<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
    <channel>
        <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
        <atom:link href="https://stan.kz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <atom:link href="https://pubsubhubbub.appspot.com/" rel="hub" />
        <link>https://stan.kz</link>
        <description>Бүгінгі басты жаңалықтар. Қазақстан және әлемдегі соңғы жаңалықтар. Астана, Алматы, Шымкент жаңалықтары. Қазақстандағы оқиғалар, қызықты мәліметтер</description>
        <language>kk</language>
                    <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 11:07:00 +0500</lastBuildDate>
                <image>
            <url>https://stan.kz/images/touch-icon-iphone.png</url>
            <title>Stan.kz - бүгінгі жаңалықтар, соңғы жаңалықтар</title>
            <link>https://stan.kz</link>
        </image>
                                <item>
                <title>Қазақстанда балаларға қауіпті онлайн ойындар мен қосымшаларды бұғаттау ұсынылды</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-balalarga-qauipti-onlain-oiyndar-men-qosymsalardy-bugattau-442408/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-balalarga-qauipti-onlain-oiyndar-men-qosymsalardy-bugattau-442408/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:07:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794809046ae4ee20977f23e37b0e6e95df2ffa63e_webp.webp"
                        length="99166"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Жаңа заң жобасына қауіпті онлайн ойындарды бұғаттау, ата-ана бақылауын енгізу және балаларға арнайы ID-карта жасау талаптары енгізілмек . Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="бала" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794809046ae4ee20977f23e37b0e6e95df2ffa63e_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Pexels</em></figcaption> <h3>Жаңа заң жобасына қауіпті онлайн ойындарды бұғаттау, ата-ана бақылауын енгізу және балаларға арнайы ID-карта жасау талаптары енгізілмек . Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Мәжілісте өткен Үкімет сағатында Құрылтай депутаты Динара Закиева балалардың цифрлық және ақпараттық қауіпсіздігі туралы жаңа заң жобасын таныстырды. Оның айтуынша, құжатта балаларды интернеттегі қауіптен қорғауға бағытталған бірқатар өзгеріс қарастырылған.</p><p>Атап айтқанда, <strong>онлайн ойындар мен қосымшалардың мазмұны туралы толық ақпарат беру міндеттелуі мүмкін</strong>. Мысалы, ойында басқа адамдармен хат алмасуға немесе ақша жұмсауға бола ма, жоқ па – мұның бәрін алдын ала көрсету ұсынылды.</p> <p>"Жаңа қауіптер мен технологиялардың дамуын ескере отырып, балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін кешенді шаралар ұсынылды. Оның ішінде онлайн ойындар мен қосымшалардың мазмұнын арнайы белгілеу, олардағы хат алмасу және ойын ішінде ақша жұмсау мүмкіндігі туралы ақпарат беру талаптары бар", – деді Динара Закиева.</p> <p>Сонымен қатар <strong>онлайн ойындар мен қосымшалар уәкілетті мемлекеттік органның міндетті тексеруінен өтпек</strong>. Егер олардың балаларға қауіп төндіретіні анықталса, мұндай ойындарды интернеттен алып тастау немесе бұғаттау ұсынылып отыр. Ал заң талаптарын орындамаған <strong>платформалардың иелері жауапқа тартылмақ.</strong></p><p>Депутаттың айтуынша, <strong>жаңа талаптар интернет-дүкендерге де қатысты болады.</strong> Атап айтқанда, балалардың маркетплейстер арқылы тауар сатып алуына байланысты қауіпсіздік шараларын енгізу көзделіп отыр. Бұдан бөлек, <strong>барлық цифрлық платформада ата-ана бақылауы функциясын енгізу де ұсынылды</strong>.  </p> <p>"Балалар үшін арнайы сүзгі енгізіледі. Соның нәтижесінде тиісті белгісі жоқ және мемлекеттік тексеруден өтпеген цифрлық өнімдерді, ойындар мен қосымшаларды балалар көре алмайды. Оларға қол жеткізуге немесе жүктеп алуға да мүмкіндік болмайды", – деп түсіндірді депутат.</p> <p>Заң жобасында балаларға <strong>фотосуреті бар арнайы ID-карта енгізу де қарастырылған.</strong> Динара Закиеваның айтуынша, бұл баланың жеке басын нақты анықтауға, интернеттегі қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және оның құқықтарын қорғауға мүмкіндік береді.</p><p>Айта кетерлігі,<strong> жаңа заң жобасын әзірлеуге жасанды интеллект те қатысқан.</strong> Депутаттың сөзінше, құжат AI Majelis платформасының көмегімен дайындалған көрінеді.  </p> <p>"Бұл – AI Majelis жасанды интеллект платформасының көмегімен әзірленген алғашқы заң жобасы. Арнайы оқытылған құқықтық модель заң жобасының мәтінін дайындауға тікелей пайдаланылды. Соның нәтижесінде жаңа технологиялар мен қауіптерді ескеретін кешенді шаралар ұсынылды", – деді Динара Закиева. </p> <p>Алайды ұсыныстарды жасанды интеллект әзірлегенімен,  депутаттар, заңгерлер мен сарапшылар құжатты қайта қарап, толықтырулар енгізген.</p><p>Жалпы заң жобасында 120-дан астам түзету қарастырылып отыр. Құжат Үкіметтің қорытындысына жолданып, кейін жұмыс топтарында талқыланатын болады. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда 3-сынып оқушыларына <a href="https://stan.kz/3-synyp-oqusylaryna-ertegini-zi-komegimen-zazu-tapsyrylgan-qazaqstandy-440953/">жасанды интеллект көмегімен ертегі құрастыру</a> тапсырылғаны қоғамда қызу талқыланған еді. Желі қолданушыларының бірі мұндай тапсырмалар балалардың өз бетінше ойлауына және шығармашылық қабілетінің дамуына кері әсер етуі мүмкін екенін айтып, наразылық білдірген.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстандағы вольфрам жобасы 840 миллион долларға бағаланды: Инвесторлар АҚШ сұранысын толық дерлік жабуды көздеп отыр</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstandagy-volfram-zobasy-840-million-dollarga-bagalandy-investorla-442409/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstandagy-volfram-zobasy-840-million-dollarga-bagalandy-investorla-442409/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:57:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794808676cdd6d61ee4f4303ef85be442ed6ec952_webp.webp"
                        length="65702"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Америкалық Cove Kaz Capital Group LLC компаниясы Қазақстандағы вольфрам кен орындарын игеруге 1–1,2 миллиард доллар көлемінде қаржы құюды жоспарлап отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Bloomberg агенттігіне сілтеме жасап хаб...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Трамп" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794808676cdd6d61ee4f4303ef85be442ed6ec952_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: X|Trump</em></figcaption> <h2>Америкалық Cove Kaz Capital Group LLC компаниясы Қазақстандағы вольфрам кен орындарын игеруге 1–1,2 миллиард доллар көлемінде қаржы құюды жоспарлап отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a _ngcontent-ng-c3518076825="" _nghost-ng-c1891837658="" data-hveid="0" data-ved="0CAAQ_4QMahgKEwiwzY7514uYAxUAAAAAHQAAAAAQxQQ" decode-data-ved="1" externallink="" href="https://www.bloomberg.com/" jslog="197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl9jNTNiMjQyODNmZjU5MDlmIiwiY181MjgwMDAyODk0YzY5ZWRiIixudWxsLCJyY18xNWI5MWU1ODVkNjM5ZmYxIixudWxsLG51bGwsImtrIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDAsMF0sbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxudWxsLG51bGwsbnVsbCxbImh0dHBzOi8vd3d3LmJsb29tYmVyZy5jb20vIl1d" rel="noopener" target="_blank">Bloomberg</a>агенттігіне сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p data-path-to-node="2" dir="ltr">Журналистер АҚШ-тың Экспорттық-импорттық банкінен (EXIM Bank) Ақпарат еркіндігі туралы заң (FOIA) аясында алынған <strong>23 беттік құпия құжаттарды</strong> зерттеп шыққан. Олардың арасында <strong>Cove Kaz Capital Group</strong> компаниясының 2025 жылдың жазында дайындаған инвестициялық таныстырылымы бар. Құжатта қазақстандық активті сатып алу, вольфрам өндіру перспективасы, жобаның қаржылық моделі және АҚШ-қа шикізат жеткізу көлемі егжей-тегжейлі сипатталған.</p><p data-path-to-node="3" dir="ltr">Инвестор Қазақстанда тек шикізат өндірумен шектелмей, кен орындарын игеруден бастап өнеркәсіпке арналған дайын өнім шығаруға дейінгі толық өндірістік циклді жолға қоюды көздеген.</p><h3 data-path-to-node="4" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="4">Мемлекеттік активтің 70 пайызы сатылды</b></h3><p data-path-to-node="5" dir="ltr">2025 жылғы таныстырылымда Cove Kaz бұған дейін <strong>“Тау-Кен Самұрық”</strong> ұлттық тау-кен компаниясына толық тиесілі болған “<strong>Солтүстік Қатпар” ЖШС-нің 75–100% </strong>үлесін сатып алу ниетін білдірген. Кейін тараптар <strong>70%-дық үлесті </strong>сату туралы келісімге келді. Сатып алу-сату шартына 2026 жылдың 13 ақпанында қол қойылып, 4 мамырда мәміле толық аяқталды.</p><p data-path-to-node="6" dir="ltr">Сатылған үлестің құны <strong>114,8 миллион долларды (54,2 млрд теңге)</strong> құрады. Қалған <strong>30%-ы</strong> “Тау-Кен Самұрық” компаниясының иелігінде қалды. Мәміле құнын үлеске шаққанда компанияның 100%-дық есептік бағасы шамамен<strong> 164 миллион доллар (77,5 млрд теңге)</strong> болады. Алайда бұл ресми нарықтық баға емес, есептік көрсеткіш қана.</p><p data-path-to-node="7" dir="ltr">“Солтүстік Қатпар” ЖШС Қарағанды облысындағы екі ірі вольфрам кен орнына — <strong>Солтүстік Қатпар</strong> мен <strong>Жоғарғы Қайрақты</strong> жобаларына иелік етеді.</p><h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8">Кен орнының құны 10 есе өсті</b></h3><p data-path-to-node="9" dir="ltr">Құжаттағы ең қызықты деректердің бірі — Солтүстік Қатпар кен орнының қаржылық бағалануы. 2023 жылы CSA Global жүргізген зерттеуге сәйкес, жобаның таза келтірілген құны (NPV) <strong>84 миллион доллар (39,7 млрд теңге)</strong> деп бағаланған еді. Ал Cove Kaz Capital өз қаржылық моделінде бұл көрсеткішті <strong>840 миллион долларға (396,9 млрд теңге)</strong> жеткізген. Осылайша,бағалау құны 10 есеге артқан.</p><p data-path-to-node="10" dir="ltr">Компания бұл айырмашылықты нарықтық конъюнктураның өзгеруімен және өндірісті оңтайландыру мүмкіндігімен түсіндіреді:</p><ul data-path-to-node="11" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="11,0,0" dir="ltr">2023 жылғы зерттеуде вольфрамның тоннасы <strong>25,6 мың доллар (12,1 млн теңге)</strong> деп есептелсе, Cove Kaz 2025 жылдың екінші тоқсанындағы орташа бағаны — тоннасына <strong>38,5 мың долларды (18,2 млн теңге)</strong> негізге алған;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,1,0" dir="ltr">Дисконттау мөлшерлемесі бұрынғы <strong>10%</strong>-дың орнына <strong>8%</strong> болып төмендетілген;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="11,2,0" dir="ltr">Өндіру мен өңдеу тиімділігін арттыру мүмкіндіктері қосылған.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Айта кетерлігі, <strong>840 миллион доллар (396,9 млрд теңге)</strong> — тәуелсіз сараптаманың нәтижесі емес, компанияның болашақ бағалар мен өндіріс тиімділігіне жасаған болжамына негізделген жеке бағасы.</p><h3 data-path-to-node="13" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="13">Қазақстандық вольфрам АҚШ импортының 90%-дан астамын жаба алады</b></h3><p data-path-to-node="14" dir="ltr">Жоспар бойынша Солтүстік Қатпар жылына шамамен<strong> 5 мың тонна вольфрам</strong> өндіруі тиіс. Жоғарғы Қайрақты кен орны іске қосылғаннан кейін өндіріс көлемі тағы 6 мың тоннаға артады. Осылайша, екі кен орнының жиынтық қуаты жылына <strong>11 мың тоннаға</strong> жетпек.</p><p data-path-to-node="15" dir="ltr">Салыстыру үшін айтсақ, АҚШ-тың кейінгі бес жылдағы орташа вольфрам импорты жылына шамамен <strong>11,85 мың тоннаны </strong>құраған. Яғни Қазақстандағы кен орындары АҚШ сұранысының <strong>90%-дан</strong> астамын қамтамасыз ете алады.</p><p data-path-to-node="16" dir="ltr">Cove Kaz өнімді АҚШ-тың мемлекеттік және корпоративтік сатып алушыларына, соның ішінде Ұлттық қорғаныс резервін толықтыруға бағыттауды көздеген. Қазір әлемдік вольфрам өндірісінің <strong>80%-дан</strong> астамын <strong>Қытай бақылауда</strong> ұстап отырғандықтан, <strong>Вашингтон стратегиялық маңызды минералдарды жеткізу көздерін </strong>әртараптандыруға ерекше мүдделі.</p><p data-path-to-node="17" dir="ltr">Сонымен қатар Солтүстік Қатпарда <strong>вольфрамнан бөлек молибден, мыс және висмут қорлары</strong> бар. 2023 жылғы техникалық-экономикалық зерттеуге сәйкес, ілеспе металдарды сатудан түсетін табыс кен орнының операциялық шығындарының шамамен <strong>60%-ын</strong> жаба алады.</p><h3 data-path-to-node="18" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="18">Жоба 3 кезеңде жүзеге асады</b></h3><p data-path-to-node="19" dir="ltr">Инвестициялық таныстырылымға сәйкес, жобаны дамыту үш негізгі кезеңге бөлінген:</p> <li> <p data-path-to-node="20,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="20,0,0">Бірінші кезең (400–450 млн доллар):</b> Солтүстік Қатпарды игеру және вольфрам концентратын өндіретін зауыт салу; (189 – 212,6 млрд теңге)</p> </li> <li> <p data-path-to-node="20,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="20,1,0">Екінші кезең (75–100 млн доллар):</b> Вольфрам өнеркәсібіне қажетті аралық өнім — аммоний паравольфраматын (APT) өңдеу қуаттарын құру; (35,4 – 47,2 млрд теңге)</p> </li> <li> <p data-path-to-node="20,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="20,2,0">Үшінші кезең (550–650 млн доллар):</b> Жоғарғы Қайрақты кен орнын игеру және өңдеу қуаттарын кеңейту. (259,9 – 307,1 млрд теңге)</p> </li> <p data-path-to-node="21" dir="ltr">Бұдан бөлек, алдын ала дайындыққа, қосымша геологиялық барлауға және түпкілікті техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеуге шамамен <strong>20 миллион доллар (9,45 млрд теңге) </strong>жұмсалмақ. Бұл жұмыстарға екі жыл, ал бірінші кезеңнің құрылысына <strong>18–24 ай</strong> уақыт берілген. Жалпы күрделі шығындар көлемі <strong>1–1,2 миллиард долларға (472,5 – 567 млрд теңге)</strong> бағаланып отыр.</p><p data-path-to-node="22" dir="ltr">Cove Capital-дың Қазақстандағы мүддесі <strong>вольфраммен ғана шектелмейді.</strong> Компания “Қазгеологиямен” бірлескен <strong>Akbulak REE Ltd</strong> кәсіпорнының <strong>75%</strong> үлесіне ие (Ақбұлақ учаскесінде сирек кездесетін жер элементтерін барлаумен айналысады). Сондай-ақ оның қоржынындағы “Kaz Critical Minerals” ЖШС Шығыс Қазақстандағы <strong>13 лицензиялық учаскеде</strong> геологиялық барлау жүргізуде.</p><h3 data-path-to-node="23" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="23">АҚШ тарапынан қаржыландыру және Трамптың ұлдарына қатысы</b></h3><p data-path-to-node="24" dir="ltr">Бұған дейін Bloomberg пен The Wall Street Journal басылымдары АҚШ президенті Дональд Трамптың ұлдары — <strong>Эрик Трамп пен кіші Дональд Трамптың</strong> құрылымдары арқылы Cove Kaz Capital компаниясында <strong>1%-дан</strong> аз жанама үлеске ие болуы тиіс екенін хабарлаған еді. Олардың өкілдері мен компания басшылығы Трамптың ұлдары бизнесті басқаруға және қазақстандық мәмілеге қатыспайтынын мәлімдеген.</p><p data-path-to-node="25" dir="ltr">Жобаны жүзеге асыру үшін Cove Kaz АҚШ-тың мемлекеттік қаржы институттарынан <strong>1,6 миллиард долларға (756 млрд теңге) </strong>дейін қаражат тартуды көздеген: EXIM Bank <strong>900 миллион долларға (425,2 млрд теңге)</strong>, ал АҚШ-тың Халықаралық дамуды қаржыландыру корпорациясы (DFC) 700 миллион долларға<strong> (330,7 млрд теңге) </strong>қызығушылық хатын берген. Алайда бұл құжаттар түпкілікті несиелік міндеттеме болып саналмайды.</p><p data-path-to-node="26" dir="ltr">Қазіргі уақытта америкалық ведомстволар жобаны қаржыландыруды белсенді түрде ілгерілетіп жатқан жоқ: DFC мәміле бойынша жұмыстың тоқтағанын растаса, EXIM хатының мерзімі 2026 жылдың тамызында аяқталған. Ал Cove Kaz Capital өкілдері құрылысты қаржыландыруға ресми өтінімді 2027 жылы түпкілікті ТЭН аяқталғаннан кейін ғана беретінін және америкалық институттармен өзара іс-қимыл жалғасып жатқанын <a href="https://stan.kz/aqs-tramptyn-uldaryna-qatysy-bar-qazaqstandagy-ken-ornyna-qarzy-bolmeu-442120/">хабарлады.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Алаяқтарды бірге ұстаймыз деп алдады&quot;: Қазақстандық өзі алмаған миллион теңге несиені төлеуге міндеттелді</title>
                <link>https://stan.kz/alaiaqtardy-birge-ustaimyz-dep-aldady-qazaqstandyq-ozi-almagan-million-442403/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/alaiaqtardy-birge-ustaimyz-dep-aldady-qazaqstandyq-ozi-almagan-million-442403/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:53:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/09/full_178974602041393b41d5eefcb4aede81dc1cf453b6_webp.webp"
                        length="32508"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық ер адам өзін Ұлттық банк қызметкері ретінде таныстырған алаяқтардың арбауына түсіп, атына бірнеше несие рәсімделгенін білмей қалған. Алаяқтар оған тіпті &quot;банктерге хабарласып, қылмыскерлерді бірге ұстаймыз&quot; деп сендір...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Алаяқ " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/09/full_178974602041393b41d5eefcb4aede81dc1cf453b6_webp.webp" style="width: 1348px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Қазақстандық ер адам өзін Ұлттық банк қызметкері ретінде таныстырған алаяқтардың арбауына түсіп, атына бірнеше несие рәсімделгенін білмей қалған. Алаяқтар оған тіпті "банктерге хабарласып, қылмыскерлерді бірге ұстаймыз" деп сендірген. Алайда кейін миллион теңге қарыз коллекторларға өтіп, сот ер адамды өзі алмаған несиені төлеуге міндеттеген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://hronika.kz/kaiteyk-endy/21155/">Hronika.kz</a> порталына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><p>Оқиға Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданының тұрғыны Шавкет Зульяровтың басынан өткен. Шавкет Зульяровтың айтуынша, оқиға 2024 жылдың сәуірінде басталған. Сол кезде оған өзін "Актив" ұялы байланыс операторының қызметкері ретінде таныстырған адам қоңырау шалған. Ол ер адамның телефон нөмірін белсендіру үшін SMS арқылы арнайы код жіберілетінін айтып, келген кодты сұраған. Шавкет еш күмәнданбастан, кодты телефон арқылы хабарлаған.</p><p>Алайда арада жарты сағаттай уақыт өткенде оған тағы бір қоңырау түскен. Бұл жолы хабарласқандар әлгі кодты алаяқтар пайдаланып кеткенін айтып, ер адамның атына үш түрлі несие рәсімделгенін жеткізген. Осыдан кейін олар мәселені шешуге көмектесетін адаммен сөйлестіруді ұсынған. Көп ұзамай Шавкетке өзін Ұлттық банктің қызметкері ретінде таныстырған ер адам хабарласқан. Ол өзін Асқар деп атап, аты-жөні мен әкесінің атын толық айтып, алаяқтықпен күресетін бөлімді басқаратынын мәлімдеген. Оның сөзінше, Шавкеттің атына үш қаржы ұйымында несие рәсімделген. </p>“Ол енді сол банктерге WhatsApp арқылы хабарласып, алаяқтарды әшкерелей аламыз деді. 6 сәуірде туған күнім болған. Балаларым маған телефон сыйлаған еді. Сондықтан қолымда екі телефон болды. Бір телефонмен банк қызметкерімен сөйлесіп отырсам, екіншісі арқылы алаяқтар маған не айту керегін нұсқап отырды. Алдымен бір банкке қоңырау шалдық. Мен оператордың барлық сұрағына жауап бердім. Сол кезде "Ұлттық банктегі жаңағы Асқар" маған не айту керегін айтып отырды. "Бұлар алаяқтар, уайымдамаңыз, қазір оларды ұстап, бұғаттаймыз. Сіздің атыңызға несие қалмайды" деп сендірді. Сөйтіп, маған миллион теңге несие рәсімделгенін айтты. Одан кейін екінші банкке хабарластық. Онда жөндеу жұмыстарына деп 3,3 миллион теңге несие рәсімделген болып шықты. Үшінші микрокредиттік ұйымнан 45 мың теңге несие алынған”, — деді Шавкет Зульяров.<p>Осы әңгімелерден кейін көп ұзамай Шавкеттің үйіне көршісі келген. Ер адам оған болған жағдайды айтып бергенде, көршісі мұның алаяқтық екенін бірден түсінген. Ол Шавкетке банктерге барып, шоттарын бұғаттауға және жағдайды ресми түрде тіркеуге кеңес берген. Шавкет бірнеше банкке барып, өз атына рәсімделген несиелерге қатысы жоқ екенін айтып, өтініш қалдырмақ болған. Алайда қаржы ұйымдарының қызметкерлері мұндай жағдайда алдымен полицияға жүгіну керегін түсіндірген. </p><p>Содан кейін ер адам Еңбекшіқазақ аудандық полиция бөліміне арыз жазған. Полиция оны жәбірленуші деп танып, қылмыстық іс қозғаған. Бірақ тергеу әзірге нәтиже бермеген. Шавкеттің айтуынша, құқық қорғау органдары алаяқтарды әлі таппаған.</p><h3 style="text-align: center;">Сот ер адамның алаяқтық туралы уәжін қабылдамаған</h3><p><strong>Осы аралықта миллион теңге несие берген қаржы ұйымы берешекті коллекторлық компанияға өткізіп жіберген</strong>. Ал коллекторлар қарызды өндіру үшін<strong> сотқа жүгінген.</strong> Істі Алматы қаласы Әуезов ауданының №2 аудандық соты қараған.</p><p>Сот материалдарына сәйкес, Шавкеттің атына <strong>миллион теңге</strong> көлемінде микрокредит рәсімделген. Қарыз<strong> 60 айға,</strong> жылдық<strong> 40 пайыз сыйақымен</strong> берілген. Кейін оны өндіріп алу құқығы коллекторлық компанияға өткен.</p><p>Сотта талапкер тарап несие рәсімдеу кезінде ер адамның жеке басы тексеріліп, бейнежазба арқылы растау жүргізілгенін алға тартқан. Сондай-ақ миллион теңгенің оның банк шотына аударылғанын төлем құжаттарымен дәлелдеуге тырысқан. Ал Шавкет несие рәсімдеуге өзі бастамашы болмағанын, сол кезде телефон арқылы сөйлесіп отырып, алаяқтардың нұсқауымен әрекет еткенін түсіндірген. Алайда <strong>сот оның жауаптарын бір-біріне қайшы деп бағалаған.</strong></p><p>Сотта Шавкет несие рәсімделген кезде денсаулығына байланысты не болып жатқанын толық түсінбегенін айтқан. Кейін ол микроқаржы ұйымының қызметкерімен сөйлесіп жатқанда, екінші телефон арқылы алаяқтың оған не деп жауап беру керегін айтып отырғанын түсіндірген.</p><p>Алайда сот ер адамның бұл сөздеріне сенбеген. Судья оның қаржы ұйымының қызметкерімен сөйлескенін және несие алуға өтініш бергенін негізге алған. Сонымен қатар Шавкет несиенің алаяқтық жолмен рәсімделгенін дәлелдейтін заңды күшіне енген сот үкімін ұсына алмаған.</p>"Сот жауапкердің алаяқтық туралы уәждерін негізсіз деп санайды. Ол несие шарты бойынша алаяқтық жасалғанын және өзінің мұндай несие алуға ерік білдірмегенін дәлелдейтін заңды күшіне енген сот үкімін ұсынбаған", — делінген сот шешімінде.<p>Осы уәждерге сүйенген сот <strong>коллекторлық компанияның талабын қанағаттандырған</strong>. Нәтижесінде Шавкеттен миллион теңге негізгі қарыздан бөлек, өкіл қызметіне <strong>100 мың теңге,</strong> мемлекеттік<strong> бажға 30 мың теңге </strong>және атқарушылық жазба үшін <strong>10 900 теңге </strong>өндіру туралы шешім шығарылған. Алайда ер адам бұл шешіммен келіспейді. Оның айтуынша, атына несие рәсімдеу дерегі бойынша қылмыстық іс әлі аяқталған жоқ. Сондықтан алаяқтықтың құрбаны болғаны анықталып жатқан кезде қарызды өзінен өндіру әділетсіз.</p><p>Шавкеттің айтуынша, заң бойынша адам несие алаяқтық жолмен рәсімделгені үшін жәбірленуші деп танылса, қаржы ұйымы қарызды өндіріп алуды уақытша тоқтатуы керек. Ол осы мәселе бойынша Ішкі істер министрлігіне де сұрау жіберген. Министрліктен келген жауапта ер адамның банктерге жүгініп, қарызды өндіруді тоқтатуды талап етуге құқығы бар екені айтылған. Алайда сот бұл жағдайды ескермеген.</p>“Менде Ішкі істер министрлігінен келген жауаптар да бар. Онда банктерге барып, қарызды өндіріп алуды тоқтату туралы өтініш беруге құқығым бар екені жазылған. Бірақ осындай заң бола тұра, соттың неге менің жағымнан шықпағанын түсінбеймін. Құқығымды қорғау үшін адвокат жалдауға тура келді. Жақында апелляциялық сот болады. Сол жерде жеңіске жетемін деп үміттенемін”, — дейді ол.<p>Шавкет несие рәсімдеу кезінде қаржы ұйымы оның айлық табысын <strong>643 мың теңге деп көрсеткеніне </strong>де таңғалады. Ер адамның сөзінше, бұл соманы ұйым оның банк картасындағы ақшаның жұмсалуына қарап есептеген. Алайда картаға түскен қаражаттың басым бөлігі әйелі мен балаларынан келген аударымдар болған.</p>“Менің нақты табысым — 90 мың теңге. Күзетші болып жұмыс істеймін. Әйелім мен балаларым жіберген ақшаны да табысым деп есептеген сияқты. Оның үстіне, кредиттік тарихым нашар, ипотека бойынша берешегім бар, банкроттық жағдайым да болған. Өзім алған несиелерімді 2031 жылға дейін төлеймін. Бірақ енді өзім алмаған миллион теңгені де мойныма іліп қойды”, — дейді Шавкет Зульяров.<p>Ер адам сот оның бұрыннан бар қарыздарын және несие төлеу мүмкіндігін де ескермегеніне наразы. Сондай-ақ телефон қоңырауларының тарихын іске тіркеу туралы өтініші қабылданбағанын айтады. Оның пікірінше, бұл оқиғада алаяқтар тек өзін ғана емес, қаржы ұйымдарының жүйесін де алдаған. Ал оның салдарын өзі тартып отыр. Болған жағдайдан кейін Шавкеттің созылмалы ауруы асқынып, ұзақ уақыт емделуге тура келген. Ол Алматыдағы онкологиялық орталықта сәулелік терапия курсынан да өткен.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандықтарға алаяқтардың <a href="https://stan.kz/zi-arqyly-zana-sas-ulgisi-men-makiiaz-zasaudy-usynady-qazaqstandyqtarg-442376/">жаңа тәсілінен сақ болу </a>ескертілген еді. Олар енді ЖИ арқылы жаңа шаш үлгісі мен макияж жасауды ұсынуға көшкен. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда зейнетақы жинақтарының 30%-ға жуығын жеке компанияларға беру жоспарланып отыр</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-zeinetaqy-zinaqtarynyn-30-ga-zuygyn-zeke-kompaniialarga-be-442407/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-zeinetaqy-zinaqtarynyn-30-ga-zuygyn-zeke-kompaniialarga-be-442407/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:43:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/10/full_1792594715be380667bc65b811607cc324c7bb9cd1_webp.webp"
                        length="58384"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда зейнетақы активтерін басқару жүйесіне ауқымды өзгерістер енгізу жоспарланып отыр. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2030 жылға қарай зейнетақы жинақтарының 20–30%-ын жеке басқарушы компаниялардың қолына беруді...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Зейнетақы " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/10/full_1792594715be380667bc65b811607cc324c7bb9cd1_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда зейнетақы активтерін басқару жүйесіне ауқымды өзгерістер енгізу жоспарланып отыр. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2030 жылға қарай зейнетақы жинақтарының 20–30%-ын жеке басқарушы компаниялардың қолына беруді ұсынды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p data-path-to-node="4" dir="ltr">Қазіргі таңда еліміздегі <a href="https://t.me/protenge_kz/3539">жалпы зейнетақы активтерінің көлемі</a> <strong>27 триллион теңгеден</strong> асады. Алайда бұл қаражаттың <strong>99%-ға</strong> жуығы Ұлттық банктің басқаруында. Жеке басқарушылардың үлесінде небәрі <strong>1%</strong> ғана бар — бұл шамамен <strong>268,1 миллиард теңге.</strong></p><p data-path-to-node="5" dir="ltr">Агенттік таратқан ақпаратқа сәйкес, алдағы уақытта Ұлттық банктің жүктемесін азайтып, нарықтағы бәсекелестікті арттыру көзделіп отыр.</p><h3 data-path-to-node="6" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="6">Зейнетақы жинақтарын жеке компанияларға беру қалай жүзеге асады?</b></h3><p data-path-to-node="7" dir="ltr">Реттеуші орган ұсынған реформа аясында қаражатты жеке басқаруға берудің екі негізгі тетігі қарастырылған:</p><ul data-path-to-node="8" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="8,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8,0,0">Салымшының өз таңдауы:</b> Азаматтар бұрынғыдай өзіне қолайлы басқарушы компанияны және инвестициялық стратегияны дербес таңдай алады;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="8,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="8,1,0">Мандаттық басқару:</b> Ұлттық банк ашық конкурс арқылы кәсіби нарық қатысушыларын іріктеп, оларға зейнетақы портфелінің бір бөлігін арнайы мандат бойынша береді. Бұл ретте қандай бағалы қағаздарды сатып алуға болатыны, тәуекел деңгейі мен күтілетін табыстылық мөлшері алдын ала бекітілген қатаң ережелермен реттеледі.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="9" dir="ltr">Қарапайым тілмен айтқанда, мандаттық басқару кезінде салымшы үшін ештеңе өзгермейді — азаматтарға ешқайда барып өтініш жазудың немесе ақшаны қолмен аударудың қажеті жоқ.</p><p data-path-to-node="10" dir="ltr">Сонымен қатар реттеуші орган қаражаттың толықтай Ұлттық банктің бақылауында қалатынын және жеке басқарушылардың қызметіне тұрақты мониторинг жүргізілетінін атап өтті. Активтерді беру кезең-кезеңімен, ең алдымен мемлекеттік бағалы қағаздардан бастап жүзеге асырылады.</p><h3 data-path-to-node="11" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="11">Бұл реформа не үшін қажет?</b></h3><p data-path-to-node="12" dir="ltr">Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің пайымдауынша,<strong> 27 триллион теңгелік </strong>орасан зор ресурстың бір ғана құрылымның қолында шоғырлануы қор нарығының дамуын тежеп отыр. Қазір нарықта өтімділік жетіспейді, ал инвестициялық стратегиялар бірсарынды.</p><p data-path-to-node="13" dir="ltr">Жаңа бастама нарыққа кәсіби ойыншыларды көптеп тартып, қаржы құралдарына деген сұранысты арттыруға бағытталған. Бұл ішкі жинақтарды ел экономикасына белсендірек тартуға мүмкіндік береді.</p><p data-path-to-node="14" dir="ltr">Айта кетейік, 2026 жылдың басынан бері жеке басқарушыларға сеніп тапсырылған зейнетақы активтерінің көлемі <strong>88,5 миллиардтан 268,1 миллиард теңгеге </strong>дейін өсті. Бүгінде бұл қызметті <strong>106 мыңнан астам қазақстандық </strong>пайдаланып отыр. Дегенмен бұл көрсеткіш әлі де жалпы активтердің <strong>1%-ы</strong> шамасында ғана.</p><h3 data-path-to-node="15" dir="ltr" style="text-align: center;"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="15">Қандай сұрақтар әлі ашық күйінде қалып отыр?</b></h3><p data-path-to-node="16" dir="ltr">Реформаның негізгі бағыты белгілі болғанымен, оны іске асыру тетіктеріне қатысты нақты мәліметтер әлі жарияланған жоқ. Атап айтқанда:</p><ul data-path-to-node="17" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="17,0,0" dir="ltr">Басқарушы компанияларды іріктеу конкурсының нақты мерзімі;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="17,1,0" dir="ltr">Іріктеу критерийлері мен қойылатын талаптар;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="17,2,0" dir="ltr">Басқарушылар алатын комиссия мөлшері;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="17,3,0" dir="ltr">Ең бастысы — инвестициялық табыс күтілген деңгейден төмен болған жағдайда жауапкершілікті кім арқалайтыны белгісіз.</p> </li> </ul><p data-path-to-node="18" dir="ltr">Осылайша, бастама зейнетақы жинақтарын тартып алуды емес, алып портфельдің бір бөлігін нарықтық бәсекелестік пен нақты ережелер аясында тиімді басқаруды көздейді. Алайда реформаның табысты болуы алдағы уақытта бекітілетін ережелердің ашықтығына тікелей байланысты болмақ.</p><p data-path-to-node="18" dir="ltr">Еске салсақ, бұған дейін қазақстандықтарға зейнетақы ақшасын басқарудың<a href="https://stan.kz/qazaqstandyqtarga-zeinetaqy-aqsasyn-basqarudyn-us-tasili-usynyld-441909/"> үш тәсілі </a>ұсынылды. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ҚТЖ басшылығы ұсталған тұста компания 9,4 миллиард теңгеге костюм сатып алмақ</title>
                <link>https://stan.kz/qtz-bassylygy-ustalgan-tusta-kompaniia-94-milliard-tengege-kostium-sat-442404/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qtz-bassylygy-ustalgan-tusta-kompaniia-94-milliard-tengege-kostium-sat-442404/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:09:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794807526b0fbd6445edcb9f99c9f88bd416ca508_webp.webp"
                        length="189346"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ұлттық компания жалпы құны 9,4 миллиард теңгеге жуық костюм сатып алуға тендер жариялаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> </figure><figure style="margin: 0;"><img alt="ҚТЖ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794807526b0fbd6445edcb9f99c9f88bd416ca508_webp.webp" style="width: 1585px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: gov.kz</em></figcaption> </figure><h3>Ұлттық компания жалпы құны 9,4 миллиард теңгеге жуық костюм сатып алуға тендер жариялаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Сатып алу порталындағы<a href="https://zakup.sk.kz/#/ext(popup:item/1264477/advert)?tabs=advert&q=1264477&adst=ALL&lst=ALL&page=1"> мәліметке сәйкес</a>, ҚТЖ жалпы саны <strong>285 264 жиынтық </strong>арнайы жұмыс киімін алуды жоспарлаған. Олар теміржол қызметкерлерін суықтан, судан, өндірістік ластанудан және механикалық әсерден қорғауға арналған. Сатып алудың жалпы құны <strong>9 384 208 816 теңге</strong>. Есеп бойынша бір жиынтықтың орташа бағасы шамамен <strong>32,9 мың теңгеден айналады</strong>. Киімдерді еліміздің бірнеше қаласына жеткізу қарастырылған.</p><p>Сатып алу ашық тендер арқылы жүргізілген. Тендерге қатысуға өтінімдер <strong>2-13 қараша аралығында қабылданған</strong>.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="ҚТЖ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794807421d08eb0c3e904fb3c6c8810ddc36ed3ec_webp.webp" style="width: 1442px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: zakup.sk.kz</em></figcaption> </figure><figure style="margin: 0;"><img alt="ЛОТ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794807867514722ee7ce429c5685b7de0f74984bb_webp.webp" style="width: 1709px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: zakup.sk.kz</em></figcaption> </figure><p>Әзірге сатып алу қорытындысы туралы ақпарат жарияланған жоқ.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Астанадағы "Атлант" тұрғын үй кешенінің жоғарғы қабатынан <a href="https://stan.kz/astanadagy-turgyn-ui-keseninin-manyna-sasylgan-6-million-dollar-aqsa-t-442298/">ақша толы шабадандар лақтырылғаны </a>туралы ақпарат тараған еді. Артынша "Самұрық-Қазына" қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен "Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиевтің<a href="https://stan.kz/astanada-dollarga-toly-cemodan-terezeden-laqtyryldy-artynsa-iri-kompan-442264/"> ұсталғаны белгілі болды.</a></p><p>Ұлттық қауіпсіздік комитеті олардың сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікпен ұсталғанын ресми түрде растады. Қазір іс бойынша тергеу амалдары жүріп жатыр.</p><p>13 қарашада президент Қасым-Жомарт Тоқаев <a href="https://stan.kz/toqaev-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylarynyn-ustaluyna-qatysty-pikir-bil-442348/">Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында осы жағдайға қатысты мәлімдеме жасады</a>. Мемлекет басшысы ұлттық компаниялар басшыларының ұсталуы мемлекеттік компаниялар жүйесіндегі жемқорлық мәселесінің ауқымды екенін көрсететінін айтты.  </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қытайда 10 тонналық электр ұшағы алғаш рет экипажбен бірге сынақтан өтті</title>
                <link>https://stan.kz/qytaida-10-tonnalyq-elektr-usagy-algas-ret-ekipazben-birge-synaqtan-ot-442401/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qytaida-10-tonnalyq-elektr-usagy-algas-ret-ekipazben-birge-synaqtan-ot-442401/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794805018a4a43a7ab565efe86821348af9b6a4a6_webp.webp"
                        length="55914"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қытайда 10 тонналық электр ұшағы алғаш рет экипажбен бірге сынақтан өтті. CE-25A деп аталатын әуе кемесі болашақта 19 жолаушыны тасымалдауға арналған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Еnglish.news.cn хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="электрлі ұшақ сынақтан өтті " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794805018a4a43a7ab565efe86821348af9b6a4a6_webp.webp" style="width: 1324px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Ван Цзилян/Синьхуа</em></figcaption> <h2>Қытайда 10 тонналық электр ұшағы алғаш рет экипажбен бірге сынақтан өтті. CE-25A деп аталатын әуе кемесі болашақта 19 жолаушыны тасымалдауға арналған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://english.news.cn/20261114/962db2096da1431383746bdb4e9ecf97/c.html?utm_source=chatgpt.com">Еnglish.news.cn</a> хабарлайды. </h2><p>Қытайдың коммерциялық авиация корпорациясының мәліметінше, Қытайдың Шаньдун провинциясындағы Биньчжоу қаласында өткен. Сынақ кезінде ұшақ бортында <strong>екі ұшқыш пен бір сынақ инженері</strong> болған. </p><p><strong>CE-25A </strong>– COMAC компаниясы жасаған алғашқы электрлі коммерциялық ұшақ. Ол негізінен қалалар арасында жолаушы тасымалдауға арналған. Әуе кемесі <strong>19 жолаушыны</strong> тасымалдай алады. Ұшақтың ең жоғары ұшу салмағы – <strong>10 тонна</strong>. Оның сағатына <strong>300 шақырым жылдамдықпен</strong> ұшуға мүмкіндігі бар. Қалыпты ұшу биіктігі –<strong> 2400 метр</strong>, ал ұшу қашықтығы – <strong>400 шақырым</strong>.</p><p>Бұған дейін, биыл 2 ақпанда, <strong>CE-25A </strong>алғаш рет бортында ұшқышсыз, автоматты режимде сынақтан өткен.</p><p>Электр ұшағын COMAC компаниясы Қытайдың CATL аккумулятор өндірушісімен, Шанхай Цзяо Тун университетімен және басқа да серіктестерімен бірлесіп әзірлеген. Осы уақытқа дейін әуе кемесі ұшқышсыз режимде <strong>19</strong> сынақтан өткен.</p><p>Қытайдың Азаматтық авиация басқармасы COMAC компаниясының ұшаққа типтік сертификат алу туралы өтінімін қабылдаған. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін Air Astana компаниясының су жаңа <a href="https://stan.kz/air-astana-kompaniiasynyn-su-zana-dreamliner-i-aqs-ta-synaqtan-otti-441306/">Dreamliner-і сынақтан өткізген </a>еді. Рейстер 2027 жылы ашылады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Илон Масктың  ғарыш кемесі алғаш рет ұшыру алаңына қайтып оралды</title>
                <link>https://stan.kz/ilon-masktyn-garys-kemesi-algas-ret-usyru-alanyna-qaityp-oraldy-442402/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ilon-masktyn-garys-kemesi-algas-ret-usyru-alanyna-qaityp-oraldy-442402/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:49:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794804981fd113811667762f0df38ba9b6a84b2fa_webp.webp"
                        length="119614"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Компанияның Starship ғарыш кемесі 22 сағаттан астам уақытқа созылған сынақ ұшуынан кейін Жерге оралып, алғаш рет ұшыру мұнарасындағы арнайы темір құрылғылардың көмегімен қонды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі BBC-дің орыс қыз...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="зымыран" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794804981fd113811667762f0df38ba9b6a84b2fa_webp.webp" style="width: 1605px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: bbc.com</em></figcaption> <h3>Компанияның Starship ғарыш кемесі 22 сағаттан астам уақытқа созылған сынақ ұшуынан кейін Жерге оралып, алғаш рет ұшыру мұнарасындағы арнайы темір құрылғылардың көмегімен қонды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.bbc.com/russian/articles/c54gnlnjd9epo">BBC-дің орыс қызметіне</a> сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p>Starship ғарыш кемесі 14 қарашада Жерге оралды. Ол ұшыру алаңына жақындап, ауада қалықтап тұрған сәтте мұнарадағы "тамақ жеуге арналған таяқшалар" деп аталып кеткен алып механикалық құрылғылар кемені екі жағынан ұстап қалған. Ғарыш кемесінің жерге оралуы тікелей эфирде де көрсетілген. SpaceX өкілі Дэн Хуот бұл жетістікті ғарыш саласындағы маңызды бетбұрыс деп бағалады.</p> <p>"Біз көптен бері қол жеткізуге ұмтылған мақсатымызды орындадық. Starship кемесін әуеде ұстап қалдық. Енді бәрі өзгереді", – деді ол.</p> <p>Биіктігі 124 метр болатын Starship зымыраны 13 қарашада АҚШ-тың Техас штатындағы Бока-Чика аймағында орналасқан Starbase ғарыш айлағынан ұшырылған еді. Сынақ барысында ғарыш кемесі <strong>Жерді 14 рет айналып шығып</strong>, орбитаға Starlink <strong>интернет желісіне арналған 26 жерсерікті жеткізд</strong>і. Алайда SpaceX компаниясының бастапқы жоспары толық орындалған жоқ. Өйткені мамандар зымыранның екі бөлігін де Жерге қайтарып, арнайы құрылғылармен ұстап қалуды көздеген.</p><p>Starship екі негізгі бөліктен тұрады. Төменгі бөлігі Super Heavy деп аталады. Ол зымыранды жерден көтеріп, ғарышқа шығуға қажетті бастапқы күшті береді. Ал жоғарғы бөлігі – ғарышқа ұшып, жүк пен адамдарды тасымалдауға арналған Starship кемесі. Бұл жолы төменгі бөлікті ұшыру мұнарасына қайтару әрекеті тоқтатылды. Ол Мексика шығанағына бағытталып, суға құлау кезінде жарылды. Ал жоғарғы бөлігі Жерге сәтті оралды.</p><p>Бұған дейін SpaceX мамандары үш сынақ кезінде зымыранның төменгі бөлігін мұнарадағы арнайы құрылғылармен ұстап қалған болатын. Алайда ғарышқа шыққан жоғарғы бөлікті дәл осылай қайтару алғаш рет жүзеге асып отыр.</p><p><strong>Бұл жетістіктің маңызы неде?</strong></p><p>SpaceX компаниясының басты мақсаты – ғарышқа ұшырылған зымырандарды қайта пайдалану алу. Қазір көптеген зымыранның кейбір бөліктері ұшырылғаннан кейін жарамсыз болып қалады. Ал оларды қайта пайдалану ғарыш сапарларына кететін шығынды айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді. Мәселен, SpaceX компаниясының Falcon 9 зымыранының төменгі бөлігін бірнеше рет пайдалануға болады. Осы технологияның арқасында компания ғарышқа ұшу құнын да төмендете алды. Енді компания Starship зымыранының екі бөлігін де Жерге аман қайтарып, келесі сапарларға қайта пайдалануды жоспарлап отыр.</p><p>Бұл жобаның нәтижесін АҚШ-тың NASA ғарыш агенттігі мұқият бақылауға алған. Өйткені Starship кемесі америкалық ғарышкерлерді Айға қайта жеткізу жоспарында маңызды рөл атқарады.  Одан бөлек, NASA 2028 жылы Айға адам қондыруды көздеп отыр. Алайда бұл мақсатқа жету үшін әлі де бірқатар күрделі сынақтан өту қажет. Бұл ретте Айға қону аппараттарын әзірлеумен Илон Масктың SpaceX компаниясынан бөлек, миллиардер Джефф Безостың Blue Origin компаниясы да айналысып жатыр.</p><p>Айта ктеерлігі, АҚШ-тың Айды игеру жоспары Қытаймен ғарыш саласындағы бәсекелестік аясында жүзеге асырылып жатыр. Қытай 2030 жылға қарай өз ғарышкерлерін Айға қондыруды жоспарлаған еді.</p><p> </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Демалыстағы бэби-бум: Маңғыстауда екі күнде үш жұп егіз дүниеге келді</title>
                <link>https://stan.kz/mangystauda-eki-kunde-us-zup-egiz-duniege-keldi-442400/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/mangystauda-eki-kunde-us-zup-egiz-duniege-keldi-442400/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:32:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179480344521e5ca2cba462bca4bd1a0c9e1d4671a_webp.webp"
                        length="273838"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Маңғыстау облысында екі күн ішінде үш отбасы бірден егіздердің ата-анасы атанды. Облыстық Ана мен бала перинаталдық орталығында алты сәби дүниеге келген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="үш егіз бірдей дүниеге келді" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179480344521e5ca2cba462bca4bd1a0c9e1d4671a_webp.webp" style="width: 1500px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Маңғыстау облысы </em></figcaption> <h2>Маңғыстау облысында екі күн ішінде үш отбасы бірден егіздердің ата-анасы атанды. Облыстық Ана мен бала перинаталдық орталығында алты сәби дүниеге келген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ана мен бала перинаталдық орталығының <a href="https://www.facebook.com/cok.mangystau/posts/pfbid0iuMpUzQvV5LE9yWPpNFbPhcBa6nzqGUrQBfEnvUV4E4r9LrLvQaeyaRDJ7DmWW7Tl?rdid=C1x3kyiD900RBR6d">мәліметінше</a>, нәрестелердің екеуі – ұл мен қыз, ал бір жұбы – екі ұл.</p><p>“Алғашқы егіздер 13 қараша күні сағат 14:00 және 14:09-да өмірге келді. Отбасында салмағы 2740 грамм, бойы 51 см ұл бала және салмағы 2830 грамм, бойы 52 см қыз бала дүниеге келді. Сол күні кешкі сағат 17:16 және 17:33-те тағы бір жұп егіз туды. Бұл жолы ата-анасы қос ұлды болды. Нәрестелердің салмағы 2430 және 2290 грамм, бойлары 46 см”, – деді ведомство. </p><p>Сонымен қатар келесі күні тағы да егіздер дүниеге келген.</p><p>“Ал 14 қараша күні сағат 11:58-де салмағы 3080 грамм, бойы 51 см ұл бала, ал сағат 12:15-те салмағы 2960 грамм, бойы 52 см қыз бала дүниеге келді. Кішкентай ханзадалар мен ханшайымдардың есімдері әзірге толық анықталған жоқ. Тек бір ұл мен қыздың ата-анасы оларға Ануар және Ақнұр есімдерін берген. Осылайша, екі күнде перинаталдық орталық тарихында алты сәби өмірге келіп, үш отбасы егіздердің ата-анасы атанды”, – деп қосты ведомство. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандық әйел <a href="https://stan.kz/zetisu-oblysynda-tortem-duniege-akelgen-aiel-7-balanyn-anasy-atandy-442164/">төртем дүниеге әкеліп</a>, 7 баланың анасы атанған еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ҚТЖ-ның табысы қандай және компания басшылығы қанша алады</title>
                <link>https://stan.kz/qtz-zarty-zylda-191-milliard-tenge-paida-tapty-qaryzy-qansaga-osti-442352/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qtz-zarty-zylda-191-milliard-tenge-paida-tapty-qaryzy-qansaga-osti-442352/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айнура Дарибаева</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794663991510868baf83ea2be70141a59bfb48c1d_webp.webp"
                        length="105172"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>&quot;Қазақстан темір жолы&quot; ұлттық компаниялар тобы 2026 жылдың алғашқы алты айында 191 миллиард теңге таза пайда көрсетті. Алайда қарызы 715 миллиард теңгеге көбейіп, 3,9 триллион теңгеге жетті. Пайда өсіміне валюта бағамының өзгеруі...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="ҚТЖ басшылары ұсталған" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794663991510868baf83ea2be70141a59bfb48c1d_webp.webp" style="width: 1353px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ҚТЖ</em></figcaption> </figure> <h2>“Қазақстан темір жолы” ұлттық компаниялар тобы 2025 жылы таза пайдасын екі еседен астам ұлғайтып, 343,6 миллиард теңгеге жеткізді, ал 2026 жылдың алғашқы алты айында тағы 191 миллиард теңге пайда көрсетті. Алайда компанияның қарызы 3,9 триллион теңгеге жетіп, жалғыз акционері “Самұрық-Қазына” қорына дивиденд аудармай отыр. Stan.kz ҚТЖ-ның 2023–2025 жылдардағы аудиттелген жылдық есептері мен 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы шоғырландырылған есебін талдады.</h2> <h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;"> </h3> <h3 data-path-to-node="2" dir="ltr" style="text-align: center;">2023–2025 жылдар қорытындысы: Пайда ненің есебінен екі еселенді?</h3> <p data-path-to-node="3" dir="ltr">ҚТЖ-ның 2025 жылғы ресми есебіне сәйкес, <strong>соңғы үш жылда </strong>компанияның жалпы табысы мен қағаз жүзіндегі пайдасы тұрақты өскен. 2023 жылы <strong>136,7 миллиард теңге</strong> болған таза пайда 2024 жылы <strong>160,8 миллиард теңгеге,</strong> ал 2025 жылдың қорытындысы бойынша бірден 2,1 есе өсіп, <strong>343,6 миллиард теңгеге</strong> жетті. Компанияның негізгі жұмысынан түскен жалпы ақша 2024 жылғы <strong>2,16 триллион теңгеден</strong> 2025 жылы <strong>2,75 триллион теңгеге</strong> (+27,5%) дейін артты.</p> <p data-path-to-node="4" dir="ltr">Бұл өсімнің басты себебі —<strong> жүк тасымалы бағасының қымбаттауы</strong> мен <strong>шетелдік жүктерді ел аумағы арқылы өткізу:</strong></p> <ul data-path-to-node="5" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="5,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="5,0,0">Жүк тасымалы мен транзит:</b> 2025 жылы жүк тасымалдау бағасы орта есеппен <strong>28%-ға </strong>көтеріліп, тасымал көлемі <strong>10,4%-ға </strong>өсті. Соның арқасында жүк тасымалынан түскен табыс <strong>2,46 триллион теңгеге</strong>, ал шетелдік жүктерді өткізуден түскен кіріс<strong> 827,2 миллиард теңгеге </strong>жетіп, компанияның негізгі табыс көзіне айналды.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="5,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="5,1,0">Жолаушылар тасымалы:</b> Халықты тасымалдайтын “Жолаушылар тасымалы” бағыты 2025 жылы билет сатудан <strong>129 миллиард теңге </strong>жинағанымен (+17%), жылды шамамен <strong>29 миллиард теңге</strong> шығынмен аяқтады.Бұл бағыт жұмысын тоқтатпауы үшін мемлекет бюджеттен 2024 жылы <strong>41,1 миллиард теңге,</strong> ал 2025 жылы <strong>46,1 миллиард теңге</strong> субсидия бөлген.</p> </li> <li> <p data-path-to-node="5,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="5,2,0">Бірреттік табыс пен валюта бағамы:</b> 2025 жылғы пайдаға <strong>43,2 миллиард теңгелік </strong>бірреттік қаржылық кіріс және доллар мен еуро бағамының ауытқуынан болған шығынның 6<strong>9,6 миллиард теңгеден 20 миллиард теңгеге дейін азаюы</strong> да оң әсер еткен. Сонымен қатар 2025 жылы бюджетке төленген табыс салығы 2,5 есе өсіп, <strong>155,4 миллиард теңгені</strong> құрады.</p> </li> </ul> <figure style="margin: 0;"><img alt="КТЖ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947739352d4be9a00db8336288aa4c962937ed43_webp.webp" style="width: 1613px; height: 900px;"></figure> <p data-path-to-node="7" dir="ltr"><i data-index-in-node="0" data-path-to-node="7">ҚТЖ-ның 2023–2025 жылдарға арналған ресми жылдық есептері және 2026 жылдың І жартыжылдығына арналған есебі</i></p> <h3 data-path-to-node="8" dir="ltr" style="text-align: center;">2026 жылдың І жартыжылдығы: Пайда валюта бағамының арқасында өсті</h3> <p data-path-to-node="9" dir="ltr">ҚТЖ-ның <strong>2026 жылғы толық есебі әлі шыққан жоқ.</strong> Сондықтан биылғы жағдай 30 маусымда аяқталған алғашқы <strong>алты айдың есебі </strong>бойынша бағаланды (бұл есепті халықаралық “Ernst & Young” компаниясы тексерген).</p> <p data-path-to-node="10" dir="ltr">Қаңтар–маусым айларында ҚТЖ тобының жалпы табысы<strong> 1,47 триллион теңге</strong> болып, былтырғы осы уақытпен салыстырғанда 15%-ға өсті. Салық төлегенге дейінгі пайда<strong> 123 миллиард теңгеден 299,4 миллиард теңгеге, </strong>ал таза пайда <strong>86,1 миллиардтан 191 миллиард теңгеге </strong>жетті. Компанияның күнделікті жұмысынан қолына түскен таза ақша <strong>257,7 миллиард теңгені</strong> құрады.</p> <p data-path-to-node="11" dir="ltr">Алайда биылғы пайданың күрт өсуіне негізінен валюта бағамының өзгеруі себеп болған. Былтыр алғашқы алты айда бағам айырмасы ҚТЖ-ға <strong>77 миллиард теңге</strong> шығын әкелсе, биыл керісінше <strong>99,7 миллиард теңге</strong> пайда түсірген. Егер валюта бағамының әсерін алып тастасақ, компанияның салыққа дейінгі нақты табысы екі жылда да шамамен <strong>200 миллиард теңге</strong> деңгейінде өзгеріссіз қалған.</p> <p data-path-to-node="12" dir="ltr">Жүк тасымалы жарты жылда <strong>195,3 миллиард теңге </strong>пайда әкелді. Ал жолаушылар тасымалының қағаздағы шығыны <strong>17,9 миллиардтан 4,1 миллиард теңгеге</strong> дейін азайғанымен, валюта әсерін қоспағандағы нақты шығыны <strong>6,2 миллиардтан 14,7 миллиард теңгеге</strong> өскен. Бұл бағытқа жарты жылда мемлекеттен <strong>25,8 миллиард теңге</strong> көмек ақша бөлінді.</p> <h3 data-path-to-node="13" dir="ltr" style="text-align: center;">ҚТЖ қарызы 3,9 триллион теңгеге жетті</h3> <p data-path-to-node="14" dir="ltr">Пайда еселеп өскенімен, ҚТЖ тобының <strong>қарызы одан да жылдам көбейіп келеді.</strong> Соңғы үш жарым жылда компанияның алған несиелері мен бағалы қағаздар арқылы тартқан қарызы екі есеге жуық өсіп, 2023 жылғы <strong>2,1 триллион теңгеден</strong> 2026 жылғы маусым соңында <strong>3,901 триллион теңгеге </strong>жетті (тек биылғы алты айда қарыз <strong>715 миллиард теңгеге </strong>немесе 22,4%-ға артқан).</p> <p data-path-to-node="15" dir="ltr">Биылғы алғашқы жартыжылдықта компания<strong> 1,088 триллион теңге </strong>жаңа қарыз алып, бұрынғы негізгі қарызының <strong>495,2 миллиард теңгесін</strong> қайтарған. Қарыздың көбеюіне шетелдік және ішкі нарықта сатылған қарыз қағаздары әсер етті: сәуірде ҚТЖ халықаралық нарықта жалпы құны <strong>1 миллиард доллар</strong> болатын бағалы қағаз шығарды (<strong>461,6 млрд теңге;</strong> қолға нақты түскені — <strong>457,2 млрд теңге</strong>), ал ақпанда өзінің жалғыз иесіне <strong>2,22 миллиард</strong> юань көлемінде қарыз қағазын (<strong>159,4 млрд теңге</strong>) орналастырды. Маусым соңында “Самұрық-Қазына” қорынан алынған қарыздың өзі <strong>1,214 триллион теңге</strong> болды (оның <strong>285,7 миллиард теңгесін </strong>алдағы бір жылда қайтару керек). Ал барлық несиелер бойынша алдағы 12 айда төленуге тиіс сома <strong>562 миллиард теңгені</strong> құрайды.</p> <p data-path-to-node="16" dir="ltr">Есепте алдағы бір жылда төленуі тиіс қарыздар мен міндеттемелер компанияның қолындағы бар ақшасы мен тез сатылатын мүлкінен <strong>923,2 миллиард теңгеге</strong> артық екені көрсетілген (2025 жылдың соңында бұл жетіспеушілік <strong>963 миллиард теңге </strong>болған). Сондай-ақ ҚТЖ қарыз мөлшеріне қатысты банк қойған басты шартты уақытша бұзып алған: қарыздың компания капиталына қатынасы 1,18-ге жетіп, келісімдегі 1,15 шегінен асып кеткен.Халықаралық HSBC банкі бұл талапты 30 қарашаға дейін қолданбауға уақытша келісім берген. Компания есебінде қажет болған жағдайда тағы<strong> 387,6 миллиард теңге </strong>несие алуға мүмкіндік бар екені жазылған.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="КТЖ 2" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947740930d27bae7767ef03de7cf9683e0cc1c67_webp.webp" style="width: 1613px; height: 900px;"></figure> <p><i data-index-in-node="0" data-path-to-node="18">ҚТЖ-ның 2025 жылғы жылдық есебі және 2025–2026 жылдардың бірінші жартыжылдығына арналған есептері</i></p> <h3 data-path-to-node="19" dir="ltr" style="text-align: center;">Басшылыққа қанша сыйақы төленді?</h3> <p data-path-to-node="20" dir="ltr">ҚТЖ басшыларына берілетін <strong>сыйақы көлемі де жыл сайын өсіп келеді.</strong> Ресми есепке сәйкес, компанияны басқаратын негізгі тұлғаларға (Басқарма мен Директорлар кеңесінің 18–19 мүшесіне, салықтарды, зейнетақы және әлеуметтік аударымдар мен еңбек демалысына арналған қорды қоса есептегенде):</p> <ul data-path-to-node="21" dir="ltr"> <li> <p data-path-to-node="21,0,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="21,0,0">2024 жылы</b> — 816 миллион теңге;</p> </li> <li> <p data-path-to-node="21,1,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="21,1,0">2025 жылы</b> — 1,036 миллиард теңге (+27%);</p> </li> <li> <p data-path-to-node="21,2,0" dir="ltr"><b data-index-in-node="0" data-path-to-node="21,2,0">2026 жылдың І жартыжылдығында</b> — 564 миллион теңге есептелген (2025 жылдың алғашқы алты айында — 669 млн теңге).</p> </li> </ul> <p data-path-to-node="22" dir="ltr">Компанияның Қазақстан қор биржасына жолдаған ресми хатында бұл ақшаның ішінде <b data-index-in-node="78" data-path-to-node="22">тек Басқарма мүшелеріне</b>(компания басшысы, оның орынбасарлары мен басқарушы директорлар, жыл ішінде құрамда болған 10–13 адамға) нақты қолға берілген жалақы мен ақшалай сыйақылар бөлек көрсетілген. Соған сәйкес, 2024 жылы Басқарма мүшелеріне <b data-index-in-node="320" data-path-to-node="22">694 миллион теңге</b>, ал 2025 жылы <b data-index-in-node="352" data-path-to-node="22">721,2 миллион теңге</b> төленген. Қалған шамамен <strong>315 миллион теңге </strong>Директорлар кеңесі мүшелерінің төлемдеріне, салықтар мен өзге міндетті аударымдарға тиесілі.</p> <p data-path-to-node="23" dir="ltr">2026 жылғы мамырда ҚТЖ-ның сол кездегі басшысы <strong>Талғат Алдыбергенов </strong>өзінің айлық жалақысы <strong>1,5 миллион теңге</strong> екенін, ал <strong>1 миллиард теңгеден</strong> астам соманың ішінде директорлар кеңесінің төлемдері мен компания табысқа шыққан жағдайда кеңес шешімімен берілетін жылдық сыйақылар бар екенін айтқан. Сонымен қатар сыйақы өсімі еншілес компанияларда да байқалады: мәселен, ҚТЖ үлесі бар “Dosjan temir joly” АҚ басшылығына 2023 жылы <strong>85,8 миллион теңге</strong>, 2024 жылы <strong>102,5 миллион теңге</strong>, ал 2025 жылы <strong>149,4 миллион теңге</strong> төленген.</p> <h3 data-path-to-node="24" dir="ltr" style="text-align: center;"> </h3> <h3 data-path-to-node="24" dir="ltr" style="text-align: center;">“Самұрық-Қазынаға” неге пайдадан үлес төленбеді? Акцияларды сатуға не кедергі?</h3> <p data-path-to-node="25" dir="ltr"><strong>ҚТЖ-ның 100% жалғыз иесі — “Самұрық-Қазына” қоры.</strong> Алайда компания жүздеген миллиард теңге таза пайда тапқанына қарамастан, <b data-index-in-node="123" data-path-to-node="25">2023 және 2024 жылдардың қорытындысы бойынша иесіне дивиденд төлеген жоқ</b>. Мәселен, 2025 жылғы 2 мамырдағы жалғыз иенің шешімімен 2024 жылғы жеке есептегі <strong>157,8 миллиард теңге</strong> таза табыс толықтай компанияның өз ішінде қалдырылды. 2026 жылдың жартыжылдық есебінде де қорға аударылған қаржы көрсетілмеген (тек еншілес компаниялардың өзге үлескерлеріне тиесілі төлемдер бөлек берілген).</p> <p data-path-to-node="26" dir="ltr">ҚТЖ-ның пайдасын мемлекеттік қорға аудармай, өз ішінде қалдыруының басты себебі — құны <strong>4,68 триллион теңге</strong> болатын ірі құрылыс жобалары (Достық–Мойынты теміржолын жаңарту, Бақты–Аягөз жаңа желісін салу және транзиттік жолдарды кеңейту) мен <strong>3,9 триллион теңгелік </strong>қарызды жабу. Керісінше, “Самұрық-Қазына” ҚТЖ-дан пайда алудың орнына оған өзі ақша беріп отыр: 2025 жылы қор <strong>28,8 миллиард теңгеге</strong> қосымша қаржы құйып, жылына небәрі 0,05%-дық жеңілдетілген үстемемен несие бөлген.</p> <p data-path-to-node="27" dir="ltr">Қарызды азайтудың бір жолы ретінде қарастырылған ҚТЖ акцияларын биржаға шығарып сату (IPO) мерзімі әлі белгісіз. Бұған дейін көлік министрі акцияларды сату 2027 жылдың басына ауысқанын хабарласа, қыркүйекте “Самұрық-Қазына” басшысы Нұрлан Жақыпов оны 2026 жылдың соңына дейін өткізу жоспары сақталғанын айтқан.</p> <p data-path-to-node="29" dir="ltr">Қорытындылай келе, ҚТЖ тобы 2025 жылы да, 2026 жылдың алғашқы жартысында да табысты еселеп өсіргенімен, оның негізгі бөлігі тасымал бағасының қымбаттауы мен валюта бағамының әсерінен қалыптасқан. Ал тапқан табыстың бір тиыны да жалғыз иесі — “Самұрық-Қазына” қорына пайда үлесі ретінде төленбей,толығымен 3,9 триллион теңгелік қарызды жабуға және теміржол құрылысына жұмсалып отыр. Соған қарамастан басшылыққа есептелетін жылдық сыйақы 1 миллиард теңгеден асып, оның нақты қанша бөлігі жекелеген басшыларға сыйақы ретінде берілгені әлі күнге дейін ашық жарияланбай келеді.</p> <p data-path-to-node="2" dir="ltr">Еске салсақ, 11 қарашада “Самұрық-Қазына” қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен ҚТЖ басқарма төрағасы Елжас Отыншиев және басқа адамдар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікпен <a href="https://stan.kz/astanada-dollarga-toly-cemodan-terezeden-laqtyryldy-artynsa-iri-kompan-442264/">ұсталды</a>. Жақыпов қорды 2023 жылдан бері басқарады, ал Отыншиев ҚТЖ төрағасы болып 2026 жылғы шілдеде тағайындалған. Қазіргі таңда іс бойынша тергеу жүріп жатыр.</p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Теңгенің қай купюралары үздік деп танылған</title>
                <link>https://stan.kz/news-442310/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442310/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Stan.kz </dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794571045bbc48e84be26ae099021d650a2cfe069_webp.webp"
                        length="297298"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанның ұлттық валютасы айналымға енгеніне 30 жылдан асты. Осы уақыт ішінде теңге дизайны да талай өзгерді. Алғашқы банкноттарда Абай, әл-Фараби, Абылай хан сынды тарихи тұлғалардың бейнесі болса, қазіргі купюраларда сақ дәуі...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="банкнота" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794571045bbc48e84be26ae099021d650a2cfe069_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ChatGpt арқылы жасалды</em></figcaption> </figure> <h2>Қазақстанның ұлттық валютасы айналымға енгеніне 30 жылдан асты. Осы уақыт ішінде теңге дизайны да талай өзгерді. Алғашқы банкноттарда Абай, әл-Фараби, Абылай хан сынды тарихи тұлғалардың бейнесі болса, қазіргі купюраларда сақ дәуірінің жәдігерлері мен көне ою-өрнектер көрініс тапқан. Осы орайда Stan.kz дизайнымен ерекшеленіп, халықаралық деңгейде мойындалған банкноталарға шолу жасап көрді. </h2> <h3> </h3> <h3>Теңге дизайны алғаш қашан өзгерді?</h3> <p>Қазақстанның ұлттық валютасы – теңге 1993 жылы 15 қарашада айналымға енді. Алғашқы банкноттар Англияда басылып, олардың дизайнына қазақ тарихында ерекше орын алған тұлғалар енді. Бұл серия шартты түрде<strong> “Портреттер” </strong>деп аталды.</p> <p>Теңге тарихында банкнота дизайны <strong>бес негізгі кезеңнен </strong>өтті. Әр жаңа серия елдің тарихи мұрасын, мәдениетін және заманауи келбетін бейнелеуге бағытталды.</p> <p>1993 жыл – <strong>“Портреттер”</strong> сериясы. Алғашқы банкноталарда <strong>Әбу Насыр әл-Фараби, Сүйінбай Аронұлы, Құрманғазы, Шоқан Уәлиханов, Абай Құнанбайұлы, Әбілқайыр және Абылай хан</strong> портреттері бейнеленді.</p> <p>1993–2003 жылдар – <strong>“Әл-Фараби” </strong>сериясы. Бұл кезеңде банкноталардың алдыңғы бетіне ғұлама ғалым Әбу Насыр әл-Фарабидің портреті орналасты. Инфляция мен экономикалық өзгерістерге байланысты <strong>200, 500, 1 000, 2 000, 5 000 және 10 000 теңгелік</strong> ірі номиналдар біртіндеп айналымға шықты.</p> <p>2006 жыл – <strong>“Бәйтерек” сериясы. </strong>Банкнота дизайны түбегейлі жаңарып, алғаш рет тік формат қолданылды. Купюраларда “Бәйтерек” монументі, мемлекеттік рәміздер, ұлттық ою-өрнектер мен елорданың сәулет нысандары бейнеленді.</p> <p>2011–2022 жылдар – <strong>“Қазақ елі” және “Самұрық” сериясы. </strong>Жаңа банкноталарға “Қазақ елі” монументі мен Самұрық құсы бейнеленді. Бұл серияда ұлттық нақыш пен заманауи қорғаныш технологиялары қатар қолданылды.</p> <p>2023 жылдан бастап – <strong>“Сақ стилі” сериясы. </strong>Жаңа банкноталар сақ мәдениеті мен көшпелілер өркениетінің мұрасына негізделген. Олардың дизайнында аң стиліндегі бейнелер, ұлттық ою-өрнектер мен заманауи қорғаныш элементтері үйлесім тапқан.</p> <p>Осылайша, 1993 жылдан бері теңге банкноталары бес негізгі сериямен шығарылды. Ал қазақстандық банкноталардың халықаралық деңгейде мойындалған жетістіктері 2007 жылдан басталады.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="банкнот" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794569597d9834810c6fc8578bbab84048a9c8cbd_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Кесте Stan.kz</em></figcaption> </figure> <h3>10 000 теңге: 2007 жылы халықаралық марапат алды</h3> <p>2006 жылы 15 қарашада Қазақстанда банкноталардың жаңа сериясы айналымға енді. Ол елорданың басты сәулет нысандарының бірі – “Бәйтерек” монументінің құрметіне шартты түрде<strong> “Бәйтерек” сериясы</strong> деп аталды.</p> <p>Купюралардың алдыңғы бетіне “Бәйтерек” монументі, ашық алақан, мемлекеттік ту мен елтаңба бейнеленді. Ал сыртқы бетінде “Ақорда” резиденциясы мен Қазақстан картасының сұлбасы орналасты. </p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179456877438c595593633644971f2ad9d9495f1de_webp.webp" style="width: 900px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: yes-coin.kz</em></figcaption> </figure> <p>Бұл серияға <strong>200, 500, 1 000, 2 000, 5 000 және 10 000 теңгелік</strong> алты номинал кірді. Олардың ішінде 10 000 теңгелік банкнота халықаралық деңгейде ерекше көзге түсті. </p> <p>2007 жылы Бангкок қаласында өткен халықаралық байқауда осы 10 000 теңгелік банкнота IACA ұйымының <strong>“Үздік жаңа банкнота”</strong> (Best New Banknote) номинациясында бірінші орын алды. Сонымен қатар 2006 жылы шығарылған жаңа банкноттар сериясы да жылдың үздік жаңа сериясы ретінде марапатталды. </p> <h3>10 000 теңге: 2011 жылдың үздік банкнотасы</h3> <p>Ұлттық валютаның халықаралық деңгейдегі ең елеулі жетістіктерінің бірі – <strong>10 000 теңгелік</strong> естелік банкнотаның International Bank Note Society (IBNS) байқауында жеңіске жетуі.</p> <p>Банкнот 2011 жылы 4 шілдеде Қазақстан тәуелсіздігінің 20 жылдығына орай айналымға шығарылды. Оның дизайнын Ұлттық банк мамандары мен британдық De La Rue компаниясының өкілдері бірлесіп әзірледі. Ал банкнотты Ұлттық банктің Банкнот фабрикасы басып шығарды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794568587d193a08e9c5d8ddd076238d4c939e5a1_webp.webp" style="width: 900px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: yes-coin.kz</em></figcaption> </figure> <p>Банкнотаның тік бағытта безендірілген беткі жағында “Қазақ елі” монументі мен ұшып бара жатқан көгершіндер бейнеленген. Ал сыртқы бетінде президент резиденциясы – “Ақорда” мен Қазақстан картасы орналасқан.</p> <p>Купюраның негізгі түстері – <strong>қою көк пен күлгін.</strong></p> <p>2012 жылы International Bank Note Society ұйымы бұл банкнотаны <strong>“2011 жылдың үздік банкноты” </strong>деп таныды. Ол әлемнің түрлі елінде шығарылған 100-ге жуық жаңа банкноттың арасынан үздік шықты. Екінші орынды Канаданың 100 долларлық банкнотаны иеленді.</p> <p>Осылайша, қазақстандық теңге қағаз ақшалардың дизайны бойынша әлемдегі беделді халықаралық марапаттардың біріне алғаш рет ие болды.</p> <h3>5 000 теңге: екінші жыл қатарынан жеңіс</h3> <p>10 000 теңгелік естелік банкнотадан кейін халықаралық деңгейде 5 000 теңгелік купюра да мойындалды.</p> <p>Ол 2011 жылы 30 желтоқсанда айналымға енгізілді. Банкнотаның негізгі түсі – <strong>қанық қызыл. </strong>Беткі жағында <strong>“Қазақ елі” монументі,</strong> <strong>ұшып бара жатқан көгершіндер мен Қазақстанның мемлекеттік рәміздері</strong> бейнеленген.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794569774f8312502a5829a08d1abedb27b82500b_webp.webp" style="width: 1080px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: yes-coin.kz</em></figcaption> </figure> <p>Ал сыртқы бетіне Тәуелсіздік монументі, Алматыдағы “Қазақстан” қонақүйі және ел картасы орналастырылған.</p> <p>2013 жылы International Bank Note Society ұйымы бұл банкнотаны <strong>“2012 жылдың үздік банкноты” </strong>деп жариялады. Сарапшылар оның дизайнын, тұжырымдамасын, техникалық орындалуын және қорғаныш элементтерін жоғары бағалады.</p> <p>Байқауға әлемнің әртүрлі елінде шығарылған 100-ге жуық жаңа банкнота қатысты. Қазақстандық купюра Канаданың 50 долларлық және Джерси аралының 100 фунттық банкноттарын басып озды. </p> <h3>1 000 теңге: Күлтегінге арналған банкнот</h3> <p>Қазақстанға үшінші жыл қатарынан жеңіс әкелген банкнота – Екінші Түрік қағанатының көрнекті қолбасшысы әрі мемлекет қайраткері <strong>Күлтегінге</strong> арналған <strong>1 000 теңгелік</strong> естелік купюра. Ол 2013 жылы 12 желтоқсанда айналымға енді. Банкнотаның жалпы таралымы 10 миллион дана болды.</p> <p>Беткі жағында Күлтегін мүсінінің бір бөлігі, <strong>“Қазақ елі” </strong>монументі және ұшып бара жатқан көгершіндер бейнеленген. Ал сыртқы бетінде ат үстіндегі көне түркі жауынгерлері, бұғы және көне түркі жазба ескерткіші орналасқан.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794568875045cf6a714c7586f539e12cf9936c6ff_webp.webp" style="width: 951px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: banknoteworld.com</em></figcaption> </figure> <p>Банкноттың негізгі түстері – <strong>сары мен қоңыр.</strong> Оның басты ерекшелігі – көне түркі дәуірінің тарихи бейнелерін Қазақстанның заманауи мемлекеттік рәміздерімен үйлестіруінде. 2014 жылы International Bank Note Society бұл купюраны <strong>“2013 жылдың үздік банкноты” </strong>деп таныды. Осылайша, Қазақстан банкноталары аталған марапатты үш жыл қатарынан иеленген алғашқы ел атанды.</p> <p>Халықаралық сарапшылар банкноттың көркемдік безендірілуімен қатар, техникалық орындалуы мен қорғаныш элементтерін де жоғары бағалады.</p> <h3>Сериядағы өзге банкноттар және халықаралық жетістіктер</h3> <p>2015 жылы ұлттық валюта айналымға енгізілгеніне 20 жыл толуына орай <strong>20 000 теңгелік</strong> естелік банкнота шығарылды. Оның дизайнында алдыңғы сериялардың элементтері, мемлекеттілік нышандары мен сәулет нысандары бейнеленді.</p> <p>Банкноттың негізгі түстері – <strong>көк пен күлгін.</strong></p> <p>2016 жылы бұл купюра High Security Printing Europe халықаралық байқауында<strong> “2015 жылдың үздік аймақтық банкноты” </strong>(Best Regional Banknote of 2015) аталымы бойынша марапатқа ие болды. Сонымен қатар International Bank Note Society ұйымының 2015 жылғы байқауында екінші орын алды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794568939d1a870201f16b02e88c18ab71e49e01f_webp.webp" style="width: 919px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: banknotes.zp.ua</em></figcaption> </figure> <p>2016 жылы желтоқсанда Ұлттық банк Қазақстан тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған <strong>10 000 теңгелік</strong> естелік банкнотты айналымға шығарды. Оның дизайнында мемлекеттің қалыптасу тарихы, ұлттық рәміздер мен мәдени мұра элементтері көрініс тапты.</p> <p>2021 жылы тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған тағы бір<strong> 20 000 теңгелік</strong> естелік банкнот жарық көрді. Оның безендірілуіне мемлекеттік рәміздер мен ел тарихына қатысты бейнелер арқау болды.</p> <p>Ал 2022 жылы “Қазақ елі” сериясындағы 20 000 теңгелік банкноттың жаңартылған нұсқасы шығарылды. Бұл серияның жаңа дизайнға көшу алдындағы соңғы банкноттарының бірі болды.</p> <h3>10 000 теңге: тағы бір халықаралық марапат</h3> <p>Жаңа сериядағы ең танымал банкноттардың бірі – 2024 жылы маусымда айналымға шыққан 10 000 теңгелік купюра.</p> <p>Ол High Security Printing Asia халықаралық байқауында жоғары бағаланды. Қазақстандық банкнот <strong>“Үздік жаңа банкнот”</strong> (Best New Banknote) аталымында бірінші орын алды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="теңге" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794569485ee9dbf11754754613967b72e66f46a66_webp.webp" style="width: 1381px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Қазақстан Ұлттық банкі</em></figcaption> </figure> <p>Сарапшылар оның дизайнын, заманауи қорғаныш технологияларын және ұлттық мәдени мұраны бейнелеуін ерекше атап өтті.</p> <p>Банкноттың безендірілуінде сақ өнерінің нақыштары мен Қазақстанның көне тарихына қатысты бейнелер пайдаланылған. Сонымен қатар жалған ақша жасауды қиындататын қорғаныш элементтеріне ерекше мән берілген. Олар банкноттың қауіпсіздігін қамтамасыз етумен қатар, көркемдік келбетін де толықтырады.</p> <p>Осылайша, “Сақ стилі” сериясы қазақстандық теңгенің халықаралық деңгейде мойындалу дәстүрін жалғастырды.</p> <p>Айта кетейік, бұған дейін Ұлттық банк келесі жылы <a href="https://stan.kz/ulttyq-bank-kelesi-zyly-500-millionga-zuyq-banknota-sygarudy-zosparlap-438136/">шамамен 500 миллион банкнота шығаратыны </a>туралы жазған едік. Жаңа купюралар Банкнот фабрикасында дайындалып, алдымен Ұлттық банктің резервтік қорына түседі, кейін қажетіне қарай айналымға кезең-кезеңімен енгізіледі.</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Ұят болды&quot;: Жолаушысын шатастырған такси жүргізушісі бес тәулікке қамалды</title>
                <link>https://stan.kz/uiat-boldy-zolausysyn-satastyrgan-taksi-zurgizusisi-bes-taulikke-qamal-442399/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/uiat-boldy-zolausysyn-satastyrgan-taksi-zurgizusisi-bes-taulikke-qamal-442399/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 08:40:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794800286b2cfff7dd6eca2b18794f89db25dd1c6_webp.webp"
                        length="35508"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Астанада такси жүргізушісі вокзал маңында тұрған бейтаныс ер адамды өз жолаушысы деп ойлап, оның сөмкелерін дөрекі түрде көлігіне салған. Алайда көп ұзамай қателескенін түсінген. Ол осы үшін 5 тәулікке қамалды</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="такси" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794800286b2cfff7dd6eca2b18794f89db25dd1c6_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Астанада такси жүргізушісі вокзал маңында тұрған бейтаныс ер адамды өз жолаушысы деп ойлап, оның сөмкелерін дөрекі түрде көлігіне салған. Алайда көп ұзамай қателескенін түсінген. Ол осы үшін 5 тәулікке қамалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p data-pm-slice="1 1 []">Оқиға Астанадағы “Нұрлы жол” теміржол вокзалының автотұрағында болған.</p><p>Жүргізуші көлігінің жанынан қолына сөмке ұстаған ер адамды көріп, оны жүк салуға көмектесуін күтіп тұрған жолаушы деп ойлаған. Бұл жағдай такси жүргізушісінің ашуын келтірген. Ол көлікте отырып, телефонына видео түсірген. Жүргізуші ер адамның “әдепсіз әрекетіне” наразылығын білдірген.</p><p>Кейін көліктен түсіп, ер адамның сөмкелерін ашуланы жүріп жүксалғышқа лақтырған.</p><p>Алайда көп ұзамай әлгі адамның оның жолаушысы емес екені анықталған. Ол вокзал маңында жай ғана досын күтіп тұрған. Бұл видео әлеуметтік желіде тарап, полицияның назарына іліккен.</p><p>Құқық қорғау органдары жүргізушінің жеке басын анықтады. Ол Ақтөбе облысының тумасы, 35 жастағы Кенбай Серікбаев болып шықты.</p><p>Сот ер адамды ұсақ бұзақылық жасағаны үшін кінәлі деп танып, бес тәулікке әкімшілік қамауға алды. </p><p>Айта кетейік, бұған дейін Алматыда жол ережелерін елемейтінін айтқан <a href="https://stan.kz/esqasan-beldik-taqpaimyn-almatyda-442108/">әйел жүргізуші куәлігінен айырылғаны</a> туралы жазған едік. Ол әлеуметтік желіде жол қозғалысы ережелерін әдейі бұзып, өзіне ешқандай жаза қолданылмайтынын мәлімдеген. Осыдан кейін оған қатысты іс қозғалды. Тексеру барысында оның бұған дейін сот шешімімен көлік жүргізу құқығынан айырылғаны анықталған. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Екібастұз маңынан Қызыл кітапқа енген жаралы бүркіт табылды</title>
                <link>https://stan.kz/ekibastuz-manynan-qyzyl-kitapqa-engen-zaraly-burkit-tabyldy-442398/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ekibastuz-manynan-qyzyl-kitapqa-engen-zaraly-burkit-tabyldy-442398/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 08:35:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17947998638686ccc977cd42c9ca008757217f397f_webp.webp"
                        length="102706"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Павлодар облысында орманшылар жаралы дала қыранын құтқарды. Қызыл кітапқа енген құсты Екібастұз қаласынан Майқайың кентіне қарай 20 шақырым жерде байқаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Бүркіт жаралы орманшылар" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947998638686ccc977cd42c9ca008757217f397f_webp.webp" style="width: 1218px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Павлодар облысында орманшылар жаралы дала қыранын құтқарды. Қызыл кітапқа енген құсты Екібастұз қаласынан Майқайың кентіне қарай 20 шақырым жерде байқаған. Құсты құтқару сәті видеоға түсіп қалған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Жаралы құс туралы Екібастұз қаласының тұрғыны хабарлаған. Оқиға орнына Павлодар орманшылығының қызметкерлері барып, олар құсты ұстап, тасымалдау үшін уақытша торға орналастырған. Енді бүркітті ветеринарлар тексеруі керек.</p><p>Павлодар облысының орман және жануарлар дүниесін қорғау мекемесінің басшысы Аждар Жүсіповтің айтуынша, орманшылар құсты матамен жауып ұстап алған.</p>"Бүркітті матамен жауып ұстадық. Ветеринар дәрігерлер тексергеннен кейін оны уақытша Павлодарское ауылына орналастырамыз", – деді Аждар Жүсіпов.<p>Құстың нақты неден жарақат алғаны және жарақатының қаншалықты ауыр екені әзірге белгісіз.</p><h3> </h3><h3>Дала қыраны туралы не белеміз?</h3><p>Дала қыраны – қанатының құлашы екі метрден асатын ірі жыртқыш құс. Ол Қазақстанның далалы, шөлейт және шөлді аймақтарында, соның ішінде Павлодар облысында да кездеседі. Негізгі қорегі – саршұнақтар мен басқа да ұсақ кеміргіштер.</p><p>Бұл құстар жыл құстарына жатады. Күзде Африка мен Оңтүстік Азияға қыстауға ұшып кетіп, көктемде Қазақстанға қайта оралады.</p><p>Бұған дейін Қарағандыда құсбегілік федерациясының мүшесі Қызыл кітапқа енген <a href="https://stan.kz/news--437324/">35 жыртқыш құсты заңсыз асырағаны</a> туралы жазған едік. </p><p>Қаржы мониторингі агенттігінің мәліметінше, күдікті 2017 жылдан бері "Құсбегілік" федерациясы мен Қазақстан ұлттық құрамасының мүшесі болған. Соған қарамастан Қарағандыдағы үйінің аумағында заңсыз тәлімбақ ұйымдастырған.</p>“Аңшылық, қыран құстарды күтіп-баптау және емдеу тақырыбына арналған Instagram парақшасы арқылы ол табиғи мекендеу ортасынан заңсыз алынған сирек жыртқыш құстарды жеткізіп беретін адамдармен байланыс орнатқан. Тінту барысында оның тұрғылықты мекенжайынан 35 жыртқыш құс анықталып, тәркіленді. Олардың қатарында ителгі, бүркіт және лашын бар. Аталған құстар Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген және сирек кездесетін әрі жойылып кету қаупі төнген жануарлар санатына жатады”, – делінген хабарламада.<p>Күдікті қамауға алынды. Қазір ер адамды сирек кездесетін және жойылып кету қаупі бар жыртқыш құстарды заңсыз иемдену және ұстау фактісі бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді аяқтады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Әлемдік футбол жұлдызы қазақстандық баланың тұсауын кесті: Бұл үшін отбасы Дубайға барған</title>
                <link>https://stan.kz/ronaldinyo-qazaqstannan-bargan-buldirsinnin-tusauyn-kesti-futbolsyny-b-442397/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ronaldinyo-qazaqstannan-bargan-buldirsinnin-tusauyn-kesti-futbolsyny-b-442397/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 08:20:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Нұрила Жұмаділлә</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794799649d11092894f42747bcb4fc4c225867679_webp.webp"
                        length="125272"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Бразилия футболының аңызы Роналдиньо Қазақстаннан барған бүлдіршіннің тұсауын кесті. Бір қызығы, әйгілі футболшыны баланың өзі таңдаған</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="тұсаукесер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794799649d11092894f42747bcb4fc4c225867679_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Бразилия футболының аңызы Роналдиньо Қазақстаннан барған бүлдіршіннің тұсауын кесті. Бір қызығы, әйгілі футболшыны баланың өзі таңдаған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Баланың әкесі ұлының алдына саясаткерлердің, миллиардерлер мен танымал спортшылардың суретін жайып қойған. Олардың арасында Қасым-Жомарт Тоқаев, Дональд Трамп, Илон Маск, Майк Тайсон, Геннадий Головкин, Лионель Месси және басқа да танымал тұлғалар болған. Алайда бүлдіршін суреттердің ішінен Роналдиньоны таңдаған.</p><p>Бұл оқиға мұнымен аяқталмаған. Кейін баланың отбасы Біріккен Араб Әмірліктеріне барып, сол жерде Роналдиньоның өзін кездестірген. Бразилиялық футболшы қазақтың дәстүріне сай баланың тұсауын кескен.</p><p>Еске салайық, Роналдиньоның кәсіби футболға қайта оралатыны хабарланған еді. Бразилия құрамасының бұрынғы шабуылшысы Италияның “Равенна” клубында өнер көрсетуді жоспарлап отыр.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін Қазақстандық кәсіпкер Дінмұхамед Сыздықов <a href="https://stan.kz/kazak-zhigit-aygili-braziliyalik-futbolshi-ronaldinonin-416204/">әйгілі бразилиялық шабуылшы Роналдиньоның иығына шапан жапқаны</a> туралы жазған едік. Қазақ жігіт әйгілі футболшымен көптен бері кездесуді армандап жүргенін айтқан. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанның 17 өңірінде тұман түсіп, бірнеше облыста көктайғақ болады</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstannyn-17-onirinde-tuman-tusip-birnese-oblysta-koktaigaq-bolady-442396/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstannyn-17-onirinde-tuman-tusip-birnese-oblysta-koktaigaq-bolady-442396/</guid>
                <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 08:05:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179479891039b7fab528c827e736242fe526ed611a_webp.webp"
                        length="107052"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>&quot;Қазгидромет&quot; РМК синоптиктері 16 қарашада Қазақстанның бірқатар өңірінде қолайсыз метеорологиялық құбылыстар болатынын ескертті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <h3><img alt="ауа райы көктайғақ" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179479891039b7fab528c827e736242fe526ed611a_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"></h3> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>"Қазгидромет" РМК синоптиктері 16 қарашада Қазақстанның бірқатар өңірінде қолайсыз метеорологиялық құбылыстар болатынын ескертті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Астана, Алматы және Қонаев қалаларында, сондай-ақ Ақмола, Алматы, Жетісу, Жамбыл, Түркістан, Қызылорда, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан, Атырау, Маңғыстау, Павлодар, Қарағанды, Ұлытау, Абай және Шығыс Қазақстан облыстарында <strong>тұман түсед</strong>і.</p><p>Астана қаласында, Ақтөбе, Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстарында <strong>көктайғақ болып</strong>, жолдар тайғақ болады. Аталған өңірлерде <strong>жаңбыр мен қар жауады</strong> деп болжанып отыр.</p><p>Сонымен қатар Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан, Атырау, Маңғыстау, Алматы, Жетісу, Жамбыл, Түркістан, Қызылорда, Қарағанды және Ұлытау облыстарының жекелеген аудандарында <strong>желдің екпіні күшейеді.</strong></p><p>Бұған дейін синоптиктер жаңбыр мен қар аралас жауатын өңірлер мен қатты жел болатын <a href="https://stan.kz/qar-aralas-zanbyr-men-tuman-qazaqstannyn-birnese-aimagynda-kun-suytady-442250/">өңірлерді екіге бөлді</a>. Жетісу, Түркістан, Жамбыл, Ақтөбе, Маңғыстау, Шығыс Қазақстан, Абай, Қарағанды және Ұлытау облыстарында жауын-шашын мен қар жауса, Жетісу облысының Алакөл көлдері ауданында, Батыс Қазақстан облысында, Атырау және Маңғыстау, Түркістан, Жамбыл, Шығыс Қазақстан және Абай облыстарында қатты жел болды. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алкоголь деменция қаупін арттыра ма: Дәрігер зерттеу нәтижесін түсіндірді</title>
                <link>https://stan.kz/alkogol-demenciia-qaupin-arttyra-ma-dariger-zertteu-natizesin-tusindir-442395/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/alkogol-demenciia-qaupin-arttyra-ma-dariger-zertteu-natizesin-tusindir-442395/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 21:10:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Пайдалы кеңестер</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794752023b3cf1094ae43a4c35560ffa83e5b3bb0_webp.webp"
                        length="72758"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Дәрігер-нарколог Андрей Тюрин алкоголь тұтыну мен деменцияның даму қаупі арасында ғылыми байланыс бар-жоғын түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Lenta.ru басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="алкоголь деменция" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794752023b3cf1094ae43a4c35560ffa83e5b3bb0_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Дәрігер-нарколог Андрей Тюрин алкоголь тұтыну мен деменцияның даму қаупі арасында ғылыми байланыс бар-жоғын түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://lenta.ru/news/2026/11/14/vrach-ob-yasnil-vliyanie-alkogolya-na-risk-razvitiya-dementsii/">Lenta.ru</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Дәрігердің сөзінше, 2026 жылы жүргізілген ауқымды зерттеу алкогольдің есте сақтау мен ойлау қабілетіне әсері оны қанша мөлшерде тұтынатынына байланысты екенін көрсеткен. Алайда спирттік ішімдіктердің ми саулығына әсері тұтынылатын мөлшерге тікелей байланысты.</p><p>Зерттеу нәтижесінде күніне 50 грамнан астам таза этанол тұтыну деменцияның барлық түріне шалдығу ықтималдығын 18-29%-ға арттыратыны анықталған.</p><p>Нарколог Оксфорд университеті ғалымдарының тағы бір зерттеуіне де тоқталды. Оның нәтижелері қызыл шарап пен құрамында алкоголь мөлшері аз басқа да сусындардың ми саулығына қорғаныш әсері бар деген пікірді жоққа шығарған. Ғалымдар жүргізген генетикалық талдау алкогольдің кез келген мөлшері Альцгеймер ауруы мен деменцияның басқа түрлеріне шалдығу қаупін белгілі бір деңгейде арттыратынын көрсеткен.</p><p>Тюрин кейбір зерттеулерде алкогольді мөлшермен тұтыну когнитивті бұзылулар қаупін аздап төмендететіні байқалғанын да айтты. Дегенмен ол деменцияның алдын алу үшін спирттік ішімдіктерді тұтынуға кеңес бермейді.</p>"Алкогольдің қауіпсіз мөлшері жоқ. Этанол ми жасушаларының жойылуына, нейрондар арасындағы байланыстың бұзылуына және ағзадағы қабыну үдерісінің күшеюіне әкелетіні анықталған, – деп қорытындылады нарколог.<p>Дәрігердің сөзінше, мұның бәрі ми саулығына зиян келтіреді және деменциямен қатар, қатерлі ісікке шалдығу қаупін де арттырады.</p><p>Бұған дейін дәрігер <a href="https://stan.kz/dariger-aptap-ystyqta-isu-qauipti-alkogoldi-susyndardy-atady-436915/">аптап ыстықта ішу қауіпті алкогольді сусындарды</a> атаған еді. Маманның айтуынша, алкогольдің ең зияны – тәтті алкогольді сусындар. Оның сөзінше, мұндай сусындар шөлді күшейтіп, ағзаның сусыздануына әкеледі. Сонымен қатар оларды ішу оңай болғандықтан, адам байқамай белгіленген мөлшерден көп ішіп қоюы мүмкін.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>АҚШ-та дизель отыны арзандады: Өзгеріс Қазақстандағы жанармай бағасына қалай әсер етеді</title>
                <link>https://stan.kz/aqs-ta-dizel-otyny-arzandady-ozgeris-qazaqstandagy-zanarmai-bagasyna-q-442394/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqs-ta-dizel-otyny-arzandady-ozgeris-qazaqstandagy-zanarmai-bagasyna-q-442394/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 19:05:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17947511804394f401698c18c139d20ab522634eb9_webp.webp"
                        length="86686"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>АҚШ-та дизель отынының бір галлонының бағасы екі айдан бері алғаш рет 6 доллардан төмендеді. Reuters агенттігінің хабарлауынша, бұған мұнай бағасының арзандауы мен жанармайға деген сұраныстың төмендеуі әсер еткен. Соңғы екі аптада...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="АҚШ дизель баға" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947511804394f401698c18c139d20ab522634eb9_webp.webp" style="width: 1200px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>АҚШ-та дизель отынының бір галлонының бағасы екі айдан бері алғаш рет 6 доллардан төмендеді. Reuters агенттігінің хабарлауынша, бұған мұнай бағасының арзандауы мен жанармайға деген сұраныстың төмендеуі әсер еткен. Соңғы екі аптада Brent маркалы мұнайдың бағасы <strong>18,5%-ға</strong> түсті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><h3 style="text-align: center;"> </h3><h3 style="text-align: center;">АҚШ-та дизель отыны не себепті арзандады?</h3><p>GasBuddy мәліметінше, 14 қарашада АҚШ-та дизель отынының орташа бағасы бір галлонына (3,785 литр) <strong>5,998 долларға</strong> дейін төмендеген. Ал басқа бір қызмет – AAA сол күнгі бағаны <strong>6,0366 доллар</strong> деп бағалаған.</p><p>Қыркүйек айында АҚШ-та дизель отыны күрт қымбаттады. Бұған АҚШ пен Израильдің Иранмен соғысы, мұнай жеткізіліміндегі іркілістер және Украинаның Ресей мұнай өңдеу зауыттарына жасаған шабуылдары әсер етті. 22 қыркүйекте дизель бағасы бір галлон үшін <strong>6,519 долларға</strong> жетіп, рекордтық көрсеткіш тіркелді. Ал Калифорниядағы кейбір жанармай бекеттерінде баға уақытша 10 доллардан асып кеткен.</p><p>Қазір жағдай өзгеріп жатыр. Соңғы екі аптада Brent мұнайының бағасы <strong>18,5%-ға</strong> арзандаған. Сонымен қатар маусымдық себептерге байланысты жанармайға деген сұраныс та төмендеген.</p>“Күзде америкалықтар көлікпен аз жүреді. Сондай-ақ дауыл салдарынан мұнай өңдеу зауыттарының жұмысы тоқтап қалу қаупі азаяды. Бұған қоса, мұнай өңдеу кәсіпорындары жоспарлы жөндеу жұмыстарын аяқтап, өндіріс көлемін қайта арттырып жатыр”, – дейді GasBuddy мұнай нарығын талдау бөлімінің басшысы Патрик Де Хаан.<h3 style="text-align: center;">Мұнай бағасының төмендеуі Қазақстанға қалай әсер етеді?</h3><p>Қазақстан үшін АҚШ-тағы дизель бағасының арзандауынан гөрі әлемдік мұнай бағасының өзгеруі маңыздырақ.</p><p>Халықаралық валюта қоры 2026 жылғы қаңтарда жариялаған баяндамасында мұнай бағасының төмендеуін Қазақстан экономикасына төнетін сыртқы тәуекелдердің бірі ретінде атаған. Шикізат бағасының ұзақ уақыт арзандауы елдің экспорттан түсетін кірісін және бюджетке түсетін мұнай түсімдерін азайтуы мүмкін.</p><p>Ұлттық банктің қазан айындағы макроэкономикалық сауалнамасында сарапшылар Brent мұнайының орташа бағасын 2026 жылы барреліне <strong>88,4 доллар</strong>, ал 2027 жылы <strong>80 доллар</strong> болады деп болжаған. Алайда бұл болжамдар мұнай бағасының соңғы төмендеуіне дейін жарияланған.</p><p>Бұған дейін BCC Invest сарапшылары мұнай бағасының жоғары болуы теңгенің нығаюына әсер еткен факторлардың бірі екенін айтқан. Оған қоса, елге шетелдік капиталдың келуі және мемлекеттің валюта сатуы да ұлттық валютаны қолдаған. Сондықтан мұнай бағасының ұзақ уақыт төмен болуы теңгеге қысымды күшейтуі мүмкін.</p><h3 style="text-align: center;">Қазақстанда дизель отыны арзандай ма?</h3><p>Әлемдік нарықта мұнай бағасының төмендеуі Қазақстандағы жанармай құны бірден арзандайды дегенді білдірмейді.</p><p>10 қарашада Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов елдегі бензин мен дизель отынының бағасы ішкі сұраныс пен ұсынысқа байланысты қалыптасатынын айтқан. Сол кезде Қазақстанда дизель отынының бір литрі <strong>356-367 теңгеден</strong> сатылған.</p>"Егер баға күрт көтерілсе, мемлекет оны тұрақтандыру үшін барлық қажетті шараны қабылдайды", – деген министр.<p>Оның айтуынша, сол уақытта Қазақстанның мұнай базаларында <strong>400 мың тоннадан</strong> астам дизель отыны болған. Ірі мұнай өңдеу зауыттары да штаттық режимде жұмыс істеп тұрған.</p><p>Бұған дейін Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Қазақстанда <a href="https://stan.kz/benzin-300-tengeden-asa-ma-energetika-ministri-zauap-berdi-442129/">бензин мен дизель отынының бағасы күрт өссе, мемлекет шара қолданатынын</a> айтқан еді. Алайда министр 2027 жылға арналған баға болжамын айтпады. Оның сөзінше, жанармай бағасы ішкі сұраныс пен ұсынысқа байланысты қалыптасады. Ол АИ-92 бензинінің литрі <strong>253–271 теңгеден,</strong> ал дизель отыны <strong>356–367 теңгеден</strong> сатылып жатқанын айтты.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Автобустағы балалар арбасына шектеу жоқ: Министр ата-аналардың шағымынан кейін ережені қайта қарауға уәде берді</title>
                <link>https://stan.kz/avtobustagy-balalar-arbasy-ministr-ata-analardyn-sagymynan-keiin-ereze-442393/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/avtobustagy-balalar-arbasy-ministr-ata-analardyn-sagymynan-keiin-ereze-442393/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 17:39:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794747667f0541e130e2a805257537cc6d085268b_webp.webp"
                        length="143880"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Көлік министрі Әсел Жанасова әлеуметтік желіде ата-аналардан автобустағы балалар арбасына қатысты көп өтініш түскендіктен жолаушыларды тасымалдау ережелерін қайта қарауға уәде берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="балалар арбасы автобус" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794747667f0541e130e2a805257537cc6d085268b_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Shutterstock</em></figcaption> <h3>Көлік министрі Әсел Жанасова әлеуметтік желіде ата-аналардан автобустағы балалар арбасына қатысты көп өтініш түскендіктен жолаушыларды тасымалдау ережелерін қайта қарауға уәде берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p data-pm-slice="1 1 []">Әсел Жанасова  ата-аналардың шағымына Threads әлеуметтік желісінде жауап берді. Министр қоғамдық көлікте балалар арбасымен жүруге тыйым салынбағанын және мұндай шектеу енгізілмейтінін атап өтті.</p><p>Министрдің айтуынша, егер бала ұйықтап жатса немесе ата-анаға арбаны жинау ыңғайсыз болса, қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, автобуста арбаны жайылған күйінде алып жүруге болады.</p>"Кішкентай баласымен келе жатқаны үшін ешкім ата-ананы арбаны жинауға немесе автобустан түсуге мәжбүрлемеуі керек", – деді Жанасова.<p>Министр қолданыстағы талаптарды не себепті қайта қарауға шешім қабылдағанын да түсіндірді.</p>"Ата-аналардан келіп түскен өтініштер мен сұрақтарды ескере отырып, жолаушылардың жайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тиісті ережелерді қайта қарау туралы шешім қабылдадым", – деп жазды ол.<p>Әзірге ережелерге енгізілетін өзгерістердің мазмұны мен оларды қабылдау мерзімі белгісіз.</p><p>Еске салайық, 29 қыркүйектен бастап Қазақстанда жолаушыларды тасымалдаудың жаңартылған қағидалары қолданысқа енді. Оған сәйкес, автобус іші толған жағдайда ата-анаға отыруға бос орын болса, балалар арбасын жинап алып жүру керек. Сонымен қатар арба басқа жолаушылардың өтуіне кедергі келтірмеуі тиіс.</p><p>Осы талаптағы тұжырымға байланысты әлеуметтік желілерде жайылған балалар арбасымен автобусқа мінген ата-аналарға қызмет көрсетуден бас тартуы мүмкін деген ақпарат тарады.</p><p>14 қарашада Көлік министрлігі <a href="https://stan.kz/avtobusta-balalar-arbasyn-alyp-zuruge-tyiym-salu-kolik-ministrligi-aqp-442383/">арбамен қоғамдық көлікке кіруге тыйым салынғаны туралы ақпаратты жоққа шығарды</a>. Ведомство арбаны жинаудан бас тартқан ата-аналарға айыппұл салу, оларды автобустан түсіру немесе басқа да шаралар қолдану қарастырылмағанын түсіндірді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ақтөбе облысында тағы бір тасжол ақылы болды: Жол жүру құны қанша</title>
                <link>https://stan.kz/aqtobe-oblysynda-tagy-bir-taszol-aqyly-boldy-zol-zuru-quny-qansa-442391/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqtobe-oblysynda-tagy-bir-taszol-aqyly-boldy-zol-zuru-quny-qansa-442391/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 15:58:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794740449c3d946c49dfb78f0a877235e7eae6d7d_webp.webp"
                        length="115518"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтөбе облысында республикалық маңызы бар Ақтөбе – Қандыағаш тасжолының 89 шақырымдық бөлігі ақылы жүйеге қосылды. Жаңа тәртіп 15 қарашадан бастап күшіне енді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ақылы жол Ақтөбе" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794740449c3d946c49dfb78f0a877235e7eae6d7d_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>Ақтөбе облысында республикалық маңызы бар Ақтөбе – Қандыағаш тасжолының 89 шақырымдық бөлігі ақылы жүйеге қосылды. Жаңа тәртіп 15 қарашадан бастап күшіне енді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>"ҚазАвтоЖолдың" мәліметінше, аталған учаске қолданыстағы <strong>Қандыағаш – Мақат</strong> ақылы тасжолының құрамына енгізілді. Осылайша жолдың жалпы ұзындығы <strong>469,5 шақырымға</strong> жетті.</p><p>Жолдың 11-шақырымынан 87,2-шақырымына дейінгі аралықта барлық көлік түрі үшін ақы алынады. Ал тасжолдың қалған бөлігінде тек автобустар мен жүк көліктері ғана жол жүру ақысын төлейді. Жеңіл көліктер үшін бұл учаскелерде жол жүру тегін.</p><p>Жеңіл автокөлікпен ақылы бағыттың өзіне арналған бөлігін бір бағытта жүріп өту құны алдын ала төлем жасағанда шамамен <strong>240 теңге</strong>, ал сапардан кейін төлегенде<strong> 276 теңге</strong> болады.</p><p>Тасжол бойында көліктердің мемлекеттік нөмірін автоматты түрде анықтап, жол ақысын есептейтін <strong>10 бақылау аркасы</strong> орнатылған.</p><p>Ақылы учаскеге жақын орналасқан елді мекендер мен аудандарда тіркелген көлік иелеріне жеңілдік қарастырылған. Жеңіл автокөліктерге арналған жылдық абонемент құны – 1 АЕК, яғни <strong>4 325 теңге</strong>. Автобустар мен жүк көліктеріне көлік санатына қарай айлық және жылдық абонементтер ұсынылады.</p><p>"ҚазАвтоЖол" жүргізушілерге жолға шықпас бұрын көлік балансын тексеріп, мүмкіндігінше жол ақысын алдын ала төлеуге кеңес берді. Балансты компанияның сайты, банк қосымшалары және басқа да ресми төлем сервистері арқылы толықтыруға болады.</p><p>Еске салайық, Қазақстанда 2027-2029 жылдары <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-aqyly-zoldarmen-zuru-quny-50-ga-deiin-qymbattauy-mumkin-441897/">ақылы жолдармен жүру тарифтері кезең-кезеңімен көтерілуі</a> мүмкін екенін жазған едік. </p><p>Көлік министрлігі 2027-2029 жылдарға арналған ақылы автомобиль жолдарымен жүру тарифтерін кезең-кезеңімен өзектендіру жоспарын бекітті. Құжатқа сәйкес, тарифтер жыл сайын көлік құралдарының санаты мен класына қарай сараланып өзгертіледі.</p><p>Атап айтқанда, жеңіл көліктер мен салмағы 10 тоннаға дейінгі жүк көліктерін қамтитын<strong> 2-5-кластағы көлік құралдары үшін тарифтерді 30%-ға дейін арттыру</strong> көзделген. Ал салмағы 10 тоннадан асатын жүк көліктерін қамтитын <strong>6-7-кластағы көліктер үшін жол ақысы 50%-ға дейін көтерілуі</strong> мүмкін.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматының кей тұрғындары енді көмірмен үй жылыта алмайды: Бұл қай аудандарға қатысты</title>
                <link>https://stan.kz/almatyda-komirmen-ui-zylytuga-tyiym-salynadysekteu-qai-audandagy-uiler-442390/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatyda-komirmen-ui-zylytuga-tyiym-salynadysekteu-qai-audandagy-uiler-442390/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 14:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794735693725a6b570dc9479a224f1596ed47bffa_webp.webp"
                        length="34846"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>2027 жылдан бастап Алматының кейбір аудандарындағы жеке үйлерді көмірмен, отынмен және маймен жылытуға тыйым салынады. Мұндай талап 2025 жылы қабылданған Атмосфералық ауаны қорғау қағидаларында көрсетілген. Алайда қаладағы жеке се...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жылыту көмір тыйым айыппұл" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794735693725a6b570dc9479a224f1596ed47bffa_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>2027 жылдан бастап Алматының кейбір аудандарындағы жеке үйлерді көмірмен, отынмен және маймен жылытуға тыйым салынады. Мұндай талап 2025 жылы қабылданған Атмосфералық ауаны қорғау қағидаларында көрсетілген. Алайда қаладағы жеке сектордың барлығы бірдей газға қосылмаған. Экология басқармасы Алматыда қанша үй жаңа талапқа сай келмейтінін мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><h3 data-pm-slice="1 1 []" style="text-align: center;">Тыйым қай аудандағы үйлерге қатысты?</h3><p>Көмір, отын, дизель отыны мен майды пайдалануға қойылатын талаптар <strong>Атмосфералық ауаны қорғау қағидаларының 52-тармағында</strong> жазылған.</p><p>Құжатқа сәйкес, шығарындылар деңгейі төмен аймаққа кіретін, газдандырылған аудандарда өндірістік қажеттіліктер үшін қатты және сұйық отын пайдалануға болмайды. Бұл шектеу жеке тұрғын үйлердің <strong>жылыту қазандықтарына, моншаларға</strong> және <strong>көпқабатты үйлерді жылытатын жекелеген қазандықтарға</strong> да қатысты. Тек төтенше жағдайларда жылу және энергиямен қамтамасыз етудің резервтік көздерін пайдалануға рұқсат етіледі.</p><p>Қағида <strong>2027 жылғы 1 қаңтардан</strong> бастап шығарындылар деңгейі төмен аймақта күшіне енеді.</p><p>Әзірге пилоттық LEZ аймағы мына көшелердің арасындағы аумақты қамтиды:</p><ul> <li>Бөгенбай батыр көшесінен оңтүстікке қарай;</li> <li>Абай даңғылынан солтүстікке қарай;</li> <li>Желтоқсан көшесінен шығысқа қарай;</li> <li>Достық даңғылынан батысқа қарай.</li> </ul><p>Айта кетейік, алдағы уақытта бұл аумақты одан әрі кеңейту жоспарланып отыр.</p><p>Алматы қаласының Экология және қоршаған орта басқармасының 2026 жылдың тоғыз айындағы есебінде 2027 жылдан бастап төмен шығарындылар аймағын толық іске қосу жоспарланғаны айтылған. Бұл ретте міндетті экологиялық тексеруден өтпеген автокөліктерге нақты шектеулер мен айыппұлдар енгізіліп, стационарлық шығарындылар көздеріне бақылау күшейтіледі.</p><h3 style="text-align: center;">Алматыда газға қосылмаған қанша үй бар?</h3><p>Қалалық Экология басқармасының мәліметінше, Алматыдағы жеке тұрғын үйлердің 99,6 пайызы газбен қамтылған.</p>"Аудан әкімдері аппараттарының мәліметінше, газға қосылмаған 3 889 тұрғын үй анықталды", – делінген басқарманың есебінде.<p>Алайда газға қосылмаған үйлердің нақты қай аудандарда орналасқаны туралы ақпарат көрсетілмеген.</p><p>Жеке секторды экологиялық таза отынға көшіру жұмысын жеделдету үшін қала билігі демеушілерді де тартқан. Қайырымдылық қорларының бірі газға қосылмаған тұрғын үйлерді көгілдір отынға қосу үшін 460 миллион теңге бөледі.</p><h3 style="text-align: center;">Көмір жағып үйді немесе моншаны жылытқандарға қандай айыппұл арқалайды?</h3><p>Жеке үйдің иесі белгіленген талаптарды бұзса, Қазақстанның Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 324-бабы бойынша жауапқа тартылуы мүмкін.</p><p>2027 жылы айыппұл мөлшері мынадай болады:</p><ul> <li>Жеке тұлғаларға – ескерту немесе 10 АЕК (46 930 теңге);</li> <li>Шағын бизнес субъектілері мен лауазымды тұлғаларға – 15 АЕК (70 395 теңге);</li> <li>Орта бизнес субъектілеріне – 20 АЕК (93 860 теңге);</li> <li>Ірі бизнес субъектілеріне – 100 АЕК (469 300 теңге).</li> </ul><p>Бұған дейін Щучинскідегі <a href="https://stan.kz/zylu-berilgenimen-pater-isi-aiaz-shhucinskidegi-komfort-klastagy-zap-z-441405/">"комфорт-кластағы" жап-жаңа үйдің тұрғындары жылусыз күнелтіп отырғаны</a> туралы жазған едік. Құрылыс компаниясының басшысы тұрғындардың шағымынан хабардар екенін және мәселенің себебін анықтауға тырысқанын айтты. Арнайы комиссия жылу дұрыс берілмейтін пәтерлерді аралап, кейбір тұрғындар жөндеу жұмыстары мен қайта жоспарлау кезінде жылыту жүйесін өзгертіп, оның қалыпты жұмысына кедергі келтіруі мүмкін деген қорытындыға келген.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Ұйқының қанбауы инфаркт пен инсульт қатерін арттырады: Дәрігер қауіпті әдеттерді атады</title>
                <link>https://stan.kz/uiqynyn-qanbauy-infarkt-pen-insult-qaupin-arttyrady-dariger-qauipti-ad-442389/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/uiqynyn-qanbauy-infarkt-pen-insult-qaupin-arttyrady-dariger-qauipti-ad-442389/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 13:44:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Пайдалы кеңестер</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17947328120760f4657b5acf68cb6326f2df94445a_webp.webp"
                        length="72220"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Түнгі ұйқының жүйелі түрде қанбауы атеросклероздың дамуын жеделдетеді. Соның салдарынан инфаркт пен инсульт сияқты қан тамырлары ауруларының қаупі айтарлықтай артады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Lenta.ru басылымына сілтем...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ұйқы қауіп" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947328120760f4657b5acf68cb6326f2df94445a_webp.webp" style="width: 1286px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: pexels.com</em></figcaption> <h3>Түнгі ұйқының жүйелі түрде қанбауы атеросклероздың дамуын жеделдетеді. Соның салдарынан инфаркт пен инсульт сияқты қан тамырлары ауруларының қаупі айтарлықтай артады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://lenta.ru/news/2026/11/15/somnolog-rasskazal-o-veduschih-k-insultu-i-infarktu-nochnyh-privychkah/">Lenta.ru</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды. </h3><p>Жоғары санатты дәрігер-сомнолог Илья Смирновтың айтуынша, ұйқысы қанбайтын адамдарда салауатты өмір салтына қайшы келетін басқа да факторлар жиі кездеседі. Дегенмен ұйқының қанбауы қан тамырларының зақымдануын күшейтетін маңызды фактор саналады. Сондай-ақ созылмалы ұйқысыздықтың өзі де жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін арттырады, бірақ оның әсері ұйқының жүйелі түрде қанбауымен салыстырғанда біршама төмен.</p><p>Маман сомнологиядағы ең қауіпті жағдай – ұйқы кезіндегі обструктивті апноэ синдромы екенін атап өтті. Әсіресе, бұл синдром ауыр түрде өтіп, артық салмақпен қатар байқалған жағдайда қауіп күшейе түседі.</p>"Бұл жағдайда мынадай механизм жұмыс істейді: жоғарғы тыныс жолдары мезгіл-мезгіл тарылып немесе бітеліп қалатындықтан, ми мен ағзаға оттегі жетпей қалады. Ағза тұншығуды өмірге төнген қауіп ретінде қабылдап, қанға стресс гормондары – катехоламиндерді бөледі. Соның салдарынан қан тамырлары тарылып, қан қысымы күрт көтеріледі және зат алмасу процесінде елеулі бұзылыстар пайда болады. Ал апноэнің негізгі белгісі – тыныс алудың үзілуі және қатты қорыл. Адамдар бұл белгіні жылдар бойы елемей жүреді", – деді маман.<p>Смирнов ұйқыға жату уақытын үнемі кейінге қалдырудан бөлек, ұйықтау үшін алкоголь ішудің де қауіпті екенін айтты. Дәрігердің түсіндіруінше, ұйықтар алдында ішілген бір стақан алкогольдің өзі ұйқының қалыпты құрылымын бұзады, қорыл кезінде оттегі тапшылығын күшейтеді. Бұған қоса, алкоголь жүрек-қан тамырлары жүйесіне қосымша уытты әсер етеді.</p><p>Бұған дейін дәрігер демалыс күндері <a href="https://stan.kz/news-441687/">түске дейін ұйықтайтындарға ескерту жасаған</a> еді. Ұйқы дәрігері Илья Смирнов толыққанды демалуға кедергі келтіретін әдеттерді атап, ұйқы режимін қалай реттеуге болатынын түсіндірді.  Маманның айтуынша, сенбі мен жексенбі күндері түске дейін ұйықтау адамның қалыпты ұйқы режимін бұзады. Салдарынан адам өзін шаршаңқы сезініп, жексенбі күні кешке ұйықтап кетуі қиындайды. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Яндекс&quot; сервистеріндегі ақау мен жеке деректердің таралуы: Бас прокурор тексеру жүргізуді тапсырды</title>
                <link>https://stan.kz/iandeks-servisterindegi-aqau-men-zeke-derekterdin-taraluy-bas-prokuror-442388/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/iandeks-servisterindegi-aqau-men-zeke-derekterdin-taraluy-bas-prokuror-442388/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 12:51:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794729302fb0b71fa39e8ecbbc233556e344981d4_webp.webp"
                        length="55638"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанның Бас прокуратурасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Ақпараттық қауіпсіздік комитетінің қызметіне кешенді тексеру жүргізіп жатыр. Сонымен қатар ведомствоға &quot;Яндекс&quot; сервистеріндегі ақауға және қазақста...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Яндекс бас прокуатура" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794729302fb0b71fa39e8ecbbc233556e344981d4_webp.webp" style="width: 1201px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: fintech-retail.com</em></figcaption> <h3>Қазақстанның Бас прокуратурасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Ақпараттық қауіпсіздік комитетінің қызметіне кешенді тексеру жүргізіп жатыр. Сонымен қатар ведомствоға "Яндекс" сервистеріндегі ақауға және қазақстандықтардың жеке деректерінің ашық жариялануына байланысты тексерулер жүргізу тапсырылды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>2026 жылғы 12 қарашада депутат Ләззат Жылқыбаеваның сауалына жолдаған ресми жауабында Бас прокурор Берік Асылов көтерілген мәселелердің азаматтар үшін де, елдің ұлттық қауіпсіздігі үшін де маңызды екенін атап өтті.</p>"Жеке деректерді заңсыз жинаудан, өңдеуден, сақтаудан және пайдаланудан қорғау құқығы Конституцияның 21-бабымен кепілдендірілген. Бұл құқықтың сақталуын қамтамасыз ету прокурорлық қадағалаудың басым бағыттарының бірі саналады", – делінген Бас прокурордың жауабында.<p>Қазір Бас прокуратура жеке деректерді қорғау саласында мемлекеттік бақылау жүргізетін Ақпараттық қауіпсіздік комитетінің қызметін тексеріп жатыр. Тексеру барысында жеке деректерді жинау, сақтау және беру заңдылығы, сондай-ақ азаматтардың құқықтарын қорғау үшін қабылданып жатқан шаралардың жеткіліктілігі зерттеледі. Оның қорытындысы бойынша құқықтық баға беріледі.</p><p>Бұдан бөлек, Бас прокуратура Ақпараттық қауіпсіздік комитетіне үш дерек бойынша тексеру жүргізуді талап еткен:</p><ul data-spread="false"> <li> <p>"Яндекс" компаниясының сервистеріндегі ақау;</p> </li> <li> <p>Қызылорда облысы Шиелі ауданының білім беру ұйымдары қызметкерлерінің жеке деректерінің ашық қолжетімділікке жариялануы;</p> </li> <li> <p>Семей қаласындағы мектеп қызметкерлері мен оқушыларының жеке деректерінің жариялануы.</p> </li> </ul><p>Бас прокуратура тексерулердің барысын бақылауда ұстап отыр.</p><p>Еске салсақ, қазан айының басында Қазақстанда "Яндекс" такси мен курьерлік қызметтер <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-iandeks-taksii-men-kurerlik-qyzmetteri-isten-syqty-440805/">істен шыққаны туралы</a> жазған едік. 8 қазанға қараған түні Ресейдің Сасово қаласындағы “Яндекс” компаниясының дата-орталығына дрондар шабуыл жасағаны белгілі болды. Соққыдан кейін нысанда өрт шығып, инфрақұрылымның бір бөлігі зақымданған. Соның салдарынан орталықтың жұмысын толық тоқтатуға тура келген.</p><p>Осы оқиғадан кейін Қазақстанның жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі <a href="https://stan.kz/cifrlyq-damu-ministrligi-iandeks-servisterine-qatysty-zauap-berdi-440818/">"Яндекс" сервистеріне қатысты жағдайға түсініктеме беріп,</a> қазақстандықтардың дербес деректеріне қатысты алаңдаушылықтың еш негізсіз екенін мәлімдеді. </p><p>"Яндекстегі" ақаудан кейін Құрылтай депутаттары <a href="https://stan.kz/iandekstegi-aqau-deputat-qazaqstandyqtardyn-derbes-derekterine-qatysty-440942/">қазақстандықтардың дербес деректеріне қатысты тексеру жүргізуді</a> сұраған еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда мобильді аударым лимиті 2 миллион теңгеге дейін өспек</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-mobildi-audarym-limiti-2-million-tengege-deiin-ospek-442387/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-mobildi-audarym-limiti-2-million-tengege-deiin-ospek-442387/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 11:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Қаржы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17947254247d703d5a15a32c52e93a1051d0de6c36_webp.webp"
                        length="58372"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда мобильді аударымның бір операцияға арналған лимитін 1 миллионнан 2 миллион теңгеге дейін арттыру мәселесі қарастырылып жатыр. Алайда бұл өзгеріс барлық аударым түріне қатысты емес. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Аударым лимит" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17947254247d703d5a15a32c52e93a1051d0de6c36_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h3>Қазақстанда мобильді аударымның бір операцияға арналған лимитін 1 миллионнан 2 миллион теңгеге дейін арттыру мәселесі қарастырылып жатыр. Алайда бұл өзгеріс барлық аударым түріне қатысты емес. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p>Бұған дейін жаңа ереже 2026 жылдың қазан айында күшіне енуі мүмкін екені хабарланған еді. Бірақ жоба әлі де мемлекеттік органдармен келісу кезеңінде.</p><p>Ұлттық банк жаңа талаптардың нақты қай уақытта күшіне енетінін айтпады.</p><h3 style="text-align: center;">Лимит қандай аударымдарға қатысты?</h3><p>Бұл шектеу мобильді аударымның барлық түріне емес, тек Банкаралық мобильді төлемдер жүйесі арқылы жеке тұлғалар арасында телефон нөмірі бойынша жасалатын аударымдарға қатысты.</p><p>Қарапайым тілмен айтқанда, адам өзінің банк қосымшасына кіріп, басқа банкте шоты бар адамға телефон нөмірі арқылы ақша жіберген жағдайда осы лимит қолданылады.</p><p>Қазір Банкаралық мобильді төлемдер жүйесі арқылы бір операцияда 1 миллион теңгеден артық ақша аударуға болмайды. Енді бұл шекті 2 миллион теңгеге дейін арттыру жоспарланып отыр.</p><p>Сонымен қатар банктер тәуекелдерді бағалаудың ішкі жүйелеріне қарай аударымдарға өз шектеулерін белгілей алады. Алайда мұндай лимиттер осыған ұқсас төлем қызметтеріне қойылатын талаптарға сәйкес болуы керек.</p><h3 style="text-align: center;">QR арқылы төлем жасауға да шектеу қойыла ма?</h3><p>Ұлттық банк жоспарланып отырған өзгеріс QR-код арқылы жасалатын төлемдерге қатысты емес екенін арнайы түсіндірді.</p>"QR-код арқылы жасалатын төлемдерге Банкаралық мобильді төлемдер жүйесінде операция сомасы бойынша шектеу қойылмаған", – деп хабарлады реттеуші.<p>Осылайша, 1 миллион теңгелік лимит банк қосымшасындағы барлық операцияға бірдей қолданылмайды. Ол тек Банкаралық мобильді төлемдер жүйесі арқылы әртүрлі банктің клиенттері арасында телефон нөмірі бойынша жасалатын аударымдарға қатысты.</p><p>Айта кетейік, бұған дейін <a href="https://stan.kz/qazaqstandyqtar-endi-kobirek-aqsa-audara-alady-mobildi-audarymdy-tekse-441727/">мобильді аударымды тексеру шегі өскені</a> хабарланған еді. Қазақстанда жеке тұлғалардың кәсіпкерлік табысын анықтауға арналған шекті сома 360 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейін ұлғайды. Қазіргі мөлшермен есептегенде, бұл – 1 миллион 557 мың теңге. Ал мобильді аударымдарды тексеруге негіз болатын өзге талаптар өзгеріссіз қалды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Алматыда алапат өрттен аспанды қара түтін басты</title>
                <link>https://stan.kz/almatyda-alapat-ortten-aspandy-qara-tutin-basty-442386/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/almatyda-alapat-ortten-aspandy-qara-tutin-basty-442386/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 10:50:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794722608888fc997d92b3da9972a6aee2ab0dada_webp.webp"
                        length="81156"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматының Алмалы ауданында Брусиловский көшесіндегі екі қабатты ғимараттан ірі өрт шықты. Қою қара түтін қаланың бірнеше аймағынан байқалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="алматы өрт (1)" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794722608888fc997d92b3da9972a6aee2ab0dada_webp.webp" style="width: 1223px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Алматының Алмалы ауданында Брусиловский көшесіндегі екі қабатты ғимараттан ірі өрт шықты. Қою қара түтін қаланың бірнеше аймағынан байқалды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p>Қою түтін туралы алматылықтар әлеуметтік желіде жазды.</p>“Алматыда өрт болып жатыр ма? Жақын маңда тұратындар бар ма? Мен алаң жақтан, Қонаев пен Мақатаев көшелерінің тұсынан көріп тұрмын”, “Біз марафон жүгіріп жатқанда, жақын маңда өрт болды. Не болғанын білетіндер бар ма? Барлығы аман-есен болса екен”, “Дәл қазір Тастақ ауданында ірі өрт болып жатыр”, – деп жазды желідегілер. <a href="https://www.threads.com/@aleksandrbolev/post/DfwDBXeAoVJ" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank"> </a> <a href="https://www.threads.com/@aleksandrbolev/post/DfwDBXeAoVJ" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank">Смотреть в Threads</a> <p>Төтенше жағдайлар министрлігінің мәліметінше, Алматының Алмалы ауданындағы Брусиловский көшесінде орналасқан екі қабатты ғимараттан өрт шыққан.</p> <a href="https://www.threads.com/@korobki_kartonnye/post/Dfv4vWtiFtl" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank"> </a> <a href="https://www.threads.com/@korobki_kartonnye/post/Dfv4vWtiFtl" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, sans-serif;" target="_blank">Смотреть в Threads</a> <p>Алғашқы өрт сөндіру бөлімшелері оқиға орнына жеткен кезде ғимарат ашық жалынға оранған. Өрттің жақын маңдағы нысандарға таралу қаупі болған.</p><p>Өрттің ауқымы алыстан байқалған. Қою қара түтін қала үстіне көтеріліп, тіпті таулы аймақтардан да көрінген.</p><p>Қазір өрт сөндірушілер жағдайды бақылауға алған. Өртті сөндіру жұмыстары жалғасып жатыр. Мамандар жанып жатқан ғимараттың кімге тиесілі екенін анықтап жатыр.</p><p>Қалалық Төтенше жағдайлар департаментінің хабарлауынша, өрт сағат 09:37-де оқшауланған.</p><p>Еске салайық, бұған дейін<a href="https://stan.kz/qazaqstanda-350-myn-gaz-ballony-qauipti-bektenov-eski-pester-men-murza-442122/"> Қазақстанда 40-50 жылдан бері пайдаланылып келе жатқан 350 мыңға жуық тұрмыстық газ баллоны қауіпті деп танылды.</a> Үкімет басшысы Олжас Бектенов оларды шұғыл ауыстыру қажеттігін айтып, ескі пештер мен тазаланбаған мұржалар да өрт қаупін арттыратынын ескертті. Өткен жылыту маусымында газ баллондарының жарылуына байланысты жеті оқиға тіркелген. Осыған байланысты жауапты министрліктерге газ баллондарын жаңарту, жарамсыздарын айналымнан шығару және өрттің алдын алу шараларын күшейту тапсырылды.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Көкшетауда автобус жүргізушісі мен жолаушылар арасындағы жанжал төбелеске ұласты</title>
                <link>https://stan.kz/koksetauda-avtobus-zurgizusisi-men-zolausylar-arasyndagy-zanzal-tobele-442385/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/koksetauda-avtobus-zurgizusisi-men-zolausylar-arasyndagy-zanzal-tobele-442385/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 09:58:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794719230b7bab03d542aba8777594d11f0b5ee3f_webp.webp"
                        length="58980"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Көкшетауда аялдамалардың бірінде №10 автобустың жүргізушісі мен екі жолаушы арасында жанжал шықты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="автобус жүргізуші жолаушы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794719230b7bab03d542aba8777594d11f0b5ee3f_webp.webp" style="width: 1214px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h3>Көкшетауда аялдамалардың бірінде №10 автобустың жүргізушісі мен екі жолаушы арасында жанжал шықты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p>Видео әлеуметтік желіде тарады. Куәгерлердің айтуынша, жанжал автобус жүргізушісінің басқа жолаушыларға кедергі келтірмеу үшін салонның алдына қарай өтуді сұрауынан басталған. Олардың жазуынша, екі жолаушы да мас күйде болған және жүргізушінің ескертуі оларға ұнамаған.</p><p>Автобустағы төбелес қала тұрғындарының арасында түрлі пікір туғызды. Бірі жолаушылардың әрекетіне наразылық білдірсе, енді бірі жүргізушінің іс-әрекетін талқыға салды.</p><p>Болған оқиғаға қатысты полиция тергеуді бастап кетті. Аталған дерек бойынша қылмыстық іс қозғалған.</p><p>Ақмола облыстық полиция департаментінің журналистерге хабарлауынша, жолаушылардың бірі автобус жүргізушісінің бет тұсынан ұрғаны анықталған. Алайда жәбірленушінің өзі бұл оқиға бойынша шара қолданбау туралы арыз жазған.</p><p>Нәтижесінде жүргізушіге қол көтерген ер адам ұсақ бұзақылық жасағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды.</p><p>Полиция кез келген келіспеушілікті жұдырықпен емес, заң аясында шешу керегін еске салды.</p><p>Бұған дейін Түркістан облысында <a href="https://stan.kz/turkistan-oblysynda-aielder-balalar-oinaityn-alanda-tobelesti-442085/">әйелдердің балалар ойнайтын алаңда төбелескені</a> туралы жазған едік. Түркістандағы Turan Mall сауда орталығында болған жағдайға байланысты <a href="https://stan.kz/turkistanda-balalar-alanyndagy-tobeles-zanzalga-qatysusylardyn-biri-ka-442117/">жанжалға қатысушылардың бірі кәмелетке толмаған болып шықты</a>. Оның айтуынша, оқиға сары шашты әйелдің баласының жасөспірімді балағаттауынан басталған. </p>         <a href="https://www.instagram.com/p/Dft2rlyAoC6/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/p/Dft2rlyAoC6/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/p/Dft2rlyAoC6/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Новости. Кокшетау. Казахстан (@region03.kz)</a></p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Парсы шығанағы елдері БҰҰ-дан Иранды шығынды өтеуге міндеттеуді талап етті</title>
                <link>https://stan.kz/parsy-syganagy-elderi-buu-dan-irandy-sygyndy-oteuge-mindetteudi-talap-442384/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/parsy-syganagy-elderi-buu-dan-irandy-sygyndy-oteuge-mindetteudi-talap-442384/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 09:11:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179471463211103b19e954178f9a678f90a490610a_webp.webp"
                        length="78562"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Парсы шығанағындағы араб мемлекеттерінің ынтымақтастық кеңесі БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінен Иранды зымыран соққылары мен ұшқышсыз ұшатын аппараттардың шабуылдары салдарынан аймақтағы елдерге келген шығынды өтеуге міндеттеуді талап етт...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Парсы шығанағы елдері Иран" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179471463211103b19e954178f9a678f90a490610a_webp.webp" style="width: 1410px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ТАСС</em></figcaption> <h3>Парсы шығанағындағы араб мемлекеттерінің ынтымақтастық кеңесі БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінен Иранды зымыран соққылары мен ұшқышсыз ұшатын аппараттардың шабуылдары салдарынан аймақтағы елдерге келген шығынды өтеуге міндеттеуді талап етті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Ұйымның бас хатшысы Джасем Мұхаммед әл-Будайви БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі мен халықаралық қауымдастықты осы шабуылдарға кінәлілерді жауапқа тартуға және Иранды келтірілген шығынды өтеуге міндеттеуге шақырды.</p><p>Ұйымның мәліметінше, 28 ақпаннан бері Иран Парсы шығанағындағы араб мемлекеттеріне 7 мыңнан астам зымыран мен ұшқышсыз ұшу аппаратын ұшырған.</p><p>Парсы шығанағындағы араб мемлекеттерінің ынтымақтастық кеңесінің бас хатшысы Тегеранмен қарым-қатынасты реттеудің болашағы туралы да сөз қозғады. Оның айтуынша, Иранмен жасалатын кез келген келісімде Парсы шығанағындағы араб монархияларының қауіпсіздік мүдделері ескерілуі керек.</p>“Ең алдымен Иранның ядролық бағдарламасы, баллистикалық зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттарын әзірлеуі, сондай-ақ аймақтағы қарулы топтарды қолдауы назарға алынуы керек”, – деді Джасем Мұхаммед әл-Будайви.<p>Сондай-ақ ол Парсы шығанағы елдерінің аймақ қауіпсіздігіне қатысты кез келген халықаралық келіссөзге тікелей қатысуы қажет екенін де ерекше атап өтті.</p><p>Бұған дейін АҚШ Иранның ядролық бағдарламасы туралы айтқан адамға <a href="https://stan.kz/aqs-irannyn-iadrolyq-bagdarlamasy-turaly-aitqan-adamga-milliondagan-do-442046/">миллиондаған доллар сыйақы беретінін</a> мәлімдеді. АҚШ Мемлекеттік департаменті “Әділдік үшін сыйақы” (Rewards for Justice, RFJ) бағдарламасы аясында Иранның ядролық нысандары, жабдықтары және осы бағдарламаға қатысы бар мамандар туралы құнды ақпарат бергендерге 20 миллион долларға (8,9 миллиард теңге) дейін төлеуге дайын. Мұны АҚШ Қарулы күштерінің Орталық қолбасшылығы (CENTCOM) X әлеуметтік желісінде хабарлады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Автобуста балалар арбасын алып жүруге тыйым салу: Көлік министрлігі ақпаратқа түсініктеме берді</title>
                <link>https://stan.kz/avtobusta-balalar-arbasyn-alyp-zuruge-tyiym-salu-kolik-ministrligi-aqp-442383/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/avtobusta-balalar-arbasyn-alyp-zuruge-tyiym-salu-kolik-ministrligi-aqp-442383/</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 08:05:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Айым Болатқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794709284106f560d441ad51ca81b9188a266dd08_webp.webp"
                        length="145608"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанның Көлік министрлігі автобустарға балалар арбасымен кіруге тыйым салынғаны туралы әлеуметтік желіде тараған ақпаратқа қатысты түсініктеме берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="автобус балалар арбасы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794709284106f560d441ad51ca81b9188a266dd08_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: depositphotos.com</em></figcaption> <h3>Қазақстанның Көлік министрлігі автобустарға балалар арбасымен кіруге тыйым салынғаны туралы әлеуметтік желіде тараған ақпаратқа қатысты түсініктеме берді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h3><p>Көлік министрлігі әлеуметтік желідегі автобустарға балалар арбасымен кіруге тыйым салынғаны туралы ақпаратқа түсініктеме берді.</p><p>Ведомствоның мәліметінше, бұл ақпарат шындыққа жанаспайды. Қолданыстағы ережелерде ата-аналардың балалар арбасымен қоғамдық көлікке мінуіне тыйым салынбаған.</p>"Автомобиль көлігімен жолаушылар мен багажды тасымалдау қағидаларына енгізілген жаңартуларға сәйкес, автобус лық толы болған жағдайда ата-анаға отыруға бос орын болған кезде балалар арбасын бүктеп алып жүру қарастырылған. Бұл ретте арба жолаушылардың еркін қозғалуына кедергі келтірмеуі керек", – деп хабарлады министрлік.<p>Бұл талап жолаушылардың, соның ішінде балалар мен оларды ертіп жүрген ата-аналардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және автобус салонындағы еркін өтетін жолды сақтауға бағытталған.</p><p>Министрліктің мәліметінше, егер ата-анаға арбаны бүктеу ыңғайсыз болса, ол сапарын арбаны жайылған күйінде жалғастыра алады. Сондай-ақ ведомство өкілдері бұл үшін айыппұл салу, жолаушыны автобустан түсіру немесе өзге де шаралар қолдану қарастырылмағанын атап өтті.</p><p>Бұған дейін көпқабатты үйдің кіреберісіне <a href="https://stan.kz/kopkabatti-tyrgin-uylerdin-kireberisine-balalar-arbasi-421052/">балалар арбасы мен велосипед қойғандар 110 мың теңгеге дейін айыппұл арқалайтыны</a> туралы жазған едік. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Донбасты НАТО-ға айырбастау: Зеленский АҚШ-тың қақтығысты шешуде жаңа нұсқа ұсынғанын айтты</title>
                <link>https://stan.kz/news-442382/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442382/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 20:11:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/06/full_1780545382009fb9e7ac9925a924c2e0f5ce84a7ef_webp.webp"
                        length="43830"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>АҚШ Украинаға Донбастағы әскерін шығарған жағдайда НАТО-ға кіру мүмкіндігін қарастыруды ұсынған. Украина президенті Владимир Зеленскийдің айтуынша, Вашингтон бұл мәселені алғаш рет көтеріп отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттіг...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="Зеленский Путин келіссөз" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/06/full_1780545382009fb9e7ac9925a924c2e0f5ce84a7ef_webp.webp" style="width: 1200px; height: 800px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: president.gov.ua</em></figcaption> </figure> <h2>АҚШ Украинаға Донбастағы әскерін шығарған жағдайда НАТО-ға кіру мүмкіндігін қарастыруды ұсынған. Украина президенті Владимир Зеленскийдің айтуынша, Вашингтон бұл мәселені алғаш рет көтеріп отыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://ru.interfax.com.ua/news/general/1236505.html">“Интерфакс-Украина”</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</h2> </figure> <p>Зеленскийдің айтуынша, АҚШ тарапы қақтығысты реттеудің осындай нұсқасын алғаш рет қарастыруды ұсынған.</p>"Америкалықтар: “Егер Украина НАТО-ға кірсе, Донбастан әскерін шығара ма?” деген мәселені көтерді. Бұл алғаш рет айтылып отыр. Біз серіктестерімізбен Украинаға берілетін қауіпсіздік кепілдіктерін талқылап жатырмыз. Бұл пакетке НАТО мен Еуропалық одақтың қауіпсіздік кепілдіктері, Украина армиясын күшейту, әскер санын арттыру, қару-жарақпен қамтамасыз ету және белгілі бір уақытқа қаржылай қолдау көрсету кіреді. Сонымен қатар елді қалпына келтіруге арналған, қаржысы нақты көрсетілген жоспар да қарастырылып жатыр", – деді Зеленский жұма күні журналистермен кездесуде.<p>Президенттің айтуынша, АҚШ пен НАТО-ның басқа серіктестері мұндай ұсынысты растаса, ол мәселені Украина қоғамының талқысына салады. Зеленский мұндай шешімді өз бетінше қабылдай алмайтынын атап өтті.</p>"Егер осындай ұсыныс түссе, мен президент ретінде қоғаммен ашық диалогқа шығып: “Қазір жағдайымыз осындай, барлық серіктесіміз осылай бірікті, әрі қарайғы жолды осылай көріп отыр” деп айтамын. Бірақ басып алынған аумақтарды Ресейдің меншігі деп ешқандай жағдайда мойындамаймыз", – деді ол.<p>Зеленскийдің айтуынша, Украина НАТО-ға мүше болуды қауіпсіздіктің басты кепілдіктерінің бірі деп санайды. Себебі Альянсқа мүше бір елге шабуыл жасалса, қалған мемлекеттер оған көмектесуге тиіс.</p><p>Бұған дейін Киев АҚШ пен басқа серіктестерінен НАТО-ның бесінші бабына ұқсас кепілдік сұраған. Ал қазір Вашингтон төртінші және бесінші баптарға негізделген қауіпсіздік шараларын ұсынып отыр.</p>"Менің америкалық тарапқа қойған сұрағым: “Егер бізге НАТО-ға ұқсас кепілдік берсеңіздер, америкалық сарбаздар біздің жерімізде бола ма?” деген еді. Олар: “Жоқ” деп жауап берді", – деп қосты президент.<p>Зеленскийдің айтуынша, АҚШ мұндай кепілдіктерді екіжақты келісімдер деп атап, оларды Израильмен және Таяу Шығыстағы кейбір елдермен жасалған қауіпсіздік жөніндегі уағдаластықтармен салыстырады.</p>"Біз олардың нақты қандай келісімдер екенін білмейміз. Бірақ кейбір араб елдері мен АҚШ арасында белгілі бір уағдаластықтар бар. Ол елдерде америкалық әскери күштер орналасқан, АҚШ-тың авиациясы мен әскери-теңіз күштері көмектеседі, америкалық базалар бар. Иран сол елдерге шабуыл жасағанда, осы базаларға да соққы берді. Бәріміздің есімізде, базаларды қорғау үшін тиісті әуе қорғанысы жүйелері, “Патриот” кешендері және басқа да құралдар қолданылып, аумақтар да қорғалды. Яғни қауіпсіздік кепілдіктері осылай да жұмыс істеуі мүмкін", – деп түсіндірді ол.<p>Президент Украинаға берілетін қауіпсіздік кепілдіктері нақты нені қамтитынын және іс жүзінде қалай жүзеге асатынын айқындау қажет екенін атап өтті.</p><p>Еске салсақ, алда Трамп, Путин мен Си Цзиньпин алғаш рет <a href="https://stan.kz/tramp-putin-men-si-czinpin-algas-ret-iadrolyq-qaru-tagdyry-taqyrybynda-442374/">ядролық қару тағдыры</a> тақырыбында үшжақты келіссөз жүргізетінін хабарлаған едік.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Зімбір шайы мен салқын суға түсу&quot;: Дәрігер қыста ағзаны қалай қорғау керегін түсіндірді</title>
                <link>https://stan.kz/zimbir-saiy-men-salqyn-suga-tusu-dariger-qysta-agzany-qalai-qorgau-ker-442380/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/zimbir-saiy-men-salqyn-suga-tusu-dariger-qysta-agzany-qalai-qorgau-ker-442380/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 18:38:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Пайдалы кеңестер</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794663674b6b8c21f58b7290dc75dd5d0dd8cddd1_webp.webp"
                        length="203036"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қыста тұмау мен вирустық инфекциялар күшейеді. Осы кезеңде ағзаны қалай қорғауға болады? Иммунитетті нығайту үшін қандай әдеттерден бас тартқан жөн және ағзаны суыққа қалай дұрыс бейімдеу керек? Хирург Александр Умнов қысқа дайынд...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="қыста ағзаны қалай қорғау керек" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794663674b6b8c21f58b7290dc75dd5d0dd8cddd1_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Қыста тұмау мен вирустық инфекциялар күшейеді. Осы кезеңде ағзаны қалай қорғауға болады? Иммунитетті нығайту үшін қандай әдеттерден бас тартқан жөн және ағзаны суыққа қалай дұрыс бейімдеу керек? Хирург Александр Умнов қысқа дайындық кезінде нені ескеру керегін түсіндірді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.zakon.kz/sovety/6538654-prostye-pravila-podgotovki-organizma-k-zime-chto-sovetuet-vrach.html"> "Газете.Ru" </a>порталына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p>Дәрігер ағзаны қысқа неғұрлым ертерек бастаған жөн екенін ескертті. Айтуынша осы тұста иммунитетке аса мән берген жөн.</p>“Иммунитет – адам ағзасындағы көптеген жүйенің үйлесімді жұмысы. Оған күнделікті өмір салтымыз тікелей әсер етеді. Ең алдымен, ұйқыға мән беру керек. Себебі ұйқы кезінде ағзаның қорғаныс жасушалары қалпына келеді. Ал үнемі ұйқы қанбауы ағзаның инфекцияларға қарсы тұру қабілетін айтарлықтай төмендетеді. Екінші маңызды нәрсе – дұрыс тамақтану. Ас мәзірінде ақуыз, көкөністер мен көк шөптер жеткілікті болуы керек. Күз бен қыста D дәруменін дәрігермен кеңескеннен кейін қабылдаған жөн”, – деді ол.<p>Маман дене белсенділігін ұмытпауға кеңес берді. Айтуынша күніне 30-40 минут жаяу жүрудің өзі қан айналымын жақсартып, иммундық жүйенің жұмысына оң әсер етеді.</p><p>Хирург ағзаны суыққа біртіндеп үйрету керегін атап өтті. Оның айтуынша, бұл дененің температура өзгерістеріне бейімделуіне көмектеседі.</p>"Шынығудың мақсаты – қан тамырларының реакциясын жаттықтырып, ағзаны температураның өзгеруіне бейімдеу. Бұл мұздай суды үстіңе құйып, тоңып тұрсаң да шыдау деген сөз емес. Алдымен әдеттегі жуынуды аяқтағанда 30 секунд салқын сумен шайынудан бастаңыз. Кейін судың температурасын біртіндеп төмендетіп, уақытын ұзартыңыз. Бастысы бойыңызда жағымды сергектік сезілуі керек. Ал қалтырау немесе терінің көгеруі қалыпты жағдай емес”, – деп түсіндірді ол.<p>Дәрігер мұндай процедурадан кейін ұзақ уақыт тоңып немесе ауырып қалған жағдайда шынығу қарқынын азайту керек екенін айтты.</p>“Ал шай мен шөп тұнбалары өздігінен иммунитетті көтермейді. Дегенмен жылы сусын ішу пайдалы. Жылы сусындар ағзадағы сұйықтықтың жеткілікті болуына көмектеседі. Сонымен қатар мұрын мен тамақтың шырышты қабатын ылғалдандырады. Бұл қабаттар вирустардың ағзаға енуіне кедергі жасайды. Ал зімбір, бал, лимон мен итмұрын қосылған шай ішкенде бой жылынады, ағза С дәруменін алады. Дегенмен мұндай сусындар ауруды емдемейді, тек ағзаны қосымша қолдайды", – деп түсіндірді сарапшы.<p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандықтарға маргарин, чипсы мен фастфудты <a href="https://stan.kz/margarin-cipsy-men-fastfud-qazaqstandyqtarga-trans-mailary-bar-onimder-442373/">көп тұтынбауға кеңес</a> берілген еді. Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті бұл өнімдердің құрамында кездесетін транс майлар жүрек аурулары мен қант диабетінің қаупін арттыратынын ескертті. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Үйінің аумағын қазып, бассейн салмақ болған ер адам күтпеген жерден алтын құймалар тауып алды</title>
                <link>https://stan.kz/uiinin-aumagyn-qazyp-bassein-salmaq-bolgan-er-adam-kutpegen-zerden-alt-442379/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/uiinin-aumagyn-qazyp-bassein-salmaq-bolgan-er-adam-kutpegen-zerden-alt-442379/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 17:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Қызықты хикаялар</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17946602388ea40beb0db0196fddb17e3415d30bad_webp.webp"
                        length="175518"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Франция тұрғыны үйінің ауласына бассейн салу үшін жер қазып жатып, құны 355 миллион теңгеден асатын алтын қазына тауып алды. Бір қызығы, табылған байлықты билік үй иесінің өзінде қалдырған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі The...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Алтын құйма тауып алған ер адам" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17946602388ea40beb0db0196fddb17e3415d30bad_webp.webp" style="width: 1485px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: dailygalaxy.com</em></figcaption> <h2>Франция тұрғыны үйінің ауласына бассейн салу үшін жер қазып жатып, құны 355 миллион теңгеден асатын алтын қазына тауып алды. Бір қызығы, табылған байлықты билік үй иесінің өзінде қалдырған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://dailygalaxy.com/2026/11/man-digging-pool-found-gold-bars-and-coins-worth-800000/">The Daily Galaxy</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p>Ер адам Лион қаласына жақын орналасқан Невиль-сюр-Сон қаласынан үй сатып алған. Бір жылдан кейін ол үйінің ауласына бассейн салуды ұйғарады. Алайда жер қазу жұмыстары кезінде бірнеше пластик пакетке салынған алтын құймалар мен тиындарды тапқан.</p><p>Үй иесі бұл туралы жергілікті билікке хабарлаған. Оқиғаны тексеруге полиция мен аймақтық мәдениет басқармасының мамандары кіріскен. Олар табылған алтынның тарихи құндылығы бар-жоғын анықтауы керек еді.</p><p>Мамандар алтын құймалардағы сериялық нөмірлерді зерттеп, оның шамамен 20 жыл бұрын қайта балқытылғанын анықтады. Сондай-ақ тексеру нәтижесінде алтынның заңды жолмен сатып алынғаны және ұрлыққа қатысы жоқ екені белгілі болды.</p><p>Осылайша, билік табылған қазынаның археологиялық құндылығы жоқ деп таныды. Ал алтын ер адамның жеке меншігіндегі жерден табылғандықтан және оған басқа ешкімнің иелік ету құқығын дәлелдей алмағандықтан, Франция заңнамасына сәйкес, <strong>қазына үй иесінде қалды.</strong></p><p>Алайда <strong>алтынның бұрын кімге тиесілі болғаны және оның не себепті бақшаға жасырылғаны белгісіз күйінде қалды.</strong> Үйдің бұрынғы иесі қайтыс болған, ал оның мұрагерлері табылған қазынаға қатысты ешқандай талап қоймаған.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстанда олигархтардан тәркіленген<a href="https://stan.kz/214-million-tengelik-sagat-pen-gauhar-tastar-oligarxtardan-tarkilengen-442248/"> қымбат әшекей бұйымдар</a> қайтадан саудаға шығарылған еді. Алдыңғы саудада ешкім сатып алмаған кей заттардың бастапқы бағасы ондаған миллион теңгеге арзандаған. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Тергеуге көмектесуге дайынбыз&quot;: Қазақстан темір жолы басшыларының ұсталуына қатысты пікір білдірді</title>
                <link>https://stan.kz/tergeuge-komektesuge-daiynbyz-qazaqstan-temir-zoly-bassylarynyn-ustalu-442378/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/tergeuge-komektesuge-daiynbyz-qazaqstan-temir-zoly-bassylarynyn-ustalu-442378/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 16:24:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17946556046de3e609695d0d020916b48f732ebe8f_webp.webp"
                        length="160928"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>&quot;Қазақстан темір жолы&quot; ұлттық компаниясы басқарма төрағасы Елжас Отыншиев пен &quot;Самұрық-Қазына&quot; қорының басшысы Нұрлан Жақыповтың ұсталуына қатысты пікір білдірді. Компания құқық қорғау органдарымен бірлесіп жұмыс істеуге және терг...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="ҚТЖ басшыларының ұсталуына орай пікір" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17946556046de3e609695d0d020916b48f732ebe8f_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Самұрық қазына ресми сайтынан</em></figcaption> <h2>"Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясы басқарма төрағасы Елжас Отыншиев пен "Самұрық-Қазына" қорының басшысы Нұрлан Жақыповтың ұсталуына қатысты пікір білдірді. Компания құқық қорғау органдарымен бірлесіп жұмыс істеуге және тергеуге қажетті ақпаратты ұсынуға дайын екенін мәлімдеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>ҚТЖ Telegram-арнасында хабарлағандай, компания 12 қарашада екі ұлттық компания басшысының сотқа дейінгі тергеу аясында ұсталғаны туралы жарияланған ақпаратты назарға алған.</p>"ҚТЖ" ҰК" АҚ Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасы аясында құқық қорғау органдарына жан-жақты қолдау көрсетіп, қажетті өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді, сондай-ақ сұратылған ақпарат пен материалдарды ұсынады", – делінген хабарламада.<p>Сонымен қатар компания өкілдері бұған дейін көпшілікке жарияланған мәліметтерден басқа, істің мән-жайы туралы қосымша ақпараттары жоқ екенін атап өтті.</p><p>Қазақстан Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабында көзделген шектеулерге байланысты сотқа дейінгі тергеу деректерін жариялауға болмайды. Сондықтан компания бұл кезеңде қосымша түсініктеме бере алмайтынын жеткізді.</p><p>ҚТЖ ұлттық компаниясы мен оның тобына кіретін кәсіпорындар әдеттегі жұмыс режимінде қызметін жалғастырып жатқанын да мәлімдеді. Сондай-ақ инвесторлар, кредиторлар, халықаралық қаржы институттары мен іскер серіктестер алдындағы барлық міндеттемелер бұрынғыдай күшінде екенін және қолданыстағы келісімдерге сәйкес орындалып жатқанын хабарлады.</p><p>Еске салсақ, 12 қарашада Ұлттық қауіпсіздік комитетінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі <a href="https://stan.kz/aspannan-aqsa-zaudy-qazaqstandyqtar-442300/">"Самұрық-Қазына" басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, "Қазақстан темір жолы" басшысы Елжас Отаншиевті және басқа да тұлғаларды ұстағанын растады.</a> ҰҚК мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. </p><p>Тоқаев "Самұрық-Қазына" мен ҚТЖ басшыларының ұсталуына қатысты пікір білдіріп, <a href="https://stan.kz/toqaev-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylarynyn-ustaluyna-qatysty-pikir-bil-442348/">жағдайды "ауқымды жемқорлықтың белгісі" деп атады.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Теміртауда автобус жүргізушісі рөлде есінен танып қалған: 15 жолаушысы бар көлік ағашқа соғылды</title>
                <link>https://stan.kz/temirtauda-avtobus-zurgizusisi-rolde-esinen-tannyp-qalgan-15-zolausysy-442377/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/temirtauda-avtobus-zurgizusisi-rolde-esinen-tannyp-qalgan-15-zolausysy-442377/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 15:42:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179465300597471a65c57d18a97c408eff2082bb89_webp.webp"
                        length="121288"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қарағанды облысының Теміртау қаласында жүргізушісі рөлде отырып есінен танып қалған жолаушылар автобусы ағашқа соғылды. 64 жастағы ер адам оқиға орнында көз жұмды. Апат кезінде автобуста 15-ке жуық жолаушы болған. Бұл туралы Stan....</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="автобус ағашқа соғылып жүгізуші қаза тапты" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179465300597471a65c57d18a97c408eff2082bb89_webp.webp" style="width: 1762px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Желі кадрларынан</em></figcaption> <h2>Қарағанды облысының Теміртау қаласында жүргізушісі рөлде отырып есінен танып қалған жолаушылар автобусы ағашқа соғылды. 64 жастағы ер адам оқиға орнында көз жұмды. Апат кезінде автобуста 15-ке жуық жолаушы болған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Полицияның мәліметінше, жол апаты 14 қараша күні сағат 10:30 шамасында болған. Алдын ала деректерге сүйенсек, Yutong маркалы автобусты жүргізіп келе жатқан ер адамның кенеттен жағдайы нашарлап, есінен танып қалған.</p><p>Осыдан кейін автобус қозғалысын жалғастырып, ағашқа соғылған. Апат салдарынан 64 жастағы жүргізуші оқиға орнында қайтыс болды.</p><p>Оқиға кезінде автобустың ішінде шамамен 15 жолаушы болған. Олардың ешқайсысы зардап шеккен жоқ.</p><p>Аталған дерек полицияда тіркелді. Қазір оқиғаның барлық мән-жайы анықталып жатыр.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Астанада <a href="https://stan.kz/astanada-avtobus-zaiau-zurginsini-qagyp-ketti-us-zolausy-da-zaraqat-al-441560/">автобус жаяу жүргіншіні қағып </a>кетіп, төрт адам ауруханаға түскен еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>ЖИ арқылы жаңа шаш үлгісі мен макияж жасауды ұсынады: Қазақстандықтарға алаяқтардың жаңа тәсілінен сақ болу ескертілді</title>
                <link>https://stan.kz/zi-arqyly-zana-sas-ulgisi-men-makiiaz-zasaudy-usynady-qazaqstandyqtarg-442376/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/zi-arqyly-zana-sas-ulgisi-men-makiiaz-zasaudy-usynady-qazaqstandyqtarg-442376/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 14:49:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794649747f426e3547d7cc54a2ca7e6fad4992eac_webp.webp"
                        length="79848"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алаяқтар енді адамдарды жасанды интеллект арқылы жаңа образ жасап көруге қызықтырып, ақшасын жымқырудың жолын тапқан. Олар шаш үлгісі мен макияж таңдап беретін тегін бағдарлама жазғызып, жұрттың деректерін оңай алып жатыр. Құқық қ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="шаш үлгісі, макия ж алаяқтар" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794649747f426e3547d7cc54a2ca7e6fad4992eac_webp.webp" style="width: 1908px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Алаяқтар енді адамдарды жасанды интеллект арқылы жаңа образ жасап көруге қызықтырып, ақшасын жымқырудың жолын тапқан. Олар шаш үлгісі мен макияж таңдап беретін тегін бағдарлама жазғызып, жұрттың деректерін оңай алып жатыр. Құқық қорғаушылар осы тәсілге алданбас үшін жұртшылықты сақ болуға шақыруда. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Қылмыстық қауіп-қатерлерді болжау орталығы жаңа алаяқтық схеманың таралуы туралы <a href="https://t.me/GenPr/16096">ескерту </a>жасады.</p><p>Орталықтың мәліметінше, шетелде алаяқтар<strong> шаш қию үлгісін, шаш сәндеу тәсілдерін, макияж бен тұтас образды таңдауға көмектесетін тегін жасанды интеллект сервистерінің атын жамылып жүр.</strong> Мұндай қызметтерді пайдалану үшін адамға <strong>арнайы сілтеме арқылы</strong> қосымша жүктеп алу ұсынылады.</p><p>Алайда смартфонға орнатылатын бағдарлама уәде етілген ЖИ-стилист емес, зиянды қосымша болып шығады. Ол алаяқтарға құрылғыға қашықтан қосылып, оның кейбір функцияларын басқаруға мүмкіндік береді.</p><p>Соның салдарынан қылмыскерлер телефондағы жеке ақпаратты көріп, құпия деректерге қол жеткізуі мүмкін. Сондай-ақ банктік қосымшалар мен басқа да қаржылық сервистерді пайдаланып, адамның ақшасын ұрлау қаупі бар.</p><p>Мамандардың айтуынша, алаяқтар адамдардың жасанды интеллектке деген қызығушылығын өз пайдасына жаратып отыр. Жаңа технологияны байқап көргісі келген қолданушылар фотосуреттерін жүктеп, тегін қызмет ұсынып тұрған қосымшаларды тексермей орнатуы мүмкін. Алаяқтар дәл осы сенім мен қызығушылықты пайдаланады.</p><h3>Алаяқтардың тұзағына түспеу үшін не істеу керек?</h3><p>Қылмыстық қауіп-қатерлерді болжау орталығы күмәнді қосымшалардан сақтану үшін бірнеше кеңес берді.</p><p>Мамандардың ұсынысы бойынша:</p><ul> <li>қосымшаларды тек Google Play, App Store және құрылғы өндірушісі ұсынған ресми дүкендерден жүктеу керек;</li> <li>жарнамаларда, хабарламаларда немесе белгісіз сайттарда берілген сілтемелер арқылы қосымша орнатпаған жөн;</li> <li>қосымшаны жүктемес бұрын оның атауын, әзірлеушісін, ресми сайтын, қолданушылардың пікірлері мен жарияланған күнін тексеру қажет;</li> <li>орнату кезінде қосымша сұрайтын рұқсаттарға мұқият назар аудару керек;</li> <li>телефондағы қорғаныс құралдарын өшіруді талап ететін бағдарламаларды орнатпау қажет;</li> <li>белгісіз сервистерге банк картасының деректерін, құпия сөздерді және SMS немесе push-хабарламалар арқылы келген растау кодтарын енгізуге болмайды;</li> <li>бейтаныс қосымшаларға банктік сервистерге, хабарламалар мен хабарландыруларға қол жеткізуге рұқсат бермеу керек;</li> <li>смартфонның операциялық жүйесін үнемі жаңартып, зиянды бағдарламалардан қорғайтын құралдарды пайдалану қажет.</li> </ul><p>Орталық өкілдері кез келген қосымшаны орнатпас бұрын оның қайдан жүктеліп жатқанына көз жеткізуге шақырады. Мамандардың ескертуінше, сырт келбетті өзгертуге көмектесетін тегін қызметтің артында жеке деректер мен қаржыны иемденуді көздейтін алаяқтар тұруы мүмкін.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандық әйелге алаяқтар <a href="https://stan.kz/fotosy-arqyly-35-million-tenge-nesie-rasimdegen-almaty-turgyny-alaiaqt-442307/">фотосы арқылы 35 миллион теңге </a>несие рәсімдеп тастаған</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Маңғыстауда екі сотталушы түрмедегі бейнебақылау камераларын жұдырықпен ұрып істен шығарған</title>
                <link>https://stan.kz/news-442375/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/news-442375/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 13:42:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794646330b403251c3e8a4be71365403ae72f441c_webp.webp"
                        length="85632"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Маңғыстау облысындағы түрмеде екі сотталушы бейнебақылау камераларын жұлып, үшеуін істен шығарған. Сот олардың әрқайсысына тағы бір жыл түрме жазасын қосты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Lada.kz басылымына сілтеме жасап хаб...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="түрмеде сотталушылар камераларды сындырған" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794646330b403251c3e8a4be71365403ae72f441c_webp.webp" style="width: 1349px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> <h2>Маңғыстау облысындағы түрмеде екі сотталушы бейнебақылау камераларын жұлып, үшеуін істен шығарған. Сот олардың әрқайсысына тағы бір жыл түрме жазасын қосты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі<a href="https://www.lada.kz/aktau_news/incidents/160763-v-aktau-osuzhdionnye-vyrvali-kamery-videonabliudeniia-i-poluchili-eshchio-po-godu.html"> Lada.kz</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p>Оқиға Маңғыстау облысындағы №77 мекемесінде болған. Маңғыстау облысы бойынша Қылмыстық-атқару жүйесі департаментінің мәліметінше, бірінші жағдайда сотталушы бейнебақылау камерасын жұдырығымен ұрып, кейін оны жалғанған сымдарымен бірге жұлып алған. Соның салдарынан құрылғы толық істен шыққан.</p><p>Екінші сотталушы бірден екі камераны бүлдірген. Ол құрылғыларды қосалқы бөлшектерімен және жалғау сымдарымен қоса жұлып тастаған.</p><p>Осы әрекеттердің салдарынан мекемедегі үш бейнебақылау камерасы істен шыққан.</p>"Сот екі жағдайды да қарап, тәртіп бұзғандарға қосымша жаза тағайындады. Әр сотталушының бұрынғы бас бостандығынан айыру мерзіміне тағы бір жыл қосылды. Сондай-ақ бүлінген мүлік үшін олардан материалдық шығын өндірілді", – деп хабарлады Қылмыстық-атқару жүйесі департаменті.<p>Мекеме әкімшілігі мүлікті қасақана бүлдіру заң бойынша жауапкершілікке әкелетінін еске салды.</p><p>Еске салсақ, Ақтөбеде жазасын өтеп жатқан 10 сотталушыға қатысты қылмыстық іс сотта қаралған еді. Білектерін кескен сотталушылар <a href="https://stan.kz/aqtobe-turmesindegi-bulik-abaqtyda-bilekterin-kesken-bir-top-sottalusy-442293/">колонияда бүлік жасады</a> деп айыпталады.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Трамп, Путин мен Си Цзиньпин алғаш рет ядролық қару тағдыры тақырыбында үшжақты келіссөз жүргізбек</title>
                <link>https://stan.kz/tramp-putin-men-si-czinpin-algas-ret-iadrolyq-qaru-tagdyry-taqyrybynda-442374/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/tramp-putin-men-si-czinpin-algas-ret-iadrolyq-qaru-tagdyry-taqyrybynda-442374/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 12:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17946422827914939e573fce445f82f1a5ebfdb12a_webp.webp"
                        length="105638"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>АҚШ, Қытай және Ресей басшылары ядролық қаруды қысқарту мәселесін алғаш рет үшжақты форматта талқыламақ. Дональд Трамп, Си Цзиньпин және Владимир Путин келесі аптада Қытайда өтетін кездесуде ядролық қарудың таралу қаупі мен Иран м...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Трамп, Путин, Си Цзиньпин ядролық қару" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17946422827914939e573fce445f82f1a5ebfdb12a_webp.webp" style="width: 1605px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: ТАСС / Вячеслав Прокофьев, EPA, SARAH MEYSSONNIER</em></figcaption> <h2>АҚШ, Қытай және Ресей басшылары ядролық қаруды қысқарту мәселесін алғаш рет үшжақты форматта талқыламақ. Дональд Трамп, Си Цзиньпин және Владимир Путин келесі аптада Қытайда өтетін кездесуде ядролық қарудың таралу қаупі мен Иран мәселесін де сөз етеді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://edition.cnn.com/2026/11/13/politics/trump-putin-xi-meeting">CNN</a> порталына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p>Кездесу Қытайда өтетін Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы (АТЭС) саммиті аясында ұйымдастырылады. Онда ядролық қаруды таратпау мәселесі талқыланады. Трамп бұған дейін әлемдегі ядролық қаруы ең көп елдер арасында жаңа келісімге қол жеткізуге болатынын айтқан еді.</p>"Президент бұл кездесуде басқа мәселелермен қатар әлемдегі ядролық қару көлемін қысқарту мәселесін де талқылайтынын нақты айтты. Президент Трамп ядролық қарудың таралуын өте қауіпті деп санайды", – деді Ақ үй өкілі Оливия Уэйлс журналистерге.<p>АҚШ пен Ресей арасындағы ядролық қаруды шектеу жөніндегі соңғы келісімнің мерзімі биыл ақпанда аяқталған. Ал Қытай өз ядролық арсеналын қарқынды түрде ұлғайтып келеді.</p><p>Алайда АҚШ шенеуніктері ядролық қару мәселесі бойынша жаңа келісімге бірден қол жеткізу мүмкіндігін төмен бағалап отыр. Олардың айтуынша, алдағы кездесу тараптар арасындағы диалогтың бастамасы болмақ.</p>"Біз қандай да бір келісімге қол жеткіземіз деп күтпейміз. Мен бұл кездесуді аталған елдер басшылары арасындағы алғашқы әңгіме, диалогтың басталу нүктесі деп сипаттар едім", – деді АҚШ-тың жоғары лауазымды шенеуніктерінің бірі.<p>Оның сөзінше, бұл кездесу алдағы уақытта нәтижелі келіссөздер жүргізуге негіз қалауы мүмкін. Сондай-ақ шенеуніктер үш ел басшысы Иран мәселесін де талқылауды жоспарлап отырғанын айтты.</p><p>АҚШ өкілінің мәліметінше,<strong> Трамппен бірге Қытайға сапарға Илон Маск та баруы мүмкін.</strong> Алайда ол үшжақты кездесуге қатыспайды.</p><p>Әзірге Бейжің мен Мәскеу үшжақты саммитке қатысатынын ресми түрде растаған жоқ.</p><p>Еске салсақ, қазір Ресей, Украина және АҚШ өкілдері Әбу-Дабиде бірнеше айлық үзілістен кейін қайта <a href="https://stan.kz/abu-dabidegi-uszaqty-kelissozdin-algasqy-kuni-taraptar-ne-talqylady-442185/">келіссөз жүргізіп жатырғанын </a>хабарлаған едік. Жабық форматта өтіп жатқан кездесуде соғысты тоқтату, қауіпсіздік кепілдіктері талқылануда. Алайда Мәскеу мен Киевтің ұстанымдары әлі де алшақ. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Маргарин, чипсы мен фастфуд&quot;: Қазақстандықтарға транс майлары бар өнімдердің қаупі ескертілді</title>
                <link>https://stan.kz/margarin-cipsy-men-fastfud-qazaqstandyqtarga-trans-mailary-bar-onimder-442373/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/margarin-cipsy-men-fastfud-qazaqstandyqtarga-trans-mailary-bar-onimder-442373/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 11:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17946395834360a9d0f50c1858ff88c95d7174a909_webp.webp"
                        length="186390"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандықтарға маргарин, чипсы мен фастфудты көп тұтынбауға кеңес берілді. Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті бұл өнімдердің құрамында кездесетін транс майлар жүрек аурулары мен қант диабетінің қаупін арттыратынын е...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="транс майлардың қаупі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17946395834360a9d0f50c1858ff88c95d7174a909_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: magnific.com</em></figcaption> </figure> <h2>Қазақстандықтарға маргарин, чипсы мен фастфудты көп тұтынбауға кеңес берілді. Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті бұл өнімдердің құрамында кездесетін транс майлар жүрек аурулары мен қант диабетінің қаупін арттыратынын ескертті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2> <p>Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің мәліметінше, өнеркәсіптік транс майлар көбіне сұйық өсімдік майларын арнайы өңдеу арқылы алынады. Ол үшін майға сутек қосылады. Осылайша майдың сақтау мерзімі ұзарып, тағам өндірісінде қолдануға ыңғайлы бола түседі. Алайда мұндай өңдеу кезінде оның химиялық құрамы өзгеріп, денсаулыққа зиянды транс майлар пайда болады.</p> <p>Транс майлар тек маргарин мен спредтердің құрамында ғана кездеспейді. Мамандардың айтуынша, <strong>күнбағыс, зәйтүн, соя және жүгері сияқты өсімдік майларын</strong> жоғары температурада ұзақ қыздырғанда немесе қайта-қайта қолданғанда да транс майлар түзілуі мүмкін. Сондықтан дәрігерлер<strong> қуырылған тағамдарды шамадан тыс тұтынбауға кеңес береді.</strong></p><p>Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы өнеркәсіптік транс майларды<strong> азық-түлік құрамынан алып тастауды ұсынады. </strong>Ұйымның мәліметінше, оларды көп тұтыну <strong>жүрек-қан тамырлары ауруларының, семіздік пен қант диабетінің </strong>даму қаупін арттырады. Сондықтан ДДСҰ транс майлардың орнына денсаулыққа қауіпсіз балама майларды пайдалануға шақырады.</p><h3>Транс майлар қандай тағамдарда кездеседі?</h3><ul> <li>попкорн мен чипсы;</li> <li>кетчуп, майонез және түрлі тұздықтар;</li> <li>фри картобы, наггетс, чебурек және басқа фастфуд өнімдері;</li> <li>печенье, пончик, вафли, тәтті тоқаш, торт және шоколад батончиктері.</li> </ul><p>Үйде тамақ әзірлегенде зәйтүн, күнбағыс, мақсары, рапс, соя және жүгері майларын пайдалануға болады. Сондай-ақ <strong>қуыруға үйрек майы мен ерітілген сары майды қолдануға рұқсат етіледі.</strong></p><h3>Өнім құрамынан транс майларды қалай анықтауға болады?</h3><p>Комитет мамандары дүкеннен азық-түлік сатып алғанда оның қаптамасындағы құрамын мұқият оқуға кеңес береді. Өйткені кейбір өндірушілер транс майларды заттаңбада басқа атаулармен көрсетуі мүмкін.</p><p>Мәселен, өнім құрамында мынадай атаулар кездессе, оған назар аударған жөн: маргарин;</p><ul> <li>өсімдік майы;</li> <li>аспаздық май;</li> <li>аралас май;</li> <li>гидрленген май;</li> <li>ішінара гидрленген май.</li> </ul>“Азық-түлік сатып аларда өнімнің құрамын мұқият оқып, транс майлары бар тағамдардан бас тартуға тырысыңыз. Фастфуд пен дайын жартылай фабрикаттарды мүмкіндігінше аз тұтыныңыз. Дайын тағамның орнына үйде әзірленген асқа басымдық беріңіз. Тамақ пісіргенде маргарин, спред және дайын тұздықтарды қолданбаңыз. Күнделікті рационға жеміс-жидек, көкөніс, дәнді дақылдар мен ақуызға бай өнімдерді көбірек қосыңыз”, – деді комитет.<p> </p><p>Еске салсақ, Дәрігерлер жүрек саулығын сақтауға көмектесетін<a href="https://stan.kz/darigerler-zurek-saulygyn-saqtauga-komektesetin-tamaqtanu-adetterin-at-440516/"> тамақтану әдеттерін</a> атаған еді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;60 миллион теңгеден астам ақша жинаған&quot;: Алматыда шетелде жүріп, Telegram арқылы уағыз жүргізген ер адам ұсталды</title>
                <link>https://stan.kz/60-million-tengeden-astam-aqsa-zinagan-almatyda-setelde-zurip-telegram-442372/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/60-million-tengeden-astam-aqsa-zinagan-almatyda-setelde-zurip-telegram-442372/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 11:21:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794637219ed762aaee59188acd8d855be03a10764_webp.webp"
                        length="125012"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда шетелде жүріп, жабық Telegram-топтар арқылы діни экстремизмді насихаттады деген күдікке ілінген 44 жастағы ер адам ұсталды. Тергеу мәліметінше, ол ізбасарларынан 60 миллион теңгеден астам ақша алған. Бұл туралы Stan.kz ақ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Шетелде жүріп, Telegram арқылы уағыз жүргізген" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794637219ed762aaee59188acd8d855be03a10764_webp.webp" style="width: 1598px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: polisia.kz</em></figcaption> <h2>Алматыда шетелде жүріп, жабық Telegram-топтар арқылы діни экстремизмді насихаттады деген күдікке ілінген 44 жастағы ер адам ұсталды. Тергеу мәліметінше, ол ізбасарларынан 60 миллион теңгеден астам ақша алған. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Құқық қорғау органдары күдіктінің әрекетін біраз уақыт бақылап, оның интернет арқылы не істеп жүргенін анықтаған. Тергеу мәліметінше, ер адам 2024 жылдан бері шетелде тұрып, Қазақстандағы жақтастарымен байланысын үзбеген. Ол жабық Telegram-топтар ашып, сол жерде онлайн дәрістер өткізген.</p><p>Күдіктінің діни тақырыптағы аудиодәрістері бұған дейін сотта қаралған. Сот олардың кейбірін терроризмді насихаттау және діни араздықты қоздыру белгілері бар экстремистік материалдар деп таныған.</p><p>Тергеу дерегіне сүйенсек, ер адам <strong>шетелдегі діни оқу орындарында білім алған</strong>. Ол өзіне сенетін адамдардың ықпалын пайдаланып, 2024–2025 жылдары ізбасарларынан <strong>60 миллион теңгеден астам ақша жинаған.</strong></p><p>11 қарашада ер адам Алматыда ұсталды. Осы іске байланысты Алматы мен Жамбыл облысында да тергеу шаралары жүргізілді.</p><p>Полиция күдіктінің үйі мен өзге де орындарды тінту кезінде діни кітаптар мен қолжазбаларды тәркіледі. Олардың арасында экстремистік идеология белгілері бар материалдар болған. Қазір ер адам уақытша ұстау изоляторында отыр.</p><p>Ішкі істер министрлігі күдіктінің әрекетіне қатысы болуы мүмкін басқа адамдарды да анықтап жатыр.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін бейтаныс адамдар әлеуметтік желі арқылы<a href="https://stan.kz/bauyrlarga-komekteseiik-zelide-siriiaga-saqyratyndar-qalai-areket-eted-439985/"> қазақстандықтарды қалай арбайтынын</a> хабарлаған едік. Хат алмасуда қыз жігітке алдымен үйленуді ұсынып, кейін Сирияға бару және ондағы "бауырларға көмектесу" туралы жазған. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Әріптестерін талқылауға шақырған&quot;: Ақтөбелік фермер чаттағы хабарламасы үшін 15 тәулікке қамалды</title>
                <link>https://stan.kz/ariptesterin-talqylauga-saqyrgan-aqtobelik-fermer-cattagy-xabarlamasy-442371/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/ariptesterin-talqylauga-saqyrgan-aqtobelik-fermer-cattagy-xabarlamasy-442371/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 10:14:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17946332150cc2854cf1fac1c4454f78b0d82a26e6_webp.webp"
                        length="185494"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақтөбелік фермер әріптестерін дизель отынының қымбаттауын талқылауға шақырғаны үшін 15 тәулікке қамалды. Ол митинг өткізуді жоспарламағанын айтқанымен, сот фермердің әрекетін заңсыз бейбіт жиын ұйымдастыруға шақыру деп таныды. Бұл...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="шаруа чаттағы хабарламасы үшін сотталды" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17946332150cc2854cf1fac1c4454f78b0d82a26e6_webp.webp" style="width: 1357px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Время</em></figcaption> <h2>Ақтөбелік фермер Марлен Баймағамбетов әріптестерін дизель отынының қымбаттауын талқылауға шақырғаны үшін 15 тәулікке қамалды. Ол митинг өткізуді жоспарламағанын айтқанымен, сот фермердің әрекетін заңсыз бейбіт жиын ұйымдастыруға шақыру деп таныды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://time.kz/articles/nu/2026/11/13/aktyubinskogo-fermera-arestovali-na-15-sutok-za-soobshhenie-v-chate">Время</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p>Ол бұл ұсынысын Ақтөбе фермерлер орталығының 500-ден астам мүшесі бар ортақ чатына жазған. </p><p>Фермер бұған дейін әлеуметтік желіде дизель отынының қымбаттауына да шағымданған. Оның айтуынша, тамыздан қарашаға дейін жанармай бағасы ай сайын бірнеше теңгеге өскен. Сонымен қатар көрші елден арзан астықтың көптеп келуі жергілікті шаруалардың өз өнімін тиімді бағамен сатуына кедергі келтіріп отыр.</p><p>Баймағамбетов шаруалар астықты делдалдарға арзанға өткізуге мәжбүр екенін, соның салдарынан келесі маусымға дайындыққа қаражат жетпей қалатынын айтқан.</p><p>Фермердің үндеуіне әзірге ауыл шаруашылығы басқармасы ғана жауап берді. Басқарма мәліметінше, өңірдегі дизель отынын жеткізетін оператор бағаны негізсіз көтермейді. Шаруаларға арналған жеңілдетілген жанармайдың бағасы зауыттағы құнға байланысты өзгереді.   </p><p>Фермер сотта өз кінәсін мойындамады. Ол митинг өткізуді жоспарламағанын, тек шаруалардың мәселесіне журналистердің назарын аударғысы келгенін түсіндірді. Кейін ортақ чатта әріптестерінен жиналмауды да сұрағанын айтты.</p><p>Алайда сот оның әрекетін бейбіт жиналыс ұйымдастыру тәртібін бұзу деп бағалады. Себебі кездесуге дейін әкімдікке хабарлама берілмеген. Нәтижесінде Баймағамбетов 15 тәулікке әкімшілік қамауға алынды. Қорғау тарапы сот шешіміне шағым түсірмек.</p><p>Атырау мұнай өңдеу зауытында күзгі дала жұмыстарына арналған дизель отынының тоннасы қыркүйекте 307,4 мың теңге, қазанда 314,5 мың теңге, ал қарашада 319,3 мың теңге болған.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Энергетика министрі Аи-92-нің бағасы<a href="https://stan.kz/benzin-300-tengeden-asa-ma-energetika-ministri-zauap-berdi-442129/"> 300 теңгеден асуына байланысты</a> пікір білдірген еді. Ол бензин мен дизель отынының бағасы күрт өссе, мемлекет шара қолданатынын мәлімдеді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Теміртау маңынан екі айдан бері іздеуде болған әйелдің бөлшектелген мәйіті табылды</title>
                <link>https://stan.kz/temirtau-manynan-eki-aidan-beri-izdeude-bolgan-aieldin-bolsektelgen-ma-442370/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/temirtau-manynan-eki-aidan-beri-izdeude-bolgan-aieldin-bolsektelgen-ma-442370/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 09:45:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794631440f4cebd61e7af0395e5e15f0e4e6d0f57_webp.webp"
                        length="51640"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Теміртау маңынан 38 жастағы әйелдің бөлшектелген мәйіті табылды. Ирина Керн осыдан екі ай бұрын із-түссіз жоғалып кеткен. Қазір әйелдің өліміне онымен бірге тұрған азамат күдікке ілінуде. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі КТК а...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="екі айдан бері жоғалған әйелдің бөлшектелген мәйіті табылды" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794631440f4cebd61e7af0395e5e15f0e4e6d0f57_webp.webp" style="width: 1355px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: КТК сюжет кадрларынан скрин</em></figcaption> <h2>Теміртау маңынан 38 жастағы әйелдің бөлшектелген мәйіті табылды. Ирина Керн осыдан екі ай бұрын із-түссіз жоғалып кеткен. Қазір әйелдің өліміне онымен бірге тұрған азамат күдікке ілінуде. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.ktk.kz/ru/news/video/2026/11/13/305874/">КТК</a> арнасына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><p>Ирина Керн 20 қыркүйекте жоғалып кеткен. Сол кезде әйелдің күйеуімен жанжалдасып, үйден шығып кеткені хабарланған еді. Қалада оны іздеу жұмыстары кең көлемде жүргізілді. Еріктілер мен әскери қызметкерлер иттердің көмегімен орман алқаптарын, саяжай аумақтары мен зираттарды түгел тексерген. Алайда іздеу нәтижесіз аяқталды.</p><p>Иринаның бірге тұрған азаматы әйелдің үйден жиі кетіп қалатынын айтқан. <strong>Тіпті оны іздеу жұмыстарына өзі де қатысқан.</strong> Алайда кейін ер адамның кісі өлтіруге қатысы бар деген күдікке ілінгені белгілі болды.</p><p>Мәліметке сәйкес, бөлшектелген дене қалдықтары қаладан 22 шақырым жердегі, күдікті от жағушы болып жұмыс істеген шипажай аумағынан табылған. Марқұмның артында үш баласы қалды. Кенжесі небәрі үш жаста.</p>"Біз бұл қылмысқа қатысы бар деген күдікпен 40 жастағы ер адамды анықтап, ұстадық. Ол уақытша ұстау изоляторына қамалды. Кісі өлтіру фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды", – деді Теміртау қалалық полиция басқармасының бастығы Талғат Бакаев.<p>Полиция мәйітті қарау кезінде зорлық-зомбылық белгілері анықталғанын мәлімдеді. </p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қарағанды облысында<a href="https://stan.kz/darmensiz-kuiin-paidalangan-qaragandy-oblysynda-qyzdy-zorlagan-bes-zas-442269/"> қыз зорлағаны үшін бес жасөспірім</a> сотталған еді. Олар қызға химиялық зат иіскеткен.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Жалақы кешіксе, жұмысқа шықпай қоюға бола ма: Заңгер не істеу керегін түсіндірді</title>
                <link>https://stan.kz/zalaqy-kesikse-zumysqa-syqpai-qoiuga-bola-ma-zumys-berusiden-ailyqty-q-442353/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/zalaqy-kesikse-zumysqa-syqpai-qoiuga-bola-ma-zumys-berusiden-ailyqty-q-442353/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Қарлығаш Асқарова</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17945724402ebd1ff26a6f1b0ad455fe37f461ce4c_webp.webp"
                        length="91392"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда соңғы тоғыз айдың есебі бойынша 34 кәсіпорын қызметкерлеріне 453,5 миллион теңге қарыз екені анықталды. Осы ретте Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті жалақы кешіккен жағдайда қайда жүгіну керегін де түсіндірді. Ал қ...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="жалақы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945724402ebd1ff26a6f1b0ad455fe37f461ce4c_webp.webp" style="width: 1714px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: malim.kz</em></figcaption> <h3>Қазақстанда соңғы тоғыз айдың есебі бойынша 34 кәсіпорын қызметкерлеріне 453,5 миллион теңге қарыз екені анықталды. Осы ретте Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті жалақы кешіккен жағдайда қайда жүгіну керегін де түсіндірді. Ал қызметкер мұндай жағдайда жұмысқа шықпай қоюға құқылы ма? Айлықты өсіппұлымен бірге қалай алуға болады? Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h3><p>Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау <a href="https://www.gov.kz/org/trud-astana/press/news/details/1324283?lang=kk&utm_source=chatgpt.com">министрлігінің мәліметінше</a>, жыл басынан бері еңбек инспекторлары жүргізген тексерулер барысында 1<strong>62 кәсіпорынның 571 қызметкерге 289,5 миллион теңге берешегі </strong>анықталған. Қабылданған шаралардың нәтижесінде <strong>184 кәсіпорындағы 1 054 қызметкерге 712,1 миллион теңге жалақы қарызы қайтарылған</strong> екен.</p><p>Алайда әлеуметтік желілерде еңбекақысын уақытында ала алмай жүрген қызметкерлердің шағымдары әлі де кездеседі. Мәселен, жақында әлеуметтік желіде Ақтаудағы балабақшалардың бірінде жұмыс істейтін қызметкердің басшылықпен хат алмасуы жарияланды. Скриншоттардан о<strong>ның алдыңғы айдың жалақысын сұрап, 142 800 теңге аударуды талап еткенін </strong>көруге болады. Алайда балабақша өкілі<strong> бюджеттен қаржы түспегенін алға тартып, ақша түскенде аударылатынын айтқан</strong>.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Жалақы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794572308ccad9e4124b81b9814580987e54cbfb4_webp.webp" style="width: 1599px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: скриншот</em></figcaption> </figure><p>Жалақының кешігуіне қатысты тағы бір шағым<a href="https://www.threads.com/@_erubv/post/Dfm-yx0EcTd"> Threads әлеуметтік желісінде де жарияланды.</a> Желі қолданушысының айтуынша, ол Астанадағы танымал ипотекалық компанияға жұмысқа орналасқан. Алайда еңбекақысы үнемі кешігіп отырғандықтан, жұмыстан кетуге мәжбүр болған.</p> <p>"Бәрі мақтап, жақсы пікір жазатын танымал ипотекалық компанияға жұмысқа орналасып, кейін өз жалақыңды айлап сұрап жүру – масқараның өзі дер едім. Жалақының үнемі кешігуіне байланысты жұмыстан шықтық. Қазір басшылық хабарламаларымызды елемейді, ал біз әлі күнге дейін маңдай терімізбен тапқан ақшамызды ала алмай жүрміз. Бұл енді қалыпты жағдай ма?" – деп жазды ол.</p> <p>Мұндай жағдайда жұмыс берушінің қаржылық қиындықтары жалақы төлемеуге негіз бола ала ма? Ал еңбекақысын уақытында алмаған қызметкер жұмысқа шықпай қоюға құқылы ма? Осы сұрақтарды <strong>заңгер Бағдат Амандосұлына қойған едік.</strong></p><p><strong>Жалақы кешіксе, жұмысқа шықпай қоюға бола ма?</strong></p><p>Заңгердің айтуынша,<strong> жұмыс беруші еңбекақыны кешіктірсе де, қызметкер өз бетінше жұмысқа шықпай қоя алмайды</strong>. Өйткені жұмыс беруші жалақыны уақытында төлеуге міндетті болғанымен, қызметкер де еңбек тәртібін бірдей сақтауы тиіс.</p> <p>"Егер қызметкер бір жұмыс күні ішінде дәлелді себепсіз үш және одан да көп сағат жұмыста болмаса, жұмыс беруші Еңбек кодексінің 52-бабына сәйкес еңбек шартын бұзуы мүмкін. Бірақ бұл үшін заңда белгіленген тәртіп сақталуы тиіс. Сондықтан жалақы кешікті екен деп жұмысқа шықпай қою дұрыс шешім емес", – деді Бағдат Амандосұлы.</p> <p>Оның сөзінше, Еңбек кодексінің 113-бабына сәйкес, жалақы әдетте айына кемінде бір рет, келесі айдың алғашқы онкүндігінен кешіктірілмей төленуі тиіс. Нақты төлем күні еңбек немесе ұжымдық шартта көрсетіледі. Егер ол демалыс немесе мереке күніне сәйкес келсе, жұмыс беруші жалақыны алдын ала төлеуге міндетті екені тағы бар. Егер <strong>жұмыс беруші белгіленген мерзімді бұзса, жалақы қарызымен бірге кешіктірілген әр күн үшін өсімпұл да төлеуі керек.</strong></p><p>Өсімпұл <strong>Ұлттық банктің сол күнгі базалық мөлшерлемесін 1,25-ке көбейту арқылы есептеледі</strong>. Ол жалақы кешіктірілген күннен бастап, жұмыс беруші қарызын толық өтегенге дейінгі әр күн үшін төленеді.</p><p>Одан бөлек заңгер жұмыс берушінің "ақша жоқ", "тапсырыс берушіден төлем түспеді" немесе "бюджеттен қаржы бөлінбеді" деген уәждері жалақыны кешіктіруге заңды негіз бола алмайтынын да атап өтті.</p><p><strong>Жалақыны кешіктірген жұмыс берушіге қандай айыппұл салынады?</strong></p><p>Еңбек министрлігінің түсіндіруінше, жалақыны уақытында төлемеген жұмыс беруші әкімшілік жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 87-бабына сәйкес, жалақыны белгіленген мерзімде төлемегені, сондай-ақ жұмыс берушінің кінәсінен өсімпұл есептелмегені және төленбегені үшін біршама айыппұл қарастырылған.</p><p><strong>2026 жылы айыппұл мөлшері мынандай:</strong></p><ul> <li>лауазымды адамдарға –<strong> 30 АЕК немесе 129 750 теңге;</strong></li> <li>шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – <strong>60 АЕК немесе 259 500 теңге;</strong></li> <li>орта кәсіпкерлік субъектілеріне – <strong>100 АЕК немесе 432 500 теңге;</strong></li> <li>ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 1<strong>50 АЕК немесе 648 750 теңге.</strong></li> </ul><p>Алайда бұл айыппұл <strong>жұмыс берушіні қызметкер алдындағы жалақы қарызын өтеу міндетінен босатпайтынын атап өткен жөн.</strong></p><p><strong>Жалақысын ала алмаған қызметкер қайда шағымдануы керек?</strong></p><p>Еңбек министрлігі жалақы кешіккен жағдайда алдымен жұмыс берушіге хабарласып, берешекті төлеуді жазбаша түрде талап етуге кеңес береді. Егер мәселе шешілмесе, қызметкер жұмыс беруші орналасқан өңірдегі мемлекеттік еңбек инспекциясына шағымдана алады. Өтінішті eOtinish платформасы арқылы да жолдауға болады. Шағымға <strong>еңбек шартын, жалақы туралы есеп парақтарын, банктік үзінділерді және қарыздың барын дәлелдейтін басқа да құжаттарды </strong>тіркеген жөн. Заңгер Бағдат Амандосұлы да жұмыс берушімен жазысқан хаттарды сақтап қоюдың маңызды екенін айтады.</p> <p>"Қызметкер жалақысын талап еткені үшін жұмыстан шығарылмауы тиіс. Егер басшылық қысым көрсетсе, еңбек шартын, банктік үзінділерді, жалақы туралы есептерді және жұмыс берушімен жазысқан хаттарды сақтап қойған жөн. Ортадағы хабарламалар да маңызды дәлел бола алады", – деді заңгер.</p> <p>Оның айтуынша, қызметкерді заңсыз жұмыстан шығарып жіберсе немесе оған негізсіз тәртіптік жаза қолданылса, еңбек дауын заңда белгіленген тәртіппен келісу комиссиясында, қажет болса, сотта қарауға болады.</p><p><strong>Жұмыстан кеткен қызметкер жалақысын қалай қайтарады?</strong></p><p>Заңгердің түсіндіруінше, қызметкер жұмыстан кетсе де, жұмыс беруші оған тиесілі барлық ақшаны төлеуге міндетті. Әдетте <strong>еңбек шарты тоқтатылғаннан кейін толық есеп айырысу үш жұмыс күнінен кешіктірілмеуі тиіс</strong>. Ал егер жұмыс беруші еңбек шартындағы талаптарын орындамаса, қызметкер оған жазбаша хабарлама жібере алады. <strong>Жеті жұмыс күні өткеннен кейін де мәселе шешілмесе, кемінде үш жұмыс күні бұрын ескертіп, еңбек шартын бұзуға құқылы. </strong>Мұндай жағдайда заңда көзделген шарттар сақталса, қызметкер бір айлық орташа жалақы мөлшерінде қосымша өтемақы да ала алады.</p><p>Бағдат Амандосұлы 2026 жылы Конституциялық сот жалақы қарызын өндіріп алуға қатысты маңызды шешім қабылдағанын да атап өтті. Бұрын мұндай еңбек дауларында<strong> бір жылдық мерзім </strong>қолданылған. Ал Конституциялық соттың түсіндіруінше, жалақы қарызы өтелмеген жағдайда қызметкер <strong>жалпы үш жылдық мерзім шеңберінде сотқа жүгініп</strong>, ақшасын қайтаруды талап ете алады.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Алматыдағы <a href="https://stan.kz/mamir-ayinin-zhalakisin-ala-almay-zhurmiz-almatidagi-qa-419868/">Qazbilim Ұлттық лицейінің мұғалімдері жалақыларын уақытында ала алмай жүргендерін айтып</a>, шағымданған еді. Олардың сөзінше, еңбекақы кейде екі айға дейін кешігіп, кейбір қызметкерлер несие алуға мәжбүр болған. Ал лицей басшысы Аятжан Ахметжанұлы бұл жағдайды мемлекет тарапынан бөлінетін қаржының кешігуімен байланыстырған.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>АҚШ-та байланыс жүйесіндегі ақау кесірінен барлық әуежайдан ұшатын рейстер уақытша тоқтап қалды</title>
                <link>https://stan.kz/aqs-ta-bailanys-zuiesindegi-aqau-kesirinen-barlyq-auezaidan-usatyn-rei-442369/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqs-ta-bailanys-zuiesindegi-aqau-kesirinen-barlyq-auezaidan-usatyn-rei-442369/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 08:55:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Әлемде</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/07/full_1784715289e620f14cae65aa344bfdc2c231047166_webp.webp"
                        length="41068"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>АҚШ-та бір күнде елдегі барлық әуежайдан ұшатын рейстер тоқтап қалды. Әуе диспетчерлерінің байланыс жүйесінде ақау шығып, ұшақтар төрт сағаттан астам уақыт көкке көтеріле алмады. Салдарынан 1,5 миллионнан астам жолаушының сапарына...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="әуежайдағы бойжеткен" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/07/full_1784715289e620f14cae65aa344bfdc2c231047166_webp.webp" style="width: undefinedpx; height: undefinedpx;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: depositphotos.com</em></figcaption> <h2>АҚШ-та бір күнде елдегі барлық әуежайдан ұшатын рейстер тоқтап қалды. Әуе диспетчерлерінің байланыс жүйесінде ақау шығып, ұшақтар төрт сағаттан астам уақыт көкке көтеріле алмады. Салдарынан 1,5 миллионнан астам жолаушының сапарына кедергі келген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Reuters басылымына сілтеме жасап хабарлайды.</h2><p>АҚШ-тағы рейстердің тоқтауына әуе қозғалысын басқаратын ескі жүйедегі техникалық ақау себеп болған. Елдің көлік министрі Шон Даффидің айтуынша, FAA-ның телекоммуникациялық желісі деректердің шамадан тыс көп түсуіне шыдамай, жұмысын тоқтатқан. Ақаудың нақты неден шыққаны әзірге белгісіз.</p><p>Оқиға 13 қарашада болған. АҚШ Федералдық авиация басқармасы (FAA) байланыс жүйесіндегі ақауға байланысты елдегі барлық әуежайдан ұшатын рейстерді уақытша тоқтатты. Сол кезде әуеде жүрген ұшақтарға қонуға рұқсат берілгенімен, жаңа рейстердің ұшуына шектеу қойылды.</p><p>Рейстер <strong>төрт сағаттан астам уақыттан</strong> кейін қайта жанданды. Дегенмен АҚШ көлік министрі әуе қатынасының толық қалпына келуіне әлі де уақыт қажет екенін айтты.</p><p>Cirium компаниясының есебінше, шектеу кезінде АҚШ әуежайларынан ұшуы тиіс болған рейстер саны шамамен <strong>11 мыңға </strong>жеткен. Бұл рейстермен <strong>1,5 миллионнан астам жолаушы </strong>сапарға шығуы керек еді.</p><p>Бұл жағдай елдегі <strong>әуе қозғалысын басқару жүйелерінің ескіргенін</strong> тағы бір мәрте көрсетті. АҚШ Есеп палатасының дерегіне сәйкес, тексерілген жүйелердің <strong>75%-дан</strong> астамы ескірген немесе кез келген уақытта істен шығуы мүмкін жабдықтармен жұмыс істейді.</p><p>АҚШ билігі бұған дейін авиациялық инфрақұрылымды жаңартуға<strong> 12,5 миллиард доллар </strong>бөлген. Ал қазір әкімшілік осы мақсатқа тағы<strong> 30,1 миллиард доллар </strong>бөлу туралы Конгреске өтініш жасаған. Қаражаттың бір бөлігі әуе қозғалысын басқару жүйелерін жаңартуға жұмсалмақ.</p><p>Айта кетейік, АҚШ-та мұндай жағдай соңғы рет 2023 жылғы қаңтарда болған. Сол кезде техникалық ақау салдарынан<strong> 10 мыңнан астам рейстің</strong> кестесі бұзылған.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін АҚШ-тың United Airlines компаниясы<a href="https://stan.kz/aqs-tyn-united-airlines-aue-kompaniiasy-qazaqstanga-usaq-qatynasyn-asp-441657/"> Қазақстанға рейстер ашуды</a> жоспарлаған еді. Алайда Ресейдің әуе кеңістігін пайдалана алмағандықтан, бұл жоспар әзірге жүзеге аспай тұрғанын айтуда.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Қоңырау шалып, қорқытып, соңынан қалмаған&quot;: Алматыда әйелге сталкинг жасаған 52 жастағы ер адам ұсталды</title>
                <link>https://stan.kz/qonyrau-salyp-qorqytyp-sonynan-qalmagan-almatyda-aielge-stalking-zasag-442368/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qonyrau-salyp-qorqytyp-sonynan-qalmagan-almatyda-aielge-stalking-zasag-442368/</guid>
                <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 08:05:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Гүлсезім Мұхатай</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794626524f5ccb67e38ccd2868428df8d87efa3ba_webp.webp"
                        length="53930"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Алматыда 35 жастағы әйелді ұзақ уақыт бойы аңдып, қайта-қайта хабарласып, күш қолданатынын айтып қорқытқан 52 жастағы ер адам ұсталды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"> <figure style="margin: 0;"><img alt="52 жастағы ер адам сталкинг жасаған" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794626524f5ccb67e38ccd2868428df8d87efa3ba_webp.webp" style="width: 1600px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Алматы полиция департаменті</em></figcaption> </figure> <h2>Алматыда 35 жастағы әйелді ұзақ уақыт бойы аңдып, қайта-қайта хабарласып, күш қолданатынын айтып қорқытқан 52 жастағы ер адам ұсталды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2> <h2> </h2> <p>Алатау ауданының полициясына 35 жастағы әйел арызданған. Оның сөзінше, өзін жақсы танымайтын ер адам ұзақ уақыт бойы тыныштық бермей, жүйелі түрде хабарласып, күш қолданатынын айтып қорқытқан әрі қалаусыз байланысын тоқтатпаған. Қайта-қайта қоңырау шалу, балағаттау, күш қолданамын деп қорқыту және соңынан қалмай аңдыған.</p><p>Кейін полиция сталкинг дерегі бойынша қозғалған қылмыстық іс бойынша күдіктіні ұстаған.</p><p>Алматы қалалық Полиция департаментінің мәліметінше, әйел өз сөзін растау үшін WhatsApp желісіндегі хат алмасулар мен телефон арқылы сөйлескен аудиожазбаларды ұсынған.</p><p>Полицейлер 52 жастағы ер адамды анықтап, бөлімшеге жеткізген. Жауап алу кезінде ол кінәсін мойындап, жасаған ісіне өкінетінін айтқан.</p><p>Күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалды. Қазір сотқа дейінгі тергеу жалғасып жатыр.</p><p>Қазақстанда сталкинг үшін қылмыстық жауапкершілік ҚР Қылмыстық кодексінің 115-1-бабында көзделген.мұндай әрекет жасаған адамға <strong>200 АЕК-ке</strong> <strong>865 000 теңгеге дейін айыппұл</strong> салу, <strong>200 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту </strong>немесе <strong>50 тәулікке дейін </strong>қамаққа алу жазасы тағайындалуы мүмкін. Сондай-ақ заңда түзеу жұмыстары да қарастырылған.</p><p>Еске салсақ, заңгер жәбірленушілерге<a href="https://stan.kz/bloktasan-da-qoimaidy-stalking-qurbandary-ne-isteui-kerek-441586/"> сталкингті қалай дәлелдеуге</a> болатын  маңызды кеңес берген еді.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Тоқаев ҰҚК төрағасын қабылдап, тапсырма берді</title>
                <link>https://stan.kz/toqaev-uqk-toragasyn-qabyldap-tapsyrma-berdi-442367/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/toqaev-uqk-toragasyn-qabyldap-tapsyrma-berdi-442367/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 22:57:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794591992c96eaf6b098d45ea47b522f7a749eede_webp.webp"
                        length="163722"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Мемлекет басшысы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы Ермек Сағымбаевты қабылдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Тоқаев пен Сағымбаев" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794591992c96eaf6b098d45ea47b522f7a749eede_webp.webp" style="width: 1605px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: akorda.kz</em></figcaption> <h2>Мемлекет басшысы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы Ермек Сағымбаевты қабылдады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Ақорданың мәліметінше, президентке комитеттің жыл басынан бері атқарған қызметінің негізгі нәтижелері баяндалып, алдағы кезеңге арналған жоспары таныстырылды.</p><p>Сонымен қатар Тоқаевқа терроризммен, экстремизммен, есірткі бизнесімен және ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес аясындағы қолға алынған шаралар жөнінде есеп берілген.</p><p>Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, сондай-ақ кибер және ақпараттық қауіпсіздік мәселелеріне ерекше назар аударылған.</p><p>Кездесу соңында мемлекет басшысы ұлттық қауіпсіздік органы қызметінің бағыттары бойынша бірқатар тапсырма берді.</p><p>Еске салсақ, 12 қарашада Ұлттық қауіпсіздік комитетінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі <a href="https://stan.kz/aspannan-aqsa-zaudy-qazaqstandyqtar-442300/">"Самұрық-Қазына" басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, "Қазақстан темір жолы" басшысы Елжас Отаншиевті және басқа да тұлғаларды ұстағанын растады.</a> ҰҚК мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. </p><p>Тоқаев "Самұрық-Қазына" мен ҚТЖ басшыларының ұсталуына қатысты пікір білдіріп, <a href="https://stan.kz/toqaev-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylarynyn-ustaluyna-qatysty-pikir-bil-442348/">жағдайды "ауқымды жемқорлықтың белгісі" деп атады.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Ана-анасын да танымай қалған&quot;: Қазақстандық бортсерік қыз Кувейтте белгісіз дертке шалдықты (видео)</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstandyq-bortserik-qyz-kuveitte-belgisiz-dertke-saldyqty-442366/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstandyq-bortserik-qyz-kuveitte-belgisiz-dertke-saldyqty-442366/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 22:35:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794590961261a2bd45453d15dc1d2d01cf7814181_webp.webp"
                        length="93816"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Непалдан Кувейтке ұшқан ұшақ экипажының мүшелері белгісіз дертке шалдыққан. Науқастардың арасында бортсерік болып жұмыс істеген 25 жастағы қазақстандық қыз да бар. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Науқас" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794590961261a2bd45453d15dc1d2d01cf7814181_webp.webp" style="width: 1400px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: .instagram.com/investmentbusinessfamily</em></figcaption> <h2>Непалдан Кувейтке ұшқан ұшақ экипажының мүшелері белгісіз дертке шалдыққан. Науқастардың арасында бортсерік болып жұмыс істеген 25 жастағы қазақстандық қыз да бар. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Оқиғаның мән-жайын әлеуметтік желіде Қайрат Бермұқанов есімді желі қолданушысы мәлімдеді. Оның айтуынша, рейстен кейін ұшақ экипажының барлық мүшесі өзін жайсыз сезініп, дене қызуы көтерілген әрі басы ауырған. Дәрігерлер әзірге аурудың нақты себебін анықтай алмай отыр.</p><p>Қайрат Бермұқановтың сөзінше, қазақстандық бортсеріктің жағдайы бастапқыда біршама тұрақталған. Ол екі күн жансақтау бөлімінде емделіп, кейін ауруханадан шыққан. Алайда арада бірнеше күн өткенде денсаулығы қайтадан күрт нашарлаған. Қыз айналасында не болып жатқанын түсінбей, тіпті өзінің кім екенін және <strong>жақын туыстарын да тани алмай қалған.</strong></p><p>Қайта медициналық көмек қажет болған кезде Қазақстанның Кувейттегі дипломатиялық өкілдігі көмекке келген. Елшілік қызметкерлері қызды тауып, оны клиникаға қайта жатқызуға ықпал еткен.</p><p>Алдын ала медициналық болжам бойынша, науқастың миының маңдай бөлігі зақымданған болуы мүмкін. Дәрігерлер <strong>жапон энцефалиті</strong> болуы ықтималдығын да тексеріп жатыр. Бірақ әзірге бұл диагноздардың ешқайсысы түпкілікті расталмаған.</p><p>Жағдайға қатысты Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі де түсініктеме берді. Министрліктің ресми өкілі Жанболат Үсеновтің мәліметінше, қазақстандық дипломаттар науқастың туыстарымен және оны емдеп жатқан дәрігерлермен тұрақты байланыста.</p>"Оған қажетті консулдық-құқықтық көмек көрсетіліп жатыр. Жағдай Сыртқы істер министрлігінің бақылауында", – деді Жанболат Үсенов.<p>Қазір қазақстандық бортсерік дәрігерлердің бақылауында ем қабылдап жатыр. Оқиғаға қатысты нақты диагноз әзірге жарияланған жоқ.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін қазақстандық қыз <a href="https://stan.kz/qazaqstanda-emi-zoq-12-zasar-aizannyn-anasy-qyzynyn-omiri-usin-aptasyn-440615/">қызылша салдарынан ауыр дертке шалдыққаны туралы</a> жазған едік. </p>         <a href="https://www.instagram.com/reel/Dfpot9hI4Ub/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/Dfpot9hI4Ub/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/Dfpot9hI4Ub/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Кайрат Бермуканов (@investmentbusinessfamily)</a></p> </figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Aqjaiyq&quot; мемлекеттік корпорациясының бес басшысы әрқайсысы 30 миллион теңгеден сыйақы алған</title>
                <link>https://stan.kz/aqjaiyq-memlekettik-korporaciiasynyn-bes-bassysy-arqaisysy-30-million-442364/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/aqjaiyq-memlekettik-korporaciiasynyn-bes-bassysy-arqaisysy-30-million-442364/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 21:25:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794587135634410317216385c573ed35548838ac6_webp.webp"
                        length="53132"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Батыс Қазақстан облысындағы &quot;Aqjaiyq&quot; әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясының бес басшысына 2025 жылдың қорытындысы бойынша жалпы сомасы 149,4 миллион теңге сыйақы мен жалақы (әрқайсысына орта есеппен 30 миллион теңгеден) төленген....</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Жиналыс залы" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794587135634410317216385c573ed35548838ac6_webp.webp" style="width: 1350px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Батыс Қазақстан облысындағы "Aqjaiyq" әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясының бес басшысына 2025 жылдың қорытындысы бойынша жалпы сомасы 149,4 миллион теңге сыйақы мен жалақы (әрқайсысына орта есеппен 30 миллион теңгеден) төленген. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі <a href="https://www.uralskweek.kz/2026/11/12/pyatero-chlenov-pravleniya-spk-aqjaiyq-vyplatili-sebe-po-30-mln-tenge-v-kachestve-voznagrazhdeniya-po-itogam-2025-goda/">"Орал апталығы"</a> басылымына сілтеме жасап хабарлайды. </h2><p>Басылымның мәліметінше, корпорацияның негізгі басшылығына төленген жалпы <strong>сыйақы көлемі бір жылда 38%-ға өскен.</strong></p><p>Қомақты қаражат алғандардың қатарында басқарма төрағасы Ержан Досмақов, оның орынбасарлары Қазбек Ұзықанов, Фархад Жолбаев пен Жанна Беккалиева, сондай-ақ бас есепші Айнагүл Жомартова бар.</p><figure style="margin: 0;"><img alt="Басқарма мүшелері" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179458590066bd3c49035a89cb50891f82dae161f2_webp.webp" style="width: 2126px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: aqjaiyq-spk.kz</em></figcaption> </figure><p>Корпорация өкілдері аталған сомаға тек сыйақы емес, жалақы мен еңбек демалысына төленетін қаражат та кіретінін түсіндірген.</p>"Сыйақының жалпы сомасына жалақы, сыйлықақылар және еңбек демалысына төленетін қаражат кіреді", – деген басқарма төрағасының орынбасары Фархад Жолбаев басылымға берген жауабында.<p>Алайда ол өзінің нақты жалақы мөлшерін жариялаудан бас тартып, компанияның ішкі ережесіне сілтеме жасаған.</p><h3> </h3><h3>Корпорацияның таза пайдасы айтарлықтай азайған</h3><p>Басшылыққа қомақты қаражат төленген кезеңде корпорацияның қаржылық көрсеткіштері айтарлықтай нашарлаған. Басылымның дерегінше, 2025 жылы <strong>корпорациясының таза пайдасы 235,8 миллион теңгеден 16,1 миллион теңгеге дейін</strong> қысқарған.</p><p>Осылайша, бес басшыға төленген жалпы сома корпорацияның бір жылдық <strong>таза пайдасынан тоғыз еседен астам жоғары</strong> болған.</p><p>Сонымен қатар компанияның операциялық шығыны 1,08 миллиард теңгеге жеткен. Салыстырмалы түрде айтсақ, бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 782,2 миллион теңге болған.</p><p>Тұрақтандыру қорынан берілген қаражаттың қайтарылуына қатысты да мәселе бар. Атап айтқанда, <strong>несиелер бойынша мерзімі өткен негізгі берешек көлемі үш есеге жуық өсіп,</strong> 1,45 миллиард теңгеге жеткен.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстандағы<a href="https://stan.kz/bir-adamga-113-million-tengege-deiin-qazaqstanda-ulttyq-kompaniialardy-439561/"> ұлттық компаниялардың басшыларына 2025 жылы қанша сыйақы төленгені</a> белгілі болған еді. 2025 жылы ұлттық компаниялардың басшыларына төленген сыйақы көлемі бойынша “Қазатомөнеркәсіп” бірінші орынға шықты. Компанияның атқарушы органында отырған басшыларға бір жыл ішінде жалпы 903,3 миллион теңге төленген. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қазақстанда уран кен орындарының бір бөлігін игеру тоқтатылмақ</title>
                <link>https://stan.kz/qazaqstanda-uran-ken-oryndarynyn-bir-boligin-igeru-toqtatylmaq-442363/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qazaqstanda-uran-ken-oryndarynyn-bir-boligin-igeru-toqtatylmaq-442363/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 20:39:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_179458337871fac734af1c7d6926e0dbe5ed10a336_webp.webp"
                        length="274018"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстанда елдің ішкі қажеттілігін қамтамасыз ету үшін уранның стратегиялық қорын құру жоспарланып отыр. Осы мақсатта кейбір уран кен орындары уақытша пайдаланудан шығарылып, болашақ ұрпақ үшін сақталады. Бұл туралы Stan.kz ақпар...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Уран кен орны" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179458337871fac734af1c7d6926e0dbe5ed10a336_webp.webp" style="width: 1473px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: istockphoto.com</em></figcaption> <h2>Қазақстанда елдің ішкі қажеттілігін қамтамасыз ету үшін уранның стратегиялық қорын құру жоспарланып отыр. Осы мақсатта кейбір уран кен орындары уақытша пайдаланудан шығарылып, болашақ ұрпақ үшін сақталады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Атом энергиясы агенттігінің төрағасы Алмасадам Сәтқалиевтің айтуынша, стратегиялық қор қалыптастыру қажеттілігі Қазақстанда атом энергетикасын дамыту жоспарларымен және әлемдік нарықта уранға деген сұраныстың артуымен байланысты.</p><p>Атом электр станцияларының пайдалану мерзімі 60 жылдан асатынын ескерген мемлекет ядролық отын қорын алдын ала жасақтауды көздеп отыр.</p>"Қазақстанның өз қажеттілігіне ғана пайдаланылатын уранның мемлекеттік стратегиялық резервінің көпдеңгейлі жүйесі құрылады. Кен орындарының бір бөлігі уақытша тоқтатылып, болашақ ұрпақ үшін резервке алынады. Олар жақын арада пайдаланылмайды және игерілмейді", – деді Алмасадам Сәтқалиев.<p>Сонымен қатар дайын уран өнімдерінің бір бөлігін арнайы сақтауға жіберу жоспарланған. Ал әрбір атом электр станциясында оның алдағы уақытта үздіксіз жұмыс істеуіне қажетті жылу бөлетін жинақтардың қоры жасақталады.</p><p>Агенттік төрағасы Қазақстан өз аумағында Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (МАГАТЭ) қамқорлығымен жұмыс істейтін Төмен байытылған уранның халықаралық банкінің тәжірибесін пайдалана алатынын атап өтті. Бұл тәжірибе елдің өз отын қорын қалыптастыруына негіз болмақ.</p><p>Еске салсақ, бұған дейін Қазақстандағы үшінші АЭС Қостанай облысында, <a href="https://stan.kz/usinsi-aes-442355/">Тобыл өзенінің жағасында салынуы мүмкін екені</a> туралы жазған едік. Мұны Анталияда өтіп жатқан әлемдік атом апталығы аясында Атом энергиясы агенттігінің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев мәлімдеді. </p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>&quot;Әуелі медбике, кейін дәрігер болып қоңырау шалды&quot;: Дана Есеева алаяқтардың әрекетін әшкереледі</title>
                <link>https://stan.kz/medbike-keiin-dariger-bolyp-qonyrau-saldy-dana-eseeva-alaiaqtardyn-are-442362/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/medbike-keiin-dariger-bolyp-qonyrau-saldy-dana-eseeva-alaiaqtardyn-are-442362/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 20:08:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Балнұр Рахматуллақызы</dc:creator>
                                    <category>Шоу-бизнес</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794583390c4a9732d69fb3619f020f4ed5ec877ae_webp.webp"
                        length="85120"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Қазақстандық блогер Дана Есеева енесін телефон алаяқтарынан қалай сақтап қалғанын айтып, әлеуметтік желіде видео жариялады. Оның сөзінше, алдымен әйелге өзін емхананың медбикесі ретінде таныстырған адам қоңырау шалып, медициналық...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Дана Есеева" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794583390c4a9732d69fb3619f020f4ed5ec877ae_webp.webp" style="width: 1300px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Instagram.com/dana_yesseyeva</em></figcaption> <h2>Қазақстандық блогер Дана Есеева енесін телефон алаяқтарынан қалай сақтап қалғанын айтып, әлеуметтік желіде видео жариялады. Оның сөзінше, алдымен әйелге өзін емхананың медбикесі ретінде таныстырған адам қоңырау шалып, медициналық тексеруге жазылу үшін бейнебайланысқа шығуды сұраған. Келесі күні оған өзін дәрігермін деп таныстырған тағы бір адам хабарласқан. Блогер бұл жағдайды ата-аналарға көрсетуді өтінді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2><p>Дана Есееваның айтуынша, ол енесінің телефонмен сөйлесіп отырғанын құлағы шалып қалған. Әңгіме барысында белгісіз адам әйелден бейнеқоңырауға шығуды сұраған.</p><p>Блогер кім хабарласып жатқанын сұрағанда, енесі өзін емхананың медбикесі деп таныстырған адам тексерілуге жазатынын айтқан. Дана Есеева бірден күмәнданып, бейнеқоңырауға шықпау керегін ескерткен. Алайда келесі күні енесіне өзін емхана дәрігері ретінде таныстырған тағы бір адам қоңырау шалған.</p><p>Әңгіме барысында ол әйелге алдыңғы күні медбике хабарласқанын айтып, келесі аптаға қан тапсыруға жазылуды ұсынған. Тіпті зертхана орналасқан 117-кабинеттің нөмірін де атаған. Одан кейін әңгіме биометриялық сәйкестендіруге ауысқан. Қоңырау шалушы әйелден бейнебайланысқа қосылып, камераны қосуды сұраған. Мұны медициналық картасын ашып, жүйеге жазба енгізу үшін қажет деп түсіндірген.</p><p>Алайда әйел күмәнданып, немересіне қоңырау шалатынын айтқан. Блогердің айтуынша, алаяқтар екі күн бойы хабарласып, алдымен сенімге кіруге тырысқан. Ең күмәндісі – олар әйелдің шынымен сол емханаға тіркелгенін білген.</p> <p>“Екі күн дайындайды. Үш күн бойы өңдейді. Кеше қоңырау шалды, бүгін ақпаратты пайдаланып отыр. Ең күмәндісі – анам шынымен сол емханада есепте тұр”, – деді Дана Есеева.</p> <p>Ол видеоны жариялап, оқырмандарына ата-аналарына көрсетуді өтінді.</p>     <a href="https://www.instagram.com/reel/DfpkMFiIKcV/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/reel/DfpkMFiIKcV/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank">Посмотреть эту публикацию в Instagram</a>                       <p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/DfpkMFiIKcV/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Есеева Дана Сабировна (@dana_yesseyeva)</a></p> <p>Денсаулық сақтау министрлігі алаяқтардың медициналық ұйым қызметкері болып хабарласып, түрлі сылтаумен азаматтардың SMS-кодтарын, жеке деректерін немесе банк сервистеріне қол жеткізуге қажетті ақпаратты алуға тырысатынын растады.</p><p>Министрлік өкілдерінің айтуынша, медициналық ұйым қызметкерлері телефон арқылы пациенттерден SMS-код сұрамайды.</p> <p>“Растау кодтары цифрлық сервистерге кіру және ондағы әрекеттерді растау үшін пайдаланылады. Оларды үшінші тұлғаларға беруге болмайды”, – деп ескертті ведомство.</p> <p>Сондай-ақ министрлік белгісіз адамдардың бейнебайланыс арқылы биометриялық тексеруден өту туралы ұсынысына келіспеуге шақырды.</p><p>Азаматтарға телефон арқылы хабарласқан бейтаныс адамдардың нұсқауын орындамау, камера алдында жеке құжаттарын немесе телефон экранын көрсетпеу, күмәнді сілтемелерге өтпеу және олардың өтініші бойынша банк қосымшаларын ашпау керегі ескертілді.</p><p>Медициналық тексеру немесе қабылдауға жазылу туралы ақпаратты өз емханаңыздың ресми байланыс арналары арқылы нақтылаған жөн.</p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Қауіпсіздік кеңесінің шұғыл отырысы: Тоқаев ҚТЖ жұмысын қатаң сынға алып, бірқатар тапсырма берді</title>
                <link>https://stan.kz/qauipsizdik-kenesinin-sugyl-otyrysy-toqaev-qtz-zumysyn-qatan-synga-aly-442361/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/qauipsizdik-kenesinin-sugyl-otyrysy-toqaev-qtz-zumysyn-qatan-synga-aly-442361/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 20:00:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Саясат</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794581656d7840502aa1bb54c8a273558a8246b18_webp.webp"
                        length="139544"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Қауіпсіздік Кеңесінің көлік-транзит саласын дамыту мәселесіне арналған шұғыл отырысы өтті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Қауіпсіздік кеңесі" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794581656d7840502aa1bb54c8a273558a8246b18_webp.webp" style="width: 1453px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: akorda.kz</em></figcaption> <h2>Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Қауіпсіздік Кеңесінің көлік-транзит саласын дамыту мәселесіне арналған шұғыл отырысы өтті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2><p>Жиында халықаралық көлік дәліздерін дамыту перспективасы және еліміздің транзит әлеуетін нығайту шаралары қаралды. Премьер-министрдің орынбасары – Көлік министрі Әсел Жанасова, Қаржы министрі Мәди Такиев және Үкіметтің өзге де мүшелері саланың қазіргі ахуалы, жүзеге асырылып жатқан жобалар мен алдағы даму бағыттары туралы баяндама жасады.</p><p>Жиын барысында мемлекет басшысы халыққа арнаған Жолдауында еліміздің транзит әлеуетін нығайтудың негізгі бағыттары айқындалғанына назар аударып, Қазақстан халықаралық көлік құрылымында проактивті позиция ұстануы керек екенін айтты.</p>“Еліміздің географиялық тұрғыдан ұтымды орналасуы бірқатар артықшылық береді. Алайда мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігі тасымалдың жылдамдығына және сенімділігіне, оның шарттары мен мерзімдерінің алдын ала айқын болуына, сондай-ақ тарифтердің тиімділігіне байланысты”, – делінген хабарламада. <p>Қасым-Жомарт Тоқаев көлік саласындағы ахуалды сынға алып, инфрақұрылымды жаңа жағдайға дер кезінде бейімдеу стратегиялық дамудың шешуші факторы екенін жеткізді.</p><p>Атап айтқанда, <strong>президент “Қазақстан темір жолы” ҰК” АҚ қызметін қатаң сынап,</strong> кірісті арттыру, қызметті оңтайландыру, соның ішінде цифрландыру құралдары арқылы <strong>компанияның жұмыс тиімділігін көтеру міндетін қойды.</strong></p>“Президент логистика орталықтарын кеңейту, шекаралық және кедендік рәсімдерді жетілдіру, саладағы барлық үдерісті кешенді цифрландыру, сондай-ақ жүктердің іркіліссіз өтуін қамтамасыз ету үшін инфрақұрылымдағы кедергілерді жою мәселелеріне айрықша тоқталды”, – делінген хабарламада. <p>Кеңес қорытындысы бойынша жауапты мемлекеттік органдар мен ұйымдарға көлік-транзит саласын одан әрі дамыту және Қазақстан аумағы арқылы өтетін халықаралық көлік бағыттарының бәсекеге қабілеттілігін арттыру жөнінде тиісті тапсырмалар берілді.</p><p>Тапсырмалардың орындалуын бақылау Қауіпсіздік Кеңесінің аппаратына жүктелді.</p><p>Еске салсақ, 12 қарашада ұлттық қауіпсіздік комитеті сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі <a href="https://stan.kz/aspannan-aqsa-zaudy-qazaqstandyqtar-442300/">"Самұрық-Қазына" басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, "Қазақстан темір жолы" басшысы Елжас Отаншиевті және басқа да тұлғаларды ұстағанын растады.</a> ҰҚК мәліметінше, олар сыбайлас жемқорлық қылмысын жасады деген күдікке ілінген. </p><p>Тоқаев "Самұрық-Қазына" мен ҚТЖ басшыларының ұсталуына қатысты пікір білдіріп, <a href="https://stan.kz/toqaev-samuryq-qazyna-men-qtz-bassylarynyn-ustaluyna-qatysty-pikir-bil-442348/">жағдайды "ауқымды жемқорлықтың белгісі" деп атады.</a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Атбасар түрмесіндегі азаптау ісі: Абақтының бұрынғы 12 қызметкері сотталды</title>
                <link>https://stan.kz/atbasar-turmesindegi-azaptau-isi-442359/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/atbasar-turmesindegi-azaptau-isi-442359/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 19:42:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794579973fbbc463db53b890af379ff433feea2cb_webp.webp"
                        length="64144"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Ақмола облысының Атбасар аудандық соты Атбасар түрмесінде сотталғандарға қатыгездік көрсетті айыпталған 12 қызметкерге қатысты үкім шығарды. Олардың арасында қоғам белсенді Тимур Данебаевқа күш қолдану дерегі де бар. Бұл туралы St...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Түрмедегі азаптау" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794579973fbbc463db53b890af379ff433feea2cb_webp.webp" style="width: 1432px; height: 900px;"> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: Видеодан скрин</em></figcaption> <h2>Ақмола облысының Атбасар аудандық соты Атбасар түрмесінде сотталғандарға қатыгездік көрсетті. Айыпталған 12 қызметкерге қатысты үкім шығарды. Олардың арасында қоғам белсенді Тимур Данебаевқа күш қолдану дерегі де бар. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды</h2><p>Құқық қорғаушы Бақытжан Төреғожинаның <a href="https://www.facebook.com/toregozhina/posts/pfbid0o8XzaGsfA36sggZVhhicX4kt48PMnJETKZV64Bt9SWCKGwg3LNNvXGCjDFcBEktxl?rdid=62ofgdgm5qToFdi9#">мәліметінше</a>, сот айыптау бабын өзгертіп, 12 сотталушының барлығын қылмыстық кодекстің 362-бабы 1-бөлігі "Билікті немесе лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану" бабы бойынша кінәлі деп таныған.</p><p>Сот айыпталушылардың әрқайсысына <strong>екі жылға бас бостандығын шектеу жазасын</strong> тағайындады. Алайда рақымшылыққа байланысты олардың түпкілікті жазасы өзгерген.</p><p>Атап айтқанда, бұрынғы тоғыз қызметкердің жазасы бір жылға дейін қысқартылып, оларға пробациялық бақылау белгіленді. Ал қалған үшеуі тергеу мен сот процесі кезінде қамауда болған уақытын есепке алу нәтижесінде жазасын өтеуден босатылды.</p><p>Сонымен қатар сотталғандардың барлығы арнайы <strong>әскери атақтарынан айырылып, құқық қорғау органдарында үш жыл бойы жұмыс істеу құқығынан шеттетілді.</strong></p><p>Сот жәбірленушілердің азаматтық талаптарын да ішінара қанағаттандырды. Үш адамға моральдық зиян үшін 1,5 миллион теңгеден, ал қалған 17 жәбірленушіге 500 мыңнан 800 мың теңгеге дейін өтемақы төлеу міндеттелді. Өтемақы сотталғандардан ортақ тәртіппен өндірілмек.</p><h3> </h3><h3>Оқиға қалай болған?</h3><p>2024 жылдың шілдесінде әлеуметтік желіде Атбасар қаласындағы<a href="https://stan.kz/darethanani-tazalamagani-ushin-zhelide-atbasar-kalasind-387624/"> қатаң режимдегі түрмеде түсірілген азаптау видеосын жариялаған</a> болатын. Видеода колония қызметкері тұтқынмен әңгімелесіп, оның дәретхана тазалаудан не үшін бас тартқанын анықтап сұраған. Сотталушы дәретханадан басқа барлық үй-жайды жууға дайынмын деп жауап берген. Содан кейін формадағы офицерлер тұтқынды құлатып, офицерлердің бірі оны ұрып-соғады. Жәбірленушілердің арасында азаматтық белсенді Тимур Данебаев та болған.</p><p>2024 жылдың шілдесінен 2025 жылдың ақпанына дейін созылған сот процесінің соңында алқабилер соты <a href="https://stan.kz/atbasar-turmesinde-timur-danebaevti-azaptagan-12-kizmet-413723/">12 күдіктіне де ақтау туралы шешім шығарды.</a> Алайда прокурор сот үкіміне шағым түсіріп, жоғарғы сот процессуалдық заңбұзушылықтарға байланысты <a href="https://stan.kz/atbasar-koloniyasindagi-azaptau-isi-boyinsha-alka-biler-416310/">үкімнің күшін жойған еді.</a></p><p>Жаңадан жасақталған алқабилер құрамы да айыпталушыларды <a href="https://stan.kz/atbasar-turmesindegi-azaptau-isi-boyinsha-ayiptalgan-12-428226/">кінәсіз деп таныды.</a> Сот үкімімен абақтының 12 қызметкері тағы да ақталды. </p><p>2026 жылдың наурыз айында абақты қызметкерлерін <a href="https://stan.kz/atbasar-turmesindegi-azaptau-isi-12-kizmetkerdi-aktau-t-431807/">ақтау туралы үкімнің тағы күші жойылып, іс қайта қарауға жіберілген еді. </a></p></figure> ]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>RAF-2026: Форумға 700-ден астам адам қатысып, 60 спикер жарнама индустриясының болашағын талқылады</title>
                <link>https://stan.kz/raf-2026-forumga-700-den-astam-adam-qatysyp-60-spiker-zarnama-industri-442360/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/raf-2026-forumga-700-den-astam-adam-qatysyp-60-spiker-zarnama-industri-442360/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 19:08:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_17945783598e78d06ac2e6a1bb637f04a8e8f0c9e5_webp.webp"
                        length="126852"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>11 қарашада Алматыда RAF-2026 Қазақстанның жарнама индустриясы форумы өтті. SIGNALS 2026: Decode Tomorrow (&quot;Болашақтың белгілері: маркетинг қалай өзгеріп жатыр?&quot;) тақырыбымен ұйымдастырылған шараға брендтер, жарнама және коммуника...</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Форум " src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945783598e78d06ac2e6a1bb637f04a8e8f0c9e5_webp.webp" style="width: 1352px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: RAF-2026 </em></figcaption> </figure> <h2>11 қарашада Алматыда RAF-2026 Қазақстанның жарнама индустриясы форумы өтті. SIGNALS 2026: Decode Tomorrow ("Болашақтың белгілері: маркетинг қалай өзгеріп жатыр?") тақырыбымен ұйымдастырылған шараға брендтер, жарнама және коммуникация агенттіктері, медиа платформалар, зерттеу компаниялары мен креативті индустрия өкілдері қатысты.</h2> <p>Форумға 700-ден астам адам келді. Бағдарлама аясында жеті елден – Қазақстан, Өзбекстан, Ресей, Ұлыбритания, Қырғызстан, Түркия және Әзірбайжаннан келген 60 спикер мен сарапшының қатысуымен 36 баяндама мен панельдік пікірталас ұйымдастырылды. Іс-шара Grand, Digital және Creative атты үш тақырыптық залда өтті. Жалпы 30 баяндама және алты панельдік пікірталас болды.</p> <h3>Мемлекет пен жарнама нарығы: жаңа ережелер мен сын-қатерлер</h3> <p>RAF-2026 форумының негізгі тақырыптарының бірі – мемлекеттік органдар мен бизнес өкілдерінің жарнама саласын реттеу мәселелері бойынша диалогы болды. Қатысушылар жаңа Салық кодексін және корпоративтік табыс салығы бойынша шегерімдерге қойылған шектеулерді, фастфуд пен құрамында қанты бар өнімдердің жарнамасын шектеу мүмкіндігін, цифрлық платформаларға қойылатын талаптарды және креативті индустрияны қолдау шараларын талқылады.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="Форум" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945783609ee71e282b59141e5403d4caf62efd60_webp.webp" style="width: 1351px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: RAF-2026 </em></figcaption> </figure> <p>Ұлттық экономика вице-министрі Ерлан Сағнаев Үкімет әзірлеген салық өзгерістері туралы айтып берді. Ал Мәдениет және ақпарат бірінші вице-министрі Қанат Ысқақов азық-түлік жарнамасын реттеу тәсілдеріне тоқталды. Оның айтуынша, жаппай тыйым салудың орнына балаларға бағытталған агрессивті жарнама мен балалар контентінде осындай өнімдерді насихаттауға қатысты жекелеген шектеулер енгізу қарастырылып жатыр.</p> <p>Қатысушылар сала дамуына әсер ететін шешімдерді әзірлеу кезінде мемлекет, бизнес және салалық қауымдастықтар арасындағы тұрақты диалогтың маңызын атап өтті.</p> <h3>Телевизия өзгеріп жатыр, бірақ маңызын жоғалтқан жоқ</h3> <p>Телевизияның болашағы және оның цифрлық платформалармен өзара байланысы жеке пікірталас тақырыбына айналды. Қатысушылардың пікірінше, теледидар әлі де қалың аудиторияны қамтып, бренд қалыптастырудың маңызды құралы болып отыр. Сонымен қатар ол OTT платформаларын, тік форматтағы контентті және интерактивті форматтарды меңгеріп келеді.</p> <p>Ұлттық медиа қауымдастығының (НМА) басшысы Кемелбек Ойшыбаев телевизиялық аудиторияны өлшеу жүйесінің дамуы туралы айтты. People-meter құрылғылары мен цифрлық модемдерге негізделген біріккен модельді тестілеу теледидар көру көрсеткіштерін дәстүрлі 4,5 мың адамнан тұратын панельдің орнына 104,5 мыңнан астам пайдаланушының деректері арқылы талдауға мүмкіндік береді.</p> <h3>Retail Media: брендпен байланыстан сатып алуға дейін</h3> <p>Retail Media бағытының дамуына арналған пікірталаста маркетплейстердің дербес жарнама алаңдарына айналуы талқыланды. K Research Central Asia деректеріне сәйкес, Қазақстанның ірі қалалары тұрғындарының 71%-ы электронды сауда платформаларына айына кемінде бір рет кіреді, ал 34%-ы оларды күн сайын пайдаланады. Соңғы үш жылда елдегі цифрлық жарнама құрылымындағы Retail Media үлесі 1%-дан 4%-ға дейін өскен.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="Форум" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_179457836185ad13c418a5af27bfdcfb6a8be2e34f_webp.webp" style="width: 1352px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: RAF-2026 </em></figcaption> </figure> <h3> </h3> <h3>Сыртқы жарнама: саннан гөрі сапа маңызды</h3> <p>Сыртқы жарнаманың жаңа жағдайына арналған пікірталаста нарықты цифрландыру, реттеуді күшейту және жарнама берушілердің өлшенетін нәтижеге деген сұранысы сөз болды. Қатысушылар цифрлық экрандар саны жарнама бюджеттеріне қарағанда жылдам өсіп жатқанын атап өтті. Сондықтан нарықтың одан әрі дамуы жарнама орналастыратын орындардың сапасына, ашық өлшеу жүйесіне және операторлардың жарнаманың тиімділігін дәлелдей алуына байланысты болмақ.</p> <h3>Брендтерге бойкот: әрбір бесінші қазақстандық бойкотқа қатысқан</h3> <p>Беделге төнетін қауіп-қатерлер мен дағдарыс жағдайындағы коммуникациялар "Брендке соққы: интернет сізге қарсы болса, не істеу керек?" атты пікірталаста талқыланды. Оның негізіне Alvin Market және Impact PR компаниялары Қазақстанның 521 тұрғыны арасында жүргізген зерттеу нәтижелері алынды.</p> <p>Зерттеу деректеріне сәйкес, сауалнамаға қатысқандардың 78%-ы бойкот мәдениетінің көріністеріне тап болған, ал 21%-ы брендтерге қарсы бойкотқа жеке өзі қатысқан. Сонымен қатар бойкотқа қатысқандардың 83%-ы бұған дейін өздері қарсы шыққан компаниялардың клиенттері болған.</p> <h3>ОАЖА мен TÜREK ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды</h3> <p>Форумның маңызды оқиғаларының бірі – Орталық Азия жарнама ассоциациясы (ОАЖА) мен Түркі әлемінің маркетинг, жарнама және медиа одағы (TÜREK) арасындағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылуы болды.</p> <figure style="margin: 0;"><img alt="Форум" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945783631c38c416b4fabb21e3162a4f3ef86586_webp.webp" style="width: 1352px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: RAF-2026 </em></figcaption> </figure> <p>Келісім түркі әлемі елдері арасындағы кәсіби байланыстарды нығайтуға, тәжірибе алмасуға және бірлескен жобаларды жүзеге асыруға бағытталған. Бұл құжат өңірдегі жарнама және маркетинг нарықтарының өзара байланысын дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашады.</p> <h3>RAF форумында Tribune-2026 сыйлығының жеңімпаздары марапатталды</h3> <p>RAF-2026 бизнес, мемлекет және жарнама нарығы өкілдері арасындағы кәсіби диалог алаңына айналды. Талқылаулар барысында индустрияның елеулі өзгерістер кезеңіне қадам басқаны байқалды. Бұл ретте технологиялық өзгерістерге бейімделу, жарнама тиімділігін ашық өлшеу, жауапты реттеу және ынтымақтастық ерекше маңызға ие.</p> <p><strong>RAF-2026 бас серіктестері:</strong> Yandex Ads, Freedom Holding Corp., inDrive, IAS.</p> <p><strong>Премиум серіктес:</strong> Magnetto.pro.</p> <p><strong>Серіктестер: </strong>BI Group, AMDG, Tiburon, PRHub Central Asia, Eurostar 360.</p> <p><strong>Форум серіктестері: </strong>Бірінші арна Еуразия, КТК, 31 арна, NTK Kazakhstan, Almaty TV, "Атамекен" ҰКП, BES.media, NUR.KZ, Success Market, Tribune, Digital Boards, MYD Production, Connect.ai, Exclusive, Капитал, Optimism.kz, Vizi, OG Group, We project, TengriNews, Metrik on, <a href="https://stan.kz/">STAN.KZ</a>, Creative City, Media Mart, Indigo, Samal Water, Catharsis Group, Selzy, Avon, E+ Awards, Волонтерлер лигасы және Түркі әлемінің маркетинг, жарнама және медиа одағы.</p> <p><strong>Ұйымдастырушы: </strong>Орталық Азия жарнама ассоциациясы (ОАЖА).</p>]]></content:encoded>
            </item>
                                <item>
                <title>Сирек кездесетін оқиға: Таразда бір күнде төрт егіз жұп дүниеге келді</title>
                <link>https://stan.kz/taraz-perzentxanasynda-bir-kunde-tort-egiz-zup-duniege-keldi-442358/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://stan.kz/taraz-perzentxanasynda-bir-kunde-tort-egiz-zup-duniege-keldi-442358/</guid>
                <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 18:33:00 +0500</pubDate>
                <dc:creator>Дана Русланқызы</dc:creator>
                                    <category>Өмір айнасы</category>
                                                    <enclosure
                        url="https://stan.kz/download/uploads/2026/11/full_1794576212962d814561bf81a64344a3b1a0543782_webp.webp"
                        length="187574"
                        type="image/webp"
                    />
                                <description>Тараз қалалық көпбейінді ауруханасында ерекше оқиға тіркелді. Бір күнде төрт ана егіз босанып, сегіз сәби өмірге келді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.</description>
                <content:encoded><![CDATA[<figure style="margin: 0;"><img alt="Егіздер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_1794576212962d814561bf81a64344a3b1a0543782_webp.webp" style="width: 1400px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: t.me/DenMinPR</em></figcaption> </figure> <h2>Тараз қалалық көпбейінді ауруханасында ерекше оқиға тіркелді. Бір күнде төрт ана егіз босанып, сегіз сәби өмірге келді. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды. </h2> <p>Денсаулық сақтау министрлігі төрт отбасына бір мезетте қос қуаныш сыйлаған бұл жағдай медицина ұжымы үшін де есте қаларлық сәт болғанын атап өтті.</p> “Ана мен баланың амандығын қамтамасыз ету жолында акушер-гинекологтер, неонатологтер, акушерлер, анестезиолог-реаниматологтер мен мейіргерлер жоғары кәсібилік пен жауапкершілік танытты”, – делінген министрлік хабарламасында. <p>Министрлік мәліметінше, төрт егіз жұптың бір күнде дүниеге келуі – сирек кездесетін ерекше оқиға. </p> <figure style="margin: 0;"><img alt="Егіздер" src="https://stan.kz/storage/download/uploads/2026/11/full_17945762145dec311a926faf2185adfa05372ed590_webp.webp" style="width: 1400px; height: 900px;" /> <figcaption class="image-source" contenteditable="false" style="color:#b8b8b8; font-size: 0.85rem; text-align: left; margin-top: 5px;"><em>Фото: t.me/DenMinPR</em></figcaption> </figure> <p>Еске салсақ, бұған дейін Жетісу облысында <a href="https://stan.kz/zetisu-oblysynda-tortem-duniege-akelgen-aiel-7-balanyn-anasy-atandy-442164/">қазақстандық әйел төртем дүниеге әкеліп,</a> 7 баланың анасы атанғаны туралы жазған едік. Артынша облыс әкімдігі отбасыға үш бөлмелі <a href="https://stan.kz/zetisuda-tortem-duniege-kelgen-otbasyga-us-bolmeli-pater-syilady-442186/">пәтер сыйлады. </a></p>]]></content:encoded>
            </item>
            </channel>
</rss>
