinkkaz">Halyk Market</a> мобильді қосымшасында сатылады.</h2> <p>Starlink кабельге де, ұялы байланыс мұнарасына да тәуелді емес: сигнал тікелей спутниктерден келеді. Сондықтан интернет кабельді желі тартылмаған ауылда да, саяжайда да, қала сыртындағы үйде де жұмыс істейді. Бұл қашықтан жұмыс істейтіндерге, онлайн сабаққа қатысатын оқушылар мен студенттерге, алыстағы туыстарымен бейнебайланыс арқылы сөйлесетін отбасыларға қолайлы.</p> <p>Құрылғыны орнату үшін маман шақырудың қажеті жоқ. Антенна спутниктерді өзі табады, оған тек ашық аспан керек. Қосылғаннан кейін Starlink үйдегі әдеттегі Wi-Fi сияқты жұмыс істейді.</p> "Halyk Market Starlink компаниясының уәкілетті серіктесі жеткізетін жабдықтарды сататын эксклюзивті алаңға айналды. Біз бұл ынтымақтастыққа қуаныштымыз. Енді сатып алушылар түпнұсқа жабдықты тиімді шарттармен, ресми кепілдікпен және бөліп төлеу мүмкіндігімен сатып ала алады. Бұл біз үшін маңызды. Біз Starlink технологиясының жеке тұтынушылар нарығында ғана емес, корпоративтік секторда да әлеуеті жоғары деп есептейміз. Әсіресе, өнеркәсіптік кәсіпорындар, аграрлық кешендер мен фермерлік шаруашылықтар үшін бұл технологияның мүмкіндіктері зор. Бұл бағыттың болашағы бар және біз оны<a href="https://halykmarket.kz/info/starlinkkaz?utm_source=pr&utm_medium=referral&utm_campaign=starlinkkaz"> <strong>Halyk Market</strong></a> платформасында одан әрі дамытуды жоспарлап отырмыз", – деді Halyk Market-тің CEO-сы Алишер Елюбаев. <p>Сатылымда екі модель бар. <strong>Starlink Standard </strong>тұрақты пайдалануға арналған: оны жеке үйге, саяжайға немесе ауылдағы үйге бір рет орнатасыз да, күнделікті үй интернеті ретінде қолданасыз. <strong>Starlink Mini </strong>— ішіне роутер орнатылған ықшам антенна. Оны үйде де қолдануға, сапарға, балық аулауға немесе табиғатқа алып шығуға болады.</p> <p>Ресми арна арқылы сатып алудың басты артықшылығы — сатып алушы құжаттары бар түпнұсқа құрылғыны ресми кепілдікпен алады. Сатып алуды жеңілдету үшін екі құрылғыны да <strong>12 айға</strong> бөліп төлеуге алуға болады. Ал 30 қарашаға дейін қосылуға <strong>30% жеңілдік</strong> беріледі.</p> <p><em>Жарнама құқығында</em></p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>17 қарашадан бастап жалақыдан ұсталатын салықтарды бір батырманы басу арқылы төлеуге болады</title>
                <link>https://stan.kz/esep-tapsyryp-aure-bolmaisyz-qazaqstanda-qyzmetkerlerdin-salygyn-bir-b-442465/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/esep-tapsyryp-aure-bolmaisyz-qazaqstanda-qyzmetkerlerdin-salygyn-bir-b-442465/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 10:42:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794894265bf7e0840e1631d531b0124e55c50d859_webp.webp"
                        length="145108"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>17 қарашадан бастап Қазақстанда еңбекақы қорынан ұсталатын салықтар мен әлеуметтік төлемдерді «бір батырмамен» есептеп, төлеу бойынша пилоттық жоба іске қосылды. Мемлекеттік кірістер комитеті кәсіпкерлер мен бухгалтерлердің жұмысы...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Ақша" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794894265bf7e0840e1631d531b0124e55c50d859_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> <h2>17 қарашадан бастап Қазақстанда еңбекақы қорынан ұсталатын салықтар мен әлеуметтік төлемдерді “бір батырмамен” есептеп, төлеу бойынша пилоттық жоба іске қосылды. Мемлекеттік кірістер комитеті кәсіпкерлер мен бухгалтерлердің жұмысын жеңілдететін жаңа тетікті қалай пайдалану керегін түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p data-path-to-node="2" dir="ltr">Енді жұмыс берушілерге әрбір салық пен жарнаны бөлек есептеп, есептілік тапсырып әуре болудың қажеті жоқ. Жүйе барлық төлемді автоматты түрде өзі есептеп, банкке жібереді.</p><h3 style="text-align: center;"> </h3><h3 style="text-align: center;">Жаңа сервисті қалай қолдануға болады?</h3><p data-path-to-node="3" dir="ltr">Қызмет Салық төлеушінің кабинеті арқылы қолжетімді. Ол үшін жұмыс беруші мына қарапайым қадамдарды орындауға тиіс:</p> <li> <p data-path-to-node="5,0,0" dir="ltr">Салық төлеушінің кабинетіне кіріп, “<b data-index-in-node="35" data-path-to-node="5,0,0">Бір батырмамен есептеу” </b>сервисін таңдайды;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="5,1,0" dir="ltr">Қызметкердің ЖСН-ін және есептелген жалақы сомасын енгізеді;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="5,2,0" dir="ltr">Енгізілген деректердің дұрыстығын растайды.</p> </li> <p data-path-to-node="6" dir="ltr">Осыдан кейін жүйе қалған жұмыстың бәрін өзі атқарады:</p><ul data-path-to-node="7" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="7,0,0" dir="ltr">Қызметкердің әлеуметтік мәртебесін автоматты түрде тексереді;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="7,1,0" dir="ltr">Жеке табыс салығын, міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарнасын, әлеуметтік аударымдар мен әлеуметтік салықты, сондай-ақ МӘМС жарналарын өзі есептеп шығарады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="7,2,0" dir="ltr">Дайын есепті экранға шығарып көрсетеді;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="7,3,0" dir="ltr">Жұмыс беруші растағаннан кейін төлем тапсырмасын қалыптастырып, оны орындау үшін бірден банкке жолдайды.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="8" dir="ltr">Егер жалақы мөлшері өзгерсе, қосымша сыйақы берілсе немесе бастапқы деректерде қате кетсе, жүйеде мәліметтерді түзету мүмкіндігі қарастырылған.</p><h3 style="text-align: center;">200.00 нысанды есепті тапсырудың қажеті болмайды</h3><p data-path-to-node="9" dir="ltr">Жаңа сервистің басты артықшылығы — есептіліктен босатуы. Егер жұмыс беруші қызметкерлері үшін салықтар мен әлеуметтік төлемдерді осы пилоттық сервис арқылы төлесе, оған <b data-index-in-node="169" data-path-to-node="10">200.00 нысанды салық есептілігін (“ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация”)</b> тапсырудың қажеті жоқ.</p><p data-path-to-node="11" dir="ltr">Дегенмен Мемлекеттік кірістер комитеті 200.00 нысаны мүлде жойылмайтынын нақтылады. Жаңа сервисті қолданбайтын кәсіпкерлер бұрынғыдай есепті әдеттегі тәртіппен тапсыра береді. Сондай-ақ өзге салықтық міндеттемелерді көрсету үшін бұл декларация өз өзектілігін сақтап қалады.</p><h3 style="text-align: center;">Кімдер пайдалана алады?</h3><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Пилоттық жобаға қатысу <b data-index-in-node="23" data-path-to-node="13,0,0">ерікті түрде</b> жүзеге асады;</p><ul data-path-to-node="13" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="13,1,0" dir="ltr">Сервисті ұйымның көлеміне (шағын, орта немесе ірі бизнес) қарамастан кез келген жұмыс беруші қолдана алады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="13,2,0" dir="ltr">Тестілік кезеңде сервисті 1С сияқты бухгалтерлік бағдарламалармен біріктіру әзірге қарастырылмаған. Бұл мәселе пилоттық жобаның қорытындысы бойынша шешілмек.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="13,2,0" dir="ltr">Айта кетсек, Қазақстанда 2027 жылы <a href="https://stan.kz/2027-zyly-qazaqstandyqtardyn-qolga-alatyn-zalaqysy-osui-mumkin-442319/">қолға тиетін ақша көбейіп</a>, жалақыдан ұсталатын салық азаюы мүмкін.</p><p data-path-to-node="13,2,0" dir="ltr"></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда әрбір 20-шы ер адамның тестостерон деңгейі төмен болып шықты</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-arbir-20-sy-er-adamnyn-testosteron-dengeii-tomen-bolyp-syq-442461/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-arbir-20-sy-er-adamnyn-testosteron-dengeii-tomen-bolyp-syq-442461/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 10:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179489396076eb362eff6c2e84b7d4ad2016fc9114_webp.webp"
                        length="234512"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ғалымдар Қазақстандағы ер адамдардың денсаулығын зерттеді. Нәтижесінде әрбір 20-шы ер адамның қанындағы тестостерон деңгейі төмен болып шықты. Ғалымдар мұның себебін анықтау үшін 3 мыңнан аса ер адамның денсаулығын зерттеген. Нәти...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ерлер арасында тестостерон төмен, семіздік" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179489396076eb362eff6c2e84b7d4ad2016fc9114_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Ғалымдар Қазақстандағы ер адамдардың денсаулығын зерттеді. Нәтижесінде әрбір 20-шы ер адамның қанындағы тестостерон деңгейі төмен болып шықты. Ғалымдар мұның себебін анықтау үшін 3 мыңнан аса ер адамның денсаулығын зерттеген. Нәтижесінде гормон деңгейіне жас ұлғаюынан гөрі артық салмақ пен қандағы қант мөлшерінің жоғары болуы көбірек әсер етуде. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.  </h2><p>Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің зерттеушілері Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) STEPS бағдарламасы аясында 2025 жылы Қазақстанда жүргізілген ұлттық зерттеу деректерін талдаған.  </p><p>Бұл зерттеуге <strong>18-69 жас </strong>аралығындағы<strong> 3 083 ер адам</strong> қатысқан. Ғалымдар олардың қанындағы тестостерон деңгейін тексеріп, гормон мөлшері литріне <strong>8 наномольден</strong> төмен болған жағдайларды жеке қарастырған. Бұл көрсеткіш тестостерон тапшылығының ықтимал белгісі ретінде алынады. Нәтижесінде Қазақстандағы ер адамдардың <strong>5,3 %-ында </strong>тестостерон деңгейі төмен екені анықталған. Басқаша айтқанда, шамамен әрбір<strong> 20-шы </strong>ер адамда осындай көрсеткіш тіркелген.</p><p>Зерттеушілер артық салмақтың<strong> гормон деңгейіне әсерін де </strong>анықтаған. Қалыпты салмақтағы ер адамдармен салыстырғанда, артық салмағы бар қатысушыларда <strong>тестостерон тапшылығының ықтималдығы 2,05 есе жоғары болған.</strong> Олардың қанындағы гормонның орташа мөлшері де <strong>15 %-ға</strong> төмен шыққан. Ал семіздігі бар ер адамдарда бұл қауіп <strong>4,58 есе </strong>артқан. Олардың тестостерон деңгейі қалыпты салмақтағы қатысушылармен салыстырғанда <strong>24,8 %-ға </strong>төмен болған.</p><p>Қандағы қант деңгейі мен тестостерон арасында да байланыс байқалған. Мәселен, предиабет белгілері бар ер адамдарда гормон тапшылығының ықтималдығы <strong>2,39 есе жоғары </strong>болған. Ал қант диабетіне тән көрсеткіштері бар қатысушыларда бұл қауіп<strong> 3,49 есеге дейін</strong> жеткен. Бұл топтарда тестостерон деңгейі тиісінше<strong> 19 </strong>және <strong>24,5</strong> <strong>%-ға </strong>төмен болған.</p><p>Бір қызығы, алғашқы талдау кезінде жас ұлғайған сайын тестостерон деңгейінің төмендеу ықтималдығы да артатыны байқалған. Мысалы, <strong>60-69 жастағы</strong> ер адамдарда бұл көрсеткіш<strong> 18-29 жастағыларға </strong>қарағанда <strong>1,84 есе жоғары</strong> болған. Бірақ ғалымдар дене салмағы мен қандағы қант деңгейін де есепке алғанда, жастың жеке әсері статистикалық тұрғыдан расталмаған.</p><p>Зерттеушілер мұны егде жастағы ер адамдар арасында артық салмақ, семіздік және қандағы қант мөлшерінің бұзылуы жиірек кездесетінімен түсіндіреді. Сонымен қатар бұл екіжақты байланыс екенін атап өткен. Яғни, зат алмасудың бұзылуы тестостеронның бөлінуіне кері әсер етсе, гормонның азаюы да ағзада инсулинге төзімділікті арттырып, ішкі ағзалар айналасына май жиналуына ықпал етуі мүмкін.</p><p>Сонымен бірге ғалымдар тестостерон деңгейінің төмен болуы бірден ауру диагнозын қоюға негіз болмайтынын ескертеді. Мәселен, қандағы гормон мөлшері литріне<strong> 8 наномольден </strong>төмен болса да, бұл өздігінен клиникалық гипогонадизм бар дегенді білдірмейді. Диагноз қою үшін тез шаршау, бұлшықет массасының азаюы, жыныстық құштарлықтың төмендеуі сияқты белгілер ескерілуі керек. Бұған қоса, тестостерон деңгейін таңертең бірнеше рет тексеріп, гормондық жүйенің жұмысын бағалау қажет.</p><p>Зерттеу авторлары <strong>ер адамдардың гормондық денсаулығын сақтау үшін дене салмағын бақылап, қандағы қант деңгейін үнемі тексеріп отыру маңызды екенін айтады.</strong> Олардың сөзінше, артық салмақ пен предиабетті ерте анықтау жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін азайтып қана қоймай, гормон деңгейін қалыпты ұстауға да көмектеседі.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандық әйелдер ер адамдардың <a href="https://stan.kz/vazek-426476/">вазэктомия жасатуын талап</a> еткен еді. Урологтың айтуынша, вазэктомия – контрацепцияның ең сенімді, ұзақ мерзімді әдістерінің бірі. Оның тиімділігі 99% жоғары.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда 1,7 триллион теңгеге 200 жаңа кәсіпорын ашылады: Оның ішінде кофе капсуласы мен ламинат өндіретін зауыттар да бар</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-17-trillion-tengege-200-zana-kasiporyn-asylady-onyn-isinde-442464/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-17-trillion-tengege-200-zana-kasiporyn-asylady-onyn-isinde-442464/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 10:33:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794893654ebfd482bdf975a41915a471d3324147f_webp.webp"
                        length="62160"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Биыл Қазақстанда жалпы құны 1,7 триллион теңгеден асатын 200 кәсіпорын іске қосылмақ. Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев Үкімет отырысында жобалар жыл сайын жүзеге асатынын жеткізді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агент...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Нағаспаев" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794893654ebfd482bdf975a41915a471d3324147f_webp.webp" style="width: 1356px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Үкімет</em></figcaption> <h3>Биыл Қазақстанда жалпы құны 1,7 триллион теңгеден асатын 200 кәсіпорын іске қосылмақ. Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев Үкімет отырысында жобалар жыл сайын жүзеге асатынын жеткізді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Министрдің айтуынша, биылғы <strong>он айда еліміздегі өнеркәсіп өндірісі 9,3%-ға өскен</strong>. Жаңа кәсіпорындардың ашылуы бұл көрсеткішті одан әрі арттыруға мүмкіндік бермек.</p> <p>"Биыл жалпы құны 1,7 триллион теңгеден асатын 200 жаңа жобаны іске қосу жоспарланған. Соның арқасында 17 мыңнан астам жұмыс орны ашылады. Оның 5,5 мыңы ауылдық жерлерде құрылады. Кәсіпорындар қарқынды жұмыс істеп, жылына шамамен 1,5 триллион теңгенің өнімін шығарады", – деді Ерсайын Нағаспаев.</p> <p>Министрдің сөзінше, <strong>өндірілген өнімнің 500 миллиард теңгеге жуығы шетелге сатылмақ.</strong> Қазірдің өзінде елімізде<strong> 900 миллиард теңгеге 125 жоба іске</strong> қосылған. Қалған кәсіпорындарды ашуға дайындық жүріп жатыр.</p><p><strong>Қазақстанда кофе капсуласы мен ламинат шығарыла бастайды</strong></p><p>Жаңа кәсіпорындарда бұған дейін елімізде өндірілмеген тауарлар да шығарылады. Олардың қатарында <strong>теміржол доңғалақтарына арналған болат құрсаулар, тісті доңғалақтар, престеу жабдықтары, ламинат, тамшылатып суару жүйелері және кофе машиналарына арналған алюминий капсулалар</strong> бар.</p><p>Сонымен қатар министр <strong>отандық тауар өндірушілерді қолдау үшін арнайы электронды тізілім</strong> жұмыс істеп жатқанын айтты. Оған қазақстандық кәсіпорындар мен олардың шығаратын өнімдері енгізіледі. Бүгінде бұл жүйеге <strong>50 мыңнан астам өтінім түскен</strong>. Шамамен <strong>2 600 өндіруші мен 72 мың</strong> түрлі тауар тіркелген.</p><p>Министрліктің мәліметінше, жыл басынан бері мемлекеттік және басқа да сатып алу алаңдарында өткен 94 мың сатып алуда қазақстандық өнімдерге басымдық берілген.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін америкалық Cove Kaz Capital Group компаниясы<a href="https://stan.kz/qazaqstandagy-volfram-zobasy-840-million-dollarga-bagalandy-investorla-442409/"> Қазақстандағы вольфрам кен орындарын игеруге 1–1,2 миллиард доллар инвестиция салуды жоспарлап отырғаны </a>хабарланған еді. Компания Қарағанды облысындағы Солтүстік Қатпар және Жоғарғы Қайрақты кен орындарын игеріп, өндірілген өнімді АҚШ-қа жеткізуді көздейді. Алайда АҚШ-тың мемлекеттік қаржы ұйымдары жобаны қаржыландыруды әзірге түпкілікті мақұлдамаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда сабақтан себепсіз қалатын оқушылар полицияның бақылауында болады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-sabaqtan-sebepsiz-qalatyn-oqusylar-policiianyn-baqylauynda-442462/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-sabaqtan-sebepsiz-qalatyn-oqusylar-policiianyn-baqylauynda-442462/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 10:13:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948924321c7ffe940daeb900ffd766a4e7d33dc5_webp.webp"
                        length="129344"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда 21 қарашадан бастап сабақтан себепсіз жиі қалатын оқушылар туралы мәліметтер полициямен келісіліп отырады. Сондай-ақ мектептегі буллингтің алдын алу тәртібі өзгереді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948924321c7ffe940daeb900ffd766a4e7d33dc5_webp.webp" style="width: 1650px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Алматы Білім басқармасы</em></figcaption> <h3>Қазақстанда 21 қарашадан бастап сабақтан себепсіз жиі қалатын оқушылар туралы мәліметтер полициямен келісіліп отырады. Сондай-ақ мектептегі буллингтің алдын алу тәртібі өзгереді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p><a href="https://www.gov.kz/org/almaty-bala/press/news/details/1330651?lang=kk">Алматы қаласы Білім басқармасының мәліметінше</a>, енді 18 жасқа дейінгі балалар туралы ақпарат бірыңғай базаға енгізіледі. Онда <strong>баланың аты-жөні, ЖСН-і, туған күні мен мекенжайы </strong>көрсетіледі. Базаға<strong> балабақша тәрбиеленушілері, мектеп оқушылары, колледж студенттері, сондай-ақ білім алумен қамтылмаған балалар </strong>туралы мәліметтер де жинақталмақ. Сабақтан <strong>себепсіз жиі қалатын оқушылар да</strong> есепке алынады.</p> <p>"Сабаққа жүйелі түрде қатыспайтын балалар туралы мәліметтер ай сайын ішкі істер органдарымен келісіледі. Ақпарат Ұлттық білім беру базасына әр айдың 10-на дейін енгізілуі керек", – делінген хабарламада.</p> <p>Жаңа тәртіп мектептегі буллингке де қатысты. Енді <strong>әлімжеттік туралы ақпарат түскеннен кейін жергілікті білім басқармасы оны бір жұмыс күні ішінде</strong> тіркеуге міндетті. Мектептер әлімжеттікке ұшыраған және оған қатысқан балаларға психологиялық көмек көрсетіп, әрқайсысымен жеке жұмыс жүргізуі тиіс.</p><p>Егер мектепішілік есепке алынған баланың мінез-құлқы алты ай ішінде өзгермесе, оның ісі кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияға жіберіледі. </p><p>Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, жыл басынан бері елімізде <strong>буллингке қатысты 355 дерек анықталған</strong>. Жаңа талаптар <strong>2026 жылғы 21 қарашадан</strong> бастап күшіне енбек.</p><p>Еске салсақ, Жамбыл облысының Қордай ауданындағы<a href="https://stan.kz/zambyl-oblysynda-us-zasospirimnin-olimine-qatysty-is-sotqa-zoldandy-442165/"> мектептерде оқушылардан ақша бопсалап, бағынбағандарды жазалайтын бейресми "Жүйе" болғаны </a>анықталған еді. Прокуратура үш жасөспірімнің қазасы мен оқушылар арасындағы ақша бопсалау деректерінің өзара байланысты екенін мәлімдеді. Осы іске қатысты жеті адамға айып тағылып, қылмыстық іс сотқа жолданды. Өңір мектептерінде жүргізілген тексеруден кейін төрт ауданның әкімі мен облыстық білім басқармасының басшысына қатаң сөгіс жарияланды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматыда 9 жастағы баланы жасөспірімдер ұрып-соққан: Алайда ұлын қорғамақ болған әйелдің үстінен қылмыстық іс қозғалды</title>
                <link>https://stan.kz/news-442459/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442459/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 09:47:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179362821931fed6d9d68e97f03ee670730eb8d24f_webp.webp"
                        length="91654"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда балалар алаңында 9 жастағы баланы екі бала ұрып-соққан. Оқиғадан кейін баланың анасы ұлын қорғауға шыққан. Алайда әйелдің айтуынша, жасөспірімдердің ата-анасы полицияға арыз жазып, оның үстінен шағымданған. Бұл туралы Sta...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Төбелес " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179362821931fed6d9d68e97f03ee670730eb8d24f_webp.webp" style="width: 1357px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Алматыда балалар алаңында 9 жастағы баланы екі жасөспірім ұрып-соққан. Оқиғадан кейін баланың анасы ұлын қорғауға шыққан. Алайда әйелдің айтуынша, жасөспірімдердің ата-анасы полицияға арыз жазып, оның үстінен шағымданған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Bear1_69856 аккаунтында өзін баланың анасы ретінде таныстырған әйел оқиға туралы желіде <a href="https://www.threads.com/@bear1_69856/post/DfuOuciDH0v">жазды</a>. Оның айтуынша, оқиға 10 қарашада Алматының Алатау ауданындағы балалар алаңында болған. Сол күні 9 жастағы ұлын екі бала соққыға жыққан.</p><p></p>"Біреуі баламды ұстап тұрса, екіншісі басынан тепкен. Ұлым ерні қанап, үйге жүгіріп келді. Баламды қорғау үшін сыртқа шыққанымда, оны тағы да ұрып жатқанын көрдім. Сол сәтте болған жағдайды тоқтатып, ұлымды қорғауды ғана ойладым. Алайда ең қиыны содан кейін басталды. Жасөспірімдердің ата-анасы полицияға арыз жазып, оған тек менің баламды қорғап жатқан сәтім түсірілген видеоны тіркеген. Ал баланың соққыға жығылған сәті видеоға түспей қалған. 11 қарашада балаларыммен бірге Алатау аудандық полиция басқармасында шамамен алты сағат болдық. Полиция қызметкерлері тарапынан дөрекілік, психологиялық қысым мен қорқытуға тап болдым. Ұлымды бөгде адамдардың көзінше бірнеше рет сұраққа алды. Ал маған өз ұстанымымды толық әрі еркін жеткізуге мүмкіндік бермеді”, – деп баяндады ол. <p>Әйелдің айтуынша, сол күні полицейлер оны үйіне жібермеген. Ал үйінде қатерлі ісікке шалдыққан, І топтағы мүгедектігі бар әрі өздігінен жүріп-тұра алмайтын анасы болған.</p>“Оның күтімін өзім жасаймын. Алайда өтініштеріме ешкім құлақ аспады. Мен өзіме ерекше қарым-қатынас көрсетуді сұрамаймын. Тек істің әділ әрі жан-жақты тергелгенін қалаймын. Неліктен 9 жастағы баланың соққыға жығылғаны тергеудің басты мәселесіне айналмады? Неліктен тек қиылып алынған видео ғана қарастырылып жатыр? Баласын қорғауға тырысқан ана неге осындай қарым-қатынасқа тап болуы керек? Мен қарсы арыз жаздым. Енді жоғары тұрған барлық органдарға шағымдануға ниеттімін. Осы жағдайға назар аударып, әділдік орнауына көмектесулеріңізді сұраймын. Бұл мәселе тек маған қатысты емес, балаларымыздың қауіпсіздігі мен қорғалуына да қатысты", – деп жазды әйел.<p>Алматы қалалық Полиция департаменті бұл жағдайға қатысты пікір білдірді. Ведомство кәмелетке толмаған баланы ұрып-соғу дерегі бойынша қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.</p>"Қазір оқиғаның барлық мән-жайын анықтау үшін тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Оның қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шаралар қабылданады", – деп мәлімдеді полиция.<p>Еске салсақ, бұған дейін Түркістан облысында әйелдер балалар ойнайтын <a href="https://stan.kz/turkistan-oblysynda-aielder-balalar-oinaityn-alanda-tobelesti-442085/">алаңда төбелескен еді</a>. Видео авторының айтуынша, қысқа шашты әйел екінші әйелдің баласын қағып өткен. Сөйтіп баланың анасы оның жанына барып, өзінің әрекетін түсіндіруін талап еткен. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Қазақмысты&quot; сату Владимир Ким мен Эдуард Огайға қанша табыс әкелді</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqmysty-satu-vladimir-kim-men-eduard-ogaiga-qansa-tabys-akeldi-442460/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqmysty-satu-vladimir-kim-men-eduard-ogaiga-qansa-tabys-akeldi-442460/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 09:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179489046220a0145c82ce0c3d5864fea059a97263_webp.webp"
                        length="96418"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Кәсіпкерлер Владимир Ким (70%) мен Эдуард Огайға (30%) тиесілі Kazakhmys Holding Limited компаниясының 2025 жылғы шоғырландырылған қаржылық есебі жарияланды. Астана халықаралық биржасында (AIX) орналастырылған құжатқа сәйкес, холд...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<p><figure style="margin: 0;"><img alt="Огай мен Ким" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179489046220a0145c82ce0c3d5864fea059a97263_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Коллаж</em></figcaption> </figure><h2>Кәсіпкерлер Владимир Ким (70%) мен Эдуард Огайға (30%) тиесілі Kazakhmys Holding Limited компаниясының 2025 жылғы шоғырландырылған қаржылық есебі жарияланды. Астана халықаралық биржасында (<a href="https://k4txdyb.onk2.com/Runtime/Runtime/form/MRA.Disclosure+Document+Display+Form+New/?documentid=3d8c5e41-644a-4205-b5a6-5d05464a6027">AIX</a>) орналастырылған құжатқа сәйкес, холдинг тоқтатылған қызметтен салық төлегеннен кейін 1,36 миллиард доллар (шамамен 642,6 млрд теңге)<b data-index-in-node="279" data-path-to-node="1"> </b>пайда тапқан. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;"> </h3><h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;">Таза пайда 81 есеге артқан</h3><p data-path-to-node="2" dir="ltr"></p><p data-path-to-node="5" dir="ltr">Есепті кезеңде холдинг еншілес компаниялардың шығуынан тағы <strong>349,9 миллион доллар (165,3 млрд теңге)</strong> табыс алды. Сондай-ақ тоқтатылған операциялар құрамында олардың шығуынан түскен <strong>938,1 миллион доллар (443,2 млрд теңге)</strong> пайда көрсетілген. Бұдан бөлек, 2025 жылы холдинг KCC және оның еншілес компанияларын сату үшін <strong>120 миллион доллар (56,7 млрд теңге) </strong>көлемінде алдын ала төлем алған.</p><p data-path-to-node="5" dir="ltr">Жалғасып жатқан негізгі қызметтен түскен пайда <strong>180,4 миллион долларды (85,2 млрд теңге) </strong>құрады.Салыстыру үшін айтсақ, 2024 жылы холдинг бұл бағыт бойынша <strong>302,2 миллион доллар (142,8 млрд теңге)</strong> таза шығынға ұшыраған еді.</p><p data-path-to-node="7" dir="ltr">Нәтижесінде 2025 жылы Kazakhmys Holding Limited-тің жалпы таза пайдасы бір жылда <b data-index-in-node="81" data-path-to-node="7">81 есеге жуық өсіп</b> (2024 жылғы 18,9 миллион доллардан / 8,93 миллиард теңгеден), <b data-index-in-node="162" data-path-to-node="7">1,54 миллиард долларға (727,6 млрд теңгеге) </b>жетті.</p><p data-path-to-node="8" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8">Өзге де қаржылық көрсеткіштер:</b></p><ul data-path-to-node="9" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="9,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="9,0,0">Түсім (выручка):</b> үштен бірге (31%) өсіп, 631,8 миллион долларды (298,5 млрд теңге) құрады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="9,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="9,1,0">Сатылымның өзіндік құны:</b> 1,9%-ға төмендеп, 467,9 миллион доллар (221,1 млрд теңге) болды;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="9,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="9,2,0">Жалпы пайда:</b> 25 есеге жуық артып, 163,9 миллион долларға (77,4 млрд теңгеге) жетті (бір жыл бұрын небәрі 6,6 миллион доллар / 3,12 миллиард теңге болған);</p> </li> <li> <p data-path-to-node="9,3,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="9,3,0">Операциялық пайда:</b> 2024 жылғы 157,3 миллион долларлық (74,3 млрд теңге) шығыннан кейін 15,1 миллион доллар (7,13 млрд теңге) табысқа шықты.</p> </li> </ul><h3 data-path-to-node="10" dir="ltr" style="text-align: center;">Активтер мен қарыздар қалай өзгерді?</h3><p data-path-to-node="10" dir="ltr">2025 жылы холдингтің активтері төрттен бірге азайып, <strong>3,99 миллиард долларға (1,88 трлн теңгеге) </strong>дейін қысқарды. Бұған негізгі құралдардың 57,5%-ға (702,9 миллион долларға / 332,1 миллиард теңгеге дейін) азаюы әсер етті. Тау-кен активтері 31,1 миллион долларды (14,7 млрд теңге) құрады — бұл 2024 жылмен салыстырғанда 25 есе аз. Тауарлық қорлар 62,8%-ға (192,6 миллион долларға / 91 миллиард теңгеге дейін) қысқарса, сауда және өзге де дебиторлық берешек 9,4 есе өсіп, 1,25 млрд долларға (590,6 миллиард теңгеге) жетті.</p><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Ал компанияның міндеттемелері 73,6%-ға төмендеп, 1,05 миллиард доллар (496,1 млрд теңге) болды. Бұған ағымдағы қаржылық міндеттемелердің 78,2%-ға (284,9 миллион доллар / 134,6 миллиард теңге) және қысқамерзімді қаржылық емес міндеттемелердің 88%-ға (112,3 миллион доллар / 53,1 миллиард теңге) азаюы себеп болған. Ұзақмерзімді қарыздар 65,2%-ға (279,1 миллион доллар / 131,9 миллиард теңге), кредиторлық берешек 39,6%-ға (312,1 миллион доллар / 147,5 миллиард теңге) қысқарды.</p><p data-path-to-node="13" dir="ltr">Холдингтің меншікті капиталы 2,2 есеге өсіп, 2,94 миллиард долларға (1,39 трлн теңгеге) жетті. Бұған бөлінбеген пайданың 62,3%-ға (3,94 миллиард долларға / 1,86 трлн теңгеге дейін) артуы негізгі үлес қосты.</p><p data-path-to-node="14" dir="ltr">Еске салсақ, 2025 жылдың желтоқсанында Владимир Ким мен Эдуард Огайға тиесілі “Kazakhmys Copper” АҚ “Қазақмыс корпорациясы” ЖШС-нің 99,9% үлесін кәсіпкер Нұрлан Артықбаевқа қарасты Qazaq Acquisition Corp. Ltd. компаниясына <b data-index-in-node="223" data-path-to-node="15">595,3 миллиард теңгеге</b> (шамамен 1,18 млрд доллар) <a href="https://stan.kz/eduard-ogai-men-qazaqmystyn-eks-bassysy-zana-kompaniia-qurdy-441997/">сатқан </a>болатын. Сатып алу-сату шартына 5 желтоқсанда қол қойылып, 29 желтоқсанда Kazakhmys Copper корпорацияға бақылауын толық тоқтатты.</p><p data-path-to-node="16" dir="ltr">Меншік иесі ауысқаннан кейін “Қазақмыс корпорациясы” қайта құрылымдау жүргізді:</p><ul data-path-to-node="17" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="17,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="17,0,0">Нұрлан Артықбаевтың бақылауына</b> негізгі өндірістік, геологиялық барлау және сервистік активтерді қоса алғанда <b data-index-in-node="109" data-path-to-node="17,0,0">32 компания</b> өтті;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="17,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="17,1,0">Бұрынғы иелерінде (Ким мен Огайда) 9 компания</b> қалды. Олардың қатарында Жезқазған электр тарату желілік компаниясы, “ҚазБелАЗ” бірлескен кәсіпорны және “Қазақмыс” сақтандыру компаниясы бар.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="1" dir="ltr"> </p></p> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Оқымасаң, зауытта жұмыс істейсің: Қазақстанда жұмысшы мамандықтарға көзқарас неге өзгерді</title>
                <link>https://stan.kz/oqymasan-zauytqa-barasyn-zumyssy-mamandyqtaryna-qatysty-kozqaras-nege-442447/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/oqymasan-zauytqa-barasyn-zumyssy-mamandyqtaryna-qatysty-kozqaras-nege-442447/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 09:35:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Ақгүл Айдарбекқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179483596845ad72d5a0e8a2f513ad4181dd82cc7c_webp.webp"
                        length="1979016"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бала күнімізде &quot;Оқымасаң, зауытқа барасың&quot; деген сөзді талай естідік. Мұны үлкендер ақыл ретінде емес, көбіне қорқыту үшін айтатын. Сол кезде зауытта жұмыс істеу оқуға түсе алмаған немесе басқа мамандық иесі бола алмаған адамның а...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179483596845ad72d5a0e8a2f513ad4181dd82cc7c_webp.webp" style="width: undefinedpx; height: undefinedpx;" /></figure> <h2>Бала күнімізде "Оқымасаң, зауытқа барасың" деген сөзді талай естідік. Мұны үлкендер ақыл ретінде емес, көбіне қорқыту үшін айтатын. Сол кезде зауытта жұмыс істеу оқуға түсе алмаған немесе басқа мамандық иесі бола алмаған адамның амалы сияқты көрінетін. Алайда қазір бұл түсінік ескіріп барады.</h2> <p>Еңбек министрлігінің дерегінше, елімізде жұмысшы мамандарға сұраныс жоғары. Бұған өнеркәсіптің дамуы мен білікті кадрларға сұраныстың артуы себеп.</p> <p>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында <strong>2035 жылға</strong> дейін елге <strong>2,9 миллион</strong> маман қажет болатынын айтқан еді. Оның <strong>1,8 миллионы</strong> жұмысшы мамандықтары бойынша даярланған мамандар болуы керек. Әсіресе өнеркәсіп, құрылыс, ауыл шаруашылығы және IT салаларында кадр тапшылығы сезілуі мүмкін.</p> <p>Сондықтан қазір жаңа жұмыс орындарын ашумен қатар, жастарға сұранысқа ие мамандықты меңгеруге және еңбек жолын бастауға мүмкіндік беру маңызды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794835996d290225e896ad60172b1683d0952e0e8_webp.webp" style="width: 1377px; height: 918px;" /></figure> <p>Осы мақсатта 2026 жылы Республика күні қарсаңында Allur және Qarmet компаниялары "Болашаққа жол" бағдарламасын іске қосты. Жобаның алғашқы кезеңінде еліміздің әр өңірінен <strong>500 жасқа корпоративтік квота бөлу көзделген</strong>. Әсіресе шалғай ауылдарда тұратын және әлеуметтік қолдауды қажет ететін отбасылардан шыққан жастарға басымдық берілмек.</p> <p>Бастаманың мақсаты – жастардың кәсіби білім алуына жол ашып, жұмысқа орналасуына және кейін қызметте өсуіне жағдай жасау. Бұл өндіріс орындары үшін де маңызды. Себебі кәсіпорындарға жаңа буынның білікті мамандары қажет.</p> <p>Allur компаниясы жастарды мамандыққа даярлауда дуалды білім беру жүйесіне сүйенеді. Бұл тәсіл бойынша студенттер теорияны оқып қана қоймай, өндіріс орнында тәжірибе жинайды. Осылайша болашақ маман зауыттың жұмысымен ертерек танысып, өз мүмкіндігін бағамдай алады.</p> <p>Компания балалар мен жасөспірімдердің мамандық таңдауына да көңіл бөледі. Осы бағытта <strong>Kidburg жобасы</strong> мен балалардың инженерлік ойлауын дамытуға арналған Allur Myn Bala бағдарламасы жүзеге асырылып келеді.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794836024337af90393e804a543566efeb9a2961a_webp.webp" style="width: undefinedpx; height: undefinedpx;" /></figure> <p>Қостанайдағы Allur зауыты – Қазақстандағы ең ірі автокөлік құрастыру кәсіпорны. Мұнда автокөліктер шағын тораптар әдісімен құрастырылады. <strong>Кәсіпорындағы өндіріс үдерісі толық циклге жақын.</strong> Зауыт елімізде көлік құралдарының барлық түрін шығаратын жалғыз өндіріс орны екенін атап өткен жөн.</p> <p>Зауыттағы жұмыс туралы қалыптасқан түсініктің де өзгергені байқалады. Мұнда еңбек еткісі келетін адамға қара күш қана жеткіліксіз. Сонымен қатар өндіріс үдерісін түсіну, ақпаратты саралау, дұрыс шешім қабылдау және теориялық білімді тәжірибеде қолдана білу қажет.</p> <p>“Көпшілік әлі күнге дейін зауытта жұмыс істеу үшін ең алдымен физикалық күш керек деп ойлайды. Шын мәнінде, мұнда өндіріс үдерістерін түсініп, ақпаратты талдай білу, мәселенің шешімін табу және алған біліміңді тәжірибеде қолдану маңызды. Меніңше, білім мен тәжірибе бірін-бірі толықтыруы керек. Сонда ғана маман кәсіби тұрғыдан өсіп, кәсіпорынның дамуына үлес қоса алады”, – дейді Allur зауытының жобаларды сүйемелдеу басқармасының басшысы, Қытайдағы Цзянсу технологиялық университетінің түлегі Сабина Акабаева.</p> <p>2026 жылғы қарашада Сабина компанияның қолдауымен өзі білім алған университетте жалпы және стратегиялық менеджмент мамандығы бойынша <strong>Іскерлік әкімшілік басқару магистрі (MBA)</strong> дәрежесін алды.</p> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Аллюр фото" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948894330d5a471586c52bd982712846d42580d0_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /></figure> <p>Бір кездері зауытқа баруды оқи алмаған адамның амалы деп түсінсек, қазір жағдай мүлде басқа. Заманауи өндіріс терең білімді, тәжірибені және үнемі ізденуді талап етеді. Демек, зауытта жұмыс істеу білімсіздіктің белгісі емес, керісінше, біліміңді нақты іске жаратып, кәсіби тұрғыдан дамудың бір жолы.</p> </figure>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>13 жыл бұрын үздік атанған алты шенеуніктің бесеуі сотталып кетті: Бұған не әсер етті</title>
                <link>https://stan.kz/bolasagynan-umit-kuttirgen-seneunikter-qaida-biri-sottaldy-biri-tergel-442357/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/bolasagynan-umit-kuttirgen-seneunikter-qaida-biri-sottaldy-biri-tergel-442357/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 09:30:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794575297545a896be618e7052cd4fab0acc4f23a_webp.webp"
                        length="149286"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Stan.kz тілшісі бір кездері Қазақстанның болашағынан үміт күттіретін жас басқарушылары қатарында аталған шенеуніктердің кейінгі тағдырын зерттеп көрді. Олардың арасында бүгінде түрлі қылмыстық істер бойынша сотталғандар да, тергеу...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="шенеуніктер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794575297545a896be618e7052cd4fab0acc4f23a_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Stan.kz</em></figcaption> <h2>Stan.kz тілшісі кезінде Қазақстанның болашағынан үміт күттіретін жас басқарушылардың қатарында аталған шенеуніктердің кейінгі тағдырын зерттеп көрді. Олардың арасында бүгінде түрлі қылмыстық істер бойынша сотталғандар да, тергеуге алынғандар да бар.</h2><h2> </h2><p>Осыдан 13 жыл бұрын <a href="https://vlast.kz/rejting/7/">"Власть" басылымы</a> "Жас әрі болашағынан үміт күттіретін 20 шенеунік" рейтингін жариялаған. Сол жылы редакция сарапшылар арасында сауалнама жүргізіп, Қазақстандағы болашағы зор жас мемлекеттік қызметкерлерді анықтаған.</p><p>Тізімнің алғашқы төрттігіне <strong>Қуандық Бишімбаев, Самат Әбіш, Марат Бекетаев пен Дәулет Ерғожин</strong> енген. Кейін олардың барлығы сотталып, бас бостандығынан айырылды. Сондай-ақ тізімде "Самұрық-Қазына" қорының бұрынғы басшысы Нұрлан Жақыпов та болған.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="бишімбаев" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794575168c6d3764736fdc34c75ae614647e5babe_webp.webp" style="width: 687px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: vlast.kz / 2013 жыл</em></figcaption> </figure><p>2013 жылғы рейтингтің көшбасшысы <strong>Қуандық Бишімбаевтың мансабы екі ірі қылмыстық іспен аяқталды. </strong>Ол алғаш рет "Бәйтерек" холдингін басқарған кезеңдегі сыбайлас жемқорлық және мемлекет қаражатын жымқыру айыптары бойынша сотталды. 2018 жылы оған 10 жыл түрме жазасы тағайындалып, 2019 жылы шартты түрде мерзімінен бұрын босатылды. Алайда 2023 жылы Бишімбаев азаматтық жұбайы Салтанат Нүкенованы өлтірді деген күдікпен қайта ұсталды. 2024 жылғы 13 мамырда сот оны аса қатыгездікпен адам өлтіру және азаптау баптары бойынша кінәлі деп танып, 24 жылға бас бостандығынан айырды. Бұл іс Қазақстан қоғамында үлкен резонанс тудырды.</p><p>Рейтингте екінші орын алған <strong>Самат Әбіштің ісі Қаңтар оқиғасымен байланысты болды. </strong>ҰҚК төрағасының бұрынғы бірінші орынбасары лауазымдық өкілеттігін асыра пайдаланды деп айыпталып, 2024 жылы сегіз жылға шартты жаза тағайындалды. Іс жабық қаралғандықтан, оның әрекеттерінің нақты мән-жайы қоғамға толық жарияланған жоқ. Бұл шешім қоғамда жоғары лауазымды тұлғалардың жауапкершілігі мен оларға қолданылатын жаза мәселесін талқылауға себеп болды.</p><p>Ал<strong> Марат Бекетаевқа қатысты іс мемлекеттік сатып алу мен бюджет қаражатын пайдалану төңірегінде өрбіді. </strong>Тергеу нұсқасы бойынша, бұрынғы әділет министрі аффилиирленген компанияның пайдасына жалған келісімшарттар ұйымдастырып, мемлекетке ірі көлемде залал келтірген. 2025 жылы сот оны кінәлі деп танып, тоғыз жылға бас бостандығынан айырды. Осылайша, алты жыл бойы Әділет министрлігін басқарған шенеуніктің мансабы жемқорлық ісімен аяқталды.</p><figure style="margin: 0;"> <p>Төртінші орын алған <strong>Дәулет Ерғожиннің ісі де</strong> Қаңтар оқиғасынан кейінгі тергеулермен байланысты. ҰҚК төрағасының бұрынғы орынбасары билікті күшпен басып алуға әрекеттену және лауазымдық өкілеттігін асыра пайдалану баптары бойынша айыпталып, 2023 жылы 15 жылға сотталды. Бұдан бөлек, 2024 жылы оған қатысты аса ірі мөлшерде пара алу және қылмыстық жолмен алынған ақшаны заңдастыру күдігі бойынша тағы бір тергеу жүріп жатқаны хабарланды. Алайда бұл кейінгі күдіктер бойынша кінәсі сотта дәлелденген жоқ. </p> <p>Рейтингке енген тағы бір азамат – президент Әкімшілігі басшысының бұрынғы орынбасары <strong>Бағлан Майлыбаев.</strong> Ол 2017 жылы мемлекеттік құпияларды заңсыз жинау, тарату және жария ету ісі бойынша ұсталды. Сонымен қатар оған қызметтік өкілеттігін асыра пайдалану және бюджет қаражатын жымқыруға қатысты айыптар тағылды. Сол жылдың маусымында сот оны бес жылға бас бостандығынан айырды. 2020 жылы шартты түрде мерзімінен бұрын босатылды.</p> </figure><p style="text-align: center;"><strong>"Жас шенеуніктердің бәрі жемқор емес"</strong></p><p>Ал саясаттанушы Ғазиз Әбішевтің пікірінше, жас шенеуніктердің жемқорлыққа баруына олардың жеке мінезі, тәрбиесі, өмірлік жағдайы және билікке келгеннен кейінгі мүмкіндіктері әсер етуі мүмкін. Оның айтуынша, жоғары лауазым мен мол табыс кейбір адамдарды сән-салтанатты өмірге қызықтырып, заң бұзуға итермелейді. Алайда мұндай азғыруға барлық шенеунік бірдей төтеп бере алмайды.</p>"Біріншіден, мансап баспалдағымен күрт көтерілу адамның басын айналдыруы мүмкін. Ал үлкен ақша беретін тұтыну деңгейі, әрине, қызықтырады. <strong>Бір рет соның дәмін татқан соң, біреулердің ерік-жігері жетіп, аса қымбатшылық пен сән-салтанаттан бас тартуға күші жетеді. Ал енді біреулер мұндай азғыруларға төтеп бере алмайды.</strong> Сондықтан ақша табу үшін заң бұзуға дайын болады. Жемқорлыққа бейімділік адамның темпераментіне, тәрбиесіне, мінезіне, өмірлік жағдайына және атқаратын қызметіне байланысты. Меніңше, осы факторлардың жиынтығы кейбір шенеуніктерді азғыруға осал етті", – дейді Ғазиз Әбішев.<p>Саясаттанушы жемқорлық үшін сотталған шенеуніктердің арасында белгілі бір жас санаты басым деп айтуға негіз жоқ деп отыр. Себебі Қазақстанда сыбайлас жемқорлық мемлекеттік басқарудың әртүрлі деңгейінде кездеседі. Әсіресе, ірі қаржы мен экономикалық процестерді басқаруға мүмкіндік беретін лауазымдарда жемқорлық тәуекелі жоғары.</p>"Жас шенеуніктердің рейтингіне енген азаматтар міндетті түрде жемқорлық үшін сотталатындардың қатарына түседі деп айтуға негіз жоқ деп ойлаймын. Өйткені, шартты түрде алғанда, адамның мансап жолы 21 жастан 63 жасқа дейін, яғни 42 жылға созылады делік. Оны бес топқа, әрқайсысы сегіз жылдан тұратын кезеңдерге бөлуге болады. Мысалы, жаңадан бастағандар, жастар, орта буын, тәжірибелі мамандар және мансабын аяқтап келе жатқандар. Егер 35 жылдық кезеңді зерттеп, жемқорлық үшін сотталған адамдардың қай санатқа жататынын анықтасаңыз, бір топтың екіншісінен айтарлықтай басым екенін көрмейсіз. Шамамен біркелкі бөлініс болады. Өйткені Қазақстанда мемлекеттік секторда жемқорлық тәуекелі дәстүрлі түрде жоғары", – деп түсіндірді Ғазиз Әбішев.<p>Ғазиз Әбішевтің сөзінше, әсіресе, үлкен қаржыға иелік ететін және шенеуніктің экономикалық процестерге араласып, заңсыз пайда табуы үшін ресми әрі бейресми ықпалы күшейетін салаларда жемқорлық тәуекелі жоғары. </p>"Мұндай жемқорлық ортасы көбіне саяси қолдаумен бүркемеленіп отырды. Көбінесе өз кланының ішінде адалдығын сақтамаған, кланаралық тартыстардың құрбаны болған немесе қандай да бір тазарту науқанына іліккен адамдар жауапқа тартылды. Сондықтан әртүрлі жастағы, әртүрлі санаттағы шенеуніктер сотталды. Мысалы, Доскалиев те, кезінде Денсаулық сақтау министрі болған Серік Баймағамбетов те осындай жағдайға тап болды", – дейді саясаттанушы.<p>Саясаттанушының айтуынша, Ерғожин, Әбіш және Бекетаев Қаңтар оқиғасынан кейін қылмыстық қудалауға іліккен. Оның сөзінше, егер Қаңтар оқиғасы болмағанда, олар әлі де жоғары лауазымды қызметтерін атқарып отыруы мүмкін еді.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945758934cab449216fc4be8afc12014c5f2b359_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Ғазиз Әбішев/ Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институты</em></figcaption> </figure><p>Бұған Қуандық Бишімбаевты да жатқызуға болатынын айтты.</p><p>"<strong>Қаңтар болмағанда, бәлкім, олар әлі күнге дейін жоғары қызметтерінде отырар ма еді, тіпті Бишімбаев та солай болуы мүмкін еді. Бірақ соған қарамастан, әділдік орнады. Сонымен бірге солармен қатар Мәсімовтың да жауапқа тартылғанын айтқым келеді. Оны да әшкереледі. Меніңше, Қазақстанда жүйе үлкен ақшаның және үлкен өкілеттіктердің көп болуына байланысты осылай қалыптасты. </strong>Мемлекеттік қызметте жемқорлық менталитеті пайда болды. Ол жас шенеуніктердің де белгілі бір бөлігіне әсер етіп, оларды ақшамен қызықтырды. Әсіресе тұтынушылық қоғамда ақша – өте үлкен азғыру. Оның үстіне, бізде ақшаны ел ішінде де, шетелде де жұмсайтын жер көп", – дейді Ғазиз Әбішев.</p><p>Алайда болашағынан үлкен үміт күттіретін жас басқарушылардың арасында тынымсыз еңбек етіп, біреудің қолдауының немесе жоғары лауазымды шенеуніктердің қамқорлығының арқасында кенеттен көтерілмей, бәріне ауыр еңбекпен қол жеткізгендер де бар  дейді Ғазиз Әбішев.</p>"Олар ешқандай жемқорлық схемаларына араласпады. Мысалы, бұрынғы министр Аймағамбетовті, қазіргі Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбекті, "Қазақтелеком" басшысы Мусинді, бұрынғы Мұнай және газ министрі Мағзұм Мырзағалиевті атауға болады. Бұдан бөлек, ондаған жас басқарушыны атауға болады. Қазіргі вице-президент, қазіргі премьер-министр және басқа да азаматтар кезінде 35 жасқа дейінгі жас мамандар болған. Олар тек тынымсыз еңбек етті және ешқандай жемқорлық схемаларына араласпады. Сондықтан болашағынан үміт күттіретін жас шенеуніктердің барлығы міндетті түрде жемқор деп айтуға болмайды", - деп тоқталды саясаттанушы Ғазиз Әбішев.<p>Әбішевтің пікірінше, бұл жекелеген жағдайлар. Оның айтуынша, мұндай фактілер шенеуніктер жас кезінде де, жасы ұлғайған кезде де әшкереленуі мүмкін.</p><p>Саясаттанушының сөзінше, жеке байланыстары мен адалдығының арқасында, күрделі еңбек жолынан өтпей-ақ мансап сатысымен тез көтерілген адамдарда билік пен лауазымның әсерінен жазасыздық сезімі қалыптасуы мүмкін. Соның салдарынан олар жемқорлық схемаларына араласа бастайды.</p><p style="text-align: center;"><strong>“Белгілі топтардың арасындағы күрестің нәтижесі”</strong></p><p>Саясаттанушы Дос Көшімнің пікірінше, Қазақстанда шенеуніктердің жемқорлыққа баруы жекелеген адамдардың ашкөздігімен ғана байланысты емес. Оның айтуынша, бұған билік құрылымындағы қалыптасқан жағдай мен қоғамның мемлекеттік шешімдерге ықпал ету мүмкіндігінің шектеулі болуы да әсер етеді. Сарапшы халық билікке араласып, оның қызметін бақылай алмаған жағдайда, жемқорлыққа жол ашатын мәселелердің қайталану қаупі жоғары екенін айтады.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Саясаттанушы Дос Көшім" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948304638e23c742cb7c7c8e1850c2ed9ae649be_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Саясаттанушы Дос Көшім</em></figcaption> </figure><p>Дос Көшім жоғары лауазымды шенеуніктердің бірінің қылмыстық жауапкершілікке тартылып, екіншісінің қызметінен кетуін ықпалды топтар арасындағы күреспен де байланыстырады. </p>"Кезінде көзге түсіп, кейін ұсталып жатқандардың ісі белгілі бір топтардың, кландардың ықпалымен байланысты болуы мүмкін. Былайша айтқанда, бұл – белгілі топтардың арасындағы күрестің нәтижесі. Олар бір-бірін толық жойып жібермейді, тек әлсіретуге немесе бір-бірінің орнын басуға тырысады. Себебі билік те, олигархиялық орта да өзара байланысты. Олар бір-біріне туыс, жақын адамдар. Бірі екіншісін ығыстырып, оның орнына келуге тырысады. Ақыр соңында қарсыласын уақытша болса да қызметінен кетіреді. Мәселе тек Бишімбаевта емес. Дәл сондай адамдар жүйеде өте көп. Жақында ғана "Самұрық-Қазына" мен ҚТЖ басшылары да күдікке ілінді. Алдағы уақытта басқа да топтардың өкілдері ұсталып, оларға қатысты қылмыстық істер қозғалуы әбден мүмкін", – деп түсіндірді Дос Көшім.<p>Еске салайық, 12 қарашада ұлттық қауіпсіздік комитеті сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі <a href="https://stan.kz/aspannan-aqsa-zaudy-qazaqstandyqtar-442300/">"Самұрық-Қазына" басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, "Қазақстан темір жолы" басшысы Елжас Отаншиевті және басқа да тұлғаларды ұстағанын растады.</a> ҰҚК мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. Қазір істің барлық мән-жайын анықтауға бағытталған тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Тергеу барысы туралы өзге ақпарат Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес жарияланбайды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Күйсандық&quot;, &quot;қылтима&quot;, &quot;үнқағаз&quot;: Тоқаев күмән келтірген қазақша аудармалар қаншалықты сәтті</title>
                <link>https://stan.kz/qyltima-kuisandyq-unqagaz-prezident-kuman-keltirgen-sozderge-filologta-442426/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qyltima-kuisandyq-unqagaz-prezident-kuman-keltirgen-sozderge-filologta-442426/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Ақгүл Айдарбекқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948437664c33702b3cddc454597ce76c298b3081_webp.webp"
                        length="74178"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Пианиноны &quot;күйсандық&quot;, балконды &quot;қылтима&quot;, газетті &quot;үнқағаз&quot; деп атау қаншалықты орынды? Қазақ тілін байытамыз деп, кейбір ұғымдардың мағынасын көмескілендіріп алған жоқпыз ба? Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бірқатар қазақша балама...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <h2><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948437664c33702b3cddc454597ce76c298b3081_webp.webp" style="width: 1200px; height: 672px;" /></h2> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: tilalemi.kz</em></figcaption> </figure> <h2>Пианиноны "күйсандық", балконды "қылтима", газетті "үнқағаз" деп атау қаншалықты орынды? Қазақ тілін байытамыз деп, кейбір ұғымдардың мағынасын көмескілендіріп алған жоқпыз ба? Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бірқатар қазақша баламаның сәттілігіне күмән келтірген соң, бұл мәселе қайта күн тәртібіне шықты. Stan.kz тілшісі филолог ғалымдардан аталған сөздердің тілдік табиғатын, аудармадағы олқылықтар мен терминология саласындағы түйткілдерді сұрады.</h2> </figure> </figure> </figure> <p></p> <p></p> <p></p> <h2>Қазақша баламалардың бәрін жасанды деуге бола ма?</h2> <p></p> <p>Филолог Жанар Ибраеваның айтуынша, Президент атаған сөздердің барлығын бірдей жасанды немесе сәтсіз аударма деп бағалауға болмайды. Маман олардың арасында қазақ тілінің сөзжасам заңдылықтарына сай келетін, мағынасы түсінікті атаулар бар екенін айтады.</p> <p></p> <p>"Мысалы, “субұрқақ” сөзін алайық. Бұл – “су” және “бұрқақ” деген екі түбірден жасалған, мағынасы түсінікті, қазақ тілінің сөзжасам үлгісіне сәйкес келетін атау. “Желкөз” сөзінде де желдің өтуіне арналған терезе бөлігі деген бейнелі мағыналық уәж бар. Сондықтан бұларды тек жасанды деп жоққа шығаруға болмас", – деді ол.</p> <p></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794827391e2ea93174d9776b1bf570ef58e2dce58_webp.webp" style="width: 1600px; height: 819px;" /></figure> <p>Филолог "күйсандық" сөзін де сәтті жасалған баламалардың қатарына қосады. Оның пікірінше, бұл атау қазақы таным мен бейнелі ойлауға негізделген.</p> <p></p> <p>"Шынын айтқанда, “күйсандық” сөзінің жасалуында өрескел қате бар деп айта алмаймын. Бұл – қазақ тілінің бейнелі ойлау жүйесіне негізделген, сәтті жасалған баламалардың бірі деуге болады. Музыкалық аспап екенін бірден түсінеміз. Музыкалық әуенді бойына жинақтаған аспап деген бейнелі ұғым туындайды. Менің ойымша, бұл аударманы “сәтсіз аударма” деп айтуға ерте", – деді Жанар Ибраева.</p> <p></p> <p>Алайда тілтанушы Шұғыла Айтқазы кейбір атаулардың мағынасы бірден аңғарылмайтынын айтады. Оның пікірінше, "субұрқақ" пен "себезгі" сәтті жасалғанымен, "күйсандық", "үнқағаз", "қылтима" сияқты баламалардың мағыналық негізі күмән тудырады. </p> <p></p> <p></p> <p>Шұғыла Айтқазының сөзінше, қазақ тіліндегі "субұрқақ" пен "себезгі" атаулары заттың қызметін дәл сипаттайды.</p> <p></p> <p>"Қазақ тілінің сөзжасам заңдылықтарына “субұрқақ”, “себезгі” сөздері сай келеді деп айтар едім. Қазақ тілінде “бетіне су бүркіді” дейміз. Яғни бетіне су шашу. “Субұрқақ” деген атау фонтанның қызметін дәл білдіріп тұр. “Жаңбыр себелеп тұр”, “себезгілеп су құйып тұр” деген тіркестерді алсақ, “себезгі” сөзі душтың қызметін дәл көрсетеді", – деді ғалым.</p> <p></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794827424685c11da9358a6235cf65623b3c819a9_webp.webp" style="width: 1600px; height: 805px;" /></figure> <p> </p> <p><strong>"Күйсандық" пианиноның мағынасын толық аша ма?</strong></p> <p>"Күйсандық" сөзіндегі "сандық" ұғымы пианиноның қызметін толық ашпайды деп есептейді. Оның пайымдауынша, қазақы түсінікте сандық – зат сақтауға арналған бұйым.</p> <p></p> <p>"Қазақтың танымындағы “сандық” сөзі бір нәрсе сақтау деген мағынада жүреді. Әртүрлі бұйым салып қоюға арналған үй жиһазы. Сондықтан “күйсандық” сөзі лексика-семантикалық тұрғыдан пианиноның мағынасын дәл бере алмайды деп ойлаймын. Бұл сөз плейлист деген ұғымға жақынырақ", – деді Шұғыла Айтқазы.</p> <p></p> <p>Ол "үнқағаз" атауы да газет ұғымын дәл жеткізбейді деп санайды.</p> <p></p> <p>"“Үнқағаз” сөзі де лексика-семантикалық тұрғыдан “газет” сөзінен алыс. “Үнқағаз” атауы нота парағын білдіретін тәрізді. Ал “қылтима”, “желкөз” сөздері ерсі естіледі, “жеделсаты” айтуға ыңғайсыз", – деді тілтанушы.</p> <p></p> <p>Балкон сөзінің орнына Шұғыла Айтқазы қытай қазақтары қолданатын "самалдық" атауын ұсынады. Оның пікірінше, бұл сөз балконның бастапқы қызметі мен табиғатын жақсырақ сипаттайды.</p> <p></p> <p>"“Балкон” сөзін қытай қазақтары “самалдық” деп айтады. Міне, осы сөз біздің тілдің табиғатына сай келеді деп ойлаймын. Әуелде балкон ашық күйде пайда болды емес пе? Яғни ол жерде самал болатыны бар", – деді ол.</p> <p></p> <p>Сондай-ақ маман "форточка" сөзінің түрік тіліндегі баламаларына тоқталды. Оның айтуынша, түрік тілінде бұл ұғымға қатысты "çift açılım", "menfez" сөздері қолданылады. "Menfez" араб тілінен енген, шығатын жер, тесік, арна немесе өткел деген мағынаны білдіреді.</p> <p></p> <h2>"Қырыққабат" атауын өзгерту қажет пе?</h2> <p></p> <p>Президент атаған сөздердің арасында халыққа бұрыннан таныс "қырыққабат" атауы да бар. Алайда Жанар Ибраеваның пікірінше, бұл сөзді жаңадан жасалған жасанды баламалармен бір қатарға қойып, бірдей бағалауға болмайды.</p> <p></p> <p>"“Қырыққабат” – жаңа жасалған жасанды балама емес, тілде орныққан атау. Сондықтан оны “күйсандық”, “қылтима” сияқты арнайы талқыланып жүрген жаңа терминдермен бір қатарға қойып, бірдей бағалау әдіснамалық тұрғыдан дұрыс емес. Сөздің табиғилығын тек құрамына қарап бағалау жеткіліксіз. Оның уақыт сынынан өтуі, халықтың қолданысына енуі және белгілі бір ұғымды тұрақты білдіруі де маңызды", – деді филолог.</p> <p></p> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794827340885cebca4cf659692a2a299140b5410a_webp.webp" style="width: 1600px; height: 817px;" /></figure> <p> </p> <p>Ал Шұғыла Айтқазы капустаның "орамжапырақ" деген баламасын да еске салды. Оның айтуынша, бұл атау көкөністің сыртқы сипатын дәл бейнелейді.</p> <p></p> <p>"Капустаның “орамжапырақ” деген атауы бар. Лексика-семантикалық тұрғыдан өзінің уәжін дәл білдіріп тұр. “Оралған жапырақ” деген мағына береді. Сондықтан терминдер мен атауларды біріздендіру кезінде мұны да ескеру қажет", – деді ол.</p> <p></p> <p><strong>“Қазақ тіліндегі араб сөздерін шамадан тыс қолдану – орынсыз әуестік”</strong></p> <p>Мемлекет басшысы араб сөздерін орынсыз қолдану мәселесіне де тоқталды. Осыған қатысты филолог Айбатыр Сағынұлы кейбір діни ортада қазақ тіліндегі қалыптасқан сөздердің орнына арабша атауларды қолдану үрдісі байқалатынын айтып, әуес болмауға шақырды.</p> <p>"Мәселен, “бауырым” деудің орнына “ахи”, “қарындасым” немесе “сіңлім” деудің орнына “ухти” деп сөйлейтіндер бар. Тіл білімінде сөз қолданысының негізгі өлшемдерінің бірі – оның коммуникативтік қажеттілігі мен мағыналық дәлдігі. Егер белгілі бір ұғымды қазақ тіліндегі қалыптасқан сөз толық әрі дәл жеткізсе, оның орнына басқа тілдегі баламаны қолданудың қажеттілігі жоқ. Себебі орынсыз кірме сөздерді көбейту түсіну жағын төмендетіп, ортақ коммуникацияға кедергі келтіруі мүмкін.</p> <p>Тілдің байлығы өзге тілден енген сөздердің көптігімен емес, қолданыстағы сөздердің мағыналық мүмкіндігін толық пайдаланып, оларды орнымен қолданумен өлшенеді. Сондықтан басқа тілден енген сөздерді қажеттілік болған жағдайда қолданған жөн, ал қазақ тілінде қалыптасқан баламасы бар ұғымдарды себепсіз алмастыруға әуес болмауымыз керек”, – деді филолог Айбатыр Сағынұлы.</p> <h2>Әр кірме сөзге қазақша балама іздеу керек пе?</h2> <p></p> <p>Мамандар қазақ тіліндегі барлық кірме сөзге міндетті түрде балама табу қажет деген пікірмен келіспейді. Олардың айтуынша, жаңа атау ұсынғанда оның қазақша болуына ғана емес, мағыналық дәлдігі мен қолданысқа қаншалықты қолайлы екеніне де назар аудару керек.</p> <p></p> <p>Жанар Ибраеваның пікірінше, тілдің дамуы басқа тілдермен байланыста жүреді. Сондықтан кірме сөздердің болуы – қалыпты құбылыс.</p> <p></p> <p>"Тілдің байлығы тек төл сөздердің санымен өлшенбейді. Әлемдегі барлық тілдер бір-бірімен байланыста дамиды, бір тілден екінші тілге сөз ауысуы – табиғи құбылыс. Менің ойымша, кейбір кірме сөздерді өз тілімізге “сындырған” дұрыс. Бірақ әр кірме сөзге балама табудан бұрын, сол сөздің қолданысқа енуі қаншалықты тиімді екенін зерттеген жөн", – деді филолог.</p> <p></p> <p>Ал Шұғыла Айтқазы жаңа атау іздегенде алдымен қазақ тілінің ішкі мүмкіндігін, одан кейін туыстас түркі тілдерін қарастыру қажет деп есептейді.</p> <p></p> <p>"Барлық кірме сөзге балама табу емес, әуелі қазақтағы бар сөзден атау беріп көру керек. Егер қазақ тілінде заттың немесе ұғымның дәл мағынасын ашатын сөз кездеспесе, туыстас тілдерден іздеп көру қажет. Кейін оны өз тіліміздің үндестігіне сай икемдеуге болады. Егер ол сөз түркі тілінде де, қазақ тілінде де кездеспесе, терминді сол күйі қалдыруға болады. Бұл туралы Алаш қайраткерлері де айтып кеткен", – деді тілтанушы.</p> <p></p> <h2></h2> <h2>Алаш қайраткерлері термин жасауда қандай қағидат ұстанған?</h2> <p>Атау ұсыну мен термин жасауда Алаш қайраткерлерінің де өзіндік ұстанымдары болған. Олар алдымен қазақ тілінің төл мүмкіндігін пайдалануды, ал қажетті атау табылмаған жағдайда туыстас түркі тілдеріне жүгінуді ұсынған.</p> <p>Мәселен, 1924 жылдың маусымында Орынборда өткен Қазақ ғылыми қызметкерлерінің бірінші съезінде Елдес Омарұлы "Қазақша пән сөздер" тақырыбында баяндама жасап, термин жасаудың негізгі қағидаттарын түсіндірген. Оның ұстанымына сәйкес, пән сөздері алдымен қазақтың өз тілінен алынуы керек. Жаңа сөз жасағанда түбірге жұрнақ жалғау арқылы атау қалыптастыруға болады, алайда жұрнақтарды тіл заңдылығына сай таңдау қажет. Ал қазақ тілінен қажетті атау табылмаса, оны басқа түркі халықтарының тілдерінен іздеп, бөтен тілдердің ықпалына ұшырамаған, түркіге ортақ сөздерді қабылдауға болады.</p> <p>Шұғыла Айтқазының пікірінше, Алаш қайраткерлері ұстанған бұл қағидаттар қазіргі терминология саласы үшін де маңызды. Ол жаңа атауларды қолданысқа енгізбес бұрын тіл мамандары мен терминологиялық комиссияның талқылауынан өткізіп, кейін халыққа ұсыну қажет екенін айтады.</p> <p>"Әуелі тіл мамандары қарастырып, терминологиялық комиссия бекітіп, халыққа ұсыну қажет. Халық қабылдады ма, жоқ па, ол кейін белгілі болады. Тіл – тірі организм. Үнемі өзгеріске ұшырап отырады. Бірде сөз мағынасы кеңейсе, бірде тарылады", – деді тілтанушы.</p> <h2></h2> <p></p> <h2>Жаңа терминдерді бекіту тәртібі қандай?</h2> <p>Қазақстанда жаңа терминдерді талқылау мен бекітудің арнайы жүйесі бар. Республикалық терминология комиссиясы мақұлдаған атаулар Termincom.kz электрондық базасына енгізіледі. Платформада бекітілген терминдермен қатар, қолданыстағы салалық сөздіктер мен талқылауға ұсынылған жаңа атаулар да жарияланады.</p> <p>Сайт пайдаланушылары терминдерге қатысты өз пікірін білдіріп, балама ұсына алады. Ол үшін тіркеліп, арнайы талқылау алаңына өту қажет. Жұртшылықтан түскен ұсыныстар кейін комиссия отырысында қаралады.</p> <p>Демек, жаңа атауды ұсыну мен оны ресми түрде бекіту – екі бөлек үдеріс. Сөздің терминологиялық базаға енуі үшін оның тілдік заңдылығы ғана емес, салалық мағынасы мен қолданысқа жарамдылығы да ескерілуі керек.</p> <h2>Терминологияда ортақ цифрлық жүйе қажет пе?</h2> <p>Президент Қасым-Жомарт Тоқаев та терминологиядағы жүйелілік мәселесіне назар аударды. Ол 2026 жылғы 10 қарашада Халықаралық "Қазақ тілі" қоғамының Х құрылтайында сөйлеген сөзінде тіл ғылымына қатысты баршаға қолжетімді цифрлық жүйе әзірлеу қажеттігін айтты.</p> <p>Мемлекет басшысының пікірінше, бұл жұмысты кәсіби тіл мамандары, ғалымдар, сарапшылар мен қоғам өкілдері бірлесіп атқаруы керек. Осы мақсатта арнайы жұмыс тобын құрып, оның қызметін Президент Әкімшілігі үйлестіруі ұсынылды.</p> <p>Сондай-ақ Президент электрондық сөздіктерді әзірлеп, үнемі жаңартып отырудың маңызын атап өтті. Оның айтуынша, қазақ тілінің өзге тілдермен байланысын нығайту үшін көптілді сөздіктерді де дамыту қажет.</p> <p>Бұл ұсыныстар терминдерді біріздендіру, олардың мағынасын нақтылау және халыққа қолжетімді ету мәселесінің мемлекеттік деңгейде де маңызды екенін көрсетеді.</p> <h2>"Терминологиялық жарыс емес, жүйелілік керек"</h2> <p></p> <p>Жанар Ибраева термин жасау ісінде тіл мамандары мен салалық сарапшылардың бірлесіп жұмыс істеуі маңызды екенін айтады. Оның пікірінше, жаңа сөздің қазақша болуы жеткіліксіз, ең бастысы – мағынасы дәл әрі халыққа түсінікті болуы керек.</p> <p></p> <p>"Кейде біз қазақша сөз жасауға қатты мән беріп, оның мағыналық дәлдігін екінші орынға ысырып қоямыз. Терминнің негізгі міндеті – белгілі бір ғылыми немесе қоғамдық ұғымды дәл жеткізу. Егер жаңа атау қазақша болғанымен, халыққа түсініксіз болса немесе ұғымның мазмұнын толық ашпаса, оның тиімділігі төмендейді", – деді ол.</p> <p></p> <p>Филолог термин жасау бір ғана мекеменің немесе жеке маманның міндеті емес екенін атап өтті. Бұл іске бірнеше сала өкілінің қатысуы қажет.</p> <p></p> <p>"Тіл маманы сөздің құрылымы мен мағынасын саралайды, салалық маман ұғымның мазмұны мен дәлдігін тексереді, ал аудармашы оның қолданысқа қолайлылығын бағалайды. Соңында қоғамның қабылдауы да ескерілуі керек. Бізге терминологиялық жарыс емес, терминологиялық жүйелілік керек. Қазақша сөздің көп болуы емес, әр сөздің орнымен, дәл әрі табиғи қолданылуы маңызды", – деді Жанар Ибраева.</p> <p></p> <h2>"Халыққа түсініксіз тілде сөйлеу – тілге жасалған қиянат"</h2> <p></p> <p>Мамандар кейбір сәтсіз аудармаларды қайта қарау қажет екенін айтады. Алайда бұрыннан қалыптасқан сөздерді түгелдей өзгертуге асықпау керек. Өйткені жаңа атаудың өміршеңдігін оны халықтың қаншалықты қабылдағаны көрсетеді.</p> <p></p> <p>"Тілге жаңа сөз енгізу оңай, ал оны халықтың тіліне айналдыру қиын. Сондықтан терминді кабинетте бекіту жеткіліксіз, оның өміршеңдігін қолданыс анықтайды", – деді Жанар Ибраева.</p> <p></p> <p>Ал Шұғыла Айтқазы қазақ тілінің сөздік қорын байыту үшін оның ішкі мүмкіндігін кеңінен пайдалану керегін айтады. Сонымен бірге ол жастар арасында кең тараған кейбір жаргон сөздерге де тоқталды.</p> <p></p> <p>"Бүгінде жастар тілі шұбарланып бара жатыр. Мысалы, “рофл”, “кринж”, “жб”, “краш”, “пикми” сияқты сөздерді алайық. Бұлардың мағынасын беретін қазақ тілінде балама сөздер мен тұрақты тіркестер көп. Ал тілді қолдан қиындату дегеніміз – қазақта бар сөзді пайдаланбай, орнына осындай қисынсыз сөздерді қолдану", – деді тілтанушы.</p> <p></p> <p>Оның пікірінше, тілдің басты қызметтерінің бірі – адамдардың бір-бірін түсінуіне мүмкіндік жасау. Сондықтан сөз қолданысында түсініктілік пен ортақ ұғымның сақталуы маңызды.</p> <p></p> <p>"Тілдің басты бір қызметі – коммуникативтік қызмет. Яғни халық бір-бірін түсіне алуы қажет. Ал бір ұрпақтың екінші ұрпаққа түсініксіз тілде сөйлеуі – тілге жасалған қиянат", – деді Шұғыла Айтқазы.</p> <p></p> <p>Айта кетейік, бұған дейін <a href="https://stan.kz/kuisandyq-qyltima-unqagaz-toqaev-kei-sozderge-qisynsyz-audarma-zasalga-442144/">мемлекет басшысы қазақ тілін дамыту барысында орынсыз жасанды сөзжасамға жол бермеу керегін </a>айтқан еді. Ол "күйсандық" (пианино), "қылтима" (балкон), "субұрқақ" (фонтан), "себезгі" (душ), "қырыққабат" (капуста), "үнқағаз" (газет), "жеделсаты" (лифт), "желкөз" (форточка) сияқты атауларға тоқталып, олардың қажеттілігіне күмән келтірген болатын. Президенттің пікірінше, мұндай жасанды баламалардың бәрін бірдей қолданысқа енгізудің қажеті жоқ. </p> <p> </p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Тас төбемнен ұра берді&quot;: Атырауда ұлынан таяқ жеген 90 жастағы қария сотта балаларының киімін киіп жүргенін айтты</title>
                <link>https://stan.kz/atyrauda-balasynan-taiaq-zegen-90-zastagy-qariia-ony-sotqa-berdi-442457/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atyrauda-balasynan-taiaq-zegen-90-zastagy-qariia-ony-sotqa-berdi-442457/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 08:29:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948867311ea43befa2f0169ac3ae8fbd19c6f51b_webp.webp"
                        length="43604"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Атырау облысында туған ұлынан зәбір көрген 90 жасқа таяған қария сот отырысына өзі келіп, баласының заң алдында жауап беруін талап етті. Ол сотта кенже ұлының өзіне жасаған қорлығын баяндап берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агентт...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="қария сот ұлы соққы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948867311ea43befa2f0169ac3ae8fbd19c6f51b_webp.webp" style="width: 1357px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Атырау облысында туған ұлынан зәбір көрген 90 жасқа таяған қария сот отырысына өзі келіп, баласының заң алдында жауап беруін талап етті. Ол сотта кенже ұлының өзіне жасаған қорлығын баяндап берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.ktk.kz/kz/news/video/2026/11/16/305903/">КТК</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Қызылқоға ауданы Сағыз ауылының тұрғыны Әділхан Сисенов сот отырысына қатысу үшін көршілес Жылыой ауданына барған. Жәбірленушінің айтуынша, кенже ұлы оны үйге қамап, қол-аяғын жапсырмамен байлап, бірнеше рет басынан ұрған. Соның салдарынан инсульт алғанын айтады.</p>"Төрт айдан бері неге қамамайды? Мені қамап, қол-аяғымды байлап, тас төбемнен ұра берді. Сол ұрғанның зардабынан инсульт алдым. Басымда ұра бергеннің зардабы жиналды. Ұрып, жығып, бәрін алған да, киім-кешегімді бермей қойды. Қазір балалардың киімін киіп жүрмін", – деді Әділхан Сисенов.<p>Оқиға биыл маусым айында болған. Ауылда көмек таба алмаған қария қалаға келіп, журналистерге сұхбат бергеннен кейін бұл жағдай қоғамда үлкен резонанс тудырды. Осыдан кейін оның кенже ұлына қатысты қылмыстық іс қозғалған.</p><p>Қарияның айтуынша, денсаулығының күрт нашарлауына ұлының соққысы себеп болған. Ол бұған дейін де баласының бірнеше рет қол көтергенін, алайда құқық қорғау органдарынан тиісті көмек ала алмағанын мәлімдеді.</p><p>Іс бойынша айыпталушы – арызданушының 47 жастағы кенже ұлы. Ол әкесінің қара шаңырағында тұрған. Сотта ер адам өз кінәсін мойындамаған. </p><p>Сотқа жәбірленушінің туыстары да келіп, қарияның құқығын қорғауды талап етті. Олардың сөзінше, бұл – істің үшінші сот отырысы. Туыстары Әділхан Сисеновтің денсаулығы біртіндеп жақсарып келе жатқанын айтты.</p>"Сағыз бекетінен келіп тұрмыз. Осымен үшінші рет. Туған ағамыз үшін келіп отырмыз ғой. Қолымен істегенді мойнымен көтерсін. Ағайынның бәрімен қазір араз болдық, осы баланың қылығынан. Ауырып қалып еді, қазір жақсы, есі орнына келіп жатыр. Өткенде микроинсульт алды ғой", – деді жәбірленушінің қарындасы Кенжетай Сисенова.<p>Айта кетейік, маусым айында Әділхан Сисенов ұлының үстінен арыз жазғанымен, тиісті шара қолданылмағанына шағымданған еді. Тіпті ұлының бұрын ішкі істер саласында қызмет еткенін айтып, істің әділ қаралатынына күмән келтірген.</p><p>Кейін қарияға күш қолдану дерегі бойынша кенже ұлына қатысты қылмыстық іс қозғалды. Алайда айыпталушы қамауға алынбаған.</p><p>Еске салайық, <a href="https://stan.kz/atyrau-oblysynda-tugan-ulyn-uryp-soqty-dep-aiyptagan-qariia-sot-aldynd-441252/">туған ұлын ұрып-соқты деп айыптаған қария сот алдында оқиғаны ұмытып қалған</a> еді. 90 жастағы қарияның өз ұлынан таяқ жеп, үйінен қашуға мәжбүр болғаны туралы іс сотқа жетті. Алайда сот басталар тұста ақсақалдың денсаулығы сыр беріп, болған оқиғаны есіне түсіре алмай қалған. Ал күдікті ұлы әкесін ұрды деген айыпты жоққа шығарып отыр.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Тасқын кезінде үйінен айырылған петропавлдық жалғызбасты әке контейнерде өмір сүріп жүр</title>
                <link>https://stan.kz/petropavl-turgyny-mumkindigi-sekteuli-ulymen-baspanasyz-kun-kesip-zur-442458/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/petropavl-turgyny-mumkindigi-sekteuli-ulymen-baspanasyz-kun-kesip-zur-442458/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 08:25:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794887485635b33023ff75ce812766dce933f1113_webp.webp"
                        length="92272"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Петропавлда жалғызбасты әке мүмкіндігі шектеулі ұлымен бірге темір контейнерді паналауға мәжбүр. Екі жыл бұрынғы алапат тасқын кезінде баспанасынан айырылған азамат осы уақытқа дейін мемлекеттен көмек ала алмаған</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="контейнер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794887485635b33023ff75ce812766dce933f1113_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> </figure> <h2>Петропавлда жалғызбасты әке мүмкіндігі шектеулі ұлымен бірге темір контейнерді паналауға мәжбүр. Екі жыл бұрынғы алапат тасқын кезінде баспанасынан айырылған азамат осы уақытқа дейін мемлекеттен көмек ала алмаған. Себебі үйге қатысты құжаттарды уақытында рәсімдемеген. Енді ол қала әкімдігінен көмек сұрап отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a arial="" href="https://www.youtube.com/watch?v=6rtZxQ63xnY&list=PLOMRxkwUSWkE&index=9" narrow="" style="font-family: RobotoCondensed-Medium, ">“Информбюро”</a> бағдарламасына сілтеме жасап хабарлайды. </h2> <p>Темір контейнер Евгений Михайловтың бір жарым жылдан бергі баспанасы. Әкесі мен баласы небәрі 12 шаршы метрлік темір контейнерде тұрады. Тар бөлмеге диван, үстел, тоңазытқыш пен газ плитасы сыйып кеткен. Олар осы жерде ұйықтап, тамақ әзірлеп, ас ішеді. Ал қақаған қыста темір үйшікте күн көру тіпті қиындай түседі.</p>“Темір контейнер, әрине, жыл он екі ай тұруға арналған баспана емес. Бұл – тек бой жылытып, тамақ ішуге болатын орын. Дегенмен саяжай қауымдастығы мен жергілікті тұрғындардың көмегімен оны жылытып алдық. Қазір 12 шаршы метр жерде тұрып жатырмыз. Әкімнен көмек сұраймын. Басқа барар жерім жоқ”, – деді тұрғын Евгений Михайлов. <p>Евгений екі жыл бұрын алапат су тасқыны кезінде жалғыз баспанасынан айырылған. Алайда үй толықтай оның атына рәсімделмегендіктен, анасы қайтыс болған соң мұрагерлік құжаттарын уақытында реттеп үлгермеген. Соның салдарынан мемлекет тарапынан көрсетілетін тұрғын үй көмегіне қол жеткізе алмапты.</p><p>Баспанасынан айырылған соң мүмкіндігі шектеулі ұлымен бірге біраз уақыт танысының үйін паналаған. Кейін Есіл өзенінің жағасындағы саяжайға күзетші болып жұмысқа орналасып, сол аумақтан уақытша тұратын орын сұраған. Саяжай қауымдастығының төрағасы оған темір контейнер беріп, жөндеп, жылытуға көмектескен.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="контейнер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948874859d504a9c41889d2f24d2f63febe679ee_webp.webp" style="width: 1511px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> </figure><p>Алайда бұл жердің де өзіндік қиындығы бар. Көктем сайын аумақты су басатындықтан, әкесі мен баласын контейнерімен бірге қауіпсіз жерге көшіруге тура келеді. Биыл олар Бескөл ауылына эвакуацияланған. Сол кезде баласының мүгедектігін растайтын құжаттарды рәсімдеу де қиынға соққан.</p>“Біздің үйіміз болды. Бірақ бұл аумақты жыл сайын көктемде су басады. Сондықтан бізді контейнермен бірге эвакуациялайды. Биыл Бескөл ауылына көшірді. Сол жерде баламның мүгедектігін растай алмадық. Ол көп жүре алмайды. Енді биыл жәрдемақы да ала алмай отырмыз”, – деді тұрғын Евгений Михайлов. <p>Ал қала әкімдігі Евгений Михайловқа әзірге тек уақытша баспана ұсына алатынын мәлімдеді.</p><p>Шенеуніктердің айтуынша, азамат су тасқынынан зардап шеккендерге арналған өтемақы мен тұрғын үй көмегін алу үшін қажет құжаттарды белгіленген мерзімде тапсырмаған.</p>“Заңға сәйкес, су тасқынынан зардап шеккен азаматтар төтенше жағдай жарияланған күннен бастап екі ай ішінде тиісті құжаттарын тапсыруы керек. Алайда Евгений Михайловтың үйге қатысты құқық белгілейтін құжаттары болмаған. Себебі анасы қайтыс болған соң мұрагерлік рәсімін уақытында аяқтамаған. Қазір оған баспана тек мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілуі мүмкін. Ол үшін соттың тиісті шешімі қажет”, – делінген әкімдік хабарламасында.<p>Айта кетейік, алапат тасқыннан соң баспанасыз қалғандардың арасында Евгений Михайлов қана емес. Құжаттарын белгіленген мерзімнен кеш тапсырған тағы онға жуық азаматтың мәселесі қазір сотта қаралып жатыр.</p><p>Еске салайық, бұған дейін Алматылық мүгедектігі бар <a href="https://stan.kz/almatyda-kinopark-qa-kire-almagan-belsendi-sotqa-zuginetinin-aitty-437529/">белсендіні Kinopark киноға кіргізбей қойғаны </a>туралы жазған едік.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ақтөбеде жанармай бекеттерінің басшысын үйінде атып өлтіріп, көлігі мен құнды заттарын ұрлап кеткен</title>
                <link>https://stan.kz/aqtobede-kasipkerdi-uiinde-atyp-oltirip-koligi-men-qundy-zattaryn-urla-442456/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtobede-kasipkerdi-uiinde-atyp-oltirip-koligi-men-qundy-zattaryn-urla-442456/</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 08:04:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948849027c2bea9d67c4b1531550cbef6183fe3e_webp.webp"
                        length="59038"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтөбеде қаладағы жанармай құю бекеттері желісінің басшысы, 49 жастағы Айболат Жисов өз үйінде оққа ұшты. Белгісіз адам кәсіпкердің үйіне басып кіріп, оны атып өлтірген. Кейін ақша, бағалы заттар мен автокөлікті алып, оқиға орнына...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Қылмыс кәсіпкер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948849027c2bea9d67c4b1531550cbef6183fe3e_webp.webp" style="width: 1216px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Ақтөбеде қаладағы жанармай құю бекеттері желісінің басшысы, 49 жастағы Айболат Жисов өз үйінде оққа ұшты. Белгісіз адам кәсіпкердің үйіне басып кіріп, оны атып өлтірген. Кейін ақша, бағалы заттар мен автокөлікті алып, оқиға орнынан қашып кеткен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.ktk.kz/kz/news/video/2026/11/16/305896/">КТК</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Қанды оқиға 16 қараша күні таңертең қаланың элиталық шағын аудандарының бірінде болған. Марқұмның үйі биік қоршаумен қоршалып, аумағына бейнебақылау камералары орнатылған. Дегенмен қылмыскердің үйге қалай кіргені және оқиғаның қалай өрбігені әзірге белгісіз.</p><p>Көршілері таңертең атыс даусын естігенін айтқан. Ал әлеуметтік желіде күдіктінің қылмыстан кейін кәсіпкердің көлігіне мініп, ізін суытқаны туралы ақпарат тарады. Кейін автокөлік Ресейге қарай бағытталған Богослов тасжолынан табылған деген болжам бар. Алайда бұл ақпарат әзірге ресми түрде расталған жоқ.</p><p>Ақтөбе облысы полиция департаменті адам өлтіру дерегі бойынша қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.</p>"Атыс қаруынан жарақат алған ер адамның мәйітінің табылу фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Қазір күдіктіні анықтау және ұстауға бағытталған тергеу және жедел-іздестіру іс-шаралары жүргізіліп жатыр", – деп мәлімдеді полиция.<p>Қазір күдіктінің кім екені және қылмыстың мән-жайы анықталып жатыр.</p><p>Бұған дейін Астанада <a href="https://stan.kz/astanada-zigit-suiiktisin-paterde-oltirip-zinagan-aqsasyn-dosyna-audar-442203/">жігіт сүйіктісін пәтерде өлтіріп, қыздың жинаған ақшасын досына аударып жібергені</a> туралы жазған едік. Владислав пен Алина кездесіп, олар бірнеше жерге барып, сыра ішкеннен кейін қыздың пәтеріне барған. Ол кезде Алина құрбысының үйінде уақытша тұрып жатқан. Жастардың арасында нақты не болғаны белгісіз. Бірақ Владислав Алинаны тұншықтырып өлтірген. Одан кейін қыздың банк шотындағы барлық ақшаны досының есепшотына аударып, ештеңе болмағандай такси шақырған. Кейін ары қарай көңіл көтеруге кеткен.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ne Prosto Orchestra Алматыдағы Республика сарайында концерт өткізе алмай жүр: Әкімдік түсініктеме берді</title>
                <link>https://stan.kz/ne-prosto-orchestra-almatydagy-respublika-saraiynda-koncert-qoia-almai-442455/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ne-prosto-orchestra-almatydagy-respublika-saraiynda-koncert-qoia-almai-442455/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 22:57:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794850743003e5c996d450c65e7d1da98533ed752_webp.webp"
                        length="135486"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыдағы Ne Prosto Orchestra ұжымы бірнеше айдан бері Республика сарайында концерт өткізе алмай жүргендерін мәлімдеді. Музыканттардың айтуынша, алаң әкімшілігі залды жалға алу ақысынан бөлек, билет сатылымынан түскен жалпы табыс...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Ne Prosto Orchestra" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794850743003e5c996d450c65e7d1da98533ed752_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: instagram.com/ne_prosto_orchestra</em></figcaption> <h2>Алматыдағы Ne Prosto Orchestra ұжымы бірнеше айдан бері Республика сарайында концерт өткізе алмай жүргенін мәлімдеді. Музыканттардың айтуынша, сарай әкімшілігі залды жалға алу ақысынан бөлек, билет сатылымынан түскен жалпы табыстың 2%-ын төлеуді талап еткен. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Оркестр өкілдерінің сөзінше, олар Республика сарайында алты айға алдын ала концерт күндерін брондаған. Алайда сарай әкімшілігі "Алматы әуендері" билет операторымен қосымша келісімшарт жасалмайынша, іс-шара өткізуге рұқсат бермеген.</p><p>Музыканттардың айтуынша, келісімшарт талабына сәйкес, ұйымдастырушылар залды жалға алу ақысынан бөлек, <strong>барлық билеттің сатылымынан түскен табыстың 2%-ын аударуы керек.</strong></p><h3>Оркестр неге қосымша төлемге қарсы?</h3><p>Ne Prosto Orchestra өкілдері <strong>концерт билеттерінің 98-99%-ы Ticketon және басқа да тәуелсіз платформалар арқылы</strong> сатылатынын айтады. Ал Республика сарайының билет жүйесі арқылы, олардың мәліметінше, <strong>әдетте 20 билеттен аспайды.</strong> Залдың жалпы сыйымдылығы шамамен 2500 орын.</p><p>Соған қарамастан, қосымша төлем тек сарай операторы сатқан билеттерден емес, концерттің жалпы табысынан есептеледі.</p><p>Оркестр бұл мәселені шешу үшін залды жалға алу ақысын көтеруді, бірақ билет сататын платформаны өздері таңдау мүмкіндігін беруді ұсынған. Алайда тараптар келісімге келе алмаған.</p><p>Республика сарайының әкімшілігі қосымша келісімшарт қажеттігін терроризмге қарсы қауіпсіздік талаптарымен және көрермендердің кіріп-шығуын бақылау қажеттігімен түсіндірген. Ал оркестр өкілдері қауіпсіздік талаптарын орындауға дайын екенін, бірақ оның билет сатылымынан міндетті түрде пайыз аударумен қандай байланысы бар екенін түсінбейтінін жеткізді.</p><h3> </h3><h3>Әкімдікке арналған билеттер сатылымнан табылған</h3><p>Оркестр өкілдері <strong>билет тарату жүйесінің ашықтығына да қатысты мәселе</strong> көтерді. Олардың айтуынша, бастапқыда Алматы әкімдігі мен басқа ұйымдарға деп брондалған билеттер кейіннен қайта сатылымнан табылған.</p><p>Ұжым бұл жағдайды растайтын бейнематериалдары бар екенін айтып, ресми тексеру жүргізуді талап еткен.</p><p>Музыканттардың сөзінше, соңғы алты айда Республика сарайының басшылығына, Алматы қаласының мәдениет басқармасына, мәслихатқа және басқа да мемлекеттік органдарға бірнеше рет жүгінген. Алайда кездесулерде мәселені шешуге уәде берілгенімен, концерт өткізу шарттары өзгермеген.</p><p>Осыдан кейін Ne Prosto Orchestra Қазақстанның <strong>бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігіне өтініш жолдаған.</strong> Дегенмен мұндай мәселелерді қарау бір жыл немесе одан да ұзақ уақытқа созылуы мүмкін. Сондықтан әзірге ұжым Республика сарайында жаңа концерттерін жоспарлай алмай отыр.</p><p>Оркестр өкілдері <strong>осындай талаптарға "Алматы Арена" алаңында да тап болғанын</strong> айтады. Олардың сөзінше, онда да ұйымдастырушылардан залды жалға алу ақысынан бөлек, билет сатылымынан қосымша пайыз төлеу талап етіледі.</p><p>Ұжым Қазақстанда жұмыс істеген және әлемнің сегіз елінде концерт берген уақытында басқа концерттік алаңдардан мұндай тәжірибені кездестірмегенін мәлімдеді.</p><h3>Алматы әкімдігі жағдайға қатысты түсініктеме берді</h3><p>Алматы әкімдігінің мәліметінше, 2018 жылы "Алматы әуендері" коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны (КМҚК) <strong>Республика сарайында билеттерді брондау және сату бойынша автоматтандырылған жүйе енгізген</strong>.</p><p>Қазір кәсіпорын Kassir.kz, Ticketon.kz, Zakazbiletov, "Билеты Астаны", Kino.kz, Topbilet.kz және Kassy.kz сияқты жеті тәуелсіз билет операторымен жұмыс істейді. Бұдан бөлек, билеттер мекеменің ресми сайты мен кассаларында сатылады.</p><p>Әкімдік мәліметінше, <strong>әр оператор билеттерге жеке бірегей код береді.</strong> Бірыңғай жүйе болмаған жағдайда көрермендердің <strong>билеттерін тексеру үшін кіреберісте жеті бөлек жүйені қолдануға тура келер еді.</strong></p>"2%-дық комиссия билет операторларымен жасалған келісімдерге сәйкес бірыңғай билет жүйесін пайдаланғаны үшін алынады. Бұл қаражат іс-шара ұйымдастырушыларынан тікелей алынбайды", – делінген әкімдік хабарламасында.<p>Сондай-ақ билет операторлары өз қызметтері үшін 6-20% аралығында сервис алымын белгілейтінін, ал "Алматы әуендері" бұл тарифтерді реттемейтінін атап өтті.</p><p>Қала әкімдігінің мәліметінше, 2%-дық комиссиядан түскен <strong>қаражат "Алматы әуендері" кәсіпорнының ресми есепшоттарына аударылады.</strong></p><p>Бұл ақша қызметкерлердің еңбекақысына, көрермендердің кіруін бақылау және басқару жүйесіне, серверлік инфрақұрылымды күтіп ұстауға және басқа да техникалық қажеттіліктерге жұмсалады.</p><p>Мекеме өкілдері 2018 жылдан бері оркестрдің Республика сарайында бірнеше рет концерт өткізгенін де еске салды. Сол кезде ұжым орындарды брондау, билеттерді сату мен есепке алу, сондай-ақ көрермендердің кіруін бақылау үшін кәсіпорынның инфрақұрылымын пайдаланған.</p><p>Ал Ne Prosto Orchestra Алматыда концерт беруді тоқтатпайтынын мәлімдеді. Ұжым залды жалға алу, қауіпсіздікті қамтамасыз ету және нақты көрсетілген қызметтер үшін ақы төлеуге дайын. Алайда билет сатылымынан түскен жалпы табыстың бір бөлігін қосымша аудару талабын негізсіз деп санайды.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қайрат Нұртастың концертін <a href="https://stan.kz/bilet-adam-sanynan-kop-satylgan-qairat-nurtastyn-koncertin-uiymdastyru-440814/">ұйымдастырушы адам санынан көп билет сатқаны үшін</a> қамауға алынғаны туралы жазған едік. </p>         <a href="https://www.instagram.com/p/DfyEh8qAh5A/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/p/DfyEh8qAh5A/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/p/DfyEh8qAh5A/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от NE PROSTO ORCHESTRA | ПЕРВЫЙ НЕЗАВИСИМЫЙ ОРКЕСТР В КАЗАХСТАНЕ🇰🇿 (@ne_prosto_orchestra)</a></p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда мобильді операторды ауыстыру тәртібі өзгереді</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-mobildi-operatordy-auystyru-tartibi-ozgeredi-442454/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-mobildi-operatordy-auystyru-tartibi-ozgeredi-442454/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 22:04:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794847582d6fd3705a28edd4caae85e1923d0bba2_webp.webp"
                        length="59156"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>24 қарашадан бастап Қазақстанда мобильді операторды ауыстыру тәртібі өзгереді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Телефон " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794847582d6fd3705a28edd4caae85e1923d0bba2_webp.webp" style="width: 1349px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>24 қарашадан бастап Қазақстанда мобильді операторды ауыстыру тәртібі өзгереді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Жасанды интеллект және цифрлық даму министрінің жаңа бұйрығына сәйкес, енді телефон нөмірін сақтап, басқа байланыс желісіне ауысқысы келетін <strong>абоненттердің өтінімін тексеру уақыты 35 минуттан 10 минутқа дейін қысқарады.</strong> </p><p>Дегенмен бұл өзгеріс нөмірді көшірудің жалпы мерзіміне әсер етпейді. Жеке тұлғалар үшін оператор ауыстыру уақыты бұрынғыдай 45 минутқа дейін созылады. Ал заңды тұлғаларға қатысты жалпы мерзім төрт жұмыс сағаты болып қала береді.</p><h3>Жаңа нөмірді көшіру үшін 14 күн күту керек</h3><p>Жаңа тәртіп бойынша SIM-картаны алғаш рет белсендірген абонент нөмірін басқа операторға бірден ауыстыра алмайды. Алғашқы белсендіруден кейін <strong>кемінде 14 күнтізбелік күн өтуі керек.</strong></p><p>Мысалы, адам жаңа SIM-карта сатып алып, бірнеше күннен кейін басқа оператордың тарифі тиімді екенін немесе желі сапасы жақсы екенін байқаса, бұрынғы нөмірін сақтап ауысу үшін екі апта күтуіне тура келеді.</p><p>Бұл шектеу SIM-картаны пайдалануға немесе өз операторының ішінде тарифті өзгертуге қатысты емес. Тек нөмірді басқа байланыс желісіне көшіруге қолданылады.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін ұсынылған түзетулер жобасында күту мерзімін 60 күнге дейін ұзарту қарастырылған. Алайда соңғы нұсқада бұл уақыт 14 күн болып бекітілді.</p><p>Ал бұрыннан қолданыстағы нөмірлер үшін операторды ауыстыруға қатысты <strong>60 күндік шектеу сақталады.</strong> Яғни абонент нөмірін басқа операторға 60 күнде бір рет қана көшіре алады.</p><h3>Қандай жағдайда өтінім қабылданбауы мүмкін?</h3><p>Операторды ауыстыру үшін абонент жаңа байланыс компаниясына өтінім беруі керек. Бұл қызмет көрсету орталығында немесе оператор ұсынған жағдайда автоматтандырылған жүйе арқылы жүзеге асырылады.</p><p>Өтінім қаралған кезде нөмір иесінің жеке деректері тексеріледі. Қазақстан азаматтары үшін телефон нөмірі мен ЖСН, ал ЖСН-ы жоқ шетелдіктер үшін жеке басын куәландыратын құжаттың нөмірі мен жарамдылық мерзімі ескеріледі.</p><p>Егер нөмір басқа адамның атына тіркелсе, өтінімдегі мәліметтер келісімшарттағы деректермен сәйкес келмесе немесе міндетті талаптар орындалмаса, оператор ауыстырудан бас тартуы мүмкін.</p><p>Сондай-ақ алдыңғы ауысудан кейін 60 күн өтпей қайта өтінім беру, сол нөмірге қатысты басқа өтінімнің болуы және байланыс қызметтері бойынша белгілі бір берешектердің болуы да кедергі келтіруі ықтимал.</p><p>Өтінім қабылданбаған жағдайда абонентке бас тарту себебі хабарлануы тиіс. Кедергілер жойылғаннан кейін қайта өтініш беруге болады.</p><h3> </h3><h3>Нөмірді көшіру тегін жүзеге асырылады</h3><p>Телефон нөмірін сақтап, басқа операторға ауысу қызметі бұрынғыдай тегін қалады. "Байланыс туралы" заңға сәйкес, компаниялар <strong>нөмірді көшірудің өзі үшін абоненттен ақы алмауы керек.</strong></p><p>Сонымен қатар абонент оператор ауысатын күнді алдын ала белгілей алады. Бұл мерзімді ең көбі 30 күнтізбелік күнге кейінге шегеруге рұқсат етіледі. Егер таңдалған күн демалыс немесе мерекеге сәйкес келсе, рәсім келесі жұмыс күні орындалады.</p><h3>Қате көшірілген нөмірді қайтару тәртібі нақтыланды</h3><p>Жаңа бұйрық нөмір иесінің келісімінсіз басқа операторға көшірілген жағдайларды реттеуді де көздейді.</p><p>Мұндай кезде нөмірді қайтару туралы хабарлама алған оператор сұрауды 30 минут ішінде тексеруі тиіс. Бұдан кейін байланыс компаниялары қоңыраулардың дұрыс бағытталуын қалпына келтіріп, қажетті техникалық жұмыстарды аяқтайды.</p><p>Жаңа талаптар қарапайым SIM-карталарға да, eSIM нөмірлеріне де қолданылады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда енді <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-endi-mobildi-bailanys-operatorlary-tarifterdi-aiaq-astynan-438457/">мобильді операторлар тарифтерді аяқ астынан қымбаттата алмайтыны туралы</a> жазған едік.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматыдан ұшып шыққан FlyArystan ұшағы Дели әуежайына шұғыл қонуға мәжбүр болды</title>
                <link>https://stan.kz/almatydan-usyp-syqqan-flyarystan-usagy-delige-auezaiyna-sugyl-qonuga-m-442452/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatydan-usyp-syqqan-flyarystan-usagy-delige-auezaiyna-sugyl-qonuga-m-442452/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 21:18:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948446091e835b23f962356c246d1973d79a8c86_webp.webp"
                        length="68806"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыдан Үндістанның Гоа қаласына бағыт алған FlyArystan әуе компаниясының ұшағы Делиге мәжбүрлі түрде қонды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Ұшақ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948446091e835b23f962356c246d1973d79a8c86_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: go.flyarystan.com</em></figcaption> <h2>Алматыдан Үндістанның Гоа қаласына бағыт алған FlyArystan әуе компаниясының ұшағы Делиге мәжбүрлі түрде қонды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Бұл туралы жолаушылар әлеуметтік желіде хабарлады. <a href="https://www.threads.com/@isataevaalma/post/Dfy4ZhcDDnD?xmt=AQG0OWA2SHVR3SrOlsYWBiw4CIhsvtMlFQCiraUyAEawhJ8">Threads</a> қолданушысы Алматыдан Гоаға ұшқан әуе кемесі діттеген жеріне жете алмай, Үндістан астанасына қонуға мәжбүр болғанын жазды.</p><p>Жолаушының айтуынша, олар ұшақ ішінде бір жарым сағаттай отырып, қонақүйге орналастыру мәселесінің шешілуін күткен. </p>"Бүгін FlyArystan әуе компаниясымен Алматыдан Гоаға ұшқан едік. Алайда діттеген жерімізге жете алмадық. Ұшақ Делидегі әуежайға мәжбүрлі түрде қонды. Бір жарым сағаттан бері ұшақтың ішінде отырмыз. Қонақүйге қашан орналастыратынын күтіп отырмыз. Баратын жерімізге қашан жететініміз әзірге белгісіз", – деп жазды ол.<p>Жолаушының жазбасына FlyArystan әуе компаниясы да жауап берді. Әуе тасымалдаушысының мәліметінше, Алматы – Гоа бағытындағы FS7415 рейсі Делиге мәжбүрлі түрде қонған. Қазір рейстің ұшуы операциялық себептерге байланысты кешіктіріліп жатыр.</p><p>Компания жолаушылар мен экипаж мүшелерінің қауіпсіздігі басты назарда екенін атап өтті. Сондықтан барлық шешім ұшу қауіпсіздігі талаптарына сәйкес қабылданатынын жеткізді.</p><p>Сондай-ақ әуе компаниясы рейстің кешігуіне байланысты жолаушыларды қонақүйге орналастыру және тамақпен қамтамасыз ету қарастырылғанын хабарлады.</p>"Ұшу кестесіндегі өзгерістер туралы ақпарат билетті брондау кезінде көрсетілген байланыс деректеріне жіберіледі. Сондай-ақ бұл рейстің чартерлік екенін еске саламыз. Ақшаны қайтару немесе билетті басқа рейске ауыстыру мәселелері бойынша әуе билетін сатып алған жерге тікелей хабарласуға кеңес береміз", – делінген әуе компаниясының хабарламасында.<p>Еске салсақ, бұған дейін Мәскеуден Алматыға ұшып келе жатқан <a href="https://stan.kz/maskeuden-almatyga-usyp-kele-zatqan-scat-usagy-astanaga-sugyl-qondy-zo-442101/">SCAT ұшағы Астанаға шұғыл қонғаны туралы</a> жазған едік.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Владимир Пресняковтың Алматыдағы концертінде әйел сахнаға шығып, хиджабын шешіп, әншіні сүймек болған</title>
                <link>https://stan.kz/vladimir-presniakovtyn-almatydagy-koncertinde-aiel-saxnaga-sygyp-orama-442453/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/vladimir-presniakovtyn-almatydagy-koncertinde-aiel-saxnaga-sygyp-orama-442453/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 21:03:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948454404bf344c31d2cbce8ca921d6bc559c273_webp.webp"
                        length="90018"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда ресейлік әнші Владимир Пресняковтың концертіне келген әйел сахнаға шығып, орамалын шешкен. Кейін әртісті құшақтап, сүймек болған көрерменнің әрекеті желіде қызу талқыланды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt=" Владимир Пресняков концерті" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948454404bf344c31d2cbce8ca921d6bc559c273_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скриншот</em></figcaption> <h2>Алматыда ресейлік әнші Владимир Пресняковтың концертіне келген әйел сахнаға шығып, хиджабын шешкен. Кейін әртісті құшақтап, сүймек болған көрерменнің әрекеті желіде қызу талқыланды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Оқиға 14 қарашада өткен концерт кезінде болған. Әлеуметтік желіге тараған видеода орамал таққан әйелдің сахнаға көтеріліп, әншінің жанында билегені көрінеді. Ол Пресняковты құшақтап, сүймек болып ұмтылған. Би билеп жүріп басындағы орамалын да шешкен.</p><p>Көрерменнің бұл әрекетіне қатысты желі қолданушыларының пікірі екіге бөлінді. Бірі оны сынап, орамал таққан әйелге мұндай қылық жараспайтынын жазды.</p><p>Ал енді бірі әйелді қолдап, сүйікті әншісін көргендегі қуанышын түсінетінін жеткізді. Сонымен қатар әртістің көрерменге жылы қарым-қатынас танытқанын атап өтті.</p> <p>“Әйел жарады!”, “Владимир маған қатты ұнайды. Өте ақкөңіл, мейірімді әнші”, “Бұл әйел үшін қуанып отырмын. Арманын орындады”, – деп жазды желі қолданушылары.</p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Dfu7hEVP2qp/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Dfu7hEVP2qp/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Dfu7hEVP2qp/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Елена Стилист Алматы (@yelenaeikhvald)</a></p> <p>Айта кетейік, Владимир Пресняковтың 13 қарашада Астанада өтуге тиіс концерті тоқтатылған еді. Бұған дейін қазақстандықтардың бір бөлігі әншінің саяси ұстанымына қарсылық білдірген. Ал Алматыдағы концерті жоспарға сай өтті.</p><p>Еске салайық, бұған дейін Алматыда ресейлік әнші <a href="https://stan.kz/masqara-almatyda-valerii-meladzenin-koncertinde-aielder-tobeles-sygary-441928/">Валерий Меладзенің концерті жанжалға ұласқаны</a> хабарланған еді. Оқиға 4 қарашада Almaty Arena кешенінде болған. Әнші Алматыда екі күн қатарынан, 3 және 4 қарашада концерт берді. Куәгерлердің айтуынша, концерттің аяқталуына шамамен 10–15 минут қалғанда екі әйел көпшіліктің арасынан сахнаға жақындауға тырысқан. Олар алдыңғы қатарда тұрған көрермендерді итеріп, өтуге әрекет жасаған. Соңы сөзге келіп, жаға жыртысуға ұласқан.</p><p>Сахна маңындағы шуды байқаған Валерий Меладзе әнін кілт тоқтатып, жанжалдасқан әйелдерге ескерту жасады. Осы сөздерден кейін өнер иесі сахнадан кетуге оқталған. Алайда залдағы көрермендер шулап, одан концертті жалғастыруды сұраған. Меладзе көпшіліктің өтінішін қабыл алғанымен, тәртіп бұзылған жағдайда өнер көрсетуін бірден тоқтататынын ескертті.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Кемінде 2 миллион теңге таба алар едім&quot;: Салтанат Әзірбек жалақысы туралы айтты</title>
                <link>https://stan.kz/keminde-2-million-tenge-taba-alar-edim-saltanat-azirbek-zalaqysy-tural-442451/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/keminde-2-million-tenge-taba-alar-edim-saltanat-azirbek-zalaqysy-tural-442451/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 20:43:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794843819480c51fa6cf185e8a137e7b6d3828028_webp.webp"
                        length="71752"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматы қалалық полиция департаментінің ресми өкілі Салтанат Әзірбек медиа саласында жұмыс істесе, қазіргі жалақысынан төрт есе көп табыс таба алатынын айтты. Алайда жоғары жалақы ұсынғандар болғанымен, ол полициядағы қызметін жалғ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Салтанат Әзірбек" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794843819480c51fa6cf185e8a137e7b6d3828028_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скриншот</em></figcaption> <h2>Алматы қалалық полиция департаментінің ресми өкілі Салтанат Әзірбек медиа саласында жұмыс істесе, қазіргі жалақысынан төрт есе көп табыс таба алатынын айтты. Алайда жоғары жалақы ұсынғандар болғанымен, ол полициядағы қызметін жалғастыруды жөн көрген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Мұны полиция полковнигі Әлішер Елікбаевтың <a href="https://www.youtube.com/watch?v=0P_9Os7FFpw">“Два метра”</a> YouTube арнасына берген сұхбатында мәлімдеді.</p><p>Сұхбат барысында журналист жекеменшік компаниялардағы жалақының жоғары екенін ескеріп, полиция білікті IT мамандарын жұмысқа қалай тартатынын сұрады. Салтанат Әзірбектің айтуынша, кей мамандар үшін табыстан бұрын қоғамға пайдасын тигізу маңызды.</p> <p>“Арамызда патриоттар бар ғой. Мысалы, мен медиа маманымын. Менің деңгейімдегі маман кемінде 2 миллион теңге таба алатынын білесіз. Ал мен соның төрттен бірін аламын”, – деді ол.</p> <p>Осыдан кейін Елікбаев оның жалақысы шамамен 500 мың теңге екенін есептеп айтты. Әзірбек бұл есепке қарсылық білдірмеді.</p><p>Оның сөзінше, бұған дейін жаңа ақпараттық жобаларға бас редактор болып, жоғары жалақыға жұмыс істеу туралы ұсыныстар бірнеше рет түскен. Дегенмен ол халыққа қызмет етуден қанағат алатынын жеткізді.</p> <p>“Мен патриотпын. Халықтың игілігі үшін қызмет еткен ұнайды. Бұл жұмысты да біреу істеуі керек қой. Жаңа сайттарға жақсы жалақымен бас редактор болуды ұсынғандар көп болды”, – деді Әзірбек.</p> <p>Полиция өкілі киберқылмысқа қарсы күрес бөлімшелеріне келетін жас мамандардың арасында да осындай ұстанымдағы адамдар бар екенін айтты. Оның пікірінше, құқық қорғау органдарында жұмыс істеу IT мамандарына мол тәжірибе жинауға мүмкіндік береді.</p> <p>“Бізде қылмыс та, түрлі жағдай да көп. Бірі екіншісіне ұқсамайды. Сондықтан бұл – өте мол тәжірибе. Полициядан кейін маман кез келген салада, соның ішінде банктер мен жекеменшік компанияларда жұмыс істей алады”, – деді ол.</p> <p>Салтанат Әзірбек Алматы қалалық полиция департаментінің баспасөз қызметінде 2003 жылдан бері еңбек етіп келеді. 2008 жылдан бастап бөлімшеге жетекшілік етеді. Қазір департаменттің ақпараттық саясат басқармасының басшысы қызметін атқарады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда сынып жетекшілеріне төленетін қосымша ақы өсуі мүмкін</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-synyp-zeteksilerine-tolenetin-qosymsa-aqy-osui-mumkin-442450/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-synyp-zeteksilerine-tolenetin-qosymsa-aqy-osui-mumkin-442450/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 20:36:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17948432813ccefa68222fb4542d6e908325723ded_webp.webp"
                        length="91212"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда мұғалімдердің сынып жетекшілігі үшін алатын қосымша ақысын арттыру мәселесі қарастырылып жатыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Мұғалім " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948432813ccefa68222fb4542d6e908325723ded_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда мұғалімдердің сынып жетекшілігі үшін алатын қосымша ақысын арттыру мәселесі қарастырылып жатыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Құрылтайда өткен брифинг барысында журналистер оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменоваға педагогтерге сынып жетекшілігі үшін шамамен 8 мың теңге қосымша ақы төленетінін айтып, бұл соманың мұғалімдердің атқаратын жұмысы мен балаларға бөлетін уақытына қаншалықты сәйкес келетінін сұрады.</p><p>Министрдің айтуынша, білім беру саласында қосымша ақыға қатысты бірқатар мәселе бар. Министрлік алдымен педагог-психологтардың еңбекақысына қатысты түйткілді шешкен. Қазір оларға шамамен 60 мың теңге көлемінде қосымша ақы төленеді.</p>"Қазір арнайы педагогтердің қосымша ақысын арттыру бағытында жұмыс істеп жатырмыз. Себебі бұл салада қажеттілік жоғары екенін көріп отырмыз. Ал келесі кезеңде сынып жетекшілерінің мәселесін қарастырамыз", – деді Жұлдыз Сүлейменова.<p>Оның сөзінше, қазір сынып жетекшілерінің атқаратын жұмысына, соның ішінде өткізетін сынып сағаттарының санына қатысты талдау жүргізіліп жатыр.</p><p>Министр бұл мәселенің нақты қашан шешілетінін әзірге айту ерте екенін жеткізді. Өйткені қосымша төлем мөлшерін арттыру республикалық бюджеттің мүмкіндігіне де байланысты.</p><p>Сондай-ақ арнайы педагогтердің қосымша ақысын көтеру мәселесі 2029 жылға қарай қарастырылып жатқанын атап өтті.</p>"Сынып жетекшілеріне қатысты мәселе де күн тәртібінде тұр. Себебі тәрбие жұмысының сапасы көп жағдайда олардың еңбегіне байланысты. Нақты мерзімін айта алмаймын, бірақ министрлік бұл бағытта жүйелі әрі кешенді жұмыс жүргізіп жатыр", – деді министр.<p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-mugalimder-zalaqysy-az-bolgandyqtan-synyp-zeteksiliginen-b-442113/">сынып жетекшілігінен бас тартатын мұғалімдер көбейгені</a> туралы жазған едік. Себебі оқушылардың сабаққа қатысуын бақылап, ата-аналармен байланыс орнататын педагогке ай сайын небәрі 8,5 мың теңге қосымша ақы төленеді. Ұстаздар еңбектің лайықты бағаланбайтынын айтып, мәселені әлеуметтік желіде көтерді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Электр станцияларын жөндеуге 384 миллиард теңге бөлінген: Энергетика министрі Тоқаевқа есеп берді</title>
                <link>https://stan.kz/elektr-stanciialaryn-zondeuge-384-milliard-tenge-bolingen-energetika-m-442449/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/elektr-stanciialaryn-zondeuge-384-milliard-tenge-bolingen-energetika-m-442449/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 19:48:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179484014304ec24e87a46bf3001c1f0e18b7e9728_webp.webp"
                        length="152542"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Мемлекет басшысы Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовті қабылдады. Тоқаевқа отын-энергетика кешенін дамытудың биылғы он айдағы негізгі нәтижелері, жылыту маусымы және алдағы кезеңге арналған жоспарлар туралы есеп берілді. Бұл тура...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Қасым-Жомарт Тоқаев " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179484014304ec24e87a46bf3001c1f0e18b7e9728_webp.webp" style="width: 1588px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: akorda.kz</em></figcaption> <h2>Мемлекет басшысы Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовті қабылдады. Тоқаевқа отын-энергетика кешенін дамытудың биылғы он айдағы негізгі нәтижелері, жылыту маусымы және алдағы кезеңге арналған жоспарлар туралы есеп берілді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Президентке жылыту маусымы еліміздің барлық аймағында қалыпты өтіп жатқаны баяндалды.</p>“Электр станцияларын жөндеуге арналған қаржы<strong> 384 миллиард теңгеге</strong> дейін ұлғайтылды. Негізгі жабдық пен желілер жөнделді, жылу электр орталықтарының тозу деңгейі төмендеп, сондай-ақ қатерлі "қызыл аймақтағы" станциялардың саны беске дейін қысқарды. Электр энергиясын өндіру 10 айда 2,3%-ға артып, 102,4 миллиард кВт/сағатқа жетті”, – делінген хабарламада. <p>Ерлан Ақкенженов мемлекет басшысына <strong>мұнай өңдеу көлемі 4,7%-ға өскенін</strong> және жанар-жағармайдың <strong>жалпы қоры 1,2 миллион тоннаға</strong> дейін көбейгенін айтты.</p>“Отандық битум өндірісі (1,1 миллион тонна) елдің ішкі сұранысын толықтай өтеді. Шымкент мұнай өңдеу зауытының қуатын жылына 12 миллион тоннаға дейін кеңейту және Атырау облысында жаңа мұнай химиясы кешенін салу жобалары қолға алынды. Жыл соңына дейін халықты газбен қамтамасыз ету деңгейі 64,5%-ға жетеді. Нәтижесінде <strong>13,2 миллион азамат көгілдір отынның игілігін көрмек</strong>”, – делінген Ақорда хабарламасында. <p>Қашағанда және Жаңаөзенде жаңа газ өңдеу зауыттарының құрылысы жүріп жатқаны атап өтілді.</p><p>Қарашығанақтағы және Қашағандағы екінші газ өңдеу зауыттарының жобасы бойынша EPC-келісімшарттар жасалған.</p>“Мемлекет басшысының Жолдауда айқындаған міндеттерін орындау мақсатында министрлік энергияны көп тұтынатын деректерді өңдеу орталықтары мен жасанды интеллект қажеттіліктерін ескере отырып, еліміздің 2035 жылға дейінгі бірыңғай энергетикалық теңгерімін қайта қарауға кірісті. Ал геологиялық барлауды жандандыру үшін 112 кен учаскесі электронды аукционға шығарылды. Бұл – рекордтық көрсеткіш”, – делінген хабарламада. <p>Сонымен қатар президентке отын-энергетика кешені нысандарының цифрлық телнұсқаларын және 1,2 миллион тұтынушыға көмір жеткізу барысына мониторинг жасайтын бірыңғай платформаны енгізу жөнінде мәлімет берілді.</p><p>Кездесу соңында Тоқаев халықты энергиямен және жылумен толық қамтамасыз ету, жанар-жағармай мен көмір нарықтарының тұрақтылығын қатаң бақылауда ұстау, сондай-ақ инвестициялық жобаларды сапалы жүзеге асыру жөнінде бірқатар тапсырма берді.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Тоқаев Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіровті қабылдап, <a href="https://stan.kz/toqaev-maslixat-sailauyna-daiyndyqty-talqylady-442444/">мәслихат сайлауына дайындықты талқылағаны</a> туралы жазған едік.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Бір айда екі өлім: ҚазҰУ-дағы екінші студенттің қазасына қатысты не белгілі</title>
                <link>https://stan.kz/bir-aida-eki-olim-qazuu-dagy-ekinsi-studenttin-olimi-boiynsa-ne-belgil-442436/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/bir-aida-eki-olim-qazuu-dagy-ekinsi-studenttin-olimi-boiynsa-ne-belgil-442436/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 19:24:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794832535df630729887c9dcc7fad0f5903e4bb9e_webp.webp"
                        length="142866"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бүгін таңғы уақытта Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінде тағы да шу шықты. Жатақханада тағы да 1-курс студенті қаза болды. Желіде тараған мәліметтер бойынша, жатақханада жоғары курс студенттері кіші курс студенттеріне ә...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="КазНУ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794832535df630729887c9dcc7fad0f5903e4bb9e_webp.webp" style="width: 1425px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Farabi University</em></figcaption> <h2>Бүгін таңғы уақытта Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінде тағы да шу шықты. Жатақханада тағы да 1-курс студенті қаза болды. Желіде тараған мәліметтер бойынша, жатақханада жоғары курс студенттері кіші курс студенттеріне әлімжеттік жасап, салдарынан кісі өлімімен аяқталған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Оқиға География және табиғатты пайдалану факультетінің студенттері арасында, 4-жатақханада жоғары және төменгі курс студенттерінің қатысуымен болған.</p><figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948388930feb98b4d519cddf67e3246c20981f49_webp.webp" style="width: 675px; height: 900px;"></figure> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Әлеуметтік желіден</em></figcaption> </figure><p>Threads әлеуметтік желісінде белгісіз біреу фейк парақша арқылы осы оқиғаға қатысты белсенді түрде жазбалар жариялап жатыр. Ол желі қолданушыларының біріне өзін марқұмның туысымын деп таныстырған.</p><figure style="margin: 0;">Редакция өзін марқұмның туысымын деп таныстырған желі қолданушысымен сөйлесіп көрді. Алайда ол өзінің аты-жөнін жасыруды сұрады. </figure><h3> </h3><h3>"Баланың дене қызуы көтеріліп, қайтыс болған"</h3><p>Сөзінше, екінші курста оқитын сегіз бала, бірінші курста оқитын екі баланы бөлмеге шақырып алып, соққыға жыққан.</p> <p>“Бөлмеде төбелес болған. Біздің бала басын көтеріп тұрған кезде, одан әрі ұрған. Сол сәтте ол бірден көз жұмған. Оқиға түнгі сағат 12 шамасында болған, ал біз бұл туралы таңғы сағат 5-терде естідік", – деді марқұмның туысы.</p> <p>Алайда марқұмның туыстарына оның қазасы туралы мүлдем басқа ақпарат берілген. Туысының айтуынша, оларға марқұмның дене қызуы көтеріліп, соның салдарынан қайтыс болғаны хабарланған.</p> <p>"Алайда біз Алматыдағы таныстарымызбен хабарластық. Сөйтсек, жағдай мүлдем басқаша болып шықты. Баланы аяусыз соққыға жыққан екен. Осыдан кейін факультет деканына хабарластық. Бірақ ол бізге ондай оқиғаның болмағанын айтып, ақпаратты жоққа шығарды", – деді марқұмның туысы.</p> <p>Туысының айтуынша, марқұм көз жұмғаннан кейін де екінші студентке аяғын көтеруді бұйырып, оны да соққыға жыққан.<img alt="оооооо" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17948320218c091a66f2cdf16cf34064420b6a47b4_webp.webp" style="font-size: 1.5vw; width: 1314px; height: 900px;"></p><figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color: rgb(184, 184, 184); font-size: 0.85rem; margin-top: 5px;"><em>Фото: Stan.kz</em></figcaption><h3> </h3> <p data-d-component="text">Ашық дереккөздерде марқұмның электрошокермен соққыға жығылғаны туралы да ақпарат тараған. Алайда туысының айтуынша, бұл мәліметті аудандық полиция бөлімі растаған жоқ. Аталған ақпарат әзірге студенттер арасында тараған қауесет қана. </p> <p><strong>Кінәлі ұсталды</strong></p><p>Ал Алматы қалалық полиция департаменті студенттің өліміне қатысты қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.</p> <p>“Аталған дерек бойынша Бостандық аудандық полиция басқармасы қылмыстық іс қозғады. Күдікті ұсталды”, – деп мәлімдеді полиция департаменті.</p> <h3> </h3><h3>Университет тарапынан марқұмның отбасына көмек көрсетіліп жатыр</h3><p>Университеттің баспасөз қызметі марқұмның ата-анасы мен жақындарына көңіл айтып, оқиғаның мән-жайын құқық қорғау органдары анықтап жатқанын мәлімдеді.</p> <p>“Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ұжымы география және табиғатты пайдалану факультетінің бірінші курс студентінің мезгілсіз қазасына байланысты ата-анасы мен туған-туыстарына қайғыра көңіл айтады. Қазір құқық қорғау органдары оқиғаның мән-жайын анықтап жатыр. Университет жағдайдың жан-жақты әрі әділ қаралуына барынша қолдау көрсетеді”, – деп жазды оқу орнының хабарламасында.</p> <p>Университет басшылығы мен ұжымы марқұмның отбасына көмек көрсетіп жатқанын жеткізді. Сондай-ақ оқу орны көпті қара жамылған отбасының қайғысына құрметпен қарап, ресми расталмаған ақпаратты таратпауға шақырды.</p><p>Еске сала кетейік, өткен аптадағы жұмадан сенбіге қараған түні ҚазҰУ-дағы Журналистика факультетінің студенттері тұратын №5 жатақханада белгісіз себептермен <a href="https://stan.kz/qazuu-zataqxanasyndagy-zumbaq-olim-marqum-turaly-ne-belgili-442070/">1-курс студенті қайтыс болды.</a> Студенттердің сөзінше, марқұм жатақханада өз-өзіне қол жұмсаған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Астанада оқушы мектепке пышақ әкеліп, сыныптастарына шабуыл жасады</title>
                <link>https://stan.kz/astanada-oqusy-mektepke-pysaq-alyp-kelip-synyptastaryna-sabuyl-zasady-442448/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/astanada-oqusy-mektepke-pysaq-alyp-kelip-synyptastaryna-sabuyl-zasady-442448/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 19:03:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/09/full_178966587327093358d86b1ff0189a76c74df507e0_webp.webp"
                        length="89542"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Астанадағы мектептердің бірінде 11-сынып оқушысы сабаққа пышақ алып келіп, қатарластарына шабуыл жасаған. Оқиғаға байланысты полиция қылмыстық іс қозғап, тергеу жұмыстарын бастады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="полция көлігі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/09/full_178966587327093358d86b1ff0189a76c74df507e0_webp.webp" style="width: 1448px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: depositphotos.com</em></figcaption> <h2>Астанадағы мектептердің бірінде 11-сынып оқушысы сабаққа пышақ алып келіп, қатарластарына шабуыл жасаған. Оқиғаға байланысты полиция қылмыстық іс қозғап, тергеу жұмыстарын бастады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Полицияның мәліметінше, зардап шеккен екі оқушы қызға медициналық көмек көрсетілген.</p>"Зардап шеккен екі оқушы қызға медициналық көмек көрсетілді. Олардың өмірі мен денсаулығына қауіп төніп тұрған жоқ. Оқиғаға қатысы бар кәмелетке толмаған оқушы профилактикалық есепке алынып, Психикалық денсаулық орталығының мамандарына тапсырылды", – деп хабарлады полицияның баспасөз қызметі.<p>Оқушы қыздың заңды өкілдері баланы тәрбиелеу жөніндегі міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін жауапкершілікке тартылды.</p><p>Қазір тергеу жалғасып жатыр.</p>"Бұдан бөлек, оқиғаның орын алуына себеп болған жағдайлар мен оған ықпал еткен факторларды жою жөнінде Оқу-ағарту басқармасы мен Кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі комиссияға ұсыныс енгізілді. Сондай-ақ тергеу аясында білім беру мекемесінің қауіпсіздігіне жауапты күзет ұйымының әрекетіне құқықтық баға беріледі", – деп толықтырды полиция.<p>Ал Астана қаласының қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы зардап шеккен оқушылардың жағдайына қатысты түсініктеме берді. Басқарманың мәліметінше, екі жасөспірімге де қажетті медициналық көмек көрсетілген. Дәрігерлердің тексеруінен кейін олар амбулаториялық ем қабылдау үшін үйлеріне жіберілген. Оқушыларды ауруханаға жатқызу қажет болмаған.</p><p>Қазір тергеу жалғасып жатыр. Полиция тергеу мүддесіне байланысты оқиғаның өзге мән-жайларын жарияланбайтын.</p><p>Еске салсақ, осыған дейін Қаскелеңде жалаңаш ер адам <a href="https://stan.kz/qaskelende-zalanas-er-adam-mektepke-terezeden-kirip-ketti-442246/">терезні сындырып, мектепке кіріп кеткенін</a> жазғанбыз. Алматы облысының полиция департаменті аталған факті бойынша қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады. Күдікті ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалған. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ҚМДБ жаназа мен құдайы ас кезінде ысырапқа жол бермеуге шақырды</title>
                <link>https://stan.kz/qmdb-zanaza-men-qudaiy-as-kezinde-ysyrapqa-zol-bermeuge-saqyrdy-442446/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qmdb-zanaza-men-qudaiy-as-kezinde-ysyrapqa-zol-bermeuge-saqyrdy-442446/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 18:34:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794840788eb7dbeea7f22f34d059a303b7d844026_webp.webp"
                        length="137310"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жаназа мен құдайы ас кезінде ысырапқа жол бермеуге шақырды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Дастархан" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794840788eb7dbeea7f22f34d059a303b7d844026_webp.webp" style="width: 1362px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: shutterstock.com</em></figcaption> </figure> <h2>Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жаназа мен құдайы ас кезінде ысырапқа жол бермеуге шақырды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2> <p>Астана қаласының бас имамы Нұрбек Әуесханұлының айтуынша, мұндай жиындарды отбасының мүмкіндігіне қарай ұйымдастырып, қаралы шаңыраққа артық қаржылық салмақ түсірмеу маңызды.</p> "Ас беру – дүние көрсету емес, дұға бағыштап, марқұмды еске алып, тірілерге тағылым беру арқылы сауапты іс жасау. Сондықтан қаралы отбасына қаржылық салмақ түсірмей, ас беруді шариғатқа сай, салт-дәстүрмен сабақтастыра отырып ұйымдастыру – баршаға ортақ міндет", – деді ол.<p>Бас имамның сөзінше, марқұмның рухына Құран бағыштау, дұға жасау, мұқтаж жандарға көмектесу – сауапты амалдар. Ал елден қалмау мақсатында қарызға батып, шамадан тыс дастарқан жаю діннің ұстанымына сай келмейді.</p><p>Сонымен қатар бас имам 2020 жылы қабылданған "Ас беру мәдениеті" құжатын да еске салды.</p>"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы 2020 жылы "Ас беру мәдениеті" құжатын қабылдады. Оның негізгі мақсаты – құдайы асты шариғат шеңберінде әрі ұлттық дәстүрге сай өткізу, халықты ысыраптан сақтау және отбасыларға түсетін әлеуметтік-экономикалық салмақты азайту. Осы бағыттағы жұмыстардың жалғасы ретінде ҚМДБ жаназа мен құдайы асқа арналған бірыңғай мәзірді де бекітті. Онда нан өнімдерінен бауырсақ пен шелпек, сусыннан шай мен су, ыстық тағамнан ет немесе палау ұсынылады. Қосымша ретінде сары май, тары-талқан, қант пен кәмпит қарастырылған", – деді ол.   <p>Имам ас беру кезінде тағам түрлерін көбейтуден гөрі, оның рухани мәніне басымдық беру қажеттігін атап өтті. Оның пікірінше, ағайын-туыстың міндеті – қаралы үйдің дастарқанын сынау емес, қайғыға ортақтасып, отбасының ауыртпалығын жеңілдету.</p><p>Нұрбек Әуесханұлы ас беру мәдениетінде де қанағат, қарапайымдылық пен қайырымдылық қағидаларын басшылыққа алу керегін жеткізді.</p><p>Бас имамның пайымынша, ас берудің қадірі жайылған дастарқанның көлемімен емес, жасалған дұғамен, көрсетілген құрметпен және мұқтаж жандарға тиген көмектің нәтижесімен өлшенуге тиіс.</p><p>Еске салсақ, осыған дейін Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы <a href="https://stan.kz/ozi-aitpagan-sozderdi-soiletuge-bolmaidy-qmdb-marqumdarga-zi-arqyly-za-441763/">ЖИ арқылы марқұмдарды жандандыруға қатысты</a> пікір білдірген еді. Басқарма мұндай әрекеттерге түбегейлі тыйым салмайтынын және бұл әрекет адамның психологиялық жағдайына зиян келтірмеуі керек екенін айтқан. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
            </channel>
</rss>
